2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
Türkiye
2007 ←
10 Ağustos 2014 (2014-08-10) (1. tur)
→ 2019

Katılım  %74.13
  Recep Tayyip Erdogan.PNG Ekmeleddin İhsanoğlu (1) (cropped).jpg Selahattin Demirtaş (cropped).jpg
Aday Recep Tayyip Erdoğan Ekmeleddin İhsanoğlu Selahattin Demirtaş
Aldığı oy 21,000,143 15,587,720 3,958,048
Yüzde %51.79 [1]  %38.44 [1]  %9.76 [1]

2014 Türkiye Cumhurbaşkanlığı seçimi.svg

Sarı Recep Tayyip Erdoğan'ın,
Mavi Ekmeleddin İhsanoğlu'nun,
Mor Selahattin Demirtaş'ın kazandığı illeri göstermektedir.

Seçimden önceki Cumhurbaşkanı

Abdullah Gül

Seçilmiş Cumhurbaşkanı

Recep Tayyip Erdoğan

2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi, Türkiye Cumhuriyeti'nin 12. cumhurbaşkanını belirlemek için 10 Ağustos 2014 tarihinde yapılan seçim.[2] Seçim Recep Tayyip Erdoğan'ın 1. turda cumhurbaşkanı seçilmesiyle sonlanmıştır. Seçim tarihi, Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilk turu 10 Ağustos 2014 Pazar günü, seçimin ikinci tura kalması durumunda ise ikinci oylama 24 Ağustos 2014 Pazar günü olarak belirlendi. Yurt dışında yaşayan Türkler için bulundukları ülkede oy kullanma tarihleri ilk tur için 31 Temmuz-3 Ağustos 2014, ikinci tur seçimi ise 17-20 Ağustos 2014 olarak açıklandı.[3][4]

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

2007 anayasa değişikliği referandumu sonucu gerçekleşen değişiklikle, Türkiye Cumhuriyeti Siyasi Tarihi'nde ilk kez bir cumhurbaşkanı doğrudan halk oylaması ile bu seçimde seçilecektir.[5][6] Kabul edilen değişikliklerden diğerleri ise, cumhurbaşkanının görev süresinin yedi yıldan beş yıla indirilmesi ve bir kişinin en fazla iki defa bu göreve seçilebilmesiydi.

Ancak, 28 Ağustos 2007 tarihinde yedi yıllık bir dönem için Türkiye Cumhuriyeti'nin 11. Cumhurbaşkanı olarak seçilen Abdullah Gül'ün görev süresi ve dolayısıyla bir sonraki seçimin tarihi, 21 Ekim 2007 tarihinde düzenlenen referandumda kabul edilen anayasa değişikliği nedeniyle tartışmalı hale gelmişti. Anayasa Mahkemesi, 15 Haziran 2012 tarihinde, Cumhuriyet Halk Partisi tarafından, 6271 sayılı kanunun bazı hükümlerinin iptali istemiyle açılan davayı esastan karara bağladı. Yüksek Mahkeme, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün görev süresinin 7 yıl olduğuna ve ikinci kez aday olabileceğine karar verdi.[7]

Adayların belirlenmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

[[Image:|100px|Erdoğan, İhsanoğlu ve Demirtaş'ın kampanyalarında kullandıkları seçim logoları]] Erdoğan, İhsanoğlu ve Demirtaş'ın kampanyalarında kullandıkları seçim logoları Erdoğan, İhsanoğlu ve Demirtaş'ın kampanyalarında kullandıkları seçim logoları
Erdoğan, İhsanoğlu ve Demirtaş'ın kampanyalarında kullandıkları seçim logoları

16 Haziran 2014 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi lideri Kemal Kılıçdaroğlu ve Milliyetçi Hareket Partisi lideri Devlet Bahçeli TBMM'de düzenledikleri ortak basın toplantısıyla Ekmeleddin İhsanoğlu'nu çatı aday olarak göstereceklerini açıkladılar.[8] 30 Haziran 2014 tarihinde ise, Halkların Demokratik Partisi (HDP) tarafından düzenlenen basın toplantısı ile partinin cumhurbaşkanı adayının HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş olduğu açıklandı.[9] 1 Temmuz 2014 tarihinde Adalet ve Kalkınma Partisi'nin cumhurbaşkanı adayının AKP Genel Başkanı ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan olduğu açıklandı.[10]

Seçim takvimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Demirtaş, Erdoğan ve İhsanoğlu'nun fotoğraflarının yer aldığı afişler. Mecidiyeköy, İstanbul

Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Başkanı Sadi Güven 6 Mayıs 2014 günü yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanlığı seçim sürecinin 29 Haziran 2014 Pazar günü başlayacağını, aynı gün adaylık başvurularının da başlayacağını ve başvuruların 3 Temmuz 2014 Perşembe günü saat 17.00'ye kadar devam edeceğini söyledi.[11]

Cumhurbaşkanı geçici aday listeleri 8 Temmuz 2014 Salı günü, kesin aday listeleri ise 11 Temmuz 2014 Cuma günü Resmi Gazete'de yayınlandı, kesin aday listelerinin Resmi Gazete'de yayınlanmasıyla birlikte propaganda dönemi başlamış oldu.

Cumhurbaşkanlığı için ilk oylama 10 Ağustos 2014, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise ikinci oylama 24 Ağustos 2014 tarihi olarak belirlendi. Yurt dışında yaşayan vatandaşlar için bulundukları ülkelerde oy kullanma tarihleri ise, ilk oylama için 31 Temmuz - 3 Ağustos 2014, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise, 17 - 20 Ağustos 2014 olarak belirlendi. Cumhurbaşkanı seçiminde, bir sandık bölgesindeki seçmen sayısı ise 400 olarak belirlendi.

Geçerli oyların salt çoğunluğunu (yüzde 50+1 oy) alan adayın cumhurbaşkanı seçilmesi,ilk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü (24 Ağustos) ikinci oylama yapılacağı ilan edildi.Oylamanın ikinci tura kalması halinde ilk oylamada en çok oy almış bulunan iki aday katılacağı ve geçerli oyların çoğunluğunu alan adayın cumhurbaşkanı seçileceği ve yeni cumhurbaşkanının 28 Ağustos 2014 günü Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’den görevi devralacağı açıklandı.

31 Temmuz 2014 günü Türkiye'nin Washington Büyükelçiliğinde seçim için oy veren Türk vatandaşları.

25 Temmuz 2014 Cuma günü 17:00 itibari ile yurt dışı yerleşik Türk vatandaşları için gümrük kapılarında oy verme işlemi başladı. Oy verme işlemi 10 Ağustos 2014 tarihine kadar sürdü.[12]

İlk kez bu seçimde uygulanmaya başlayacak olan yurtdışı vatandaşların oy kullanma işlemleri 31 Temmuz 2014 günü Avustralya'da yerel saat ile 8:00'da başlamıştır. Oy verme tarih ve saatleri ülkelere göre değişmektedir.[13]

Yurt dışında oy verme işlemleri 500'den fazla seçmenin yaşadığı 54 ülkede kurulacak seçim merkezlerinde yapılmıştır. Yurt dışında oy kulanabilecek toplam seçmen sayısı 2 milyon 790 bin 408 kişidir. En çok seçmenin kayıtlı olduğu ülke 1 milyon 391 bin 704 kişi ile Almanya olurken, en fazla oyun seçmenin kayıtlı olduğu seçim merkezi ise 257 bin 149 kişi ile Düsseldorf olmuştur. Düsseldorf'ta kayıtlı seçmen sayısı Türkiye'ki Amasya, Artvin, Bilecik, Erzincan, Kırşehir, Muş, Niğde, Rize, Sinop, Tunceli, Uşak gibi bir çok ilin merkez ilçe ve köylerindeki seçmen sayısından fazladır. [14] Yurtdışında oy kullanımı 3 Ağustos 2014 tarihinde sona ermiştir. Buna göre seçimlerin yaz aylarına gelmiş olmasından dolayı seçim merkezlerindeki katılım beklenenden düşük kalmıştır. [15] Bazı ülkelerdeki katılım sayıları şöyle gerçekleşmiştir; Almanya'da 1 milyon 400 bin seçmenden 113 bin 606'sı, Hollanda'da ise 240 bin Türk'ten 17 bin 295'i, Belçika'da 127 bin 518 seçmenden 8 bin 66'sı, İtalya'da 13 bin seçmenden bin 30'u, Polonya'da Bin 770 seçmenden 234'ü, Yunanistan'da 10 bin kişiden 412'si, Katar'da 2 bin 212 seçmenden 308'i, Danimarka'da 30 bin seçmenden bin 60'ı, Azerbaycan'da 6 bin 305 seçmenden 947'si, Kırgızistan'da Bin 400 seçmeden 263'ü, Kazakistan'da 4 bin seçmenden 520'si oylarını kullanmışlardır.[15] Bu rakamlar sonucunda yurtdışında oy kullananların sayısı yaklaşık olarak 232 bin olarak açıklanmıştır. [16]

Bağışlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim sonuçlarının belli olmasının ardından AK Parti Genel Merkezi önünde Erdoğan'ın balkon konuşmasını dinleyen ve kutlama yapan kalabalık.

9 Ağustos 2014 tarihli toplam seçim bağışı miktarları aşağıdaki gibidir.

Aday Bağış yapan
kişi sayısı
Tutar (TL) Kaynak
Recep Tayyip Erdoğan 1.350.796 55.260.778 [17]
Ekmeleddin İhsanoğlu 2.172 8.500.000 [18]
Selahattin Demirtaş 7.119 1.213.000 [18]




Oy verme[değiştir | kaynağı değiştir]

     Recep Tayyip Erdoğan'ın birinci bitirdiği ilçeler
     Ekmeleddin İhsanoğlu'nun birinci bitirdiği ilçeler
     Selahattin Demirtaş'ın birinci bitirdiği ilçeler

2 Temmuz 2014 tarihinde askıya çıkan seçmen listeleri için itiraz süresi 9 Temmuz'da sona erdi. Yüksek Seçim Kurulu seçimde kullanılacak oy pusulalarında adayların fotoğraflarının yer alacağını açıkladı. [19]

Ayrıca, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları ilk defa bir seçim için yaşadıkları ülkede oy kullandılar.[20]







Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Aday Destekleyen partiler 1. Tur 2. Tur
Oy sayısı  % Oy sayısı  %
Recep Tayyip Erdoğan Adalet ve Kalkınma Partisi [21], Anavatan Partisi [22] 21.000.143 [1] 51,79 [1]
Ekmeleddin İhsanoğlu Cumhuriyet Halk Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi [23], Bağımsız Türkiye Partisi, Demokrat Parti, Demokratik Sol Parti [24], Büyük Birlik Partisi [25], Liberal Demokrat Parti [26], Türkiye Sosyalist İşçi Partisi, Devrimci Halk Partisi [27], Doğru Yol Partisi [28], Kadın Partisi [29], TURK Parti [30], Hak ve Adalet Partisi [31], BAK Parti[32] 15.587.720 [1] 38,44 [1]
Selahattin Demirtaş Halkların Demokratik Partisi [33], Emek Partisi[34], Emekçi Hareket Partisi[35], Devrimci Sosyalist İşçi Partisi[36],Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi [37] 3.958.048 [1] 9,76 [1]
Toplam geçerli oy 40.545.911 [1]
Toplam geçersiz oy 737.716 [1]
Toplam oy kullanan seçmen 41.283.627 [1]
Kayıtlı seçmen 55.692.841 [1]
Seçime katılma oranı 74,13 [1]

İllere göre sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıda, belirtilen illerin, belirtilen ilçelerine göre ve yurt dışında kullanılan oylar sonucunda oluşan 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçim sonuçları yer almaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n "Yurtiçi, yurtdışı ve gümrük sandıkları dahil 2014 cumhurbaşkanlığı kesim seçim sonuçları". Yüksek Seçim Kurulu. 15 Ağustos 2014. http://www.ysk.gov.tr/ysk/content/conn/YSKUCM/path/Contribution%20Folders/HaberDosya/2014CB-Kesin-416_d_Genel.pdf. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2014. 
  2. ^ "Cumhurbaşkanı Seçimi". Türkiye Cumhuriyeti Yüksek Seçim Kurulu. 25 Haziran 2014. http://ysk.gov.tr/ysk/faces/HaberDetay?training_id=YSKPWCN1_4444005790&_adf.ctrl-state=1pxfs94ns_92&_afrLoop=11027312501626245&_afrWindowMode=0&_afrWindowId=1pxfs94ns_89. Erişim tarihi: 02 Temmuz 2014. 
  3. ^ "Cumhurbaşkanlığı seçim tarihi belli oldu". Hürriyet. 7 Mart 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25961004.asp. Erişim tarihi: 24 Mart 2014. 
  4. ^ "Köşk için seçim tarihi belli oldu". Sabah. 7 Mart 2014. http://www.sabah.com.tr/Gundem/2014/03/07/cumhurbaskanligi-secim-tarihi-belli-oldu. Erişim tarihi: 02 Temmuz 2014. 
  5. ^ "“İlk defa halk cumhurbaşkanını seçecek”". TRT Haber. 18 Haziran 2014. http://www.trthaber.com/haber/gundem/ilk-defa-halk-cumhurbaskanini-sececek-131986.html. Erişim tarihi: 02 Temmuz 2014. 
  6. ^ "Bozdağ: Türkiye ilk defa cumhurbaşkanını halk oylaması ile seçecek". Zaman. 09 Ağustos 2013. http://www.zaman.com.tr/politika_bozdag-turkiye-ilk-defa-cumhurbaskanini-halk-oylamasi-ile-sececek_2118370.html. Erişim tarihi: 02 Temmuz 2014. 
  7. ^ "“Gül'ün görev süresi 7 yıl, 2. kez aday olabilir”". 15 Haziran 2012. http://www.ntvmsnbc.com/id/25358384/. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2014. 
  8. ^ "“İhsanoğlu'ndan adaylığa ilk yorum”". 16 Haziran 2014. http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/siyaset/83533/ihsanoglu_ndan_adayliga_ilk_yorum.html#. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2014. 
  9. ^ "“HDP'nin cumhurbaşkanı adayı Selahattin Demirtaş”". 30 Haziran 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/26712300.asp. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2014. 
  10. ^ "“AKP'nin adayı Erdoğan”". 1 Temmuz 2014. http://www.dw.de/akpnin-aday%C4%B1-erdo%C4%9Fan/a-17748635. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2014. 
  11. ^ "Köşk adaylığı için son tarih 3 Temmuz". ntvmsnbc.com. 06 Mayıs 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25514225/. Erişim tarihi: 04 Temmuz 2014. 
  12. ^ "Gümrük kapılarında oy verme işlemi başladı". ntvmsnbc.com. 26 Temmuz 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25528445/. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2014. 
  13. ^ "Yurt dışında oy verme işlemi başladı". ntvmsnbc.com. 31 Temmuz 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25529006/. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2014. 
  14. ^ "Yurt dışında oy kullanacaklara uyarı". Anadolu Ajansı. 24 Haziran 2014. http://www.aa.com.tr/tr/haberler/349082--yurt-disinda-oy-kullanacaklara-uyari. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2014. 
  15. ^ a b "Oy verme işlemi sona erdi". ntvmsnbc.com. 3 Ağustos 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25529512/. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2014. 
  16. ^ "'Yurt dışında 232 bin vatandaşımız oy kullandı'". ntvmsnbc.com. 4 Ağustos 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25529633/. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2014. 
  17. ^ "Başbakan Erdoğan bağış miktarını açıkladı.". Ensonhaber. 8 August 2014. http://www.ensonhaber.com/erdogan-kendisine-yapilan-bagis-miktarini-acikladi-2014-08-09.html. Erişim tarihi: 9 August 2014. 
  18. ^ a b "İşte cumhurbaşkanı adaylarına yapılan bağış miktarı". Akşam. 9 August 2014. Erişim tarihi: 9 August 2014.
  19. ^ "Oy pusulasında fotoğraf olacak". ntvmsnbc.com. 5 Haziran 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25519619/. Erişim tarihi: 6 Haziran 2014. 
  20. ^ "Gurbette BDP kadar oy var". Al Jazeera Turk. 04 Nisan 2014. http://www.aljazeera.com.tr/haber/gurbette-bdp-kadar-oy-var. Erişim tarihi: 02 Temmuz 2014. 
  21. ^ "AK Parti‘nin cumhurbaşkanı adayı Recep Tayyip Erdoğan". 17 Temmuz 2014. http://www.aksam.com.tr/siyaset/ak-partinin-cumhurbaskani-adayi-recep-tayyip-erdogan/haber-320922. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2014. 
  22. ^ http://www.haber7.com/ic-politika/haber/1184066-ozalin-partisi-hangi-ismi-destekleyecek
  23. ^ "Muhalefetin çatı adayı Ekmeleddin İhsanoğlu". 16 Haziran 2014. http://www.sabah.com.tr/Gundem/2014/06/16/iste-muhalefetin-kosk-adayi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2014. 
  24. ^ "5 partiden ‘çatı aday’a destek". NTVMSNBC.com. 02 Temmuz 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25524244. Erişim tarihi: 02 Temmuz 2014. 
  25. ^ "BBP de ‘İhsanoğlu’ dedi!". 16 Temmuz 2014. http://www.ensonhaber.com/bbpden-ihsanogluna-destek-2014-07-16.html. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2014. 
  26. ^ "LDP İhsanoğlu’nu Destekleyecek". http://www.ldp.org/ldp-ihsanoglunu-destekleyecek/. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2014. 
  27. ^ "İhsanoğlu'na iki partiden daha destek geldi". Haber7.com. 18 Temmuz 2014. http://www.haber7.com/ic-politika/haber/1181946-ihsanogluna-iki-partiden-daha-destek-geldi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2014. 
  28. ^ "DYP Muhalefetin Adayı İhsanoğlu'nu Yeniden Destekleme Kararı Aldı". 21 Temmuz 2014. http://www.sondakika.com/haber/haber-dyp-muhalefetin-adayi-ihsanoglu-nu-yeniden-6285002/. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2014. 
  29. ^ "Kadın Partisi'nden destek". 22 Temmuz 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/26861252.asp. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2014. 
  30. ^ "TURK PARTİ de “Ekmeleddin İhsanoğlu” dedi". 23 Temmuz 2014. http://www.turkparti.org.tr/haberoku.php?id=118. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2014. 
  31. ^ "Ekmeleddin İhsanoğlu'na Hak ve Adalet Partisi'nden destek". 23 Temmuz 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/26873031.asp. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2014. 
  32. ^ "İhsanoğlu'na BAK Parti'den destek kararı". 3 Ağustos 2014. http://gundem.bugun.com.tr/ihsanogluna-bir-partiden-daha-destek--haberi/1210277. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2014. 
  33. ^ "HDP'nin köşk adayı Selahattin Demirtaş". Mynet. 22 Haziran 2014. http://www.mynet.com/haber/politika/hdpnin-kosk-adayi-demirtas-1314167-1. Erişim tarihi: 23 Haziran 2014. 
  34. ^ "Halkı Temsil Edecek Cumhurbaşkanı Adayımız Selahattin Demirtaş". emep.org. 17 Temmuz 2014. http://emep.org/halki-temsil-edecek-cumhurbaskani-adayimiz-selahattin-demirtas/. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2014. 
  35. ^ Selahattin Demirtaş’ın Adaylığında Birleşelim
  36. ^ DSİP seçim kampanyası için sokakta: Özgürlük ve barış için Demirtaş!
  37. ^ Cumhurbaşkanı Adayımız Bellidir.