2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
Türkiye
2007 ←
10 Ağustos 2014 (2014-08-10) (1. tur)
24 Ağustos 2014 (2014-08-24) (2. tur)

→ 2019

  Recep Tayyip Erdogan.PNG Selahattin Demirtaş (cropped).jpg Ekmeleddin İhsanoğlu (1) (cropped).jpg
Aday Recep Tayyip Erdoğan Selahattin Demirtaş Ekmeleddin İhsanoğlu
Parti Adalet ve Kalkınma Partisi Halkların Demokratik Partisi Bağımsız siyasetçi

Seçimden önceki Cumhurbaşkanı

Abdullah Gül
Adalet ve Kalkınma Partisi

Seçilmiş Cumhurbaşkanı

TBD

2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi, Türkiye Cumhuriyeti'nin 11. ve görevdeki Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün görev süresinin 28 Ağustos 2014'de sona ermesi ve yerine gelecek 12. Cumhurbaşkanını belirlemek için yapılacak olan seçim.[1] Seçim tarihi, Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilk turu 10 Ağustos 2014 Pazar günü, seçimin ikinci tura kalması durumunda ise ikinci oylama 24 Ağustos 2014 Pazar günü olarak belirlendi. Yurt dışında yaşayan Türkler için bulundukları ülkede oy kullanma tarihleri ilk tur için 31 Temmuz-3 Ağustos 2014, ikinci tur seçimi ise 17-20 Ağustos 2014 olarak açıklandı.[2][3]

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

2007 anayasa değişikliği referandumu sonucu gerçekleşen değişiklikle, Türkiye Cumhuriyeti Siyasi Tarihi'nde ilk kez bir cumhurbaşkanı doğrudan halk oylaması ile bu seçimde seçilecektir.[4][5] Kabul edilen değişikliklerden diğerleri ise, cumhurbaşkanının görev süresinin yedi yıldan beş yıla indirilmesi ve bir kişinin en fazla iki defa bu göreve seçilebilmesiydi.

Ancak, 28 Ağustos 2007 tarihinde yedi yıllık bir dönem için Türkiye Cumhuriyeti'nin 11. Cumhurbaşkanı olarak seçilen Abdullah Gül'ün görev süresi ve dolayısıyla bir sonraki seçimin tarihi, 21 Ekim 2007 tarihinde düzenlenen referandumda kabul edilen anayasa değişikliği nedeniyle tartışmalı hale gelmişti. Anayasa Mahkemesi, 15 Haziran 2012 tarihinde, Cumhuriyet Halk Partisi tarafından, 6271 sayılı kanunun bazı hükümlerinin iptali istemiyle açılan davayı esastan karara bağladı. Yüksek Mahkeme, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün görev süresinin 7 yıl olduğuna ve ikinci kez aday olabileceğine karar verdi.[6]

Adayların belirlenmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

16 Haziran 2014 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi lideri Kemal Kılıçdaroğlu ve Milliyetçi Hareket Partisi lideri Devlet Bahçeli TBMM'de düzenledikleri ortak basın toplantısıyla Ekmeleddin İhsanoğlu'nu çatı aday olarak göstereceklerini açıkladılar.[7] 30 Haziran 2014 tarihinde ise, Halkların Demokratik Partisi (HDP) tarafından düzenlenen basın toplantısı ile partinin cumhurbaşkanı adayının Selahattin Demirtaş olduğu açıklandı.[8] 1 Temmuz 2014 tarihinde Adalet ve Kalkınma Partisi'nin Cumhurbaşkanı adayının Genel Başkan ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan olduğu açıklandı.[9]

Seçim takvimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Başkanı Sadi Güven 6 Mayıs 2014 günü yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanlığı seçim sürecinin 29 Haziran 2014 Pazar günü başlayacağını, aynı gün adaylık başvurularının da başlayacağını ve başvuruların 3 Temmuz 2014 Perşembe günü saat 17.00'ye kadar devam edeceğini söyledi.[10]

Cumhurbaşkanı geçici aday listeleri 8 Temmuz 2014 Salı günü, kesin aday listeleri ise 11 Temmuz 2014 Cuma günü Resmi Gazete'de yayımlanacak olup, kesin aday listelerinin Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte propaganda dönemi başlayacaktır.

Cumhurbaşkanlığı için ilk oylama 10 Ağustos 2014, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise ikinci oylama 24 Ağustos 2014 tarihi olarak belirlendi. Yurt dışında yaşayan vatandaşlar için bulundukları ülkelerde oy kullanma tarihleri ise, ilk oylama için 31 Temmuz - 3 Ağustos 2014, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise, 17 - 20 Ağustos 2014 olarak belirlendi. Cumhurbaşkanı seçiminde, bir sandık bölgesindeki seçmen sayısı ise 400 olarak belirlendi.

Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu (yüzde 50+1) alan aday cumhurbaşkanı seçilecek. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü (24 Ağustos) ikinci oylama yapılacak. Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oy almış bulunan iki aday katılacak ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilmiş olacak. Yeni cumhurbaşkanı 28 Ağustos 2014 günü Abdullah Gül’den görevi devralıcaktır.

Oy verme[değiştir | kaynağı değiştir]

2 Temmuz 2014 tarihinde askıya çıkan seçmen listeleri için itiraz süresi 9 Temmuz'da sona erecek. Yüksek Seçim Kurulu seçimde kullanılacak oy pusulalarında adayların fotoğraflarının yer alacağını açıkladı. [11]

Ayrıca, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları ilk defa bir seçim için yaşadıkları ülkede oy kullanacaklardır.[12]

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Aday Destekleyen parti(ler) 1. Tur 2. Tur
Oy sayısı  % Oy sayısı  %
Recep Tayyip Erdoğan Adalet ve Kalkınma Partisi [13], Anavatan Partisi [14]
Selahattin Demirtaş Halkların Demokratik Partisi [15], Emek Partisi[16], Emekçi Hareket Partisi[17] ,Devrimci Sosyalist İşçi Partisi[18]
Ekmeleddin İhsanoğlu Cumhuriyet Halk Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi [19], Bağımsız Türkiye Partisi, Demokrat Parti, Demokratik Sol Parti, [20], Büyük Birlik Partisi[21][22] Liberal Demokrat Parti, [23] Türkiye Sosyalist İşçi Partisi ve Devrimci Halk Partisi, [24]

Doğru Yol Partisi, [25] Kadın Partisi, [26] TURK Parti, [27] Hak ve Adalet Partisi [28]

Toplam geçerli oy
Toplam geçersiz oy
Toplam oy kullanan seçmen
Kayıtlı seçmen

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Cumhurbaşkanı Seçimi". Türkiye Cumhuriyeti Yüksek Seçim Kurulu. 25 Haziran 2014. http://ysk.gov.tr/ysk/faces/HaberDetay?training_id=YSKPWCN1_4444005790&_adf.ctrl-state=1pxfs94ns_92&_afrLoop=11027312501626245&_afrWindowMode=0&_afrWindowId=1pxfs94ns_89. Erişim tarihi: 02 Temmuz 2014. 
  2. ^ "Cumhurbaşkanlığı seçim tarihi belli oldu". Hürriyet. 7 Mart 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25961004.asp. Erişim tarihi: 24 Mart 2014. 
  3. ^ "Köşk için seçim tarihi belli oldu". Sabah. 7 Mart 2014. http://www.sabah.com.tr/Gundem/2014/03/07/cumhurbaskanligi-secim-tarihi-belli-oldu. Erişim tarihi: 02 Temmuz 2014. 
  4. ^ "“İlk defa halk cumhurbaşkanını seçecek”". TRT Haber. 18 Haziran 2014. http://www.trthaber.com/haber/gundem/ilk-defa-halk-cumhurbaskanini-sececek-131986.html. Erişim tarihi: 02 Temmuz 2014. 
  5. ^ "Bozdağ: Türkiye ilk defa cumhurbaşkanını halk oylaması ile seçecek". Zaman. 09 Ağustos 2013. http://www.zaman.com.tr/politika_bozdag-turkiye-ilk-defa-cumhurbaskanini-halk-oylamasi-ile-sececek_2118370.html. Erişim tarihi: 02 Temmuz 2014. 
  6. ^ "“Gül'ün görev süresi 7 yıl, 2. kez aday olabilir”". 15 Haziran 2012. http://www.ntvmsnbc.com/id/25358384/. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2014. 
  7. ^ "“İhsanoğlu'ndan adaylığa ilk yorum”". 16 Haziran 2014. http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/siyaset/83533/ihsanoglu_ndan_adayliga_ilk_yorum.html#. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2014. 
  8. ^ "“HDP'nin cumhurbaşkanı adayı Selahattin Demirtaş”". 30 Haziran 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/26712300.asp. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2014. 
  9. ^ "“AKP'nin adayı Erdoğan”". 1 Temmuz 2014. http://www.dw.de/akpnin-aday%C4%B1-erdo%C4%9Fan/a-17748635. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2014. 
  10. ^ "Köşk adaylığı için son tarih 3 Temmuz". ntvmsnbc.com. 06 Mayıs 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25514225/. Erişim tarihi: 04 Temmuz 2014. 
  11. ^ "Oy pusulasında fotoğraf olacak". ntvmsnbc.com. 5 Haziran 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25519619/. Erişim tarihi: 6 Haziran 2014. 
  12. ^ "Gurbette BDP kadar oy var". Al Jazeera Turk. 04 Nisan 2014. http://www.aljazeera.com.tr/haber/gurbette-bdp-kadar-oy-var. Erişim tarihi: 02 Temmuz 2014. 
  13. ^ "AK Parti‘nin cumhurbaşkanı adayı Recep Tayyip Erdoğan". 17 Temmuz 2014. http://www.aksam.com.tr/siyaset/ak-partinin-cumhurbaskani-adayi-recep-tayyip-erdogan/haber-320922. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2014. 
  14. ^ http://www.haber7.com/ic-politika/haber/1184066-ozalin-partisi-hangi-ismi-destekleyecek
  15. ^ "HDP'nin köşk adayı Selahattin Demirtaş". Mynet. 22 Haziran 2014. http://www.mynet.com/haber/politika/hdpnin-kosk-adayi-demirtas-1314167-1. Erişim tarihi: 23 Haziran 2014. 
  16. ^ "Halkı Temsil Edecek Cumhurbaşkanı Adayımız Selahattin Demirtaş". emep.org. 17 Temmuz 2014. http://emep.org/halki-temsil-edecek-cumhurbaskani-adayimiz-selahattin-demirtas/. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2014. 
  17. ^ Selahattin Demirtaş’ın Adaylığında Birleşelim
  18. ^ DSİP seçim kampanyası için sokakta: Özgürlük ve barış için Demirtaş!.
  19. ^ "Muhalefetin çatı adayı Ekmeleddin İhsanoğlu". 16 Haziran 2014. http://www.sabah.com.tr/Gundem/2014/06/16/iste-muhalefetin-kosk-adayi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2014. 
  20. ^ "5 partiden ‘çatı aday’a destek". NTVMSNBC.com. 02 Temmuz 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25524244. Erişim tarihi: 02 Temmuz 2014. 
  21. ^ "BBP de ‘İhsanoğlu’ dedi!". sozcu.com.tr. 16 Temmuz 2014. http://sozcu.com.tr/2014/gunun-icinden/bbp-de-ihsanoglu-dedi-557221/. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2014. 
  22. ^ "GENEL BAŞKANIMIZ MUSTAFA DESTİCİ, 'İHSANOĞLU'NUN YETKİLİ KURULLARIMIZIN YAPMIŞ OLDUĞU İSTİŞARELER NETİCESİNDE BÜYÜK ÇOĞUNLUKLA DESTEKLENMESİ HUSUSU KARARA BAĞLANMIŞTIR'". 17 Temmuz 2014. http://www.bbp.org.tr/haber_detail.php?haberid=5459/. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2014. 
  23. ^ "LDP İhsanoğlu’nu Destekleyecek". http://www.ldp.org/ldp-ihsanoglunu-destekleyecek/. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2014. 
  24. ^ "İhsanoğlu'na iki partiden daha destek geldi". Haber7.com. 18 Temmuz 2014. http://www.haber7.com/ic-politika/haber/1181946-ihsanogluna-iki-partiden-daha-destek-geldi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2014. 
  25. ^ "DYP Muhalefetin Adayı İhsanoğlu'nu Yeniden Destekleme Kararı Aldı". 21 Temmuz 2014. http://www.sondakika.com/haber/haber-dyp-muhalefetin-adayi-ihsanoglu-nu-yeniden-6285002/. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2014. 
  26. ^ "Kadın Partisi'nden destek". 22 Temmuz 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/26861252.asp. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2014. 
  27. ^ "TURK PARTİ de “Ekmeleddin İhsanoğlu” dedi". 23 Temmuz 2014. http://www.turkparti.org.tr/haberoku.php?id=118. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2014. 
  28. ^ "Ekmeleddin İhsanoğlu'na Hak ve Adalet Partisi'nden destek". 23 Temmuz 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/26873031.asp. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2014.