Katar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Katar Emirliği
دولة قطر
Devletü'l-Katar
Bayrak Arma
Bayrak Arma
Ulusal Marş: As Salam al Amiri
Konum
Başkent Doha
25°18′K 51°31′D / 25.3°K 51.517°D / 25.3; 51.517
Resmî dil(ler) Arapça
Milliyet Katarlı
Yönetim biçimi Emirlik/Monarşi
 - Emir Tamim bin Hamad El Sani
 - Başbakan Hamad bin Jassim bin Jaber Al Thani
Kuruluş
 - Mevcut aile iktidara geldi
18 Aralık 1878
 - Birleşik Krallık ile özel anlaşmanın sona ermesi
3 Eylül 1971
Yüzölçümü
 - Su (%) önemsiz miktar
Nüfus
 - 30 Nisan 2014 sayımı 2.155.446
GSYİH (SAGP) 2009
 - Toplam 102,147 milyar $[1]
 - Kişi başına 83.840 $[1]
GSYİH (düşük) 2009
 - Toplam 83,910 milyar $[1]
 - Kişi başına 68.871 $[1]
İGE  artış 0.910[2] (çok yüksek)  (2007)
Para birimi Katar riyali (QAR)
Zaman dilimi AST (UTC+3)
 - Yaz (not observed) (UTC+3)
Trafik akışı sağ
Internet TLD .qa
Telefon kodu 974

Katar ya da resmî adıyla Katar Emirliği (Arapça: دولة قطر, Devletü'l-Katar), Arap Yarımadası'nın doğusunda bulunan Basra Körfezi'ne uzanan ülke. Kuzeybatıda Bahreyn, batı ve güneyde Suudi Arabistan ve doğuda Birleşik Arap Emirlikleri'yle çevrilidir. Tek sınır komşusu Suudi Arabistan olup diğer tarafları Basra Körfezi ile çevrilidir.

2,15 milyon nüfuslu Katar, artan petrol fiyatları ve sahip olduğu doğalgaz rezervleri sayesinde kişi başına düşen gelir oranlarına göre dünyanın en zengin ülkesidir.[1]

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Katar'da bir kale.

Katar, 3 Eylül 1971'de bağımsız bir devlet olmuştur. Katar, uzun yıllar bölge aşiret beylerinin emri altında yönetilmiştir.

Bölge genellikle göçebe kabilelerin yaşadığı yer olduğu için idaresinde de sık sık değişmeler meydana gelmiştir. 19. yüzyılda bölgenin idaresi bugünkü emirin büyük dedesi olan Muhammed al Sani'ye geçmiştir.

Ülkede fiilî Türk egemenliği ilk olarak 1852'de, daha sonra ve kesin olarak 1871'de Muhammed al Sani'nin daveti üzerine başlamıştır. Katar'ın bugünkü başkenti Doha ( Kal'atü't-Türk adı verilen kale) ve yine bugün ABD üssünün bulunduğu al-Obeid'e yerleşen Türk birlikleri 1913'e kadar kaldılar. Katar da Basra Vilayeti'nin Lahsa sancağına bağlı bir kaza (ilçe) oldu. Al-Sani ailesi de Osmanlı kaymakamları olarak görev yapmaya başlamışlardır. Osmanlı Devleti Katar üzerindeki haklarından 29 Temmuz 1913'te vazgeçti. Son Türk askeri Katar'dan Ağustos 1915'te çekildi. I. Dünya Savaşı'nın çıkmasının akabinde 3 Kasım 1916'da Katar İngiliz işgaline girdi. Katar 1.Dünya savaşında İngilizlerin petrol siyaseti yüzünden Osmanlı İmparotorluğundan koparılmıştır.

2022 FIFA Dünya Kupası Şampiyonasının burada düzenlenmesine karar verildi.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Modern Doha.jpg

Petrol rezervlerinin keşfedilmesinden önce Katar ekonomisi balıkçılık ve inci avcılığına bağlıydı. Ama 1940'larda petrol rezervlerinin keşfiyle ülkenin tüm ekonomisi değişime uğradı. Bu değişim yüksek yaşam standartları ve büyük ülkelerin vatandaşlarına sunduğu sosyal hizmetleri de beraberinde getirdi.

Ülke, dünyadaki en çok gaz rezervlerine sahip ülkeler arasındadır. Bu büyük etken ülke vatandaşlarının refah seviyesini en üst basamaklara taşımıştır. Ülkede hemen hemen hiçbir tüketim maddesi üretilmemekte, dışarıdan ithal edilmektedir. Fakat ülkedeki oldukça az olan vergi oranları ve enerjinin çok ucuz olması bu mallardaki fiyatı oldukça düşük tutması beklentisi doğursada gıda benzeri tüketim malzemeleri ucuz değildir, ama elektrik ve elektronikte ucuzluk kendisini hissettirmektedir. 1 tanesi karada 6'sı açık denizde olmak üzere toplam 7 adet doğalgaz üretim noktası vardır. Ülkenin körfeze bakan kısmında ras laffan denen bir endüstri şehri kurulmuştur.

Petrolün varlığı ülkede gübre ve çimento sanayisinin gelişmesine de katkıda bulunmuştur.

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Neredeyse bütün Katar vatandaşları İslam dinine mensuptur. Etnik Arap'ların dışında çoğu vatandaş çeşitli ülkelerden petrol sektöründe çalışmak için gelmiştir. Arapça ana dildir. Onlarca değişik milletten insanların bulunması İngilizceyi ikinci bir milli dil haline getirmiştir. Katar Araplarının genelde üst düzey yönetici, bürokrat ya da mal sahibi olduğu ülkede diğer ülke arapları bankalarda, gas plantlerde ya da devletin kurumlarında memur olarak çalışırlar. Ülkenin demografik yapısı göçmenlik sistemine dayalıdır. Ülkede yabancı ülkelerden yaklaşık 1,8 milyona yakın işçi çalışmaktadır. Genellikle Filipinler, Nepal, Hindistan gibi ülkelerden insanlar bu ülkeye inşaat, sağlık, hizmet, enerji sektörlerinde çalışmak için gelirler.

Katar'da her 100 kadına 309,8 erkek vardır; bu erkeklerin Alehine olan dünyanın en yüksek cinsiyet oranıdır.[3]

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Yakın tarihte Katar'da eğitime büyük önem verilmeye başlandı. Öğrenci sayısı az olduğundan daha iyi eğitim olanakları sağlanmaya başladı. Herkese bedava olarak verilen sağlık hizmetlerinin yanında anaokulundan üniversiteye kadar eğitim tüm Katar vatandaşları için ücretsiz hale getirildi. Ülkenin Katar Üniversitesi adında bir üniversitesi ve birçok yüksek eğitim kurumu vardır. Başkent Doha'da yapımı devam eden eğitim kasabası ülkenin tüm ortadoğunun en büyük eğitim yeri olmasını sağlamakta ve tüm bölgeden öğrencilerin burada toplanmasını hedeflemektedir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Katar çöllerinden görünüm

Katar Yarımadası Basra Körfezi'ne doğru Suudi Arabistan'dan çıkmış 160 km'lik bir uzantıya benzer. Genellikle alçak düzlüklerden oluşan ülke kumla örtülüdür. Ülkenin güneyi ise çöllerle kaplıdır.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Yazın kurak, kışın ise ılık ve yağışlıdır.

İdari bölümler[değiştir | kaynağı değiştir]

Katar

Katar en büyük yönetimsel birim olan 7 ayrı belediyeye bölünmüştür. Bunlar: Ad Doha, Al Rayyan, Umm Salal, Al Khor, Al Wakrah, AlDaayen ve Al Shamal belediyeleridir.

Sosyal Hayat[değiştir | kaynağı değiştir]

Katar sosyal hayat olarak da birçok etkinliğe ev sahipliği yapmaktadır.Hareketli gece hayatı ve birçok dünya starının uğrak yeridir. Uçsuz bucaksız çöllerinde kamp yapabilir, Şubat ayında bile denize girilebilmektedir. Birçok alışveriş merkezleri bulunmaktadır.

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Katar, 2022 FIFA Dünya Kupasına ev sahipliği yapmaya hak kazanmıştır.Fakat Katar bu süreçte bazı FIFA delegelerine rüşvet verme iddası ile karşı karşıya kalmış ve ev sahipliği tehlikeye girmiştir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta Katar ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e "Qatar". International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=453&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=72&pr.y=0. Erişim tarihi: 2010-04-21. 
  2. ^ "Human Development Report 2009: Qatar". The United Nations. http://hdrstats.undp.org/en/countries/country_fact_sheets/cty_fs_QAT.html. Erişim tarihi: 2009-10-18. 
  3. ^ (İngilizce) The Economist Pocket World in Figures 2011 Edition. Profile Books. 2010. ss. s. 17. ISBN 978-1-84668-372-5.