Vatikan

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara

Vatikan
Status Civitatis Vaticanae
Stato della Città del Vaticano (İtalyanca)

Resmi dil

İtalyanca(de facto)

Başkent

Vatikan

En büyük kent

Vatikan

Siyasi sistem

Mutlak monarşi

Cumhurbaşkanı

XVI. Benedictus

Yüzölçümü
- Toplam
- Su %'si

Ülkeler arasında 232'inci²
0.44 km²
%0.17

Nüfus
- Toplam (?)
- Nüfus yoğunluğu

Ülkeler arasında 220'inci
821
1780/km²

Para birimi

Euro (€) (EUR)

Saat dilimi

CET (UTC+1)
CEST (UTC+2)

Ulusal marş

"Inno e Marcia Pontificale"

İnternet alan adı

.va

Uluslararası telefon kodu

+39

Vatikan

Vatikan (Pontificio), İtalya'nın Roma şehrinde bulunan, Hristiyanlık dîninin Katolik mezhebinin yönetim merkezi olan devlet. Yerleşik nüfus 930 civârındadır. Fakat Vatikan turistik bir yer olduğundan bu nûfus turistlerle 1.500'ü aşmaktadır. Çevresi yüksek duvarlarla kaplıdır ve kameralarla izlenmektedir. Dünyanın hem nûfus, hem de yüzölçüm açısından en küçük ülkesidir. Mutlak monarşiye dayalı bir yönetim uygulanır. Devlet başkanı olarak Papa'nın sözleri yasa hükmündedir. Papa, hem devlet başkanı, hem de katolik mezhebinin rûhânî lîderidir. Katolik kilisesinin genel başkanı, Vatikan devleti'nin de başkanı olur. Papa yasama, yürütme ve yargının da başkanıdır. Vatikan'ın 100 kişilik küçük bir ordusu vardır.

[değiştir] Târih

İtalya'nın târihiyle hemen hemen aynı târihe sâhip olan dünya Katolik dîninin merkezi kabul edilen 440.000 m²'lik alana sahip Pontificio ruhban sınıfı tarafından yönetilir. Devlet başkanı Papa'dır.

1929'da İtalya Devleti'yle Kilise arasında Patti Lateranensi antlaşması imzâlandı. Bu antlaşmayla ülkenin resmî dîninin Katolik dîni olduğu ve Roma'nın kutsal bir şehir olduğu ilân edildi.

[değiştir] Papa'nın kabûl günü

San Pedro Katedrali

Papa'nın kabul günü genellikle haftada bir kez Çarşamba günleri Vatikan şehrinde, yazın ise Roma'ya yaklaşık 40 km. uzaklıktaki Castel Gondolfo'da gerçekleştirilir. Bu genel kabul gününe katılmak için Prefetto della Casa Pontificia, 00120 Città del Vaticano adresinde bulunan büroya başvurmak gerekir. Katolik dînine mensup olanların bağlı olduğu kiliseden bir yazı getirmesi istenmektedir. Papa'nın kabul gününe katılacak kadınlar, uzun kollu, başı kapalı, Koyu renkli veya dikkati çekmeyen sâde giysilerle, erkeklerse koyu renkli ceket ve kravatla katılmaları gerekmektedir.

Tam adı: Vatikan Devleti
Yüzölçümü: 0,44 km²
Başkenti: yok
Para birimi: Avro (Euro)
Dilleri: İtalyanca Latince Almanca
Nüfusu: 911 kişi (Temmuz 2007)
Ortalama Ömür: 80 yıl
Okur yazarlık oranı: % 100
Kişi başına düşen milli gelir: -

[değiştir] Ekonomi

Vatikan’ın doğrudan ya da dolaylı olarak sâhibi olduğu veya yönlendirdiği günlük, haftalık ve aylık 200’den fazla gazete ve dergi, 154 radyo istasyonu veya emisyonu, 49 TV kanalı veya kablolu yayını bulunmaktadır.

Bütçesi; katoliklerden kesilen kilise vergisi, âidatlar, bağışlar, şirket gelirleri, hisse senedi-tahvil-bono gelirleri, bankacılık ve fâiz gelirleri, hediyelik eşyâ satışlarından elde edilen gelirlerle basın yayından elde edilen reklâm gelirlerinden oluşmaktadır.

[değiştir] Vatikan'daki siyâsî akımlar

Vatikan'da etkileri ve güçleri tartışılamayacak başlıca birkaç akım vardır. Bunlardan ikisi laik, diğerleri dinsel niteliktedir. Laik akımlar Opus Dei (Tanrı’nın Eseri)'yle Malta Şövalyeleri’dir.

Domeniken tarikatı: Domeniken kelimesi latinceden Türkçe'ye çevrilmiştir, asıl telaffuzu DOMENİCANİ'dir. DOMENİCANİ kelimesi, üç şekilde kullanmaktadırlar.

DOMENİCANİ tarikatı adını kurucusu olan Aziz Domeniko tarafından almıştır.
DOMENİCANİ İtalyanca'da Pazar-cılar diye geçer. Pazarcılar kelimesinden anlaşılabileceği gibi bu tarikate bağlı olan râhipler, her Pazar kilisede vaaz vermektedirler. Vaaz işlemi her râhip için zorunlu tutulmuştur. Böylece İncil'i ve Tanrı'nın söylediklerini insanlara daha iyi anlatabilmektedirler.
DOMENİCANİ kelimesini Latince'ye çevirdiğimizde "Domini-Cani" "Tanrı'nın Köpekleri" anlamı ortaya çıkmaktadır. Bu kelimeyle domeniken tarikatının Allah'ın hizmetlileri olduğu ve Allah için çalıştıkları ifâde edilmek istenmektedir.

Domeniken Tarikatı'ndaki râhip ve râhibeler, kendilerini Meryem'e adamış din adamlarıdır. Bunlar için en önemli husus, kurum olarak Kilise’nin sürekliliğinin korunması ve her koşul altında savunulmasıdır. Dominikenler, Kiliseye öncelik prensibine dayanan tarikattır.

Fransiskenler : Yoksullardan yana, din adına karşılıksız çalışan keşişler topluluğudur. Adlarını kurucusu olan Assisili Aziz Fransua 'dan almıştır.

Cizvitler tarikatı : Katolik âleminin entelektüelleri olan Cizvitler için önemli olan Papalık Makâmıdır. Papaların kendileri veya Kilise'nin kendisi değil, Papalık Mâkamı'nın korunması ve savunulması öncelik taşımaktadır. Ayrıca bu tarikat papalık makamının korunması için kendi bankası olan dünyâ bankasını kurup tüm gelirini bu makamı güçlendirmek için kullanmıştır.

[değiştir] Coğrâfyası

Vatikan haritası

Konum: Güney Avrupa'da, İtalya'da yer alır.
Coğrâfî konumu: 41° 54' Kuzey enlemi, 12° 27' Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Avrupa
Yüzölçümü: 440 m²
Sınırları: toplam: 3.2 km
Sınır komşuları: İtalya 3.2 km
Sâhil şeridi: 0 km (kara ile çevrili)
İklimi: Ilıman.
Arâzi yapısı: Alçak tepeler
Deniz seviyesinden yüksekliği:
- en alçak noktası: 19 m
- en yüksek noktası: 75 m
Doğal kaynakları: yok
Sulanan arâzi: 0 km² (2006)

[değiştir] Nûfus

Nûfus: 932 (Temmuz 2006 verileri)
Nûfus artış oranı: %0.01 (2006 verileri)
Nûfusun etnik dağılımı: İtalyanlar, İsviçreliler, diğer
Din: Roma Katolikleri
Diller: İtalyanca, Latince, Fransızca, diğer diller

[değiştir] Yönetim

Ülke adı: Resmi adı: Holy See (Vatican City)
Yerel tam adı: Santa Sede (Stato della Citta del Vaticano)
Yerel kısa şekli: Santa Sede (Citta del Vaticano)
Yönetim biçimi: Seçime Dayalı Mutlak Monarşi
Başkent: Vatican City (ülkenin tamamı)
Bağımsızlık günü: 11 Şubat 1929 (İtalya'dan)
Milli bayram: Papa II John Paul'un Taç giyme günü, 22 Ekim (1978)
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: CE (Avrupa Konseyi), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu, Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ITU (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği), NAM, OAS (Amerika Devletleri Teşkilatı), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNHCR (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği), UPU (Dünyâ Posta Birliği), WHO (Dünyâ Sağlık Örgütü), WIPO (Dünyâ Fikrî Mülkiyet Örgütü), WToO (Dünyâ Turizm Örgütü), WTrO (Dünyâ Ticaret Örgütü)

Dâimî gözlemci statüsü: UN (Birleşmiş Milletler): 6 Nisan 1964'te gözlemci olarak kabul edilen Vatikan, 1 Temmuz 2004'ten beri oy hakkı dışında diğer gözlemcilerden farksız bir statüsü vardır.