Tunus

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tunus Cumhuriyeti
الجمهورية التونسية
El Cumhūriyya at Tūnisiyya
Bayrak Arma
Bayrak Arma
Slogan: حرية، نظام، عدالة (Hurriya, Nîzâm, 'Adala)
"Özgürlük, Düzen, Adalet"[1]
Ulusal Marş: Humat Al Hima
Konum
Konum
Başkent Tunus (şehir)
36°50′K 10°9′D / 36.833°K 10.15°D / 36.833; 10.15
Resmî dil(ler) Arapça[2]
Milliyet Tunuslu
Yönetim biçimi Cumhuriyet
 - Cumhurbaşkanı Moncef Marzouki
 - Başbakan Mehdi Cuma
Kuruluş
 - Fransa'dan 20 Mart 1956
Yüzölçümü
 - Su (%) 5.0
Nüfus
 - 1 Temmuz 2009 tahmini 10,432,500 (79.)
 - 2004 sayımı 9,910,872
GSYİH (SAGP) 2008
 - Toplam $82.636 milyar
 - Kişi başına $8,002
GSYİH (düşük) 2008
 - Toplam $40.843 milyar
 - Kişi başına $3,955
Gini (2000) 39.8
İGE  artış 0.769 (orta)  (2007)
Para birimi Tunus dinarı (TND)
Zaman dilimi CET (UTC+1)
 - Yaz not observed (UTC+1)
Trafik akışı sağ
Internet TLD .tn
Telefon kodu 216

Tunus Cumhuriyeti (Arapça:الجمهورية التونسية) kısaca Tunus (Arapça:تونس), Kuzey Afrika'da, Akdeniz'e kıyısı olan bir Arap İslam ülkesidir.Kurucusu Habib Burgiba 'dır Batısında Cezayir, doğusunda Libya ve Akdeniz, Kuzeyinde de Akdeniz yer alır. Ülkenin güney kısmını Büyük Sahra Çölü kaplar.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Tunus'un topoğrafik haritası.

Kuzey Afrika'da bulunan Tunus, Mağrip Bölgesi'nin en küçük ülkesidir. Sicilya Boğazı ile Avrupa kıtasından ayrılan Tunus, Avrupa'ya 140 km uzaklıktadır. Topraklarının tamamı Sahra Çölü'nde bulunan ülkede, yazları sıcak, kışları ılıman bir iklim görülmektedir. Kar don olaylarının görülmediği ülkede, savanlar önemli yer tutmaktadır. Dağlar kıyıya paralel uzanmaktadır. Ülkenin güneyinde birçok mevsimsel sığ gölü ve büyük tuz gölleri vardır.

Tunus'un Cezayir ile 965 km, Libya ile 495 km sınırı vardır.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Afrika Eyaleti, Roma İmparatorluğu

Tunus, Fenike kökenli Kartaca Uygarlığıyla anılır. Kartacalılar, Sicilya ve İspanya'ya kadar koloniler kurmuşlardır. Yeni kurulmakta olan Roma İmparatorluğu için ilk gerçek tehdit olmuşlardır. Ama Pön Savaşları sonucu yenilip Tunus'tan sürülmüşlerdir. Roma egemenliğinde Afrika Eyaleti olarak yönetilmiştir. Başşehir Tunus 1574 yılına kadar tekrar Hafsi Hanedanlığının elinde kaldı. Bu arada Barbaros Hayreddin Paşa ve Turgut Reis 1556’da Gafsa’yı, 1558’de Kayrevan’ı ele geçirdiler. Tunus’un doğu ve güney sahilleri Türklerin eline geçti. CerbeAdası deniz üssü olarak kullanıldı. Barbaros Hayreddin Paşa, İspanya’daki Endülüslü Müslümanlardan 100.000 kadarını kurtararak Kuzey Arfika’ya getirdi. Nihayet 1574’te Uluç Ali Reis ile Sinan Paşa, Tunus şehrini (Halkul-Vad Kalesini), ele geçirmek suretiyle bütün Tunus, Osmanlı Devletinin bir eyaleti haline geldi.


2010-2011 Olayları[değiştir | kaynağı değiştir]

Tunus'ta halkın pahalılık isyanı 23 yıllık lideri devirdi. Cumhurbaşkanı Zeynel Abidin Bin Ali Tunus'u terketti. Bazı akrabaları tutuklandı. Bin Ali'nin Suudi Arabistan'da olduğu doğrulandı[3] Ürdün'ün başkenti Amman'da düzenlenen bir gösteride bir muhalefet lideri, göstericilere Tunus örneğini gösterdi ve aynı Tunuslular gibi de sıkıntı çektiklerini söyledi.İlgili Konular

Ülkede etkili Müslüman birliklerinin çağrısıyla düzenlenen gösteride, Başbakan Samir Rifai'nin hükümetinin devrilmesi çağrısı yapıldı.7 milyon nüfuslu ülkede serbest piyasa reformları ve fiyatlardaki artışlar tepki çekiyor.

'Devrim çağrısı'

Ürdün'ün Karak, İrbid ve Diban kentlerinde de benzer gösteriler düzenlenmişti.Öte yandan Yemen'in başkenti Sanaa'da da öğrenciler, kendi ifadeleriyle, "Arap dünyasının hilekar liderlerine karşı" devrim çağrısıyla yürüyüş düzenledi.Cezayir'de ise bir kadın, Tunus'ta benzer bir protesto eylemini örnek alarak kendisini ateşe verdikten sonra hayatını kaybetti.Cezayir'de son birkaç gün içinde üç kişinin daha kendilerini ateşe verdikleri, ancak hastanede tedavi altında oldukları açıklandı.

Toplumsal Yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kayravan Camii ve mezarlığı,Tunus

Tunus halkının %99 kadarı Müslüman'dır ve Arapça konuşur. Ülkenin güneyinde yaşayanlar Berberice konuşur. Bu kesim Müslüman nüfusun %1'i kadardır. Ülkedeki yabancılar genellikle Fransız veya İtalyan'dır.

Ekonomik Özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tunus genel olarak bir tarım ülkesidir. Ülke topraklarının %55'i tarıma elverişlidir. Ancak bu alanın % 35'i ekilebilir topraklardan oluşmaktadır. Tunus, zeytincilikte dünyadaki ilk 10 ülkeden biridir.

Sanayi faaliyetleri pek gelişmemiştir. Ancak deri, kâğıt, gıda, elişi gibi hafif sanayi kollarının önemli etkinliği vardır. Bunun yanı sıra, petrol, selüloz, çelik, elektrikli ev aletleri üretimi de bulunmaktadır.

Ülkede son yıllarda gelişen turizm olgusu, bu alanda yatırımların artmasına neden olmuştur. Bu yüzden de, ülkeye gelen turist sayısında önemli artışlar yaşanmıştır.


Referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ (Arapça) "Madde 4". Tunus Cumhuriyeti Anayasası. 1957-07-25. http://www.chambre-dep.tn/a_constit1.html (Arapça). Erişim tarihi: 2009-12-23. 
  2. ^ (Arapça) "Madde 1". Tunus Cumhuriyeti Anayasası. 1957-07-25. http://www.chambre-dep.tn/a_constit1.html (Arapça). Erişim tarihi: 2009-12-23.  Translation by the University of Bern: Tunisia is a free State, independent and sovereign; its religion is the Islam, its language is Arabic and its form is the Republic.
  3. ^ "Bin Ali: 23 yıl sonra ülkesinden kaçan lider". Hürriyet gazetesi. http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/ShowNew.aspx?id=16771972. Erişim tarihi: 2011-01-16. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta Tunus ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.