Karadağ
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Ulusal marş: Oj, svijetla majska zoro "Mayısın aydınlık şafağı!" |
|
 |
|
| Başkent | Podgorica |
| En büyük şehir | Podgorica |
| Resmi dil(ler) | Sırpça ,Karadağca (Sırpçanın bir şivesi),Arnavutça |
| Hükümet | Cumhuriyet |
| - Başkan | Filip Vujanović |
| - Başbakan | Milo Đukanović |
| Bağımsızlık | Sırbistan-Karadağ'dan |
| - İlan | 3 Haziran, 2006 |
| - Tanınma | 8 Haziran, 2006 |
| Yüzölçümü | |
| - Toplam | 13,812 km² (159..) |
| 5,019 sq mi | |
| - Sular (%) | 1.5 |
| Nüfus | |
| - Temmuz 2007 yılında | 684,736[1] (160..) |
| - 2003 sayımına göre | 620,145 |
| - Yoğunluk | 44.9/km² (152..) 115.6/sq mi |
| GSMH | 2005 tahmini |
| - Toplam | 11,458 milyon$ (99.) |
| - kişi başına | 3,800$ (150.) |
| Gelişmişlik Endeksi (2004) | 0.788[2] (72nd.) – medium |
| Para birimi | Euro2 (EUR) |
| Saat dilimi | CET (UTC+1) |
| - Yaz | CEST (UTC+2) |
| İnternet alan adı | .yu (.me)3 |
| Telefon kodu | +382 |
Karadağ (Sırpça: Crna Gora , Црна Гора), Kosova'dan sonra dünyanın en yeni bağımsız 2. devletidir. Güneydoğu Avrupa'da yer almaktadır. Doğusunda Arnavutluk ve Kosova, kuzeyinde Sırbistan, batısında Hırvatistan, Bosna-Hersek, güneyinde Adriyatik denizi yer alır. Başkenti, Podgorica'dır (eskiden Titograd). Şimdiki anayasasına göre Karadağ "demokratik, refah ve çevreci bir ülke" olarak tanımlanmıştır.[1]
Karadağ, eski Yugoslavya'yı oluşturan altı cumhuriyetten biriydi. Yugoslavya'nın parçalanmasından sonra Karadağ, Sırbistan'ın zorlamasıyla yeni Yugoslavya'ya katılmıştır. Karadağ'ın çabalarıyla 2003 yılında Sırbistan-Karadağ olarak daha esnek bir federasyon çatısı oluşturulmuştur. Karadağ, 21 Mayıs 2006 Pazar günü yapılan referandumda çıkan %55.5lik evet oyu ile ise bağımsız olma kararı almıştır. 3 Haziran 2006'da ise Karadağ Parlamentosu, referandumda çıkan sonuca dayanarak Karadağ'ın bağımsızlığını ilân etti.
Konu başlıkları |
[değiştir] Tarih
Karadağ’ın eski halkı Arnavutlardan oluşur. VII. yüzyılda, İmparator Herakliyus zamanında, Sırplar da oraya yerleştirilmiştir. Osmanlılar Rumeli’ye geçip fetihlere giriştikleri sıralarda, Karadağ, Venedik Cumhuriyeti’nin tabiiyetinde idi. Fatih Sultan Mehmed zamanında Karadağ Osmanlı hakimiyetine girmiştir. Aslında Osmanlı Karadağ'ı tam olarak hakimiyetine almadı. Fatih, Karadağ'a bir nevi özerklik statüsü verdi ve bu durum Karadağlılar tarafından 1878 yılında Osmanlı'dan ayrılana kadar kullanıldı. Karadağlılar Osmanlı Devletinin hakimiyetine girişinden itibaren çok sayıda isyan çıkartmışlardır. Örneğin 1711, 1712, 1714 isyanlarını çıkartmışlardır. Bunula birlikte Hersek isyanına da destek vermişlerdir. Türkiye'de yaşayan boşnakların önemli bir kısmı 1910'lu yıllarda Karadağ'dan gelmiştir.
[değiştir] Etnik Yapı
1991 sayımına göre Sırplar Sırbistan-Karadağ federasyonunun toplam nüfusun %69’nu oluşturmaktaydı. Karadağlılar ise toplam nüfusun % 5’ni, Karadağ nüfusunun %62’sini oluşturuyordu. Slav olmayan Arnavut azınlık ülkedeki 2.büyük gruptu ve resmi tahminlere göre toplam nüfusa oranları % 17’ydi.
1965’ten sonra Sırbistan ve Karadağ’dan gelişmiş Avrupa ülkelerine ve Kuzey Amerika’ya sürekli göç yaşanmıştır. Eski Yugoslavya’nın dağılmasını ve Hırvatistan ile Bosna-Hersek’teki savaşı takip eden yıllarda göç Sırbistan ve Karadağ’a yönelmiştir. Mülteci sayımı sonucunda 1996 yılı ortalarında 566 200’ü mülteci statüsünde olan 646.000 kişi tespit edilmiştir. 79,700 kişi ise diğer cumhuriyetlerde yaşayan Sırp ve Karadağlılar ya da Yugoslavya’ya mülteci olarak gelip Yugoslav vatandaşlığına geçmiş kişilerdir.
[değiştir] Önemli şehirleri
- Podgorica (başkent; 159,025 kişi)
- Nikšić (74,706)
- Pljevlja (39,593)
- Bijelo Polje (55,628)
- Herceg Novi (27,593)
- Berane (38,953)
- Cetinje (Çetine) (20,307) Eski Krallık Başkenti
- Budva (11,000)
- Tivat (9,500)
- Rožaje (9,000)
- Dobrota (9,000)
- Danilovgrad (5,300)
- Bijela (3,500)
- İgalo (3,500)
- Kolašin (3,000)
[değiştir] Notlar
[değiştir] İlgili bağlantılar
[değiştir] Ayrıca bakınız
Abhazya 4• Almanya • Arnavutluk • Andorra • Avusturya • Azerbaycan1 • Belçika • Beyaz Rusya • Birleşik Krallık • Bosna-Hersek • Bulgaristan • Çek Cumhuriyeti • Dağlık Karabağ 5• Danimarka • Ermenistan2 • Estonya • Finlandiya • Fransa • Kıbrıs Cumhuriyeti2 • Gürcistan1 • Güney Osetya 4• Hırvatistan • Hollanda • İrlanda • İspanya • İsveç • İsviçre • İtalya • İzlanda • Karadağ • Kazakistan1 • Kosova • Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti2'3 • Letonya • Lihtenştayn • Litvanya • Lüksemburg • Macaristan • Makedonya Cumhuriyeti • Malta • Moldova • Monako • Norveç • Polonya • Portekiz • Romanya • Rusya1 • San Marino • Sırbistan • Slovakya • Slovenya • Türkiye1 • Ukrayna • Vatikan • Yunanistan
1 Bir kısmı Asya'da.2 Tamamen Asya'da. Ancak siyâsî ve tarihî nedenlerle Avrupa'da kabul edilir.3 Sadece Türkiye tarafından tanınan de facto cumhuriyet.4 Sadece Rusya ve Nikaragua tarafından tanınan de facto cumhuriyet.5 Birleşmiş Milletler üyesi hiçbir ülke tarafından tanınmayan de facto cumhuriyet.
|
|
||
|---|---|---|
| Almanya · Andorra · Arnavutluk · Avusturya · Azerbaycan · Belçika · Birleşik Krallık · Bosna-Hersek · Bulgaristan · Çek Cumhuriyeti · Danimarka · Ermenistan · Estonya · Finlandiya · Fransa · Gürcistan · Hırvatistan · Hollanda · İrlanda · İspanya · İsveç · İsviçre · İtalya · İzlanda · Karadağ · Kıbrıs · Letonya · Lihtenştayn · Litvanya · Lüksemburg · Macaristan · Makedonya · Malta · Moldova · Monako · Norveç · Polonya · Portekiz · Romanya · Rusya · San Marino · Sırbistan · Slovakya · Slovenya · Türkiye · Ukrayna · Yunanistan |
 |
|
| Gözlemciler: Amerika Birleşik Devletleri · Arjantin · Fas · İsrail · Japonya · Kanada · Meksika · Şili · Vatikan | ||
Arnavutluk • Bosna-Hersek • Hırvatistan • İtalya • Karadağ • Slovenya
|
|
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|||||||
Bosna-Hersek · Hırvatistan · Makedonya · Karadağ · Kosova · Sırbistan (Voyvodina) · Slovenya
|
Avrupa Birliği üyesi ülkeler ve aday ülkeleri |
||
|---|---|---|
| Üyeler |  Almanya •  Avusturya • .svg){kind=small} Belçika •  Birleşik Krallık •  Bulgaristan •  Çek Cumhuriyeti •  Danimarka •  Estonya •  Finlandiya •  Fransa •  Hollanda •  İrlanda •  İspanya •  İsveç •  İtalya •  Kıbrıs •  Letonya •  Litvanya •  Lüksemburg •  Macaristan •  Malta •  Polonya •  Portekiz •  Romanya •  Slovakya •  Slovenya •  Yunanistan |
 |
| Adaylar |  Hırvatistan •  Makedonya •  Türkiye |
|
| Potansiyel adaylar |  Arnavutluk •  Bosna-Hersek •  Karadağ •  Kosova •  Sırbistan |
|
