Karadağ
| Karadağ Cumhuriyeti | |||||
| Република Црна Гора Republika Crna Gora |
|||||
|
|||||
| Ulusal Marş: Oj, svijetla majska zoro "Mayısın aydınlık şafağı!" |
|||||
 |
|||||
| Başkent
ve en büyük |
Podgorica 42°47′N 19°28′E / 42.783°N 19.467°E |
||||
| Resmî dil(ler) | Karadağca | ||||
| Bölgesel dil(ler) | Sırpça Boşnakça Arnavutça Hırvatça[1] |
||||
| Milliyet | Karadağlı | ||||
| Yönetim biçimi | Cumhuriyet | ||||
| - Başkan | Filip Vujanović | ||||
| - Başbakan | Milo Đukanović | ||||
| Kuruluş | |||||
| - Kurucu Karadağ Prensliği | 1 Ocak 1852 | ||||
| - Osmanlı İmparatorluğu tarafından Tanıma | 1878 | ||||
| - İlanı Birleşik Krallık | 28 Ağustos 1910 | ||||
| - Bağımsızlık sahibi Sırbistan ve Karadağ | 3 Haziran, 2006 | ||||
| - Tanınma | 8 Haziran, 2006 | ||||
| Yüzölçümü | |||||
| - Su (%) | 1.5 | ||||
| Nüfus | |||||
| - Temmuz 2007 tahmini | 684,736[2] (160.) | ||||
| - 2003 sayımı | 620,145 | ||||
| GSYİH (SAGP) | 2005 | ||||
| - Toplam | 11,458 milyar $ (99) | ||||
| - Kişi başına | 3,800$ (150) | ||||
| İGE | 0.999[3] (çok yüksek) (2004) | ||||
| Para birimi | Euro2 (EUR) |
||||
| Zaman dilimi | CET (UTC+1) | ||||
| - Yaz | CEST (UTC+2) | ||||
| Internet TLD | .yu (.me)3 | ||||
| Telefon kodu | 382 | ||||
Karadağ (Karadağca: 
Crna Gora , Црна Гора), Balkanlar'da bir ülkedir. Doğusunda Arnavutluk ve Kosova, kuzeyinde Sırbistan, batısında Hırvatistan, Bosna-Hersek, güneyinde Adriyatik Denizi yer alır. Başkenti, Podgorica'dır (eskiden Titograd). Anayasasında Karadağ "demokratik, refah ve çevreci bir ülke" olarak tanımlanır.[4]
Karadağ, eski Yugoslavya'yı oluşturan altı cumhuriyetten biriydi. Yugoslavya'nın parçalanmasından sonra Karadağ, Sırbistan'ın zorlamasıyla yeni Yugoslavya'ya katılmıştır. Karadağ'ın çabalarıyla 2003 yılında Sırbistan-Karadağ olarak daha esnek bir federasyon çatısı oluşturulmuştur. Karadağ, 21 Mayıs 2006 Pazar günü yapılan referandumda çıkan % 55,5'lik evet oyu ile ise bağımsız olma kararı almıştır. 3 Haziran 2006'da ise Karadağ Parlamentosu, referandumda çıkan sonuca dayanarak Karadağ'ın bağımsızlığını ilân etti.
Konu başlıkları |
Tarih [değiştir]
Karadağ’ın eski halkı Arnavutlardan oluşur. VII. yüzyılda, İmparator Herakliyus zamanında, Sırplar da oraya yerleştirilmiştir. Osmanlılar Rumeli’ye geçip fetihlere giriştikleri sıralarda, Karadağ, Venedik Cumhuriyeti’nin tabiiyetinde idi. Osmanlı Devleti’nin Karadağ’daki fetihleri Sultan I. Murad dönemine rastlar. Zira ilk Osmanlı-Karadağ çatışması da I. Murat döneminde yaşanmıştır. İkinci Osmanlı-Karadağ çatışması Sultan I. Bayezid döneminde olmuştur. Bu seferde Osmanlı kuvvetleri Üsküp’ten çıkıp Zveçan ve Yeleç üzerinden Lim ve Tara nehirlerine kadar ulaşmıştır. Osmanlı Devleti’nin Karadağ’daki asıl fetihleri ise Fatih Sultan Mehmet döneminde olmuştur. Aslında Osmanlı Karadağ'ı tam olarak hakimiyetine almadı. Fatih, Karadağ'a bir nevi özerklik statüsü verdi ve bu durum Karadağlılar tarafından 1878 yılında Osmanlı'dan ayrılana kadar kullanıldı. Karadağlılar Osmanlı Devleti'nin hakimiyetine girişinden itibaren çok sayıda isyan çıkartmışlardır. Örneğin 1711, 1712, 1714 isyanlarını çıkartmışlardır. Bununla birlikte Hersek isyanına da destek vermişlerdir.[5]
1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Rusya'nın yanında yer alan Karadağ, Osmanlı ordusunun önemli bir kısmını Balkanlarda meşgul etmiş ve savaşın Rusya lehine dönmesinde büyük bir etken olmuştur. Savaş sonrası imzalanan Ayastefanos ve hemen ardından Berlin Antlaşması'yla bağımsızlığını kazanan Karadağ, böylece devletler platformunda yerini almıştır. Bağımsızlığını kazanmasının ardından onu ilk tanıyan Osmanlı Devleti olmuştur[6]. Türkiye'de yaşayan Boşnakların önemli bir kısmı 1910'lu yıllarda Karadağ'dan gelmiştir.
Etnik yapı [değiştir]
1991 sayımına göre Sırplar Sırbistan-Karadağ federasyonunun toplam nüfusun % 69’nu oluşturmaktaydı. Karadağlılar ise toplam nüfusun % 5’ni, Karadağ nüfusunun % 62’sini oluşturuyordu. Slav olmayan Arnavut azınlık ülkedeki 2. büyük gruptu ve resmi tahminlere göre toplam nüfusa oranları % 17’ydi.
1965’ten sonra Sırbistan ve Karadağ’dan gelişmiş Avrupa ülkelerine ve Kuzey Amerika’ya sürekli göç yaşanmıştır. Eski Yugoslavya’nın dağılmasını ve Hırvatistan ile Bosna-Hersek’teki savaşı takip eden yıllarda göç Sırbistan ve Karadağ’a yönelmiştir. Mülteci sayımı sonucunda 1996 yılı ortalarında 566.200’ü mülteci statüsünde olan 646.000 kişi tespit edilmiştir. 79.700 kişi ise diğer cumhuriyetlerde yaşayan Sırp ve Karadağlılar ya da Yugoslavya’ya mülteci olarak gelip Yugoslav vatandaşlığına geçmiş kişilerdir.
Önemli şehirler [değiştir]
2003 Nüfus Sayımına Göre
- Podgorica (başkent; 169.132)
- Nikšić (58.212)
- Pljevlja (21.377)
- Bijelo Polje (15.883)
- Herceg Novi (12.739)
- Berane (11.776)
- Cetinje (Çetine) (15.137) Eski krallık başkenti
- Budva (10.918)
- Tivat (9.467)
- Rožaje (9.121)
- Dobrota (8.169)
- Danilovgrad (5.208)
- Bijela (3.748)
- İgalo (3.754)
- Kolašin (2.989)
Sportif başarılar [değiştir]
Karadağ Millî Futbol Takımı, 7 Ekim 2011 tarihi itibariyle 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri'nde bulunduğu G grubunda son maçlar öncesi İngiltere ile son dakikada atılan golle 2-2 berabere kalarak grup 2.'ligini ve play-off oynamayı garantilemiştir.
Ayrıca bakınız [değiştir]
Kaynakça [değiştir]
- ^ Karadağ Anayasası WIPO (İngilizce)
- ^ CIA World Factbook: Montenegro
- ^ HDI 2004, source: Government of Montenegro
- ^ [1]
- ^ abidin temizer, "osmanlı-karadağ sınır anlaşmazlıkları ve çözümü (1878-1913)"
- ^ Uğur Özcan, II. Abdülhamid Dönemi Osmanlı Karadağ Siyasi İlişkileri, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bililmler Enstitüsü, Isparta 2009
Dış bağlantılar [değiştir]
- Ülke rehberi: Sırbistan ve Karadağ BBC Türkçe
- Karadağ turist rehberi ve haberler
- Tivat Travel Guide
- Ulcinj Şehir Rehberi
- www.uefa.com/uefaeuro2012
|
||||||||||||||||||||||
_(2007-07-25).jpg)
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|||||
|
|||||
| Yugoslavya'nın dağılması | |||
|---|---|---|---|
|
|
|
|
|
|
Savaş ve çatışmalar:
Doktrinler ve ideolojiler
Arka plan: |
1991 1992 1993 1994 1995 1997 1998 1999 2000 2001 2004 2008 |
Eski Yugoslav Devletleri
Eski tanınmayan Yugoslav Devletleri
Eski kısa süreli Yugoslav Devletleri
Slovenlere, Hırvatlara, Boşnaklara veya Arnavutlara askerî yardımlar
Sırplara askerî yardımlar: |
|
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
