Türkiye cumhurbaşkanları listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Cumhurbaşkanlığı forsu, cumhurbaşkanının ikametgâhında ve ziyareti süresince bulunduğu yerde bayrak direğine çekilir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına göre Türkiye Cumhurbaşkanı devletin başı ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin başkomutanıdır. Cumhurbaşkanı tek dereceli seçim sonucu beş yıllığına görev yapar. Bir kimse en fazla iki defa cumhurbaşkanı seçilebilir. Cumhurbaşkanının hastalık, yurt dışına çıkma, ölüm, çekilme veya başka bir nedenle görevini sürdürememesi durumunda Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı vekâleten görev yapar. Cumhurbaşkanı en az 40 yaşında, yüksek öğrenim görmüş ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşı olmalıdır.

Bugune kadar 11 kişi ant içerek cumhurbaşkanlığı yaparken 5 kişi de cumhurbaşkanlığına vekillik etti. Bu kişilerden ikisi görevleri sırasında doğal nedenlerden hayatlarını kaybetti (Mustafa Kemal Atatürk ve Turgut Özal), ikisi askerî darbeler sonucu devrildi (Celâl Bayar ve İhsan Sabri Çağlayangil) ve biri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından görevden alındı (Cemal Gürsel).

İlk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, 1923'te oy birliği ile seçildi. 15 yıl 12 gün ile bu görevde en çok kalan kişi olan Atatürk, dört dönem cumhurbaşkanlığı yaptı. Turgut Özal ise 3 yıl 159 gün cumhurbaşkanlığı yaparak bu görevde en az kalan kişi oldu.

Cumhurbaşkanları listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi parti

      CHP       DP       Askerî       Bağımsız       AP       ANAP       DYP       AK Parti

Cumhurbaşkanı Görev başlangıcı Görev bitişi Siyasi parti Dönem Önceki görevi
1 Portrait of M. Kemal Ataturk.jpg Mustafa Kemal Atatürk
(1881–1938)
29 Ekim 1923 10 Kasım 1938
[n 1]
Cumhuriyet Halk Partisi 1
(1923)
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı
(1920–1923)
2
(1927)
3
(1931)
4
(1935)
TBMM Başkanı Abdülhalik Renda.jpg Mustafa Abdülhalik Renda
(1881–1957)
10 Kasım 1938 11 Kasım 1938 Cumhuriyet Halk Partisi Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı
(1935–1946)
2 Inonu Ismet.jpg İsmet İnönü
(1884–1973)
11 Kasım 1938 22 Mayıs 1950 Cumhuriyet Halk Partisi 5
(1938)
Türkiye Başbakanı
(1923–1924, 1925–1937)
6
(1939)
7
(1943)
8
(1946)
3 Celal bayar.jpg Celâl Bayar
(1883–1986)
22 Mayıs 1950 27 Mayıs 1960
[n 2]
Demokrat Parti 9
(1950)
Türkiye Başbakanı
(1937–1939)
10
(1954)
11
(1957)
Cemalgürselrenkli.png Cemal Gürsel
(1895–1966)
27 Mayıs 1960 10 Ekim 1961 Askerî Türk Kara Kuvvetleri Komutanı
(1958–1960)
4 10 Ekim 1961 2 Şubat 1966
[n 3]
Bağımsız 12
(1961)
İbrahim Şevki Atasagun.jpg İbrahim Şevki Atasagun
(1899–1984)
2 Şubat 1966 28 Mart 1966 Bağımsız Cumhuriyet Senatosu Başkanı
(1965–1970)
5 Cevdet Sunay.jpg Cevdet Sunay
(1899–1982)
28 Mart 1966 28 Mart 1973 Bağımsız 13
(1966)
Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı
(1960–1966)
Tekin Arıburun.gif Tekin Arıburun
(1903–1993)
28 Mart 1973 6 Nisan 1973 Adalet Partisi Cumhuriyet Senatosu Başkanı
(1970–1977)
6 FahriKoruturk.jpg Fahri Korutürk
(1903–1987)
6 Nisan 1973 6 Nisan 1980 Bağımsız 14
(1973)
Türk Deniz Kuvvetleri Komutanı
(1957–1960)
İhsansabriçağlayangil.jpg İhsan Sabri Çağlayangil
(1908–1993)
6 Nisan 1980 12 Eylül 1980
[n 4]
Adalet Partisi Cumhuriyet Senatosu Başkanı
(1979–1980)
The Seventh President of Turkey Kenan Evren taken from The Presidency of the Republic of Turkey web site.jpg Kenan Evren
(1917– )
12 Eylül 1980 9 Kasım 1982 Askerî Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı
(1978–1983)
7 9 Kasım 1982 9 Kasım 1989 Bağımsız 15
(1982)
8 Turgut Özal cropped.jpg Turgut Özal
(1927–1993)
9 Kasım 1989 17 Nisan 1993
[n 1]
Anavatan Partisi 16
(1989)
Türkiye Başbakanı
(1983–1989)
Hüsamettin Cindoruk
(1933– )
17 Nisan 1993 16 Mayıs 1993 Doğru Yol Partisi Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı
(1991–1995)
9 Suleyman Demirel 1998.jpg Süleyman Demirel
(1924– )
16 Mayıs 1993 16 Mayıs 2000 Doğru Yol Partisi 17
(1993)
Türkiye Başbakanı
(1965–1971, 1975–1977, 1977–1978, 1979–1980, 1991–1993)
10 Ahmet Necdet Sezer.jpg Ahmet Necdet Sezer
(1941– )
16 Mayıs 2000 28 Ağustos 2007 Bağımsız 18
(2000)
Türkiye Anayasa Mahkemesi Başkanı
(1998–2000)
11 President Abdullah Gül.jpg Abdullah Gül
(1950– )
28 Ağustos 2007 Görevde Adalet ve Kalkınma Partisi 19
(2007)
Türkiye Dışişleri Bakanı
(2003–2007)

Zaman çizelgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdullah Gül Ahmet Necdet Sezer Süleyman Demirel Hüsamettin Cindoruk Turgut Özal Kenan Evren Kenan Evren İhsan Sabri Çağlayangil Fahri Korutürk Tekin Arıburun Cevdet Sunay İbrahim Şevki Atasagun Cemal Gürsel Cemal Gürsel Celâl Bayar İsmet İnönü Mustafa Abdülhalik Renda Mustafa Kemal Atatürk

Yaşayan eski cumhurbaşkanları[değiştir | kaynağı değiştir]

2014 itibarıyla yaşayan dört eski cumhurbaşkanı bulunmaktadır:

Cumhurbaşkanı Görev süresi Doğum tarihi
Kenan Evren 1980–1989 17 Temmuz 1917 (1917-07-17) (96 yaşında)
Hüsamettin Cindoruk 1993 1933 (80–81 yaşında)
Süleyman Demirel 1993–2000 1 Kasım 1924 (1924-11-01) (89 yaşında)
Ahmet Necdet Sezer 2000–2007 13 Eylül 1941 (1941-09-13) (72 yaşında)

Turgut Özal (1927–1993), 17 Nisan 1993'te 65 yaşında hayatını kaybederek ölen son eski cumhurbaşkanı olmuştur.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Doğal nedenlerle hayatını kaybetti.
  2. ^ 27 Mayıs Darbesi ile devrildi.
  3. ^ Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından görevden alındı.
  4. ^ 12 Eylül Darbesi ile devrildi.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Türkiye cumhurbaşkanları listesi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.