Suriye

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Suriye Arap Cumhuriyeti
الجمهورية العربية السورية
El-Cumhuriyyetü'l-Arabiyyetü's-Suriyye
Bayrak Arma
Bayrak Arma
Ulusal MarşHomat el Diyar
Yurdun Koruyucuları

Konum
Başkent Şam
33°30′N 36°18′E / 33.5°N 36.3°E / 33.5; 36.3
Resmî dil(ler) Arapça1
Diğer yaygın diller Neo-Aramca, Türkçe
Milliyet Arap
Yönetim biçimi Başkanlık sistemi
 - Devlet Başkanı Beşşar Esed
 - Başbakan Adel Safar
 - Meclis başkanı Mahmud el Abraş
Kuruluş
 - Tahliye Günü 17 Nisan 1946
Yüzölçümü
 - Toplam 185180 km²  (88.)
71.479 mil²
 - Su (%) 1.1
Nüfus
 - 2009 tahmini 21,906,000[1] (54.)
GSYİH (SAGP) 2009
 - Toplam $99.544 milyar[2]
 - Kişi başına $4,887[2]
GSYİH (düşük) 2009
 - Toplam $52.524 milyar[2]
 - Kişi başına $2,579[2]
İGE  artış 0.742 (medium)  (2007)
Para birimi Suriye Lirası (SYP)
Zaman dilimi EET (UTC+2)
 - Yaz EEST (UTC+3)
Trafik akışı sağ
Internet TLD .sy
Telefon kodu 9632
1 Arabic is the official language; spoken languages & varieties are: Syrian Arabic, South Azeri, Turoyo/Surayt, Assyrian Neo-Aramaic, Western Neo-Aramaic & North Mesopotamian Arabic.
2 02 from Lebanon

Suriye Arap Cumhuriyeti, (Arapça: الجمهورية العربية السورية, El-Cumhuriyyetü'l-Arabiyyetü's-Suriyye) kısaca Suriye (Arapça: سوريا ‎ya da سورية ). Ortadoğu'da Lübnan, İsrail, Ürdün, Irak ve Türkiye ile komşu bir ülkedir. Akdeniz'e kıyısı vardır. Başkenti ve en büyük şehri Şam, resmi verilere göre 2004'te nüfusu 17,921 milyon kişidir[3]. Halep, Lazkiye, Humus, büyük şehirlerindendir.

1963'ten beri ülke Baas Partisi tarafından yönetilmektedir; devletin başında 1970'ten beri Esed ailesinden biri olmuştur. Suriye'nin şimdiki devlet başkanı, ülkeyi 1970'ten öldüğü 2000 yılına kadar yöneten Hafız Esed'in oğlu Beşşar Esed'dir. [4] 2011 yılının Mart ayında Ortadoğu'da yaşanan dalgalanmalardan etkilenerek sokağa dökülen halk gösteriler düzenledi. Halkın reform istemesi ve onlarca kişinin ölümü sonucunda Naci Itri'nin başbakanlık görevinde olduğu hükümet 29 Mart 2011 tarihinde istifa etti. Naci Itri, hükümet kurulana kadar Beşşar Esed tarafından geçici olarak başbakan olarak atandı.[5][6] Aynı gün başkent Şam başta olmak üzere pek çok şehirde onbinlerce kişi hükümet yanlısı gösteriler düzenledi. [7]

Konu başlıkları

[değiştir] Coğrafi Konum ve İklim

Akdeniz'in doğusunda yer alan Suriye'nin batısında dağlık bir kütle yer alır. K-G yönünde uzanan Ensariye dağları Türkiye'deki Nur Dağlarının bir uzantısı şeklinde Anti-Lübnan dağları olarak İsrail'e kadar kıyı boyunca uzanır. 1000 m yükseklikteki bu dağlar kıyıya paralel uzanması nedeniyle deniz etkisinin Suriye'nin iç kısımlarına sokulmasını önler. Suriye'nin iç kısımlarında çöl şartları etkilidir. Suriye'nin güneydoğusunda Suriye Çölü yer alır. Suriye'nin 2/3 si çöllerle kaplıdır. Akdeniz kıyısında Akdeniz iklimi egemen. Tarım ve hayvancılık halkın temel uğraşıdır. Suriye'nin yeraltı kaynakları arasında petrol ve fosfat çok önemlidir.

[değiştir] Nüfus

Başlıca etnik gruplar: Arap (%90,3), Kürt (%9), Ermeni, Çerkes ve Suriye Türkleri.[8]

Suriye etnik yapısı :% 77-83 Arap ,% 7-8 Kürt ,% 5-6 Türk ,% 2 Ermeni,% 1 Çerkez,% 1 diğer, ayrıca Filistin ve Iraklı mülteciler.

Dini gruplar: Sünni (%74), Nusayri (%12), Hristiyan (%10), Dürzî (%3) ve az sayıda diğer İslami hizipler (İsmaili, Caferi), Yahudi ve Yezidi.[8]

[değiştir] Tarih

Suriye, tarih boyunca Kenanlılar, İbraniler, Aramiler, Asurlular, Babilliler, Persler, Yunanlılar, Romalılar, Bizans, Araplar, Selçuklular, Haçlılar ve Osmanlı Devleti tarafından yönetilmiştir. Başkenti Şam Emevi İmparatorluğu'nun merkezi ve Memlûk Devleti'nin bölgesel yönetim merkeziydi. Şam, 1260 yılında Memlük İmparatorluğunun başkenti olmuş, 1400 yılında, Timur tarafından saldırıya uğrayıp yok edilmiştir. 1517'de Osmanlı egemenliğine girmiş ve tam 403 sene boyunca Osmanlı tarafından yönetilmiştir. I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı yönetiminden çıkmıştır.

1920'den 1946'ya kadar Fransa yönetiminde kalmıştır.[9] 1946'daki bağımsızlık ilânından sonra, 1958 Şubat'ında, Mısır ile Birleşik Arap Cumhuriyeti'ni kurmuşlardır. Bu birliktelik, ancak 3 yıl sürmüştür ve iki ülke 1961 yılında ayrılmışlardır. Suriye, Altı Gün Savaşı'nda Golan Tepeleri'ni kaybetmiştir. İsrail, 1981 yılında burayı, tek taraflı olarak ilhâk etmiştir. Bu işgal, bugün halâ iki ülke arasında sorundur.

[değiştir] Bilgiler

  • Kullanılan telefon hatları: 1.313 milyon (1997)
  • Radyo yayın istasyonları: AM 14, FM 2, kısa dalga 1 (1998)
  • Radyolar: 4.15 milyon (1997)
  • Televizyon yayını yapan istasyonlar: 44 (1995)
  • Televizyonlar: 1.05 milyon (1997)
  • İnternet servis sağlayıcıları: 1 (2000)
  • İnternet kullanıcıları: 20,000 (2000)

[değiştir] Yönetimsel yapılanma

Suriye'nin illeri

Suriye yönetimsel olarak on dört ile bölünmüştür. En yüksek yönetimsel bölüm olan il Suriye'de Arapça محافظة muhafaza olarak adlandırılır. On dört il, Arapça منطقة mıntıka olarak adlandırılan altmış ilçeye, ilçeler de Arapça ناحية nahiye diye adlandırılan 206 bucağa bölünmüştür. Bucaklar, en küçük yönetimsel birim olan köyleri içinde barındırır.

[değiştir] Ayrıca bakınız

Suriyenin turistik yerlerinden Palmira'da sabahın erken saatleri

[değiştir] Kaynakça

  1. ^ Department of Economic and Social Affairs Population Division. "World Population Prospects, Table A.1" (.PDF). 2008 revision. United Nations. 2009-03-12 tarihinde erişildi.
  2. ^ a b c d "Syria". International Monetary Fund. 2010-04-21 tarihinde erişilmiştir.
  3. ^ http://www.cbssyr.org/pdf/statistic2008/2/2.html
  4. ^ Baath Party The Columbia Encyclopedia Sixth Edition 2001–05. Retrieved 2007, 06-13.
  5. ^ http://www.ntvmsnbc.com/id/25197463/
  6. ^ http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/ShowNew.aspx?id=17405752
  7. ^ http://www.ntvmsnbc.com/id/25197352/
  8. ^ a b US Department of State. Background Note: Syria
  9. ^ Mehmet Akif Okur, "Emperyalizmin Ortadoğu Tecrübesinden Bir Kesit: Suriye’de Fransız Mandası", bilig, Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 48 Kış'09, ss.137-156, http://yayinlar.yesevi.edu.tr/files/article/214.pdf

[değiştir] Referanslar

Suriyeli Türkler

[değiştir] Dış bağlantılar

Kişisel araçlar
Ad alanları
Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller