Adalet ve Kalkınma Partisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Kayıtlı olmayan kullanıcıların bu madde üzerinde değişiklik yapması geçici olarak durdurulmuştur.Padlock-silver-medium.svg
Adalet ve Kalkınma Partisi
Adalet ve Kalkınma Partisi.png
AK PARTİ amblemi
Bilgi
Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan
Genel Sekreteri İdris Naim Şahin
Kuruluş tarihi 14 Ağustos 2001
Kurucusu Recep Tayyip Erdoğan
Siyasi görüşü Muhafazakâr Demokrasi, Muhafazakârlık, Merkez Sağ [1]
Yeraldığı Hükümetler 58. - Gül Hükümeti
59. - 1. Erdoğan
60. - 2. Erdoğan
İnternet Sitesi www.akparti.org.tr


Adalet ve Kalkınma Partisi (AK PARTİ[2]), 2001 yılında kurulan Türk siyasî partisi. Mevcut genel başkanı Recep Tayyip Erdoğan'dır. Partinin resmî kısaltması AK Parti olmakla birlikte, baş harflerinden oluşan AKP kısaltması da yaygın olarak kullanılmaktadır.[3][4] Partinin amblemi sarı ve siyah renklerden oluşan ampuldür.[5] Türkiye'de yapılan son iki genel seçimde en çok oyu alan partinin genel başkanı Recep Tayip Erdoğan hükûmeti kurmakla görevlendirildi.

Partinin mevcut genel başkanı ve kurucularından olan Recep Tayyip Erdoğan, AK PARTİ'nin siyasi yelpazedeki yerinin muhafazakâr demokratlık olduğunu belirtmiştir.[6] Kurucuları ve partinin önde gelen isimlerinden bir bölümü, eski Fazilet Partisi'ne yakın ya da Fazilet Partisi kadrosundan olup, partinin kapatılmasından sonra kurulan ve devam niteliğine sahip olduğu kabul edilen Saadet Partisi'ne katılmamışlardır. Partinin, gerek kuruluştaki, gerekse sonraki dönemlerdeki kadroları değişik parti ve siyasi görüşlerden pek çok adı barındırmıştır. Parti, Fazilet Partisi'nin (veya ilgili siyasi geleneğin) bir uzantısı olarak gösterilmesine şiddetle karşı çıkmıştır.[7]" Ayrıca AK Parti'nin bir Nakşibendi projesi olarak ANAP'ın devamı olduğu iddia edilmiştir.[8]

Konu başlıkları

[değiştir] Tarihçe

14 Ağustos 2001 tarihinde kurulan partinin kuruculardan Recep Tayyip Erdoğan, Abdullah Gül, İdris Naim Şahin, Binali Yıldırım ve Bülent Arınç partinin önde gelen isimleridir. Bünyesinde, Millî Selamet Partisi-Refah Partisi-Fazilet Partisi (Millî görüş), Anavatan Partisi (Turgut Özal'a yakın isimler), ve Adalet Partisi-Doğru Yol Partisi (merkez sağ) kökenli isimleri barındırmaktadır.

Parti, 3 Kasım 2002 seçimlerinde en yüksek oranda oy alan parti olarak (geçerli oyların %34,63'ü), Abdullah Gül başkanlığında 58. Cumhuriyet Hükümeti'ni kurdu. Aldığı siyaset yasağı[9] nedeniyle kabine ve TBMM'de yer alamayan genel başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın bu yasağı, Cumhuriyet Halk Partisi'nin de desteklediği bir anayasa değişikliği ile aşıldı. Erdoğan, 8 Mart 2003 tarihinde Siirt'te yapılan yenileme seçimlerinde milletvekili seçilerek meclis'e girdi.

Abdullah Gül başkanlığındaki 58. Cumhuriyet Hükümeti'nin 11 Mart 2003 tarihindeki istifasının ardından Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'den hükûmeti kurma görevini alan Recep Tayyip Erdoğan, 15 Mart 2003 tarihinde 59. Cumhuriyet Hükümeti'ni kurdu.

Parti, bazı karşıtları tarafından Millî Görüş hareketinin bir parçası olmakla suçlansa da, partinin önde gelen isimleri bu yakıştırmayı şiddetle reddetmektedir. Bunun basın-yayına yansıyan en belirgin örneği, partinin kurucusu Recep Tayyip Erdoğan'ın bir konuşmasında "Milli Görüş gömleğini çıkardık" şeklindeki deyişidir[10].

Partinin, Türkiye'nin ABD ile müttefiklik ilişkilerini koruma siyaseti ve AB üyeliği yönünde attığı adımlar, Milliyetçi ve sol kesimlerce ulusal çıkarlardan ödün verildiği iddiasıyla eleştirildi[11].

2004 yılında yapınan 2004 yerel seçimlerinde, İl Genel Meclisi seçim sonuçlarına göre %41.67'lik oyla birinci parti olan AK Parti, belediyeler bazındaki sonuçlara göre ise 1.950 belediye kazanmıştır. 15 Büyükşehir Belediyesi'nden 11'ini de kazanan AK Parti, Ege ve Güneydoğu Anadolu'daki bazı il belediyeleri hariç tüm Türkiye'de başarılı oldu.2009 yerel seçimlerinde ise 15.513.554 seçmenin oyuyla %38.8 ile Türkyie Genelinde birinci parti olmuş ve seçim öncesi hedeflenen İstanbul ve Ankara metropollerinde başarılı oldu fakat İzmir ve Diyarbakır illerinde büyük bir hüsran yaşadı.

[değiştir] Abdullah Gül'ün cumhurbaşkanlığı seçimi

Partinin 2007 yılına girildiğinde, görev süresi dolmak üzere olan Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in yerine Recep Tayyip Erdoğan'ın aday gösterilmesi ihtimali üzerine özellikle büyük şehirlerde (Ankara, İstanbul, İzmir)'de "Cumhuriyet Mitingleri" düzenledi. Cumhurbaşkanı adayı olarak Abdullah Gül gösterildi. Bunun üzerine Cumhuriyet Halk Partisi Cumhurbaşkanlığı seçimlerini boykot etti ve seçimler sırasında Genel Kurul'a gelmeyerek cumhurbaşkanlığı seçimi için Genel Kurul'da en az 367 milletvekilinin toplanmış olması gerektiğini iddia etti. Cumhurbaşkanlığı seçimi oturumlarının iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Mahkemenin seçimi iptal etmesi üzerine erken seçime gidilme kararı alındı. Parti, 22 Temmuz Seçimleri'nde de oyların %46,7'sini alarak seçimden oylarını arttırarak çıktı. Parti aynı seçimde 18 bin Avro karşılığında AK Robot isimli bir robot kiralamış ve Türkiye Cumhuriyeti tarihinde bu yolla seçim propagandası yapan ilk parti olmuştur.[12] Böylece Erdoğan, hükûmeti kurma görevini aldı.

22 Temmuz Seçimleri'ne göre TBMM'ye giren üçüncü parti konumundaki Milliyetçi Hareket Partisi, CHP'nin aksine Cumhurbaşkanlığı seçimlerini boykot etmek amacıyla Genel Kurul'a gelmeme fikrini benimsemedi ve bunun sonucu olarak AK Parti'nin tekrar aday gösterdiği Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Türkiye Cumhuriyeti'nin 11. Cumhurbaşkanı oldu.

[değiştir] Başörtüsü açılımı

Parti, seçildiği ikinci dönemde, MHP ile anlaşarak, üniversitelerde türban giymeyi yasaklayan Anayasa maddesini değiştirdi. CHP bu değişikliğin iptali için tekrar Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Üniversitelerde türban yasağı kaldırıldı. Bu anayasa değişikliği, AK Parti'ye açılacak olan kapatma davasının da en önemli maddelerinden biri oldu.

[değiştir] Kapatma davası

Ana madde: Adalet ve Kalkınma Partisi'nin temelli kapatılma davası

14 Mart 2008 tarihinde Yargıtay Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya, "Adalet ve Kalkınma Partisi'nin laikliğe aykırı eylemlerin odağı durumuna geldiği" savıyla, Anayasa Mahkemesi'nde Adalet ve Kalkınma Partisi'nin temelli kapatılması davasını açtı.[13]. Başsavcı, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da aralarında olduğu 71 kişinin, siyasetten 5 yıl uzaklaştırılmasını istedi. 30 Temmuz 2008'de açıklanan kararla 6'sı kapatılması yönünde,4'ü hazine yardımı kesilmesi yönünde ve 1'i ret oyuyla kapatılmadı. Hazine gelirinin yarısının kesilmesi kararı aldı. Ret oyunu Anayasa Mahkemesi başkanı Haşim Kılıç verdi.

[değiştir] Adalet ve Kalkınma Partisi ve seçimler

[değiştir] Milletvekili genel seçimleri

Seçim tarihi Genel başkan Alınan oy sayısı Alınan oy oranı Milletvekili sayısı
3 Kasım 2002 Recep Tayyip Erdoğan 10.763.904 34,26% 363
22 Temmuz 2007 Recep Tayyip Erdoğan 16.327.291 46,58% 341 [14]

[değiştir] Yerel seçimler

Seçim tarihi Genel başkan İl genel meclisi oy sayısı İl genel meclisi oy oranı Belediye başkanlığı sayısı
28 Mart 2004 Recep Tayyip Erdoğan 13,447,287 42,18% 1750 [15]
29 Mart 2009 Recep Tayyip Erdoğan 15.513.554 38,83% 1404[16]

[değiştir] Resim galerisi

[değiştir] Kaynakça

[değiştir] Dış bağlantılar

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta:
Adalet ve Kalkınma Partisi ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.