Antalya

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 39°53′N, 30°42′E

Antalya
—  Büyükşehir  —
Sol üstte: Düden Şelalesi; Sağ üstte: Yivli Minare; Sol ortada: Falez parkından bir görünüm; Sağ ortada: Konyaaltı plajı; Sol altta: Hadrian Kapısı; Sağ altta: Hıdırlık Kulesi.
Sol üstte: Düden Şelalesi; Sağ üstte: Yivli Minare; Sol ortada: Falez parkından bir görünüm; Sağ ortada: Konyaaltı plajı; Sol altta: Hadrian Kapısı; Sağ altta: Hıdırlık Kulesi.
Slogan: Turizmin Başkenti
Türkiye'deki yeri ve merkezin konumu.
Türkiye'deki yeri ve merkezin konumu.
Koordinatlar: 39°53′K 30°42′D / 39.883°K 30.7°D / 39.883; 30.7
Ülke Türkiye Türkiye
Bölge Akdeniz Bölgesi
İl Antalya
Yönetim
 - Belediye başkanı Menderes Türel (AKP)
 - Vali Sebahattin Öztürk
Yüz ölçümü
 - Kent 20,815 km2 (8 mi2)
Rakım 39 m (128 ft)
Nüfus (2012)
 - Kent 1,073,794
 - Şehir 1,121,222
  [1]
Zaman dilimi DAZD (+2)
Alan kodu (+90) 242
İnternet sitesi: www.antalya.bel.tr

Antalya, Akdeniz Bölgesi'nde yer alan Antalya şehrinin aynı ismi taşıyan merkez ilçesidir.

Antalya, Türkiye’nin önemli turizm merkezlerinden biridir. Doğası, palmiyelerle sıralanmış bulvarları, geleneksel mimarisini korumuş merkezi Kaleiçi ve büyük ölçekli turizm yatırımları ile Türkiye'nin en önemli turizm merkezlerinden biridir. Antalya aynı zamanda, Türkiye'nin büyük ölçekli göç alan kentlerinden biridir.

2012 yılı verilerine göre Antalya şehir merkezinde 1.121.222 kişi yaşamaktadır.[1]

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Piri Reis'in Kitab-ı Bahriye eserinden Antalya limanı ve kıyı kasabası Kemer (1525)
Piri Reis'in tarihi Antalya, Manavgat ve Side haritası

Her ne kadar 1215'te Gautler de Montbellard Kıbrıs'tan getirdiği kuvvetlerle şehri ele geçirip Türkleri kılıçtan geçirdiyse de, Antalya 1. Keyhüsrev tarafından geri alınmıştır. XII. yüzyıl sonlarında Selçuklu Devleti sona erince Isparta ve Antalya arasındaki topraklar Teke Aşireti'nin bir kolu olan Hamidoğulları'nın egemenliğine girmiştir. Antalya'yı ele geçiren İlyasbeyoğlu Dündar Bey, buranın yönetimini, kardeşi Yunus Bey'e bırakmıştır. Yunus Bey'in oğulları, Antalya'da hüküm sürmüştür. Hamidoğulları'nın bu ikinci kolu Tekeoğulları adıyla anılır. Kıbrıs Kralı Pirre, 1361'de Antalya'yı ele geçirdiyse de, Tekeoğulları'ndan Mehmed Bey, 1373'de şehri geri almıştır. Bunun oğlu Osman Bey zamanında Antalya, Yıldırım Bayezıd, buranın yönetimini Firuz Bey'e vermiştir (1391). Ancak Antalya'nın Osmanlılara geçişi konusunda kaynaklara tek bir tarih göstermemektedir (Oruç Bey ve Neşri'ye göre 1389—1392; İbni Kemal'e göre 1391).

Anadolu'da beyliklerin egemen olduğu bir dönemde, 13351340 tarihleri arasında Antalya'ya gelen Arap seyyah İbn Battuta Antalya’dan bahsederken şöyle der:

Kent halkı, ırk ve dinlerine göre ayrı ayrı mahallelere yerleşmişler. Hıristiyan tüccarlar Mina adıyla anılan mahallede otururlar. Bu mahallenin çevresini bir sur kuşatmakta ve Cuma vakti geceleri surun kapıları kapatılmaktadır. Rumlar başka bir mahallede kendi başlarına otururlar. Onların bulundukları yer de bir surla çevrili. Yahudilerin de yine kendilerine ait, surla çevrili bir mahallesi vardır. Müslüman ahaliye gelince, bunlar asıl büyük şehirlerde yaşamaktadırlar. Burası bir Cuma mescidi ve medrese ile birçok hamamı, zengin ve tertipli büyük çarşıları ihtiva etmektedir. Şehrin çevresini, yukarıda kaydettiğimiz bütün mahalleleri de içine alan büyük bir sur kuşatır

Osmanlı Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara Savaşı'ndan sonra (1402) Teke ve Karamoğulları'nın Antalya'yı ele geçirme girişimleri boşa çıktı. Antalya, Anadolu eyaletinin Teke Sancağı'na merkez oldu (Elmalı ile birlikte). II. Bayezıd devri sonlarında şehzade Korkud, bu sancağın başında bulunuyordu. Babası ölünce tahta çıkan Selim'e karşı (Yavuz ) burada ayaklandı. Alanya ise Fatih döneminde 1471 yılında Gedik Ahmed Paşa tarafından alınmıştı.

XVII. yüzyılın ikinci yarısında Antalya'yı gezen Evliya Çelebi, üç yanı bahçelerle çevrili şehrin kale içinde dar sokaklı, 3 bin evli dört mahallesi, kale dışında ise, kuzeyde 20 Türk, 4 Rum Mahallesi bulunduğunu, çarşının surlar dışında yer aldığını, limanın 200 parça gemi alacak büyüklükte olduğunu yazar.

Osmanlı Devleti'nin Abdülmecid devrinde (1847) çıkarmaya başladığı salnamelerde (bugünkü anlamıyla yıllık ) Antalya, Konya'ya bağlı olması sebebiyle " Teke Sancağı" adıyla geçmektedir. Antalya, XIX. yüzyıl sonunda Konya Vilayetinin sancağı durumundaydı.İdari bakımdan 5 kaza ve 9 nahiyeye ayrıldı. Toplam köy sayısı 549 idi. Sancak toplam nüfusu 224 bin kişiydi. Bu nüfusun 15 binini Yörükler oluşturuyordu. Bunlar kışı ovalarda, yaz aylarının ise yayla adı verilen platolarda geçirirlerdi. Nitekim Hazine-i Evrak'ta mevcut 1840 tarihli bir belgeden Antalya Kalesi içindeki yerlere iskanları yetersiz olduğundan, sur dışında bir mahalle kurulması ve oraya bir kapı açılması ve kiliselerin onarılması hakkındaki yazıdan, buraya sürekli değişik dinlerden, değişik yerlerden insanların gelerek yerleştikleri anlaşılmaktadır. Antalya şehri, körfezin ortasında, dik bir kayalığın üzerinde kurulmuştu. ve mutasarrıflık buradaydı. Üç surla çevrili olan kentin çok heybetli bir görünüşü vardı. Bu surların alt bölümlerinde bulunan geniş çukurlar, Düden Çayı'nın sularıyla dolar ve şehir, bu su hendekleriyle korunurdu.

XIX, yüzyıl sonunda Antalya Sancağı'na eğitim ve öğretim faaliyetleri, 2 bin 600 öğrencinin devam ettiği 50 okulla sürdürülürdü.

Antalya'da gerek Selçuklular, gerekse Osmanlılar döneminde merkez ve ilçelere 60'dan fazla medresenin bulunduğu bilinir. Bugün pek çoğu harap olmuş bu yapıların içinde 1250 yılında Selçuklu Veziri Karatay tarafından yaptırılan medreseyle, Elmalı'daki Osmanlılar döneminde Ömer Paşa tarafından yaptırılan medrese, sağlam olarak kalmıştır.

XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun bırakmak zorunda kaldığı topraklardan gelen göçmenlerin yerleştirildiği Antalya, sözü geçen yüzyılın ikinci yarısında Konya Vilayetine bağlanan bin sancağın (Teke) merkezi oldu.

Kurtuluş Savaşı Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Birinci Dünya Savaşı'ndan önce bu sancak, adı geçen vilayetten ayrılarak bağımsız bir sancak haline girdi. Mütareke döneminde şehir, bir aralık İtalyanların işgali altındaydı. İtalyanlar Antalya halkına, kendilerini Türk dostu olarak göstermeye çalışıyorlardı. Bu amaçla, Yunan işgali bölgesinden Antalya'ya gelen göçmenlere ve yoksul halk tabakalarına çeşitli yardımlarda bulunuyor, ayrıca yollar ve okullar açıyorlardı. Çiftçiyi ve taciri kendi tarafına çekmek isteyen İtalyanlar, gerekli kredileri vermek üzere Banco Di Roma'nın Antalya'da şubelerini açmaktan geri durmadılar. Ancak şehir çok geçmeden boşaltıldı.

Cumhuriyet Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

9 Temmuz 1921 tarihinde İtalyanların geri çekilmesiyle Anadolu Hükümeti'ne bağlandı. Cumhuriyet'in ilanından sonra ise Antalya adı altında, il bazında bugünkü halini aldı.

Zaman dizini[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaleiçi'nden bir görünüm.

Antalya'nın bilinen kronolojisi:

  • MÖ 700 - 546: Lidyalılar Dönemi
  • MÖ 546 - 336: Persler Dönemi
  • MÖ 336 - 301: Helenistik Dönem
  • MÖ 301 - 188: Selevkos Krallığına bağlı Pleistarkos Devlet Yönetimi
  • MÖ 188 - 65: Pamfilya Korsanları Dönemi
  • MÖ 65-MS 395: Roma Dönemi
  • MS 395: Bizans Egemenliğinin Başlaması.
  • MS 655: Antalya önlerinde Bizans ve İslam Donanmaları arasında Zat-el Şenari Savaşı yapılması.
  • MS 1085: Süleyman Şah'ın Antalya'yı alması.
  • MS 1103: Bizans Ordusu'nun, Antalya'yı Anadolu Selçuklularından geri alması.
  • MS 1206: Anadolu Selçukluları'nın Bizans'tan şehri geri alması.
  • MS 1207: Antalya Şehri'nin tümüyle Selçuklulara geçmesi.
  • MS 1221: Keykubad'ın, Antalya Körfezi'nin doğusundaki Kalanorasa'yı ele geçirmesi.
  • MS 1308: Antalya'da Teke Beyliği'nin kurulması.
  • MS 1361: Antalya'nın, Kıbrıs Krallığına bağlanması.
  • MS 1373: Mehmet Bey'in Antalya'yı geri alması.
  • MS 1426: Antalya Bölgesinin tamamen Osmanlı Devletine bağlanması.
  • MS 1510: Hasan Halife ve adamlarının, Antalya'nın Kızılkaya nahiyesini basıp yağmalaması.
  • MS 1808: Antalya'da Kadı Paşa isyanı çıkması ve bastırılması.
  • 28 Mart 1919: Mondros mütarekesi uyarınca, İtalyanların Antalya'yı işgal etmesi.
  • 31 Mayıs 1921: İtalyan birliklerinin Antalya'dan çekilme kararı alması.
  • 1 Haziran 1921: İtalyanların, Antalya'yı boşaltmaya başlaması.
  • 29 Ekim 1923: Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya'da Gün Batımı.

Antalya, Akdeniz Bölgesi'nin batısında yer almaktadır. İl merkezi kuzeyinde Burdur, doğusunda Serik, güneyinde Akdeniz, batısında ise Korkuteli, güneybatısında ise Kemer sınırları ile çevrilidir.

Akdeniz ikliminin bitki örtüsünü olan maki türü bitkiler Antalya'nın da bitki örtüsünü oluşturur. Batı Torosların güneyi ile Akdeniz arasında kalmış bir bölümde bulunmaktadır. Şehrin yukarı kısımlarında kızılçamlar görülür.

Antalya'dan geçen akarsulardan biri şehrin doğusundaki Aksu Çayı'dır. Bu akarsuyun üzerinde Kurşunlu Şelalesi de bulunmaktadır.Diğeri ise kuzey kısmından geçerek denize ulaşan Düden Çayı'dır. Bu akarsu üzerinde de 2 adet şelale bulunmaktadır. Birincisi şehrin kuzey kısmndaki Düden Şelalesi, ikincisi ise şehrin doğu kısmında denize döküldüğü yerdeki oluşturduğu şelale olan Düden-2 Şelalesi'dir.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya ili iklimi genel olarak Akdeniz iklimine girmektedir. Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı olarak ifade edilen iklim tipi diğer bir değişle mutedil deniz ve sıcak deniz iklim sınıfına girer, daha iç kesimlerde ise soğuk ve yarı-kara iklim tipi görülmektedir. Yazın ortalama sıcaklık 30—34 derece arasındadır. Ocak ayında ise sıcaklık ortalama 9—15 derece arasında değişir. Şehirde kar yağması ve don gibi meteorolojik olaylar hemen hemen hiç olmaz.

İlde yıllık ortalama nispi nem %64 civarındadır.[2] Antalya’nın kıyı bölgesinde yazlar hem uzun hem de sıcaktır. Kışlar bile ılığa yakın serinlikte geçer. Yazın hiç görülmeyen yağmur, Aralık, Ocak ayları ile çok nadir olarak ilk ve sonbahar aylarında sağanak halinde yağar. Yılın ancak 40—50 günü kapalı ve yağışlıdır. Antalya, yılda ortalama 300 güneşli günü, 18.7 derece yıllık sıcaklık ortalaması ile yılın 12 ayı turizm hareketlerine açık, ender bölgelerden birisidir. Yılın en az dokuz ayı denize girilebilir.[2] Bitki örtüsü ise Akdeniz iklimi'nin getirdiği maki adlı kısa ve her mevsim yeşil ağaçlardan oluşur.


Ortalama Veriler
Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Arl
Ortalama °C 9.6 9.9 12.2 15.8 20.3 25.3 28.3 27.8 24.3 19.5 14.2 10.8
Ort.En Yüksek °C 15.0 15.3 17.9 21.4 25.9 31.3 34.4 34.3 31.3 26.9 20.8 16.3
Ort.En Düşük °C 5.6 5.7 7.4 10.6 14.5 19.0 22.1 21.8 18.6 14.5 9.8 6.8
Ort. Güneşlenme Süresi (saat) 5.3 6.1 6.9 8.0 9.9 11.6 12.0 11.6 10.0 8.1 6.3 4.9
Ortalama Yağışlı Gün Sayısı 12.4 10.4 9.0 7.3 5.4 2.9 1.5 1.5 2.0 5.6 7.8 11.5
Kaynak: meteor.gov.tr

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya Şehir Merkezi Nüfusu
2010 1.001.318
2009 955.573
2008 911.497
2007 775.157
2000 603.190
1997 508.840
1990 378.208
1985 258.139
1980 173.501
1975 130.774
1970 95.616
1965 71.833
1960 50.908
1955 -
1950 27.515
1945 -
1940 -
1935 17.635
1927 -
Y & G

Antalya 1927’de yapılan Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk nüfus sayımında nüfus büyüklüğü açısından 63 il arasında 29 sırada yer alıyordu ve kilometrekareye düşen kişi sayısı 1927'de yaklaşık 11 idi.[3]

1960'lı yıllarda başlayan köyden kente göç dalgası, 1985 yılındaki sayımlarda kent nüfusunun köy nüfusunu geçmesiyle devam etmiştir. Antalya'nın nüfus bakımından şu an kalabalık olması da 1960'dan sonraki dönemdeki göçlerden kaynaklanır. Antalya dışından gelip Antalya'da çalışan tarım işçileri zamanla Antalya'ya yerleşmiş ve bu durum Antalya'da kontrolsüz bir şehirleşmeyi beraberinde getirip, çok hızlı bir gecekondulaşmaya sebep olmuştur. Bu gecekondulaşma özellikle Kepez ilçesinde kendini göstermiş olup bölgenin hala çözülmeyi bekleyen sorunları arasındadır.

Antalya nüfusundaki bu artış 1980—2000 yıllarında turizm sebebiyle artmaya devam etmiştir. Turizm ile Antalya dış ülkelerden göç aldığı gibi sektörün büyümesi ve iş imkânlarının artmasıyla beraber Türkiye'nin diğer şehirlerinin yanında kendi ilçe ve köylerinden de göç almaya başlamıştır.[4] ve Antalya bu sebeplerin bir araya gelmesiyle beraber Türkiye'nin en çok göç alan illeri sıralamasında 2000 ve 2005 yıllarında birinci sıraya yükselmiştir.[5][6][7]

Antalya'da 12 ve daha yukarı yaştaki nüfus içinde işgücüne katılma oranı yüzde 60 olup, cinsiyete göre farklılık göstermektedir. Bu oran erkek nüfus için yüzde 73, kadın nüfus için yüzde 46'dır.[3]

Yeraltı zenginlikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya'nın yakın çevresi yeraltı kaynakları bakımından çeşitli bir bölgedir. Bölgede zımpara, barit ve boksit madenlerinin yanı sıra altın, gümüş, krom, bakır, kurşun, çinko, mangenez, kuvarsit, maden kömürü, dolomit, alüminyum ve olivin madenlerinin aranması ve işletilmesi faaliyetlerinde bulunulmaktadır.[8]

Deprem riski[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya, Türkiye Afet İşleri Genel Müdürlüğü Deprem Araştırma Dairesi'nin hazırladığı Deprem Riski Haritası'nda Antalya ikinci dereceden deprem bölgesidir. Ama Antalya merkezli bilinen (sismografın icadından sonra) çok büyük bir deprem yoktur. Sadece 11 Nisan 1977'de yerin 93 km derinde meydana gelen 4.6'lık deprem yakın zamanda Antalya merkezli tek depremdir.[9]

Ayrıca, Antalya'nın batısındaki Elmalı ilçesinden geçen Helen Yayı'nın uzantısı bulunmaktadır. Bu hat Burdur-Isparta hattında çeşitli kırıklar oluşturmuştur. Buradaki deprem riski olan yerler Antalya çevresinde olduğu için Antalya ikinci dereceden deprem bölgesi sayılmaktadır.

Ulaşım ve haberleşme[değiştir | kaynağı değiştir]

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya'ya kara, hava ve deniz yoluyla ulaşım mümkündür. Antalya Havalimanı yaz aylarında turizmin de etkisiyle iki dakikada bir uçağın indiği bir havalimanıdır.[10] Antalya'ya karayoluyla dört farklı yoldan (Kemer yönü—Aksu yönü—Korkuteli yönü—Yeşilbayır yönü) ulaşılabilir. Antalya'da ulaşımı olmayan bir belde veya köy bulunmamaktadır.

Antalya'daki devlet yolları[değiştir | kaynağı değiştir]


Şehiriçi ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya raylı sistem hatlarını Nostaljik Tramvay (Müze-Zerdalilik hattı) ve Antray (Fatih-Meydan hattı) oluşturmaktadır.

Şehir içi toplu ulaşım Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin yetki ve sorumluluğundadır. Özel Halk otobüsleri vasıtasıyla şehrin merkezi'nin çevre semtler ile ulaşımı sağlanmaktadır. Antalya Minibüsçüler Odası sorumluluğundaki midibüsler de Antalya'nın çevre köylerine kadar genişleyen bir ulaşım ağına sahiptir.

Ekim 2010'dan beri Büyükşehir Belediyesi sorumluluğunda çalışan AntObüs, Haziran 2011 itibari ile 10 hatta şehiriçinde hizmet vermektedir.

Antray olarak bilinen raylı sistem ağında; Nürnberg'in hediye ettiği araçlarla 1999 yılından beri Müze—Zerdalilik hattında kullanılan tramvay hattı ve 2009 sonundan beri de hafif raylı sistem bulnmaktadır.[kaynak belirtilmeli]

Havalimanı[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya Havalimanı, Türkiye'nin Akdeniz kıyısıdaki başlıca turizm ve tatil merkezi olan Antalya'nın şehir merkezinin 10 km. doğusunda yer almaktadır. Büyük ve modern havalimanı, özellikle yaz aylarında Türkiye'nin güney sahillerine gelen milyonlarca yerli ve yabancı turisti ağırlamaktadır. Yolcu trafiğine göre Avrupa'nın en kalabalık havalimanları listesine göre Avrupa'nın 12. en yoğun havalimanıdır. Türkiye'deki Havaalanları İstatistiklerine göre, toplam yolcu trafiği bakımından ikinci havalimanıdır.

Antalya Havalimanı 2. Dış Hatlar Terminali.

Demiryolu[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya, Bursa'dan sonra demiryolu hattı olmayan, nüfusu en yüksek ikinci büyükşehir'dir. Bu durumun temel sebebi, Antalya'nın iç kesimlerle bağlantısındaki coğrafi engeller'dir. Antalya'nın kuzey ve batısını saran Toros dağları, hem karayolu hem de demiryolu çalışmalarını kısıtlamakla beraber, yapılan yatırımlar için gerekli maliyeti arttırmaktadır.[kaynak belirtilmeli] Bu durumlara rağmen, Antalya'nın demiryolu hattına bağlanması TCDD için gündemdeki konulardan biridir.[11]

Haberleşme[değiştir | kaynağı değiştir]

Gazete[değiştir | kaynağı değiştir]

1921'de yayın hayatına başlayan Antalya gazetesi başta olmak üzere birçok yerel gazete yayımdadır.

Televizyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Bugüne kadar Antalya'da ART, ETV, Kanal Vip, Kanal 07 ve Tim TV kanalları yayın yapmış, sonraları ETV, Kanal 07 ve Tim TV yayına kapatılmıştır.

ETV ve Kanal Vip (VTV)'in Turksat Kablo üzerinde yayın yapmalarına karşın, sonradan Türksat Kablo'dan kaldırılmışlardır.

ETV ve Tim TV Türksat uydularından yayınlarına kapanışları ile yayından çekilmiştir.

Türksat'ta ise şu anda VTV ve ART Akdeniz TV adıyla yayım yapmaktadır.

Radyo[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya'da FM bandı üzerinden yayın yapan yerel radyo kanalları şunlardır:

  • 89.0 Radyo Mercan
  • 90.9 Antalya Polis Radyosu
  • 91.3 Radyo Akdeniz Üniversitesi
  • 92.5 Radio BOX
  • 92.9 Radyo Ekspress
  • 93.5 Olay FM
  • 95.0 Radyo Akdeniz
  • 96.0 Radyo Torosline FM
  • 96.5 Radyo MUBA
  • 98.0 Radyo Martı
  • 98.7 Radyo Dilara
  • 100.0 Radyo AS
  • 100.6 TRT Antalya Radyosu
  • 100.9 Radyo Neşter
  • 103.1 Radyo Kumsal
  • 104.5 Tulu Radyo
  • 105.0 Antalya FM
  • 106.4 ART FM
  • 107.6 Radyo Umut

Şehir ekonomisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya şehrinin ekonomisinde turizm, ticaret ve tarım ön planda olup sanayi faaliyetleri de son dönemde gelişme gösteren faaliyetlerdendir.[12][13] Bunun dışında Antalya'da hayvancılık, madencilik gibi diğerlerine göre daha az yönelinen kollarda iş faaliyetleri de sürdürülmektedir.

Ticaret[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya'da 1970'li yıllara kadar belirli bir seviyede kalmış olan ticaret sektöründe bu tarihten sonra çeşitli hareketlenmeler olmuştur. 1980'lerde gelişen turizm hareketi ile birlikte de konaklama ve dinlenme tesisleriyle değişik türde lüks mağazalar açılmıştır. Teknolojinin de kullanımını yaygınlaşmasıyla tarım ve sanayide üretimi artırmış, ticari piyasa oldukça hareketlenmiştir.

Antalya'da ticaretteki en etkili kuruluş Antalya Ticaret ve Sanayi Odası'dır(ATSO). Üye sayısı 10.000'i geçen ATSO kadar önemli olan diğer kuruluşlar: Antalya Ticaret Borsası ve Antalya İhracatçılar Birliği'dir.[14]

Antalya'daki ticaret sektörü, toplam gelirlerin %34'ünü oluşturan önemli bir ağırlığa sahiptir. Antalya'da ihracatın %67'si ve ithalatın %60'ı Avrupa Birliği üye ülkeleri ile gerçekleşmektedir.[15]

Antalya Serbest Ticaret Bölgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de serbest ticaret bölgesine olanak veren yasanın 1985 yılında çıkmasından bu yana Türkiye'de 21 serbest ticaret bölgesi kurulmuştur.[16] Bunlardan ikincisi olan Antalya Serbest Ticaret Bölgesi 14 Kasım 1987 tarihinde faaliyetlerine başlamıştır.[17] Şu an 607.130 m²'lik bir alanda etkinlik gösteren Antalya Serbest Ticaret Bölgesi, Antalya'nın Konyaaltı belediyesi sınırları içinde bulunmaktadır.[16]

Antalya Serbest Ticaret Bölgesi, Bakanlar Kurulu kararınca işletmesi özel sektöre verilmiştir. Bu amaçla %36'sı kamuya geri kalan %64'lük kısmı ise ASBAŞ'a verilmiştir.

Sanayi[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya, Türkiye'nin gelişmişlik düzeyine göre 10. ili olmasına rağmen[18] sanayi alanında Türkiye ortalamasının altında kalmaktadır. Bunun temel nedeni olarak Antalya'da turizmin ve tarımın ön planda olmasını gösterebiliriz. Ayrıca Antalya bu iki ekonomik faaliyetle sanayileşmenin yarattığı hava kirliliği gibi durumların yaşanmadığı bölgelerdendir.

1950'li yıllarda Sümerbank ve Antbirlik tesisleriyle başlayan sanayileşme girişimleri sonucunda Antalya'da yaklaşık 200 sanayi siciline sahip firma bulunmakta olup bunlardan 63'ü Antalya Organize Sanayi Bölgesi'nin kontrolündedir.[15] 1961 yılında kurulup Antalya'nın ilk sanayi kuruluşlarından olan ve kurulduğu bölgeye Dokuma ismini veren Antalya Pamuklu Dokuma Fabrikası ise 17 Kasım 2004 tarihinde faaliyetlerini durdurmuştur.[19] Döşemealtı'ndaki Organize Sanayi Bölgesi ve Konyaaltı'nda bulunan Serbest Bölge dışında, Antalya şehir merkezinde üç sanayi sitesi bulunmaktadır. Bunlar: Akdeniz Sanayi Sitesi, Yeşil Antalya Sanayi Sitesi ve Antalya'daki en eski sanayi sitesi olan Sanayi Çarşısı'dır.

Sanayi sektörünün gayrisafi hasıla içindeki payı Türkiye genelinde %28 iken, Antalya'da %7 düzeyindedir.[13] Antalya ili milli geliri içerisindeki sanayi payı sadece %4,3 gibi bir oranda kalmaktadır.[15]

Antalya Organize Sanayi Bölgesi (AOSB)[değiştir | kaynağı değiştir]

1976 yılında Bakanlar Kurulu'nun verdiği onayla yapımına başlanan Antalya Organize Sanayi Bölgesi, bir yıl iki aylık bir sürenin ardından tamamlanıp 370 hektarlık bir alanda faaliyet göstermeye başlamıştır. Kurulduktan 6 yıl sonra kurulduğu arsa üzerinde bir hata tespit edilmiş ve faaliyet alanı 310 hektar daraltılarak 60 hektara indirilmiş, ama 1998 yılında bu sorun aşılmış ve yeniden 370 hektarlık bir alanda etinliklerine devam etmiştir. 2005 yılında çevresindeki 294 hektarı da bünyesine katarak 664 hektarlık bir alan yayılmıştır.[20]

Antalya—Burdur karayolunun 26. kilometresinde bulunan Organize Sanayi Bölgesi 2 batıda ve 1 doğuda olmak üzere toplam üç giriş kapısına sahiptir. %84.86'lık bir doluluk oranına sahip OSB'de 179 firmaya ait 208 adet alan tahsis edilmiştir.[21]

Tarım[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya ili sahip olduğu Antalya Ovası ile tarımsal potansiyel ve ekolojik uygunluk açısından Türkiye tarımında önemli bir yere sahiptir. Antalya topraklarının beşte birinde tarım yapılan bir bölgedir.[22]

Antalya'da tarım yapılan yerleri kıyı kesimi ve kıyıdan uzak kesimler olarak ayırırsak kıyı kesminde portakal, muz, avakado gibi tropikal bitkilerin yetiştirilebilmesinin yanında sera tarımına da uygundur. Ama kıyıdan uzak kesimlerde ise elma, armut, ayva gibi meyve türleri yetiştirilebilir.

Kentin hızlı gelişmesine paralel bir süreç yaşayan tarım sektörü kendi yapısında da derin değişimlere uğramıştır. 1970 yılında nüfusun dörtte üçü tarımsal sektörlerden geçiniyorken 2000 yılında bu oran %49'a düşmüştür.[23]

Hayvancılık[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya şehirinde hayvancılık çok yaygın olmayan bir ekonomik faaliyettir. Merkeze bağlı köylerde daha çok küçükbaş hayvancılık yaygındır çünkü arazi yapısı küçükbaş hayvancılığı için uygundur. Kümes hayvancılığı da yaygın bir ekonomik faaliyettir. Büyükbaş hayvancılık daha çok şehir merkezi dışındaki yüksek bölgelerde yapılmaktadır.Bunlar dışında arıcılık gezginci arıcılık şeklinde yapılmaktadır.

Şehrin kuzeyindeki Kepez Su Ürünleri Üretme İstasyonu'nda ise balık çeşitlerinin artırılması yönünde çalışmalar yapılmaktadır.[17]

Turizm[değiştir | kaynağı değiştir]

2010 yılında turistlerce en çok ziyaret edilen şehirler
Şehir Ülke Ziyaretçi Sayısı
Paris Fransa Fransa 15,1 milyon[24]
Londra Birleşik Krallık Birleşik Krallık 14,6 milyon[25]
New York Amerika Birleşik Devletleri Birleşik Devletler 9,7 milyon[26]
Antalya Türkiye Türkiye 9,2 milyon[27]
Singapur Singapur Singapur 9,2 milyon[28]

Turizm denince Antalya için ayrı bir parantez açmak gerekir. Antalya Türkiye'de İstanbul'la birlikte turizmin lokomotifi konumundadır. Antalya, dört mevsimde de turizm olanaklarının ve tesislerinin olduğu bir ildir. Antalya'da kültür turizmi başta olmak üzere deniz, spor, sağlık, kış, kongre, yayla, mağara, kamp ve inanç turizmi yapılabilmekte bu turizm seçenekleri için tesisler bulunmaktadır.[29] 2010 yılı turizm istatistiklerine göre Antalya, dünyada en çok ziyaret edilen dördüncü il durumundaydı.

Antalya'da kültür turizminin ağırlıklı olarak yapılacağı yerler kıyı şeridinin çeşitli yerleridir. Bu bölgede Kaleiçi, tarihi yapılar, tarihi cami ve kiliseler bulunmaktadır.[30] Antalya'da deniz turizmi de yine kıyı şeridi boyunca yapılmaktadır. Bu bölgede kıyı turizmiyle beraber deniz turları da yapılabilmektedir. Deniz turizminin en bilinen noktaları Kleopatra, Konyaaltı ve Lara plajlarıdır.[31]

Spor turizmi bakımından Antalya popüler sporlara evsahipliği yapan bir ildir. Başta futbol, tenis, ve golf olmak üzere her yıl yüzlerce sporcu ve takım Antalya'yı tercih etmektedir. Antalya, bu sporların tesislerine sahip olduğu gibi sporculara ve yetkililerine verilen seminerlere de ev sahipliği yapmaktadır. Antalya, 2009-2010 döneminde judo, halter, eskrim, voleybol, badminton ve benzeri pek çok alanda 39’u uluslararası, 66’sı ulusal, 27’si milli takım kampı ve 45’i kurs ve seminer olmak üzere toplam 177 etkinliğe ev sahipliği yapmıştır. Ayrıca Antalya 2003-2008 yılları arasında Dünya Ralli Şampiyonası'na evsahipliği yapmıştır.[32]

Antalya yaz turizmiyle öne çıksa da kış turizminde de ülkenin önde gelen illerindendir. Antalya'daki Saklıkent Kayak Merkezi kenti kış turizminde önde tutan tesislerdir.[33]

Kongre turizmi bakımından Antalya ulaşımın kolaylığı ve ulaşım imkanlarının çeşitliliği pek çok turizm ve dinlenme imkanı sunması ve toplamda 106.000 koltuğu aşan bir kapasitesi ile dünyanın her tarafından gelecek konuklar için önemli toplantıların yapılabileceği olanağa da sahiptir.[34]

Antalya'da Torosların eteğinde kurulan Antalya'nın dağları ana iskelet bakımından genellikle kireç taşlarından (kalkerlerden) oluşmuştur. İldeki mağaraların büyük bir çoğunluğu da bu kireç taşı formasyonları içinde gelişmiştir. Antalya’da yaklaşık 500 kadar mağara tespit edilmiştir. Antalya da mağara turizmi de yapılabilmektedir. Antalya'da turizme açılan 3, turizme açılmayı bekleyen ya da yerel imkanlarla açılmış olan 28 tane mağara vardır.[35]

Antalya'da inanç turizmi gelişme gösteren bir turizm koludur. Antalya'da özellikle Selçuklu döneminden pek çok cami vardır. Bunlardan Murat Paşa Camii ve Yivli Minare Camii en eski camilerdir.

Kültür ve sanat[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrasya'nın en köklü film festivallerinden biri olan Antalya Altın Portakal Film Festivali ilk kez 1964 yılında Türk sinema sektörünü maddi manevi desteklemek, Türk film yapımcısını nitelikli yapıtlar üretmeye teşvik ederek; Türk Sineması´nın uluslararası platforma açılmasına zemin hazırlamak amacıyla düzenlendi.[36] Başlangıçta Antalya Tiyatro Film Müzik Festivali olarak düzenlenen bu organizasyon daha sonra bugünkü halini almıştır.

Türkiye´de televizyon endüstrisinin gelişimine katkıda bulunmayı hedefleyen ve Türk yapımlarının uluslararası pazardaki temsil gücünü arttırmayı amaçlayan İsmail Cem Televizyon Ödülleri 2010 yılında düzenlenmeye başladı ve pek çok dalda ödül verdi.

1994 yılından itibaren Genel Müdürlüğümüzün en önemli organizasyonlarından biri olan Aspendos Uluslararası Opera ve Bale Festivali, 1998 yılından itibaren kazandığı uluslararası boyutu düzenlenmektedir.

Altın Portakal Şiir Ödülü, 1997 yılından beri, bir şair ve kitabına verilmektedir. Türkiye´de ilk defa gerçekleştirilen bu uygulama Altın Portakal Şiir Ödülü´nü özgün bir yere koymakta; onu ayrıcalıklı kılmaktadır.

Dünyaca ünlü besteci-piyanist Fazıl Say´ın Sanat Yönetmenliği´ni üstlendiği Uluslararası Antalya Piyano Festivali, her yıl Kasım ayında düzenlenmektedir.

İlk kez 2006 yılında düzenlenen ve gelenekselleşen Uluslararası Antalya Kum Heykel Festivali,(SANDLAND) her yıl Mayıs-Kasım ayları arasında düzenlenmektedir. Her yıl farklı bir tema ile düzenlenen ve 10'u aşkın ülkeden 30'a yakın kum heykeltıraşın performanslarını sergilediği etkinlik katılan sanatçı sayısı, kullanılan kum miktarı (10 bin ton) ve alan genişliği gibi özellikleriyle Dünyanın en büyük kum heykel etkinliklerinden birisi olmuştur. 2013 teması İmparatorluklar (Empires)olarak belirlenen festival Antalya'nın önemli kültür ve sanat etkinlikleri arasındaki yerini almıştır.

Eğitim-Üniversiteler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Akdeniz Üniversitesi -1982/Devlet
  • Uluslararası Antalya Üniversitesi-2011-Vakıf

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Akdeniz Üniversitesi Stadyumu

Şehirde 197 adet tescilli spor kulübü [37] ve 7,443'ü aktif 58.395 sporcu bulunmaktadır.[38] Bu kulüplerde futbol, basketbol, hentbol, voleybol, atletizm, güreş, judo, karate, tekvando, tenis, masa tenisi, sutopu ve yüzme başta olmak üzere birçok spor dalında faaliyet yapılmaktadır.

Antalyaspor[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya'da futbol çok önemli bir yer tutmaktadır. Akrepler takma ismini kullanan Antalyaspor, şehrin üst düzeydeki tek takımıdır. Antalyaspor, 2008-09 sezonundan bu yana Spor Toto Süper Lig'de mücadele etmektedir.[39] Karşılaşmalarını 7.083 kişilik Akdeniz Üniversitesi Stadyumu'nda oynamaktadır. Türkiye'nin ışıklandırmalı statlarındandır.[40]

Antalyaspor, Türkiye 1. Liginde (Süper Ligde) hiç şampiyon olamamıştır ve en iyi sezonunu 1998-99 yılında 49 puanla 6. olarak tamamlamıştır. 2009-10 yılında yine aynı puan ama +11 averajla ligi tamamlayıp eski rekorunu kırmıştır. 1999-00 yılında Galatasaray ile Türkiye Kupası finali oynamıştır. Avrupa kupalarında en iyi başarısı ise 2000-01 sezonunda UEFA Kupası'nda 1. turdur.[41]

Antalya Büyükşehir Belediyesi Basketbol Kulübü[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya' da basketbol son yıllarda önemini arttırmıştır. Antalya Büyükşehir Belediyesi Basketbol Kulübü'nün 2006/07 sezonunda Türkiye Basketbol 2. Ligi'ni şampiyon bitirip, Beko Basketbol Ligi'ne yükselmesiyle beraber kentte basketbol yeni bir soluk kazanmıştır. Antalya Büyükşehir Belediyesi Basketbol Takımı 2007-08 sezonundan 2012-13 sezonuna kadar aralıksız Beko Basketbol Ligi'nde mücadele etmiştir. Takım 2013-14 sezonunda Türkiye Erkekler Basketbol 2. Ligi'nde mücadele edecektir. Karşılaşmalarını 2.500 kişilik Antalya Atatürk Spor Salonu'nda oynamaktadır

Yerel yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin Karaalioğlu Parkı'ndaki Hizmet Binası

Antalya ili, 9 Mayıs 2013 tarihinden bu yana Sebahattin Öztürk'ün valiliğinde yönetilmektedir.[42] Bugüne kadar 22 farklı belediye başkanı tarafından yönetilen Antalya'nın şu anki büyükşehir belediye başkanı ise Menderes Türel'dir. İdari olarak il merkezi Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı ve Muratpaşa olmak üzere beş ilçe'ye bölünmüştür.

Antalya Valileri[43]
Sebahattin Öztürk 2013
Ahmet Altıparmak 2010—2013
Alaaddin Yüksel 2003—2010
Ertuğrul Dokuzoğlu 1999—2003
Hüsnü Tuğu 1996—1999
Saim Çotur 1992—1996
Saffet Arıkan Bedük 1991—1992
Erol Tezvan 1988—1991
Antalya Belediye Başkanları[44]
İsim Görev Yılı
Mustafa Akaydın 2009—2014
Menderes Türel 2004—2009
Bekir Kumbul 1999—2004
Hasan Subaşı 1989—1999
Metin Kasapoğlu 1987—1989
Yener Ulusoy 1984—1987


Kardeş şehirleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya'nın toplam on sekiz tane kardeş şehri vardır.[45]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Antalya Körfezi'nin panoraması

İlgili maddeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b http://www.antalya.gov.tr/icerik/31/245/nufus-demografi-turizm.htmldesformat=html
  2. ^ a b http://www.antalyaguide.org/default.asp?islem=menudetay&id=422&catid=407&antalyaguide=%DDklim
  3. ^ a b http://ataturkilkeleri.istanbul.edu.tr/wp-content/uploads/2013/03/ydta-12-dinc.pdf
  4. ^ http://www.journals.istanbul.edu.tr/tr/index.php/cografya/article/viewFile/14309/13516
  5. ^ http://www.antalya.bel.tr/tr/bel_guncel/haber_detay.cfm?sayfa=1719
  6. ^ http://www.arkitera.com/h3503-istanbullulara-mujde-goc-rotasi-antalyaya-cevrildi.html
  7. ^ http://www.tumgazeteler.com/?a=3805501
  8. ^ http://arsiv.sabah.com.tr/2006/01/15/eko109.html#
  9. ^ Google Earth 1.2.183.7 sürümü
  10. ^ http://www.tumgazeteler.com/?a=2172204
  11. ^ Antalya'ya da Hızlı Tren Gelecek
  12. ^ http://www.atso.org.tr/antalya_oku.php?kategori=3&idx=21
  13. ^ a b http://www.nuveforum.net/1266-cografya/58383-antalya-nin-orf-adet-gelenek-gorenek-ekonomi-nufusu-tarihi-ekonomisi/
  14. ^ http://www.emlaksite.com/antalya/bir_kentin_portresi/ekonomik_yap%C4%B1/1.html
  15. ^ a b c http://www.antalyarehber.org/-rs-96.html
  16. ^ a b http://www.ant-free-zone.org.tr/
  17. ^ a b http://www.antalyaguide.org/default.asp?islem=menudetay&id=425&catid=407&antalyaguide=Ekonomi
  18. ^ http://www.dpt.gov.tr/bgyu/ipg/akdeniz/antalyaPER.pdf
  19. ^ http://www.ajansbir.com/haber-3848---Antalya_Pamuklu_Dokuma_Fabrikasi_kapandi.html
  20. ^ http://www.antalyaosb.org.tr/index.php?mod_id=5001
  21. ^ http://www.antalyaosb.org.tr/index.php?mod_id=5006
  22. ^ http://www.antalya.bel.tr/tr/ekonomi/tarim.cfm?tanitimId=905
  23. ^ http://www.antalya.bel.tr/varliklar/Turkce/dosya/genel/sayilarla_antalya/05_tarim.pdf
  24. ^ "Foreign nationalities staying in approved Paris hotels". Tourism in Paris: Key Figures. Paris Convention and Visitors Bureau. 2010. http://asp.zone-secure.net/v2/1203/1515/14072/pdfs/page18.pdf. 
  25. ^ "Visit Britain". Visit Britain. 2011. http://www.visitbritain.org/Images/Latest%20Quarterly%20Data%20-%20Regions_tcm29-14583.xls. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2011. 
  26. ^ "International Visitors to NYC 2009". NYC & Company. 2010. http://www.nycgo.com/?event=view.article&id=78912. Erişim tarihi: 2 Haziran 2010. 
  27. ^ "Number of Arriving-Departing Foreigners and Citizens". Tourism Statistics. Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı. 2010. http://www.kultur.gov.tr/EN/dosya/2-5788/h/december2010bulletin.xls. Erişim tarihi: 28 Ocak 2011. 
  28. ^ "Malaysia Hotel Guests by State, January-December 2010: Kuala Lumpur". Tourism Malaysia. Mart 2011. http://corporate.tourism.gov.my/images/research/pdf/hotel_guest/HGuest_JanDec2010.pdf. Erişim tarihi: 09 Nisan 2011. 
  29. ^ http://www.antalyakulturturizm.gov.tr/belge/1-54133/eski2yeni.html
  30. ^ http://www.antalyakulturturizm.gov.tr/belge/1-54134/kultur-turizmi.html
  31. ^ http://www.antalyakulturturizm.gov.tr/belge/1-54138/deniz-turizmi.html
  32. ^ http://www.antalyakulturturizm.gov.tr/belge/1-90988/spor-turizmi.html
  33. ^ http://www.antalyakulturturizm.gov.tr/belge/1-54139/kis-turizmi.html
  34. ^ http://www.antalyakulturturizm.gov.tr/belge/1-54141/kongre-turizmi.html
  35. ^ http://www.antalyakulturturizm.gov.tr/belge/1-54145/magara-turizmi.html
  36. ^ http://www.aksav.org.tr/altinportakal.php?id=1
  37. ^ http://www.gsgm.gov.tr/sayfalar/istatistik/kulupsayilari.htm
  38. ^ http://www.gsgm.gov.tr/sayfalar/istatistik/illeregore_sporcusayi.htm
  39. ^ http://tr.wikipedia.org/wiki/Antalyaspor
  40. ^ Türkiye Futbol Fedarasyonu
  41. ^ http://www.uefa.com/competitions/uefacup/history/season=2000/round=1479/index.html
  42. ^ http://www.antalyaili.com/antvaliler.php
  43. ^ Antalya Valileri
  44. ^ Yerelnet Antalya Belediye Başkanlığı Seçim sonuçları.
  45. ^ "Kardeş Şehirlerimiz". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/content.asp?MAINMENUID=2&MENUID=64&KID=122&PG=ozel&LISTMN=17&BMID=6. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  46. ^ "Kardeş Şehirler - Çeboksarı". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/CheboksaryTr.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  47. ^ "Kardeş Şehirler - Rostov-na-Donu". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/ROSTOVNADONUTr.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  48. ^ "Kardeş Şehirler - Bam Yam". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/BATTr.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  49. ^ "Kardeş Şehirler - Nürnberg". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/NurnbergTr.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  50. ^ "Kardeş Şehirler - Gazimağusa". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/GazimagusaTr.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  51. ^ "Kardeş Şehirler - Şikago". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/chicago_t.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  52. ^ "Kardeş Şehirler - Semerkant". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/semerkant_t.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  53. ^ "Kardeş Şehirler - Kazan". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/KAZANTr.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  54. ^ "Kardeş Şehirler - Taldıkorgan". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/Taldikorgan.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  55. ^ "Kardeş Şehirler - Split". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/split_t.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  56. ^ "Kardeş Şehirler - Almati". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/almati_t.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  57. ^ "Kardeş Şehirler - Brest". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/brest_t.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  58. ^ "Kardeş Şehirler - Malmö". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/malmo_t.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  59. ^ "Kardeş Şehirler - Yalta". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/yalta_t.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  60. ^ "Kardeş Şehirler - Austin". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/Austin.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  61. ^ "Kardeş Şehirler - Haikou". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/Haikou.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  62. ^ "Kardeş Şehirler - Mostar". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/Mostar.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 
  63. ^ "Kardeş Şehirler - Kunming". Antalya Büyükşehir Belediyesi. http://www.antalya.bel.tr/UploadedDocuments/Kunming.pdf. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2011. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'ta Antalya ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

Vikihaber'de Antalya ile ilgili haberler bulunmaktadır.