Recep Tayyip Erdoğan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Recep Tayyip Erdoğan
Emblem of the President of Turkey.svg
12. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı
Görevde
Makama geliş
28 Ağustos 2014
(&-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1.0000000 yıl, &0000000000000020.00000020 gün)
Başbakan Ahmet Davutoğlu
Yerine geldiği Abdullah Gül
25. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı
Görev süresi
14 Mart 2003 – 28 Ağustos 2014
Devlet Başkanı Ahmet Necdet Sezer
Abdullah Gül
Yerine geldiği Abdullah Gül
Yerine gelen Ahmet Davutoğlu
Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı
Görev süresi
14 Ağustos 2001 – 27 Ağustos 2014
Yerine gelen Ahmet Davutoğlu
Türkiye Büyük Millet Meclisi
22., 23. ve 24. dönem milletvekili
Seçim Bölgesi 2002 – Siirt
2007 – İstanbul
2011 – İstanbul
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı
Görev süresi
27 Mart 1994 – 6 Kasım 1998
Yerine geldiği Nurettin Sözen
Yerine gelen Ali Müfit Gürtuna
Kişi bilgileri
Doğum 26 Şubat 1954 (1954-02-26) (60 yaşında)[1]
Kasımpaşa, Beyoğlu, İstanbul
Türkiye
Partisi Adalet ve Kalkınma Partisi (2001-2014)
Diğer siyasi
bağlantıları
Millî Selamet Partisi (1976-1981)
Refah Partisi (1983-1998)
Eşi Emine Erdoğan (e. 1978)
Çocukları Ahmet Burak (d. 1979)
Necmeddin Bilal (d. 1980)
Esra (d. 1981)
Sümeyye (d. 1985)
Bitirdiği okul Marmara Üniversitesi (İİBF)
Mesleği Siyasetçi, İktisatçı, Muhasebeci, Müşavir, Yönetici [2]
Hükümeti 59. 60. 61.
T.C. hükûmetleri
İmzası
Resmî site T.C. Cumhurbaşkanlığı Resmi Web Sitesi

Recep Tayyip Erdoğan (d. 26 Şubat 1954; Kasımpaşa, Beyoğlu, İstanbul[1][3]), Türkiye Cumhuriyeti'nin 12. cumhurbaşkanı. Bu görevinden önce 11 yıl başbakan ve 12 yıl Adalet ve Kalkınma Partisi'nin genel başkanığı görevlerinde bulundu. Erdoğan, 1994 ve 1998 yılları arasında Refah Partisi'nden İstanbul Büyükşehir Belediyesi başkanlığını yürüttü.

Aksaray Yüksek Ticaret Okulu,[4] yeni adıyla İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nden 1981 yılında mezun oldu. 18 yaşından itibaren siyasete dahil oldu.[4][5][6] 1969-1982 yılları arasında amatör olarak futbol oynadı.[7] 4 Temmuz 1978’de Emine Erdoğan'la evlendi. 2 kız, 2 erkek olmak üzere 4 çocukları vardır.[8]

27 Mart 1994 yerel seçimlerinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi başkanı olarak seçildi. 12 Aralık 1997 tarihinde Siirt'te düzenlenen bir mitingde[4] yaptığı konuşma nedeniyle Diyarbakır DGM Savcılığı'nın "halkı sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik ettiği"[4] gerekçesiyle açtığı davada Türk Ceza Kanununun 312. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 10 ay hapis cezasına çarptırıldı.[9] Cezaevinde dört ay kaldıktan sonra, 14 Ağustos 2001'de Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti)'nin kurucuları arasında yer aldı ve kurucu başkanı oldu.[10][11] Genel başkanı olduğu Adalet ve Kalkınma Partisi ilk kez 2002 Türkiye genel seçimlerinde %34,43'lük oy oranı ile tek başına 59., 60., 61. Türkiye Cumhuriyeti hükûmetlerini kurarak, parti başkanı ve Türkiye Cumhuriyeti başbakanı olarak iktidara geldi.

İlk yılları ve eğitimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Makale parçasıdır
Recep Tayyip Erdoğan
Gençlik ve kariyeri · Seçim tarihleri
Birinci kabine · İkinci kabine · Üçüncü kabine
Sivil–asker ilişkileri · Demokratik açılım
Dış politika · Başbakanlık ziyaretleri listesi · Cumhurbaşkanlığı ziyaretleri listesi  ·
2023 vizyonu
Adalet ve Kalkınma Partisi
Galeri: Resim, Ses, Film

Erdoğan, ailesinin Rize'nin Güneysu ilçesinden İstanbul'a göç ettiği Kasımpaşa semtinde doğmuştur. 11 Ağustos 2004 tarihinde Gürcistan ziyaretinde "Ben de Gürcüyüm, ailemiz Batum'dan Rize'ye göç etmiş bir Gürcü ailesidir." dedi.[12] Tayyip Erdoğan, 2007'de NTV'de katıldığı bir programda ise Türk olduğunu söylemiştir[13].

Babasının Sahil Güvenlik Teşkilatı'nda görevli olmasından ötürü çocukluğu Rize'de geçti.[14] Ailesi ile birlikte 13 yaşındayken İstanbul'a yerleşti.[14] Çocukluk döneminde limonata ve simit sattı.[14] İlkokulu Kasımpaşa semtindeki Piyalepaşa İlkokulu'nda, liseyi ise İstanbul İmam Hatip Lisesi'nde okudu ve 1973 yılında mezun oldu.[1] Üniversiteye girme konusundaki kısıtlamalar nedeniyle dışarıdan bitirme imtihanlarına girerek fark derslerini verdi ve Eyüp Lisesi'nden ikinci bir lise diploması aldı. Daha sonra Marmara Üniversitesi'ne bağlanarak adı Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi olarak değiştirilen Aksaray İktisadi ve Ticari İlimler Yüksek Okulu'ndan lisans derecesiyle 1981 yılında mezun oldu.[15]

Gençliğinde yerel bir kulüpte yarı profesyonel futbolcu olarak oynadı.[15][16][17] Daha sonra, büyüdüğü ilçenin takımı Kasımpaşa SK'nın oynadığı stadyuma ismi verildi.

İlk dönem siyasi kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Üniversite yıllarında Milli Türk Talebe Birliği'ne girdi, 1976 yılında Millî Selâmet Partisi (MSP) Beyoğlu Gençlik Kolu Başkanlığına ve aynı yıl MSP İstanbul İl Gençlik Kolları Başkanlığına seçildi.[1]

12 Eylül 1980 darbesinden sonra 1983 yılında kurulan Refah Partisi ile siyasi dönemi tekrar başlatır. 1984 yılında Beyoğlu İlçe Başkanı, 1985 yılında da İl Başkanı ve MKYK üyesi seçildi. 1986 ara seçimlerinde milletvekili adayı oldu. Ardından 1989 yılında da Beyoğlu ilçesinin belediye başkan adayı oldu ve 1989 seçimlerinden Refah Partisi 2. parti olarak çıktı. 1991 yılında tekrar milletvekili adayı oldu ve parti barajı geçince milletvekili olmasına rağmen tercihli oy sistemi sebebiyle yüksek seçim kurulu milletvekilliğini iptal etti.[18].

1994-1998 İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi kariyerindeki dönüm noktası, 27 Mart 1994 yerel seçimlerinde Erdoğan %25,19 oy oranı alarak İstanbul'un İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı seçilmesi[19] olmuştur. Belediye Başkanı aday için, Refah Partisi Genel Merkezi o dönem Anavatan Partisi'nde (ANAP) yer alan ancak RP'ye geçme hazırlığındaki Ali Coşkun'u aday göstermek istemiş, RP İstanbul İl Teşkilatı ise Recep Tayyip Erdoğan'da ısrarcı olmuş, Genel Merkez adaylık süresinin dolmasına bir gün kala onay verince Erdoğan son anda[20] Belediye Başkanı aday olabildi.

Başkanlık dönemine ilişkin olarak 18 dosyadan İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde dava açıldı. Bunlardan bazıları Akbil[21], İsfalt,[22] İstaç ve İdo [23] davalarıdır. Bu davalar, milletvekili olduğunda dokunulmazlığı nedeniyle dokunulmazlığı süresince donduruldu.

Hapis dönemi, 1999[değiştir | kaynağı değiştir]

12 Aralık 1997'de Siirt’te topluluğa konuşma yaptığı bir miting sırasında Ziya Gökalp'ın 1912 yılında Balkan Savaşı için yazdığı Asker Duası'nın değiştirilmiş bir sürümü [24][25][26] ile; orduyu öven dizeyi söylemeden, yerine aşağıdaki mısraları eklediği ve ardından konuşmasının devamında "her devrin Firavun ve Nemrutları olduğunu bunun karşısına çıkacak Musa ve İbrahimlerin engelleri aşarak pislik dolu yolları temizleyeceğini" söylemesi nedeniyle Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde yargılanmaya başlandı. 21 Nisan 1998 tarihinde mahkeme, sanığın Türk Ceza Kanunu’nun 312/2 maddesinden “Halkı din ve ırk farkı gözeterek kin ve düşmanlığa açıkça tahrik etmek” suçunu işlediği kararını verdi ve Erdoğan bir yıl hapis ve 860 TL para cezasına çarptırıldı. Daha sonra sanığın mahkemedeki tavrı ve duruşmadaki hali gözönüne alınarak cezası 10 ay hapis ve 176,66 TL para cezasına indirildi. Ceza infaz yasası gereği 10 aylık hapis cezası 4 aya indi. Erdoğan Diyarbakır DGM'nin kararına temyiz başvurusu yaptı. 24 Eylül 1998 tarihinde Yargıtay 8. Ceza Dairesi Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi kararını onadı ve bu tarihte hüküm kesinleşti. Erdoğan 4,5 yıl sürdürdüğü İstanbul Belediye Başkanlığını bırakarak 26 Mart 1999 günü Pınarhisar Cezaevine girdi ve 24 Temmuz 1999 günü ceza süresini tamamlayarak hapisten çıktı.[1][27]

Ziya Gökalp'in şiirinden bir kıta
Asker Duası
Erdoğan'ın okuduğu
Ziya Gökalp'in

şiirinden çıkarılmış kıta

Elimde tüfenk, gönlümde iman,
Dileğim iki: Din ile vatan...
Ocağım ordu, büyüğüm Sultan,
Sultan'a imdâd eyle Yârabbi!
Ömrünü müzdâd eyle Yârabbi!

Minareler süngü, kubbeler miğfer
Camiler kışlamız, mü'minler asker
Bu ilâhi ordu dinimi bekler
Allahu Ekber, Allahu Ekber.

Başbakanlık dönemi, 2003-2014[değiştir | kaynağı değiştir]

Son on yılın enflasyon oranları
2000-2014 tarihleri arası işsizlik oranları
2000'li yıllarda cari işlemler dengesinin bozulma sürecinin giderek artması

Fazilet Partisi'nin, Anayasa Mahkemesi tarafından daimi kapatılmasının ardından, bağımsız kalan milletvekilleri, yeni parti kurma çalışmalarını "gelenekçiler" ve "yenilikçiler" olarak adlandırılan iki kanattan sürdürdü. "Millî Görüş'çü" olarak adlandırılan kanat, Recai Kutan'ın genel başkanlığında 20 Temmuz 2001'de Saadet Partisi'ni kurarken, "değişimci" kanat da, Tayyip Erdoğan liderliğinde 14 Ağustos 2001'de, Adalet ve Kalkınma Partisi'ni kurdu ve Tayyip Erdoğan, parti genel başkanlığına seçildi.[28] Erdoğan "biz gömleğimizi değiştirdik" ifadesiyle muhafazakarlardan büyük tepki aldı.[29]

Kurulan Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), 3 Kasım 2002 seçimlerinde kayıtlı 41.291.568 seçmenin oy kullanan 32.652.702 kişisi içinden 10.770.704 adet oy alarak %34,29 ile birinci parti oldu.[30][31]

Erdoğan, siyasi yasağı bulunduğu için seçimlere giremedi ve milletvekili seçilemedi. Seçim sonrasındaki 58. Hükümet, Abdullah Gül başbakanlığında kuruldu. Bu hükümet döneminde Erdoğan'ın siyasi yasağının kaldırılması için TBMM'ye yasa teklifi sunuldu. Bu yasa değişikliği TBMM tarafından oy çokluğuyla kabul edilse de Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer yasayı "öznel, somut ve kişisel" olduğu gerekçesiyle veto etti. Daha sonra aynı yasa değiştirilmeden mecliste tekrar kabul edildi ve Cumhurbaşkanı Sezer yasa değişikliğini bu kez onayladı. Bu yasanın kabuluyle Erdoğan'ın milletvekili seçilmesi için yasal bir engel kalmadı. Seçimlerde Siirt milletvekili seçilen Fadıl Akgündüz'ün milletvekilliğinin düşürülmesinin ardından Siirt'teki seçimlerin tekrar edilmesi kararlaştırıldı. Seçimlerde Adalet ve Kalkınma Partisi'nin ilk sıradaki adayı Mervan Gül'ün adaylıktan çekilmesi ile Erdoğan partinin birinci adayı olarak Siirt seçimlerine girdi ve oyların %85'ini alarak kazandı. Erdoğan'ın milletvekili seçilmesinin ardından başbakan Abdullah Gül, Erdoğan'ın başbakan olması için Cumhurbaşkanı Sezer'e istifasını sundu. Sezer bu kez hükümeti kurma görevini Erdoğan'a verdi ve genel seçimlerden yaklaşık üç ay sonra Erdoğan başkanlığında 59. Hükümet kuruldu.

3 Ekim 2005 tarihinde Türkiye'nin AB üyelik müzakereleri Başbakan Erdoğan'ın görev süresi içinde başlamıştır.[32]

22 Temmuz 2007 tarihinde yapılan 23. Dönem Milletvekili Seçimlerinde %46,6 oy alarak 341 milletvekili çıkaran Adalet ve Kalkınma Partisi, Recep Tayyip Erdoğan'ı başbakanlık koltuğuna ikinci kez taşıdı.[33] Başbakan olarak görevde olduğu 2003 yılından 2009'a kadar Türkiye ekonomisi büyüme göstermiş ve Türkiye'nin GSMH'si Dünya toplamının yüzde 1.11'inden yüzde 1.37'sine yükselmiştir.[34]

12 Haziran 2011 tarihinde 24. Dönem Milletvekili Seçimlerinde oy yüzdesini %49,83'e çıkarmış ve Türkiye genelinde 21.399.082 oy alarak toplamda 327 milletvekili ile üçüncü kez hükümet kurma yetkisini kazanmıştır.[35]

Cumhurbaşkanlığı adaylığı[değiştir | kaynağı değiştir]

11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün görev süresi 2014'te dolduğundan, Tükiye'de ilk kez Cumhurbaşkanını halk doğrudan seçecektir. İlk turu 10 Ağustos'ta olacak bu seçim için CHP ve MHP Ekmeleddin İhsanoğlu'nu, HDP ise Selahattin Demirtaş'ı adayları olarak belirledi.

1 Temmuz 2014 günü AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve eski TBMM Başkanı Mehmet Ali Şahin, AK Partili bütün milletvekillerinin imzası alınarak Cumhurbaşkanı adaylarının Başbakan Recep Tayyip Erdoğan olduğunu açıkladı.

Erdoğan'ın açıklamadan sonra olan konuşmasında ilk defa kullanılan Erdoğan logosu, ABD Başkanı Barack Obama'nın 2008 yılındaki seçimlerde kullandığı logoya benzetilerek eleştirildi.

Özel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Erdoğan eşi Emine Erdoğan, kızı Sümeyye Erdoğan, Yunanistan Başbakanı Yorgo Papandreu ve eşi Ada Papapanou ile birlikte (Ekim 2010).

Recep Tayyip Erdoğan aslen Rizeli olan Ahmet Erdoğan ile Tenzile Erdoğan'ın oğullarıdır. 27 Haziran 2006 tarihinde vefat eden ağabeyi Hasan Erdoğan'ın ardından ailenin en büyük ikinci çocuğudur. Çocukluğunda babası, deniz yollarında kıyı kaptanı olarak çalışan Erdoğan'ın, ailesiyle birlikte 13 yaşında Rize’den, İstanbul'a geldiğinde 3'ü erkek ve 1'i de kız olmak üzere 4 kardeşi daha bulunmaktaydı. Hayatının önemli bir bölümü Kasımpaşa’da geçen Erdoğan, ilkokulu Piyale Paşa İlkokulu’nda okumuş, 1965 yılında ilköğretimini bitirip, İstanbul İmam Hatip Lisesi'ne başlamıştır.

4 Temmuz 1978 günü verdiği bir konferansta tanıştığı 1955, Siirt doğumlu Emine Gülbaran ile tanışmış ve ardından evlenmiştir. Emine Erdoğan ile Recep Tayyip Erdoğan'ın Ahmet Burak ve Necmettin Bilal isminde iki oğlu, Esra ve Sümeyye isminde iki kızı bulunmaktadır.

İç politika[değiştir | kaynağı değiştir]

Recep Tayyip Erdoğan hükümeti döneminde Türkiye geneli 232 baraj yapılmış[36], Yüksek Hızlı Tren projeleri birçok ilde hayata geçirilmiş yine çalışmaları sürmekte[37], Türkiye'nin Uluslararası Para Fonu'na olan borcu bitirilmiş[38], 138 ayrı yerleşim biriminde kentsel dönüşüm yapılarak TOKİ önderliğinde[39] toplu konutlar yapılmış, 'asrın projesi'[40] olarak nitelendirilen Türkiye'nin ilk deniz altı tüneli, Asya ile Avrupa kıtası arasında kurulu Marmaray açılmış[41], 1993'den bu yana yapımı süren Bolu Dağı Tüneli projesi 2007 yılında tamamlanmış[42], Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Üçüncü havalimanı projelerine imza atılmıştır.

2003 yılından bu yana parti ile hükümet başkanlığı görevini ve politika yaşantısını sürdürmekte[43] olan Recep Tayyip Erdoğan görevde bulunduğu Türkiye hükümetlerinde iç politikasında Avrupa Birliği ile uyum çerçevelerinde demokratik reformlar uygulamıştır.[44][45]

Başbakan Erdoğan yönetimindeki hükümet 2009 yılında PKK saldırıları ve Türkiye Kürtleri'ne ilişkin demokratik açılım adlı bir taslak açıkladı. Hükümetin yapmış olduğu taslakta Kürt dilinde yayın ve siyasi kampanyalar yapılmasına izin verilmiş ayrıca bu taslak Avrupa Birliği tarafından da desteklenmiştir.[46]

Dış politika[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa ve Amerika[değiştir | kaynağı değiştir]

Erdoğan G-20 zirvesinde liderlerle beraber, 2009.
ABD Başkanı Barack Obama ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan Beyaz Saray gül bahçesinde ortak basın toplantısı sırasında, 2013.

Erdoğan, European Voice Organization tarafından "The European of the Year 2004 (Yılın Avrupalısı)" seçilmiş, bunun üzerine Erdoğan "Türkiye'nin Avrupa'ya katılımı bir medeniyetler çatışmasına yol açmaz uzlaştırıcı ve birleştirici olur." yorumunda bulunmuştur.[47]

25 Eylül 2009 tarihinde ABD'nin Pittsburgh şehrinde düzenlenen G-20 ülkeleri liderler buluşmasında geleneksel aile fotoğraf çekimleri öncesi liderlerin yerlerini alması sırasında, Erdoğan, yerde bulunan Türk bayrağı'nı alarak cebine koymuştur.[48]

Kafkaslar[değiştir | kaynağı değiştir]

Recep Tayyip Erdoğan ve Vladimir Putin gerçekleştirecekleri toplantıda tokalaşırken, İstanbul, Türkiye.

2002 yılında Türkiye ve Rusya arasındaki ticaret yaklaşık 5 milyar dolar değerindeyken bu rakam 2011 yılı sonu itibariyle bu rakam 32 milyar dolara[49] ulaşmıştır.

Kasım 2005'de Vladimir Putin'in açılışına katıldığı iki ülke arasında ortaklaşa inşa edilecek olan Mavi Akım doğal gaz boru hattı projesi başlatılmıştır. Yine iki ülke arasında Akkuyu Nükleer Enerji Santrali projesi planlanmaktadır. Türkiye başbakanı Tayyip Erdoğan 3 Aralık 2012 tarihindeki Rusya başbakanı Putin'in Türkiye ziyaretinde iki ülke ilişkilerinde hedefin 100 milyar dolar olduğunu belirtmiştir.[50]

Erdoğan, Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme süreciyle ilgili Karabağ Sorunu hakkında 'Karabağ'da Ermeni işgali sona ermeden biz de sınırı Ermenilere açmayız' demiştir.[51]

Orta Doğu[değiştir | kaynağı değiştir]

2012-13 Mısır protestolarına destek veren Recep Tayyip Erdoğan "rabia işareti" yaparken
Recep Tayyip Erdoğan (ortada) beraberindeki hükümet heyeti ile Arap Baharı turu kapsamında Kahire'de Ahmet Davutoğlu (sağda) ve Ertuğrul Günay (solda) ile gerçekleştirelen bir açılış töreninde.
Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu sırasında Türkiye başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın İsrail'in Filistin'e yönelik saldırı ve tutumlarını eleştirerek podyumu terketmesi, 2009.

Recep Tayyip Erdoğan Başbakanlık dönemi boyunca Türkiye-Irak Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi tarafından düzenlenen Bağdat'ta 36 mutabakat zaptı ve çalışma protokolü imzaladı. Protokol içeriği güvenlik, enerji, petrol, elektrik, su, sağlık, ticaret, çevre, ulaşım, konut, inşaat, tarım, eğitim, yüksek öğrenim ve savunma sektörlerini içermektedir[52].

Irak'ın kuzey bölgesi ile ılımanlaşan ilişkiler sonrası Erbil'de bir Türk üniversitesi ve Musul'da bir Türk konsolosluğu açılmıştır.[53] Abdullah Gül 23 Mart 2009 tarihinde Irak'a gerçekleştirmiş olduğu gezi ile 33 yıl sonra Irak'a giden ilk cumhurbaşkanı oldu. [54]

Recep Tayyip Erdoğan, ailesi ve eşlik eden heyetle birlikte, 13 Eylül 2011 tarihinde [55] ilk ziyaret yeri Mısır olmak üzere Tunus ve Libya'ya[56] resmi ziyaretler gerçekleştirmiştir.[57] Mısır'ın ardından Tunus ziyaretini gerçekleştiren Erdoğan'a Mısır[58], Tunus ve Libya'da duyulan halk ilgisi dünya kamuoyunda geniş yankı bulmuştur.[59] Erdoğan, Trablus da Libya'lılara Şüheda Meydanı'nda bir konuşma yapmıştır.

Erdoğan İsrail'in sahip olduğu nükleer tesisleri "bölgesel barış için ana tehdit" olarak tanımladı ve UAEK denetimi altına girmesi için çağrıda bulundu.[60] Erdoğan "açık hava hapishanesi" olarak tanımladığı Gazze'nin bu durumu için İsrail'i suçlu bulduğunu açıklamıştır.[61]

2009 Dünya Ekonomik Forumu toplantısında Gazze çatışması ile ilgili olarak Shimon Peres ve Erdoğan arasında geçen konuşma, Erdoğan'ın toplantıyı terketmesiyle sonuçlandı. Peres Erdoğan'ın açıklamaları sonrası İstanbul'a bir roket düşse aynı tutumun Türkiye tarafından yapılacağını söyleyerek Erdoğan'ın durumu anlamadığını söyledi.[62] Erdoğan Peres'e şu sözleri söyledi: "Sesin çok yüksek çıkıyor. Biliyorum ki sesinin benden çok yüksek çıkması bir suçluluk psikolojisinin gereğidir. Öldürmeye gelince, siz öldürmeyi çok iyi bilirsiniz. Plajlardaki çocukları nasıl öldürdüğünüzü, nasıl vurduğunuzu çok iyi biliyorum." Peres'e yanıt vermesi esnasında konuşması moderatör tarafından kesilen Erdoğan, şu sözleri söylerek salondan ayrılmıştır. " Benim için de bundan böyle Davos bitmiştir. Daha Davos'a gelmem. Siz konuşturmuyorsunuz. 25 dakika konuştu, 12 dakika konuşturuyorsunuz. Olmaz."[63]

Erdoğan, 6 Ekim 2011 tarihinde Güney Afrika Cumhuriyeti'ne İsrail Başkatiplerinden Ya'akov Finkelstein, Erdoğan'ın Güney Afrika Başbakanı ile yaptığı basın açıklamasında "Tünellerden sadece gıda değil, silahlar, füzeler geçiyor. Bu füzelerle şehirlerimiz, çocuklarımız vuruluyor" diyen Başkatibin sözlerine "O tünellerden atom bombası geçmez. Nükleer silah geçmez, fosfor bombaları geçmez. İsrail, fosfor bombalarıyla Gazze'yi bombalamıştır. Bu bir kitle imha silahıdır. Ve kitle imha silahı kullanmak suçtur. O tünellerden geçse geçse ancak küçük çaplı silahlar geçebilir. Tüfek geçer. Ama oradan tank, top bunlar geçmez değil mi?" sözlerini sarf etmiş ve devamında "İsrail, bölge için en büyük tehlike çünkü atom bombası var" demiştir. [63]

Olaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Suikast girişimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

13 Eylül 2005 tarihinde Kütahya'da bulunan Erdoğan'ın minübüsüne ekmek arasına sakladığı bıçağı ile binmeye çalışan şahıs polis tarafından yakalanıp etkisiz hale getirilmiştir. Üzerinde yapılan aramada mermi dolu bir poşet ve içi mermi ile dolu silah ele geçirilmiştir.[64] Silah üzerinde yapılan incelemede kuru sıkıdan bozma bir silah olduğu tespit edilmiştir. Sanığı eski MHP milletvekili Ali Güngör'ün isteği üzerine kızı Hatice Burcu Güngör savunmuştur.[65] 17 Kasım 2006'da sonuçlanan davada Mustafa Bağdat, 11 yıl hapis cezasına çarptırılmıştır.[66] Sonrasında Amerika'dan gönderilen bir e-posta ile bombalı araç kullanılarak yapılması planlanan bir saldırıdan daha bahsedilmiş ve bu suikast engellenmiştir. Bu saldırı o dönemin MİT çalışanları ve bazı Türk bilişim profesyonelleri tarafından detaylıca incelenmiştir.[67]

Hâkime hakaret[değiştir | kaynağı değiştir]

Erdoğan 1989'da Beyoğlu Belediye Başkanlığına Refah Partisinden aday olmuş, ancak az farkla seçimi kaybedince seçim kuruluna itiraz etmiştir. İtirazının reddedilmesi üzerine görevli hâkime "Sarhoş kafayla karar veremezsin" şeklinde hitap edince dava savcılığa intikal etmiş ve Erdoğan Bayrampaşa Cezaevinde 1 hafta gözaltında kalmıştır. Daha sonra cezası para cezasına çevrilerek serbest bırakılmıştır. [27] [68]

Tazminat[değiştir | kaynağı değiştir]

14 Ocak 2000 tarihinde Avustralya'nın Melbourne şehrinde yayın yapan SBS radyosuna verdiği mülakatta kendisini Abdullah Öcalan ile karşılaştıran bir kişiye "Sayın Öcalan şu an, düşüncelerinin değil, almış olduğu kellelerin hesabını veriyor. Bense düşüncelerimden dolayı 4 ay hapis yattım, aramızdaki fark çok büyük." şeklinde cevap verdi. Hayatını kaybedenlerden "kelle" diye söz etmesi ve Öcalan'a "sayın" demesi nedeniyle eleştirildi.[69] Şehit Anaları Derneği tarafından sembolik bir manevi tazminat davası açıldı. Davacıların avukatlığını Kemal Kerinçsiz'in yaptığı davada, İstanbul Kartal 2. Sulh Hukuk Mahkemesi Aralık 2007 tarihinde Erdoğan'ın 3 kuruş tazminat ödemesine karar verdi. Hâkim, kararında şehitlere kelle ve yasa dışı silahlı örgüt liderine sayın denmesinin dil sürçmesi olamayacağına hükmetti.[70][71] Erdoğan kararı temyiz etti. Yargıtay temyiz başvurusunu hem usulden, hem esastan inceledi ve mahkemenin kararını onadı.

Karikatür davaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Erdoğan tarafından Cumhuriyet Gazetesi çizeri Musa Kart, Evrensel Gazetesi, Penguen Dergisi'nin sahibi Erdil Yaşaroğlu ile Pak Yayıncılık'a karikatürlerde şahsınının çeşitli figürlerle tasvir edildiği ve bunun kişilik haklarına saldırı içerdiği vurgulanarak manevi tazminat davaları açılmıştır.

Şahsına yönelik hakaret[değiştir | kaynağı değiştir]

6 Şubat 2010 tarihinde Recep Tayyip Erdoğan ve Adalet ve Kalkınma Partisi tarafınca, TBMM genel kurulunda Erdoğan'a yönelik "kişilik hakları ile parti tüzel kişiliğine saldırıda bulunulduğu" iddiasıyla MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli aleyhinde 50 bin TL'lik manevi tazminat davası açılmış. Dava dilekçesinde Bahçeli'nin; Türkiye'yi bölmeye çalışmak, etnik bölücülük konusunda sicil sahibi olmak, Türkiye'yi ayrıştırma ve bölme projelerini İmralı, Kandil ve Barzani'nin desteğiyle hayata geçirmek için çalışmak, İmralı canisi ile rol paylaşmak, işbirliği içinde olmak, kol kola girmek, aynı çizgide olmak; kimliksiz ve kişiliksiz siyasetin temsilcisi olmak, hayasızlık, ahlaksızlık, namussuzluk, edepsizlik; çürümüş bir zihniyete sahip olarak, etrafa mide bulandıran koku yaymak, ahlak bunalımına girmek, ahlaki ve vicdani bütün ölçülerini kaybetmek, seviye ve seviyesizlik ölçüleriyle tarif edilemeyecek bir çukura düşmek, utanç verici bir kişi olmak, teröristleri kucaklamak, alçaklık, yalancılık, riyakarlık, yalanlarla Türk milletine hakaret etmek gibi ifadeleri ve sözleriyle[72] Erdoğan ve Adalet ve Kalkınma Partisi'ni itham ettiği kaydedildi. Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülen davada, her davacı için 10 bin TL olmak üzere toplam 20 bin TL manevi tazminat cezasının ödenmesine karar verilmiştir.[73][74]

Hakaret davası[değiştir | kaynağı değiştir]

Kişilik hakları ve parti tüzel kişiliğine saldırıda bulunduğu iddiasıyla Ataol Behramoğlu aleyhine Recep Tayyip Erdoğan ve Adalet ve Kalkınma Partisi tarafınca açılan 20 bin TL'lik manevi tazminat davası Ankara 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmüştür.[75]

Mal varlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Erdoğan'ın, 7 Şubat 2006 tarihinde yayınlanan mal varlığında; banka hesaplarında 1.361.290 TL parası olduğu, haricinde, 120.000 dolar alacağı olduğu açıklanmıştır.[76] 12 Eylül 2007 tarihinde açıklanan mal beyanında ise, Arnavutköy ve Güneysu’daki arsalarının haricinde, banka hesaplarında 1 milyon 803 bin 854 TL ile 9 bin 890 euro, alacaklarının ise 312 bin 500 TL olduğu açıklanmıştır. Tayyip Erdoğan'ın, 1 Mart 2010 tarihinde Başbakanlık Basın Merkezi internet sitesinde yayınlanan yeni mal beyanına göre Erdoğan'ın banka hesaplarında 2 milyon 366 bin 109 TL’si, haricinde 500 bin TL tutarında alacağı bulunduğu bildirilmiştir. Erdoğan’ın bu mal varlığının nedeni olarak ise şirket hisselerinin satış geliri, emekli ikramiyesi, emekli maaşı ve milletvekili maaşlarının toplamı gösterilmiştir.[77] 16 Haziran 2011 tarihli mal beyanında Güneysu'da 10 bin TL maliyetli arsa, banka hesaplarında toplam 3.390.384 TL, 25.000 £, 199.867 $ menkul değer ve 500 bin TL alacak yer almıştır.[78]

17 Aralık soruşturması[değiştir | kaynağı değiştir]

İspanya-Türkiye Dördüncü Yüksek İstişare Toplantısı (RAN) aile fotoğrafı.

17 Aralık 2013 tarihinde Cumhuriyet Savcısı Celal Kara ve İstanbul Emniyet Müdürlüğü Organize Suçlarla Mücadele ve Mali Şube Müdürlüğü ekipleri, aralarında iş adamları, bürokratlar[79], banka müdürleri, kamu görevlileri ve 61. Türkiye Hükûmeti kabine üyesi üç bakanın oğullarının olduğu 47 kişinin, "rüşvet, görevi kötüye kullanma, ihaleye fesat karıştırma ve kaçakçılık" suçlarını işledikleri iddiasıyla gözaltına alındığı soruşturma başlattı.[80]

Olaydan ardından savcılığın gözaltı ve mahkemenin arama kararlarını yerine getiren adli kolluk amir ve memurlarının ciddi bir kısmının görev yerleri Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı'nca değiştirildi veya görevden alındı.[81] 29 Ocak 2014'te soruşturma savcısı Celal Kara, 11 Şubat 2014 tarihli HSYK kararnamesi ile de soruşturma iznini veren İstanbul Cumhuriyet Başsavcıvekili Zekeriya Öz'ün aralarında bulunduğu 166 hakim ve savcının görev yeri değiştirildi.[82]

Erdoğan kamuoyunda "rüşvet skandalı" olarak adlandırılan bu soruşturmayı hükümetine karşı yapılmış bir darbe girişimi olarak niteledi.[83]

Seçimler ve referandumlar[değiştir | kaynağı değiştir]

12 Haziran 2011 tarihinde gerçekleştirilen 2011 Türkiye Genel Seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi tarafından kullanılan, üzerinde Erdoğan'ın bir resmi ve "Türkiye Hazır Hedef 2023" sloganı yazılı bulunan afişlerden biri.

Recep Tayyip Erdoğan 1994 yılından beri üç genel seçim, üç yerel seçim ve bir milletvekili ara seçimine katılmıştır;

Seçim Seçim Tarihi Recep Tayyip Erdoğan'ın Katılımı Kazanılan Oy Yüzdesi Diğer Oy Dağılımı Sonuç
1994 İBB Başkanlık Seçimleri[84] 27 Mart 1994 Refah Partisi'nin İBB Başkan Adayı  %25,19 ANAP %22.14
SHP %20.30
DYP %15.45
DSP %12.38
DİĞER %4.54
Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı seçildi.
2002 Türkiye Genel Seçimleri[85] 03 Kasım 2002 Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı
(Milletvekili adaylığı reddedildi)
 %34,43 CHP %19.41
DYP %9.54
MHP %8.35
GP %7.25
DİĞER %21.02
Adalet ve Kalkınma Partisi, TBMM'nde 365(/550) sandalye kazandı.
Adalet ve Kalkınma Partisi, tek başına 58. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti'ni kurdu.
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin Kayseri milletvekili Abdullah Gül, Başbakan oldu.
2003 Türkiye milletvekili ara seçimleri[86] 09 Mart 2003 Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı
Siirt Milletvekili adayı
 %84,8 CHP %13.8
İP %0.8
TKP %0.6
Recep Tayyip Erdoğan, Siirt Milletvekili seçildi.
AKP tek başına 59. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti'ni kurdu.
Recep Tayyip Erdoğan, Başbakan oldu.
2004 Türkiye Yerel Seçimleri[87] 28 Mart 2004 Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı  % 42 CHP %18
MHP %10
DYP %10
SHP %5
DİĞER %15
2276(/3208) İl Genel Meclisi Üyesini
1750(/3193) Belediye Başkanlığını
12(/16) Büyükşehir Belediye Başkanlığını AKP kazandı.
2007 Türkiye Genel Seçimleri[88] 22 Temmuz 2007 AKP Genel Başkanı
İstanbul 1. Bölge Milletvekili adayı
 %46,58 CHP %20.88
MHP %14.27
DP %5.42
BĞZ %5.32
DİĞER %7.53
AKP, TBMM'nde 341(/550) sandalye kazandı.
Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul 1. Bölge Milletvekili seçildi.
AKP tek başına 60. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti'ni kurdu.
Recep Tayyip Erdoğan, tekrar Başbakan oldu.
2007 Türkiye Anayasa Değişikliği Referandumu[89] 21 Ekim 2007 AKP Değişikliği Referanduma Sundu  %68,95
(EVET)
 %31,05
(HAYIR)
Anayasa değişikliği kabul edildi. Cumhurbaşkanlığının seçilme şekli ve görev süresi başta olmak üzere bir takım Anayasa maddeleri değişti.
2009 Türkiye Yerel Seçimleri[90] 29 Mart 2009 AKP Genel Başkanı  % 38 CHP %23
MHP %16
DTP %6
SP %5
DİĞER %12
1889(/3281) İl Genel Meclisi Üyesini
1442(/2903) Belediye Başkanlığını
10(/16) Büyükşehir Belediye Başkanlığını AKP kazandı.
2010 Türkiye Anayasa Değişikliği Referandumu[91] 12 Eylül 2010 Adalet ve Kalkınma Partisi Değişikliği Referanduma Sundu  %57,88
(EVET)
 %42,12
(HAYIR)
Anayasa değişikliği kabul edildi. bkz. 2010 Türkiye Anayasa Değişikliği Referandumu
2011 Türkiye Genel Seçimleri[92] 12 Haziran 2011 Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı
İstanbul 1. Bölge Milletvekili adayı
 %49,83 CHP %25.99
MHP %13.01
BĞZ %6.57
SP %1.24
DİĞER %3.31
AKP, TBMM'de 327(/550) sandalye kazandı.
Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul 1. Bölge Milletvekili seçildi.
AKP tek başına 61. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti'ni kurdu.
Recep Tayyip Erdoğan, 3. kez Başbakan oldu.
2014 Türkiye yerel seçimleri 30 Mart 2014 AKP Genel Başkanı  %45.50 CHP %26.45
MHP %17.76
BDP %4.18
SP %2.84
DİĞER %5.64
779(/1.251) İl Genel Meclisi Üyesini
799(/1.351) Belediye Başkanlığını
18(/30) Büyükşehir Belediye Başkanlığını AKP kazandı.

Genel seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

3 Kasım 2002 tarihinde yapılan Türkiye genel seçimleri Erdoğan'ın başkan adayı olduğu Adalet ve Kalkınma Partisi 34.29%'luk oy oranı ile 363 milletvekili çıkartarak kazanmış; Erdoğan kurulacak hükümetin başkanlık etmiştir.

22 Temmuz 2007 tarihinde yapılam Türkiye genel seçimlerinde ise 46.58% oy oranı ile Adalet ve Kalkınma Partisi hükümeti kurma görevini üstlenmiştir. Seçimden önce parti tanıtımı için Erdoğan'ın seçim vaatleri ile dolu çeşitli resimler bilbordlarda gösterilmiştir. Ayrıca "Tek millet, tek bayrak, tek vatan, tek devlet" yazılı bir Erdoğan resmide gösterilmiştir. Hükümete ve partiye Erdoğan başkanlık yapmıştır.

12 Haziran 2011 tarihinde yapılan Türkiye genel seçimlerini ise Adalet ve Kalkınma Partisi Türkiye genel seçimlerinde bir ilke imza atarak üçüncü kez üst üste 49.83%'lük bir oy oranı ile kazanmıştır. Diğer seçim tanıtımlarından farklı olarak 2011 seçimlerinde Erdoğan farklı temaların bulunduğu parti tanıtım reklamlarında boy göstermiş ve "Haydi Bir Daha" adlı partisine ve oy verenlere atıfla hazırlanan şarkısını yorumlamıştır. Erdoğan'ın söylemiyle "Türkiye Hazır Hedef 2023" sloganı kullanılmıştır.

Cumhurbaşkanlığı seçimi[değiştir | kaynağı değiştir]

28 Ağustos 2014 tarihinde cumhurbaşkanlığı görev teslim töreni öncesi karşılamada 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve 12. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan.

24 Nisan 2007 tarihinde Adalet ve Kalkınma Partisi Grup toplantısında Başbakan Recep Tayyip Erdoğan "Adayımız Abdullah Gül kardeşim" diyerek Abdullah Gül'ün 11. Cumhurbaşkanı adayı olduğunu açıklamıştır.[93] Abdullah Gül 28 Ağustos 2007 tarihinde yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminin üçüncü turunda 339 oy alarak Türkiye Cumhuriyetinin 11. cumhurbaşkanı seçildi.[94]

Yerel seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Recep Tayyip Erdoğan 1994 yerel seçimlerinde %25,19 oy alarak İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olarak seçildi.

Erdoğan'ın liderliğinde Adalet ve Kalkınma Partisi 2002 genel seçimleri kazandıktan sonra, 2004 yerel seçimlerinde oy sayısını daha fazla arttırdı. Adalet ve Kalkınma Partisi 16 büyükşehir belediyesinden 12 tanesini kazanarak seçimlerden birinci parti olarak ayrıldı.

2007-2010 ekonomik krizi döneminde iken 2009 yılında yerel seçim yapıldı. Bu seçimde Adalet ve Kalkınma Partisi 2004 yerel seçimlerindeki oy oranından %3 az oy alarak %39 oy aldı. İkinci parti olan CHP %23 oy aldı ve üçüncü parti olan MHP %16 oy aldı.

Referandumlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Erdoğan'a yönelik eleştiriler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Erdoğan'ın 2013 Gezi Parkı protestolarına yönelik açıklamaları üzerine Washington Post'da yayınlanan, Erdoğan'ın seçimlerde aldığı oy oranın yüksekliği, Türkiye'de basın özgürlüğünün engellenmesi, protesto süreçleri ve polisin tepkisi konularını içeren bir yazıda  :"Erdoğan seçilerek başa gelmenin ve aynı zamanda otoriter olmanın mümkün olduğunun talihsiz bir kanıtı" şeklinde bir ifade yer aldı.[95]
  • Köln'de yaptığı miting öncesinde Bild gazetesinde:"Erdoğan hoş gelmediniz burada istenmiyorsunuz" ifadesi yer aldı.[96]


Ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Kategori Ödül Töreni Notlar
29 Ocak 2004 "(AJC) Cesaret karakteri ödülü" (İngilizce: Profiles of Courage)[97] Amerikan Yahudi Komitesi Ödül komite tarafından 24 Temmuz 2014 tarihinde geri istenmiş ve iade edilmiştir. [98]
18 Nisan 2004 "Ödül 24 Temmuz 2014t tarihinde geri istenmiştir. [99]Dünyanın En Etkili 100 Kişisi"'nden biri Time dergisi
13 Haziran 2004 "Altın Plaka" ödülü Amerikan Başarı Akademisi (İngilizce: Academy of Achievement) Geleneksel olarak verilen ödül Tayyip Erdoğan'a, aktör James Earl Jones tarafından sunulmuştur.
1 Aralık 2004 "Yılın Avrupalısı" ödülü European Voice Dergisi[100][101]
2 Eylül 2005 "Avrupa Kurumlar" ödülü İtalyan Akdeniz Laboratuvarı Vakfı[102]
1 Haziran 2006 "Tatar Madalyası" Rusya Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından verilmiştir.
8 Ağustos 2006 "Karadeniz Ülkelerinde Yılın Reformcusu ödülü" Hazar Enerji Entegrasyonu[103]
1 Kasım 2006 "Üstün İnsani Hizmet Nişanı" Kızılay
2 Şubat 2007 "Kültürler Arası Diyaloğu Himaye Ödülü" Tataristan Tataristan Cumhurbaşkanı Mintimer Şeymiyev tarafından verilmiştir.
12 Mart 2007 "2007 Barış ve Diyalog Ödülü" Rumi Forum tarafından Başbakan Erdoğan'a ve İspanya Başbakanı Zapatero'ya sunulmuştur.
15 Nisan 2007 "Kristal Hermes Ödülü" Almanya Ödül, Almanya'nın Hannover kentinde düzenlenen bir törenle Almanya Devlet Başbakanı Angela Merkel tarafından verilmiştir.
14 Haziran 2007 2006 yılının "En Başarılı Lider Ödülü" İmedya
11 Temmuz 2007 "Agricola" ödülü BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Ödül, açlıkla mücadele ve gıda üretiminin artırılması konusunda önemli katkılar sağlayan şahsiyetlere verilmektedir.
15 Ocak 2008 "Köprüleri İnşa Etmek" ödülü Müslüman Sosyal Bilimciler Derneği
11 Mayıs 2009 "İbn-i Sina Ödülü" Kofi Annan ve Zapatero ile birlikte ödüle layık görülmüştür.
9 Haziran 2009 "Barış, Özgürlük ve Demokrasi" ödülü Crans Montana Forumu
26 Ekim 2009 Nişan-ı Pakistan Pakistan Pakistan devletinin en büyük ödülü olan Devlet Onur Nişanı.[104]
12 Ocak 2010 "İslam'a Hizmet Ödülü" Kral Faysal Fonu[105]
23 Şubat 2010 "Sevilla, Kültürler Arasındaki Bağ Ödülü" (İspanyolca: Sevilla, Nodo entre Culturas) İspanya'dan Medeniyetler İttifakı projesinin harekete geçirilmesinde üstlendiği önemli rolü nedeniyle verilmiştir.[106]
1 Mart 2010 "Hariri Ödülü" BM Habitat ve Refik Hariri Vakfı Vakıf tarafından İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı sırasındaki başarılarından ötürü Tayyip Erdoğan’a liderlik, devlet adamlığı ve iyi yönetim’ konularında verilmiştir.
29 Nisan 2010 İkinci kez "Dünyanın En Etkili 100 Kişisi"'nden biri Time dergisi Tayyip Erdoğan "liderler" kısmında 17'nci sıradan listeye dahil olmuştur.
27 Mayıs 2010 "FIESP Nişanı" Brezilya Sao Paulo Sanayi Federasyonu Merkezi Sanayiye yaptığı katkılardan dolayı verilmiştir.
28 Mayıs 2010 "Sigara İle Küresel Mücadele Özel Ödülü".[107] BM Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)
29 Haziran 2010 "Dünya Aile Ödülü" BM Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Dünya Aile Örgütü'nün 2010 yılı özel ödülüdür.
4 Kasım 2010 "Kosova Bağımsızlık Altın Madalyası" Kosova Kosova Cumhuriyeti’nin en büyük devlet nişanıdır.
25 Kasım 2010 "Yılın Lideri" Arap Bankalar Birliği Lübnan ziyareti çerçevesinde Tayyip Erdoğan'a verilmiştir.
29 Kasım 2010 "Kaddafi İnsan Hakları Ödülü" Libya Libya ziyareti çerçevesinde Tayyip Erdoğan'a verilmiştir.
11 Ocak 2011 "İslam Dünyası Mümtaz Şahsiyet Ödülü" Şeyh Fahad Al-Ahmad Uluslararası Hayır İşleri Ödülü Kurulu Kuveyt ziyareti sırasında Tayyip Erdoğan'a verilmiştir.[108]
2 Şubat 2011 "Kırgız Devlet Nişanı" (Kırgızca: Danaker Ordeni) Kırgızistan Kırgızistan ziyareti sırasında iki ülke ilişkileri katkısından dolayı Tayyip Erdoğan'a verilmiştir.[109]
21 Mart 2011 2010 yılının "En Başarılı Lider Ödülü" İmedya
25 Mart 2012 "10 Yılın Şahsiyeti Şahsiyet Ödülü" IFIMES Slovenya 'nın başkenti Ljubljana'da faaliyet gösteren Uluslararası Ortadoğu ve Balkanlar Araştırma Enstitüsü (IFIMES), Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ı "10 yılın şahsiyeti" ilan etti. Enstitünün 10. yıl dönümü vesilesiyle düzenlenen ödül töreninde, son 10 yılın şahsiyeti özel ödülünün Başbakan Erdoğan'a verildiği açıklandı. Başbakan Erdoğan'ın ödülü, Ortadoğu ve Balkanlar'da izlediği olumlu politikalar dolayısıyla aldığı belirtildi. Ödülün Erdoğan'a daha sonra takdim edileceği kaydedildi.[110]
2 Eylül 2014 Haydar Aliyev Nişanı Azerbaycan Bakü ziyareti sırasında iki ülke ilişkileri katkısından dolayı Tayyip Erdoğan'a verilmiştir.[111]

Fahri doktora ve vatandaşlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Erdoğan 2004'ten itibaren Türkiye'de ve dünyada pek çok üniversiteden fahri doktora unvanı aldı. Ayrıca Seul[112], Tahran[113], Prizren[114] ve Mamuşa'dan[115] da fahri vatandaşlık unvanı almıştır.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e "Bakanlar Kurulu'nun özgeçmişi". Milliyet.com.tr. 29 Ağustos 2007. http://www.milliyet.com.tr/2007/08/29/son/sonsiy47.asp. Erişim tarihi: 14 Mart. 
  2. ^ http://www.basbakanlik.gov.tr/Forms/pPmCv.aspx
  3. ^ "En coşkulu açılım". Ntvmsnbc.com. 14 Mart 2010. http://www.ntvmsnbc.com/id/25069119/. Erişim tarihi: 14 Mart 2010. 
  4. ^ a b c d Göksel Özköylü. "Kasımpaşalı Tayyip, nasıl Tayyip Erdoğan oldu". Hürriyet. http://dosyalar.hurriyet.com.tr/tayyiperdogan/tayyip.asp. Erişim tarihi: 7 Şubat 2014. 
  5. ^ "Başbakan Erdoğan'ın Görevdeki 10. Yılı!". Siir Manşet. http://www.siirtmanset.com/m/?id=5892. 
  6. ^ "Erdoğan bir günde 3 kez konuştu". Milliyet. 9 Haziran 2013. http://siyaset.milliyet.com.tr/erdogan-adana-ya-gitti/siyaset/detay/1720574/default.htm. 
  7. ^ "Recep Tayyip Erdoğan Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı". akparti.org.tr. http://www.akparti.org.tr/site/yonetim/genel-baskan. Erişim tarihi: 7 Haziran 2013. 
  8. ^ "Recep Tayyip Erdoğan". biyografi.info. http://www.biyografi.info/kisi/recep-tayyip-erdogan. Erişim tarihi: 19 Haziran 2010. 
  9. ^ "Erdoğan'a 10 ay hapis". Milliyet. 22 Nisan 1998. http://www.milliyet.com.tr/1998/04/22/siyaset/siy00.html. Erişim tarihi: 07 Temmuz 2011. 
  10. ^ http://www.akparti.org.tr/site/yonetim/genel-baskan
  11. ^ http://www.sabah.com.tr/fotohaber/gundem/ak_partinin_kurulus_oykusu
  12. ^ "Başbakan Erdoğan “Gürcü” Asılı Mı!". Ekspresgazete.com. http://www.milliyet.com.tr/2005/12/13/siyaset/axsiy02.html. Erişim tarihi: 12 Kasım 2009. 
  13. ^ http://www.youtube.com/watch?v=8RcH-t3O2OA
  14. ^ a b c "Turkey's charismatic pro-Islamic leader," BBC News, 4 Kasım 2002
  15. ^ a b "Profile: Recep Tayyip Erdogan". BBC News. 2007-07-18. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6900616.stm. Erişim tarihi: 2008-08-29. 
  16. ^ "Life story". Adalet ve Kalkınma Partisi Official Web Site. http://eng.akparti.org.tr/english/lifestory.html. Erişim tarihi: 2008-08-29. 
  17. ^ "Recep Tayyip Erdoğan". Britannica Online Encyclopedia. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/913988/Recep-Tayyip-Erdogan. Erişim tarihi: 2008-08-29. 
  18. ^ Recep Tayyip Erdoğan (1954 - .... ) Yayıncı: Kimkimdir.gen.tr, 2 Temmuz 2011 tarihinde erişilmiştir
  19. ^ 27 Mart 1994 Büyükşehir Belediye Seçimi İstanbul İhlas Haber Ajansı Erişim tarihi: 1.7.2011.
  20. ^ "Portre: Recep Tayyip Erdoğan". Aljazeera. 19 Ocak 2014. http://www.aljazeera.com.tr/portre/portre-recep-tayyip-erdogan. Erişim tarihi: 8 Şubat 2014. 
  21. ^ [1] "Davayı karara bağlayan mahkeme heyeti, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Adalet ve Kalkınma Partili Mehmet Mustafa Açıkalın, İdris Naim Şahin ve Mikail Arslan'ın milletvekili olmalarını dikkate alarak, Anayasa'nın 83. maddesi uyarınca dosyalarının ayrılmasına karar verdi.", Radikal, 2 Aralık 2003
  22. ^ Hürriyet Gazetesi'nin 28 Nisan 1999 tarihli AKBİL skandalı büyüyor haberi
  23. ^ Milliyet Gazetesi'nin 30 Nisan 1999 tarihli İstanbul belediyesi çalkalanıyor haberi
  24. ^ Şiiri böyle montajlamışlar Murat Bardakçı, Hürriyet
  25. ^ Tarih Bilinci
  26. ^ Ziya Gökalp ve sözün büyüsü Emre Kongar
  27. ^ a b Poyraz, Ergün (2007). Musa'nın Çocukları Tayyip ve Emine. İstanbul: Togan. ISBN 9789944337. 
  28. ^ www.belgenet.com
  29. ^ Milli görüş gömleğimizi değiştirdik konulu ulusal gazete haberi.Sabah
  30. ^ Yüksek Seçim Kurulu Resmî Sitesi verileri
  31. ^ 10 Kasım 2002 tarihli 24932 sayılı T.C Resmi Gazetesi
  32. ^ "EU enlargement past, present and future". BBC News. 2008-11-06. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7529707.stm. Erişim tarihi: 2009-02-01. 
  33. ^ TÜRKİYE GENELİ PARTİLERİN KAZANDIKLARI MİLLETVEKİLİ SAYILARI T.C. Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığı Resmî Web sitesi erişim tarihi: 28 Ekim 2007.
  34. ^ http://www.ggdc.net/Maddison/Historical_Statistics/horizontal-file_03-2007.xls
  35. ^ 2011 Yılı Genel Seçim Sonuçları Hürriyet gazetesi 02 Temmuz 2011 tarihinde erişilmiştir.
  36. ^ "Bunlar çözüm barajları". Akşam. 16 Ttemmuz 2013. http://www.aksam.com.tr/siyaset/bunlar-cozum-barajlari/haber-226148. Erişim tarihi: 7 Şubat 2014. 
  37. ^ "15 İle 'Yüksek Hızlı Tren' Müjdesi". TRT HABER. 26 Aralık 2012. http://www.trthaber.com/haber/turkiye/15-ile-yuksek-hizli-tren-mujdesi-68524.html. Erişim tarihi: 7 Şubat 2014. 
  38. ^ "Borç bitti vatandaş IMF'yi unuttu". Hürriyet. 13 Eylül 2013. http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/24702047.asp. Erişim tarihi: 7 Şubat 2014. 
  39. ^ "TOKİ "23 şehir" kurdu". Sabah, Emlak. 25 Aralık 2013. http://emlak.sabah.com.tr/Haber/2013/12/25/toki-23-sehir-kurdu. Erişim tarihi: 7 Şubat 2014. 
  40. ^ "Asrın Projesi Marmaray açıldı". TRT HABER. 29 Ekim 2013. http://www.trthaber.com/haber/gundem/asrin-projesi-marmaray-acildi-106277.html. Erişim tarihi: 7 Şubat 2014. 
  41. ^ "Turkey's Bosphorus sub-sea tunnel links Europe and Asia". BBC. 29 Ekim 2013.  (İngilizce)
  42. ^ "Bolu Tüneli 14 yıl sonra açıldı". NTVMSNBC. 24 Ocak 2007. http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/397685.asp. Erişim tarihi: 7 Şubat 2014. 
  43. ^ Ömer Taşpınar (Nisan, 2012). "Turkey: The New Model?". Brookings. http://www.brookings.edu/research/papers/2012/04/24-turkey-new-model-taspinar. 
  44. ^ Gönül Tol (21 Aralık 2010). "Why Turkey Is Not Turning Islamist". Mei-edu. http://www.mei.edu/content/why-turkey-not-turning-islamist. 
  45. ^ Meltem Müftüler (1 Mart 2005). [http://myweb.sabanciuniv.edu/muftuler/files/2008/10/muftulerbacpoliticalreforms.pdf "Turkey’s Political Reforms and the Impact of the European Union"]. Sabancı University. http://myweb.sabanciuniv.edu/muftuler/files/2008/10/muftulerbacpoliticalreforms.pdf. 
  46. ^ Arsu, Sebnem (2009-11-13). "Turkey Plans to Ease Restrictions on Kurds and Help End Decades of Conflict". new York Times. http://www.nytimes.com/2009/11/14/world/europe/14kurds.html. Erişim tarihi: 2009-11-17. 
  47. ^ "Erdogan named European of the Year". NTV-MSNBC. 2004-12-01. http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/298717.asp?cp1=1. Erişim tarihi: 2004-12-02. 
  48. ^ "Erdoğan'ın bayrak hassasiyeti". Sabah. 2009-09-26. http://www.sabah.com.tr/Siyaset/2009/09/26/erdoganin_bayrak_hassasiyeti. Erişim tarihi: 2114-10-06. 
  49. ^ Turkish-Russian Ties Improving, Premier Erdogan Says Turkish Weekly.
  50. ^ Erdoğan ve Putin'den ortak açıklama! Samanyolu Haber Alıntı: 6 Aralık 2012
  51. ^ "Erdoğan'dan net mesaj: Ermeni işgali..". Samanyolu. 2011-07-27. http://www.samanyoluhaber.com/h_626220_Gundem-erdogandan-sarkisyana-agri-cevabi.html. Erişim tarihi: 2011-09-07. 
  52. ^ "Türkiye-Irak Ekonomik İlişkileri". Türkiye Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığı. 2009-03-25. http://www.mfa.gov.tr/turkiye-irak-ekonomik-iliskileri-ve-turkiye_nin-yeniden-imar-surecine-katkisi.tr.mfa. Erişim tarihi: 2011-08-15. 
  53. ^ "Turkish Foreign Minister’s visit to Northern Iraq". Today's Zaman. http://www.todayszaman.com/tz-web/news-191730-100-news-analysis-towards-a-new-era-in-ties-with-northern-iraq.html. Erişim tarihi: 2011-08-15. 
  54. ^ "Cumhurbaşkanı Gül Irak'ta". İhlas Haber Ajansı. 2009-03-23. http://www.iha.com.tr/haber/detay.aspx?cid=8&nid=62770. Erişim tarihi: 2011-08-15. 
  55. ^ Başbakan Erdoğan'ın 'Arap Baharı turunun' ikinci durağı Tunus'ta coşkulu karşılama EurAvtif
  56. ^ http://www.haberturk.com/dunya/haber/669583-tunusta-da-ayni-cosku-galeri Tunus'ta da aynı coşku! (HaberTürk
  57. ^ Tüm dünya Erdoğan'ın “Arap Baharı” turunu konuşuyor…
  58. ^ Mısır'da Erdoğan Coşkusu!.. CNN Türk. 13 Eylül 2011
  59. ^ Dünya Erdoğan'ı Konuşuyor Kanal D Haber (14 Eylül 2009)
  60. ^ Service, Haaretz. "Turkish PM: Israel is the main threat to Mideast peace – Haaretz Daily Newspaper | Israel News". Haaretz.com. http://www.haaretz.com/news/turkish-pm-israel-is-the-main-threat-to-mideast-peace-1.901. Erişim tarihi: 2010-09-08. 
  61. ^ Haaretz Service (Ocak 1, 2009). "Report: Turkish PM Erdogan says 'Palestine today is an open-air prison'". Haaretz. http://www.haaretz.com/news/report-turkish-pm-erdogan-says-palestine-today-is-an-open-air-prison-1.266939. Erişim tarihi: Eylül 8, 2010. 
  62. ^ "WEF 2009 Turkish leader storms out of debate with Israeli PM". Telegraph (London). 2009-01-30. http://www.telegraph.co.uk/finance/financetopics/davos/4392331/WEF-2009-Turkish-leader-storms-out-of-debate-with-Israeli-PM.html. Erişim tarihi: 23 Şubat 2011. 
  63. ^ a b "Turkish PM storms out of Davos' Gaza session, slams moderator". Hürriyet. http://www.hurriyet.com.tr/english/world/10887282.asp?gid=244. Erişim tarihi: 2009-02-01. 
  64. ^ Suikastçi paniği Sabah. 28 Temmuz 2010 tarihinde erişilmiştir.
  65. ^ Duruşma gizli değil, açık olsun haberi
  66. ^ Erdoğan'a suikastin cezası: 11 yıl
  67. ^ 'mehmetali' tam bir profesyonel
  68. ^ Erdoğan, Recep Tayyip. Bu şarkı bitmez. İstanbul: Nesil. ISBN 975-7055-65-4. "Hatta bir keresinde hakim beyle bir tatsız şey de oldu. Ondan dolayı da biliyorsunuz., benim mahkumiyet olayım söz konusu oldu. Para cezasına çevirdiler. O zaman bir hafta kadar hapiste yattım" 
  69. ^ Mumcu: Adam şehitlere kelle diyor
  70. ^ NTVMSNBC haberi, 12 Aralık 2007
  71. ^ Sabah gazetesi, 13 Aralık 2007
  72. ^ Erdoğan'dan Bahçeli'ye tazminat davası NTVMSNBC. 11 Haziran 2010 tarihinde erişilmiştir.
  73. ^ Erdoğan, Bahçeli'den 10 bin TL tazminat kazandı Zaman. 11 Haziran 2010 tarihinde erişilmiştir.
  74. ^ Erdoğan ve Adalet ve Kalkınma Partisi Bahçeli'den tazminat kazandı CNN Türk. 11 Haziran 2010 tarihinde erişilmiştir.
  75. ^ Erdoğan'ın Behramoğlu'na açtığı dava başladı Haber 7. 11 Haziran 2010 tarihinde erişilmiştir.
  76. ^ İşte Başbakan'ın mal varlığı Hürriyet. 25 Temmuz 2010 tarihinde erişilmiştir.
  77. ^ Başbakan’ın malvarlığı
  78. ^ T.C. Başbakanlık İnternet Sitesi 8 Ocak 2014 tarihinde erişilmiştir.
  79. ^ "İşte gözaltına alınan isimler!". Habertürk. 17 Aralık 2013. http://www.haberturk.com/gundem/haber/904362-iste-gozaltina-alinan-isimler. Erişim tarihi: 22 Aralık 2013. 
  80. ^ "Flaş! Rıza Sarraf ve bakan çocuklarına tahliye!". Milli Gazete. 28 Şubat 2014. http://m.milligazete.com.tr/haber_detay.php?id=311141. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2014. 
  81. ^ "Bakan Âlâ: 17 Aralık'la ilgili görev yeri değişen polis sayısı 1000". Hürriyet. 22 Şubat 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25866025.asp. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2014. 
  82. ^ Zeynep Gürcanlı (11 Şubat 2014). "Savcı Öz ile 166 hakim ve savcının görev yeri değişti". Hürriyet. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25787060.asp. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2014. 
  83. ^ Mesut Er, Emir Somer (12 Nisan 2014). "'Dik durmasaydık darbe hükümeti kuracaklardı'". Sabah. http://www.sabah.com.tr/Gundem/2014/04/12/dik-durmasaydik-darbe-hukumeti-kuracaklardi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2014. 
  84. ^ 1994, İstanbul Yerel Seçim Sonuçları
  85. ^ 2002, Türkiye Genel Seçim Sonuçları
  86. ^ SEÇİMLER, Yüksek Seçim Kurulu
  87. ^ Belediye Başkanlığı Seçimi, Seçim Sonuçları
  88. ^ 2007 Türkiye Genel Seçimleri Sonuçları
  89. ^ 2007 Türkiye Anayasa Değişikliği Referandum Sonuçları
  90. ^ 2009 Türkiye Yerel Seçimleri Sonuçları
  91. ^ "İşte İl İl Sonuçlar". Hürriyet. 15 Eylül 2010. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/15761941.asp. 
  92. ^ "2011 Yılı Genel Seçim Sonuçları". Hürriyet. 12 Haziran 2011. http://www.hurriyet.com.tr/secim2011/default.html. 
  93. ^ "Turkey's ruling party announces FM Gul as presidential candidate," Xinhua, 24 Nisan 2007 tarinde erişilmiştir.
  94. ^ "Gül 339 oyla 11. cumhurbaşkanı seçildi". NTV.com. 28 Ağustos 2007. http://www.ntvmsnbc.com/news/418499.asp. Erişim tarihi: 5 Nisan 2007. 
  95. ^ "Prime Minister Erdogan’s strongman response to Turkey’s protests". The Washington Post. http://www.washingtonpost.com/opinions/prime-minister-erdogans-strongman-response-to-turkeys-protests/2013/06/03/6d83987a-cc78-11e2-8f6b-67f40e176f03_story.html. Erişim tarihi: 14 Haziran 2014. (İngilizce)
  96. ^ "Türkiye Başbakanı Erdoğan'a açık mektup; hoş gelmediniz, burada istenmiyorsunuz!". Bild. http://www.bild.de/politik/inland/recep-tayyip-erdoan/hos-gelmediniz-burada-istenmiyorsunuz-36105476.bild.html. Erişim tarihi: 14 Haziran 2014. (Türkçe) ve (Almanca)
  97. ^ JINSA ve AJC üzerine... Yayıncı:Yani Şafak Yazar:Taha Kıvanç 5 Şubat 2004 tarihinde erişilmiştir.
  98. ^ [2]
  99. ^ [3]
  100. ^ http://www.stargazete.com/politika/haber-bir-kez-daha-yilin-avrupalisi-27771.htm
  101. ^ http://www.abhaber.com/haber.php?id=2048
  102. ^ http://haber.gazetevatan.com/haberdetay.asp?Newsid=59793&Categoryid=4&wid=0
  103. ^ http://www.milliyet.com.tr/2006/08/09/ekonomi/eko07.html
  104. ^ http://www.haber7.com/haber/20091019/Erdogana-Pakistanin-en-buyuk-nisani.php
  105. ^ www.kff.com
  106. ^ http://yenisafak.com.tr/Dunya/?t=20.01.2010&c=4&i=236698
  107. ^ Erdoğan'a sigarayla mücadele özel ödülü Star. 14 Haziran 2010 tarihinde erişilmiştir.
  108. ^ Erdoğan’a ‘İslam Dünyası Mümtaz Şahsiyet Ödülü’, Star Gazetesi, 11 Ocak 2011.
  109. ^ "Kyrgyzstan decorates Turkish PM with Danaker Order". World Bulletin. 2011-02-02. http://www.worldbulletin.net/?aType=haber&ArticleID=69287. Erişim tarihi: 2011-02-02. 
  110. ^ Erdoğan’a ‘10 yılın şahsiyeti ödülü’, Sabah Gazetesi, 25 Mart 2012.
  111. ^ Rəcəb Tayyib Ərdoğanın “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. president.az
  112. ^ Güney Kore'de dostluk rüzgarı, Yeni Şafak, 10 Şubat 2004.
  113. ^ Erdoğan, Tahran'ın 'fahri hemşehrisi' ilan edildi, Zaman, 2 Şubat 2009
  114. ^ Erdoğan Prizren'de miting gibi konuştu, Dünya Bülteni, 3 Kasım 2010.
  115. ^ Başbakan Erdoğan Mamuşa’nın da Fahri Hemşehrisi, Kosova Haber, 5 Kasım 2010.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'ta Recep Tayyip Erdoğan ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

VikiKaynak'ta Recep Tayyip Erdoğan ile ilgili belge kayıtları bulunmaktadır.

Vikisöz'de Recep Tayyip Erdoğan ile ilgili alıntılar bulunmaktadır.

Vikihaber'de Recep Tayyip Erdoğan ile ilgili haberler bulunmaktadır.

Resmî siteler
Diğer ilgili siteler
Medyada yer alanlar
Siyasi görevi
Önce gelen:
Abdullah Gül
Türkiye Cumhurbaşkanı
Emblem of the President of Turkey.svg

28 Ağustos 2014 -
Sonra gelen:
Sonra gelen yoktur.
Önce gelen:
Abdullah Gül
Türkiye Başbakanı
14 Mart 2003 - 28 Ağustos 2014
Sonra gelen:
Ahmet Davutoğlu
Önce gelen:
Nurettin Sözen
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı
27 Mart 1994 - 6 Kasım 1998
Sonra gelen:
Ali Müfit Gürtuna
Parti siyasi görevi
Önce gelen:
Önce gelen yoktur.
Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı
14 Ağustos 2001 - 27 Ağustos 2014
Sonra gelen:
Ahmet Davutoğlu