Fiji

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 18°G 179°D / 18°S 179°E / -18; 179

Fiji Adaları Cumhuriyeti
'Matanitu Tu-Vaka-i-koya ko Viti
Fijī Ripablik
फ़िजी द्वीप समूह गणराज्य'
Bayrak Arma
Bayrak Arma
Slogan: Rerevaka na Kalou ka Doka na Tui
Fear God and honour the Queen
Ulusal Marş: God Bless Fiji
Konum
Başkent Suva
18°10′G 178°27′D / 18.167°G 178.45°D / -18.167; 178.45
Resmî dil(ler) İngilizce, Fijice, Hindi
Milliyet Fijili
Yönetim biçimi Cumhuriyet
 - Kraliçe II. Elizabeth
 - Devlet Başkanı Epeli Nailatikau
 - Başbakan Frank Bainimarama
 - Başkanlık Konseyi Ratu Epeli Nailatikau
Kuruluş
 - Tarih 10 Ekim 1970
Yüzölçümü
 - Toplam 18.274 km²  (155.)
7.059 mil²
 - Su (%) önemsiz miktar
Nüfus
 - 2009 tahmini 849.000 (156.)
GSYİH (SAGP) 2008
 - Toplam 3,678 milyar $
 - Kişi başına 4.196 $
GSYİH (düşük) 2008
 - Toplam 3,589 milyar $
 - Kişi başına 4.094 $
İGE  artış0.762 (medium)  (2007)
Para birimi Fiji doları (FJD)
Zaman dilimi (UTC+12)
Trafik akışı sol
Internet TLD .fj
Telefon kodu 679

Fiji (Fiji dili: Matanitu ko Viti; Hintçe: फ़िजी, فِجی) Okyanusya'da bulunan bir ada ülkesidir. Fiji Adaları Cumhuriyeti, Pasifik okyanusunun güneyinde bulunan bir dizi adadan oluşur. Ülkenin 106'sı ıssız olmak üzere toplam 322 adadan ve 522 adacıktan ibarettir. İki büyük ada, Viti Levu ve Vanua Levu, yerleşimin %87'sini oluşturur.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Fiji’de 17. yüzyılda Avrupalı kaşiflerden uzun sure önce de insanlar vardı. Fiji’de yapilan kazilarda küçük yerlesimlerde çanak çömlek türünde eski kalıntılar bulunmustur. Fiji yerlesim yerlerinde yapılan kazılar sonucu İÖ 1000 yıllına ulaşan buluntulara rastlanmıştır.. Ancak büyük Pasifik göçünün sorusuna hala cevap bulunanamamıştır. 1643’de Hollanda’li kaşif Abel Tasman'ın, büyük güney kıtasını aramaya giderken Fiji'yi ziyaret ettiği biliniyor.

XIX. yüzyıla kadar Avrupalı yerleşimciler, yerleşimlerine devam etmistir. Adalar, 1874'de bir sömürge olarak İngiliz kontrolünün altında girdi. İngilizler tarafından adalara Hintli işçiler getirildi. 1970’de demokratik cumhuriyet olarak bağımsızlığını ilan etti. Fiji'ye, Hint-Fiji’li (Hindistan'dan gettirilen Hintlilere verilen ad) toplumu egemendi. 1987'de gerçekleştirilen başarılı iki askeri darbe ile, Fiji'nin hakimiyetindeki Hint ve Fiji ortaklığı sona erdirildi. Cünkü Hint kökenliler İngiliz egemenligi altinda kalmak isterken, Fijili yerli halk bağımsızlık taraftarıydı. Bu yüzden askeri darbeler olmuştur. Daha sonra Hint kökenliler Hindistana göç etmek zorunda kalmışsa da ülkede kalan Hint kökenliler vardır. Bu göç insan kaybına ve ekonomik durgunluğa neden olmuştur.

Siyasî Hayat[değiştir | kaynağı değiştir]

Fiji, bir parlamenter cumhuriyettir. 1 Eylül 2009'da İngiliz Uluslar Topluluğu'ndan çıkarılmıştır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Fiji, ( 106'sı ıssız) 322 adadan ve 522 küçük adacıktan oluşur. En önemli adaları, Viti Levu ve Vanua Levu'dur. Adalar, tropikal ormanlarla çevrilidir. Yükseklik (4,250 ft) 1,300 metreye kadar ulaşır. Viti Levu, başkent Suva'ya ev sahipliği yapar. Diğer önemli şehirler, (Uluslararası havaalanının bulunduğu yer) Nadi ve büyük bir şeker değirmenine sahip bir liman kenti olan Lautoka'dır. Vanua Levu'da ana şehirler, Labasa ve Savusavu'dur. Diğer önemli adalar, Taveuni ve Kadavu, (Nadi'nin sadece dışında) Mamanuca grubunu ve popüler turist varış yerleri olan Yasawa grubunu kapsar. En yakın komşusu Tonga'dır. Fiji'de tropikal iklim hakimdir.

Konum: Okyanusya, Güney Pasifik Okyanusunda ada.
Coğrafî konumu: 18 00 Güney derecesi, 175 00 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Okyanusya
Yüzölçümü: 18,270 km²
Sınırları: 0 km
Sahil şeridi: 1,129 km
İklim: Tropikal deniz
Arazi yapısı: Volkanik aktiviteli dağlar çoğunluktadır.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Pasifik Okyanusu 0 m; en yüksek noktası: Tomanivi 1,324 m

Doğal kaynakları: Kereste, balık, altın, bakır, amonyak, gümüş, denizde petrol kaynakları, hidro enerji
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %10
Sürekli ekinler: %4
Otlaklar: %10
Ormanlık arazi: %65
Diğer: %11 (1993 verileri)
Sulanan arazi: 10 km² (1993 verileri)
Doğal afetler: Kasım - Ocak ayları arasında siklonik kasırgalar

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Fiji, tropikal iklime sahiptir. Kasım ve Nisan arası sıcak mevsimdir. Mayıs ve Ekim arası daha serindir. Serin mevsimde hava sıcaklığı ortalaması 22 °C 'dir. Yağış değişkendir ve sıcak sezonda daha çok yağış almaktadır. [1]

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Fiji, ormanlar, mineral ve balık kaynakları açısından zengin bir ülkedir. Pasifik adaları arasında ekonomisi en çok gelişmiş adalardan biridir. Şeker ihracatı ve turizm endüstrisi ülkeye döviz getiren başlıca sektörlerdir. Şeker üretimi sanayi etkinliğinin 3'te 1'ini kapsamaktadır. Her yıl içlerinde Amerikalıların da bulunduğu yaklaşık 300,000 turist ülkeyi ziyaret etmektedir. Fiji, 1960 ve 1970'lerde hızlı bir büyüme periodu geçirmesine rağmen 1980 lerde durgunlaşma görülmüştür. Başlıca gelir kaynağı turizm ve şeker endüstrisidir. Fiji'deki en yüksek bina, on dört katlı Rezerv Bankası binasıdır

İletişim[değiştir | kaynağı değiştir]

Kullanılan telefon hatları: 72,000 (1997)
Radyo yayın istasyonları: AM 13, FM 40, kısa dalga 0 (1998)
Radyolar: 500,000 (1997)
Televizyonlar: 21,000 (1997)
Internet servis sağlayıcıları: 2 (2000)
Internet kullanıcıları: 7,500 (2000)

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Mültecî oranı: -3.45 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
Bebek ölüm oranı: 14.08 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 68.25 yıl
Erkeklerde: 65.83 yıl
Kadınlarda: 70.78 yıl (2001 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 2.86 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.07 (1999 verileri)
Ulus: Fijili
Nüfusun etnik dağılımı: Fijili %51 , Hint %44, Avrupalı, diğer Pasifik adaları kökenli, Çinli ve diğer %5 (1998 verileri)
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
Toplam nüfusta: %91.6
Erkekler: %93.8
Kadınlar: %89.3 (1995 verileri)

Din[değiştir | kaynağı değiştir]

Hıristiyan %52, Hindu %38, Müslüman %8, diğer %2 (1986)
Diller: İngilizce (resmî dil), Fiji dili, Fiji Hintçesi
(Resmen, Fiji Hintçesi Hindustani olarak adlandırılır.)

Notlar ve Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Fiji Government Online Portal: Our Country. Retrieved 26 April 2010.