Slovenya

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Slovenya
Republika Slovenija
Bayrak Arma
Bayrak Arma
Ulusal Marş: Zdravljica (7'nci dörtlük)
Konum
Başkent

ve en büyük

Ljubljana
46°03′K 14°30′D / 46.05°K 14.5°D / 46.05; 14.5
Resmî dil(ler) Slovence
Bölgesel dil(ler) İtalyanca1
Macarca1
Milliyet Sloven
Yönetim biçimi Parlamenter sistem
 - Cumhurbaşkanı Borut Pahor
 - Başbakan Alenka Bratušek
Kuruluş
 - İlanı 25 Temmuz 1991
 - Ayrılması 1992
Yüzölçümü
 - Su (%) 0.6
Nüfus
 - 2009 tahmini 2.046.976[1] (144.)
 - 2002 sayımı 1.964.036
GSYİH (SAGP) 2008
 - Toplam 59,413 milyar $ (82.)
 - Kişi başına 29.520 $ (30.)
GSYİH (düşük) 2008
 - Toplam 54,639 milyar $ (69.)
 - Kişi başına 27.148 $ (31.)
Gini (2007) 28.4 (yüksek
İGE  artış 0.929 (çok yüksek)  (2007)
Para birimi Avro ()3 (EUR)
Zaman dilimi CET (UTC+1)
 - Yaz CEST (UTC+2)
Trafik akışı sağ
Internet TLD .si4
Telefon kodu 386
1 İtalyanca ve Macarca, ilgili halkın bulunduğu belediyenin sınırları içinde resmî dildir.
2 Slovenya Yüzölçümü Europa
3 2007 yılına kadar Tolar kullanımda olmuştur.

Slovenya (Slovence: Slovenija) ya da resmî adıyla Slovenya Cumhuriyeti (Bu ses hakkında Republika Slovenija ), Orta Avrupa'nın güneyinde yer alan bir ülkedir. Batısında İtalya; güneybatısında Adriyatik Denizi; güney ve doğusunda Hırvatistan, kuzeydoğusunda Macaristan ve kuzeyinde Avusturya bulunur. Bir zamanlar Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin bir parçası olan Slovenya, 1991'de bağımsızlığını ilân edip bağımsız bir devlet oldu. 1 Mayıs 2004'te Avrupa Birliği'ne katıldı. Parçalanan Yugoslavya'dan Avrupa Birliği'ne girmiş ilk ülkedir. İkincisi Hırvatistan'dır. Slovenya Slavca'da "Slavlar Ülkesi" anlamına gelmektedir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Eski bir Sloven köyü Ptuj
Triglav muhitinde Logarska Dolina bölgesi
Šmarjetna gora

Slovenya'nın büyük bölümü Slovenya Alpleri ile kaplı olup doğusunda Büyük Macaristan Ovası'nın uzantıları yer alır. Slovenya'nın en önemli akarsuları Avusturya Alpleri'nden doğan Sava ve Drava'dır. Ülkenin orta bölümü ve doğusundaki ovalar bu akarsular tarafından sulanır.

II. Dünya Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yugoslavya 6 Nisan 1941'de Mihver Devletleri tarafından işgal edildi. Yugoslavya hızlıca Almanlar İtalyanlar ve Macarlar arasında paylaşıldı ve "Büyük Reich" için Untersteiermark olarak bilinen Aşağı Styria nasyonal sosyalist Almanya tarafından zamanla ilhak edildi. 46.000 Sloven zorla Almanlaştırma için Kasım 1941 yılında zorunlu çalışma amacıyla Doğu Almanya'ya sürgün edildi. Slovenler, Saksonya'da çeşitli kamplara götürüldü. 1941-1945 yılları arası Alman sanayi tarafından işletilen fabrikalarda Alman çiftliklerinde çalışmaya zorlandılar. Bazı Slovenler gücünün zirvesinde iken 21.000 üyesi bulunan Alman destekli Sloven Yurt Muhafızı birliği ile, işgal güçleri ile işbirliği yaptı. 30.000 'den fazla partizan ise Mihver güçleri ve onların işbirlikçileri ile savaşırken öldü. İkinci Dünya Savaşı sırasında, Slovenler'in yaklaşık yüzde 8'i öldü.

Sosyalist dönem[değiştir | kaynağı değiştir]

1945 yılında, Yugoslavya kendisini serbest bırakmış ve kısa bir süre sonra bir sözde federal bir Komünist devlet haline geldi. Slovenya sosyalist bir cumhuriyet olarak federasyona katıldı; kendi Komünist Partisi 1937 yılında kuruldu. II. Dünya Savaşı sırasında Yugoslavya'nın yeniden kurulmasını takiben, Slovenya Yugoslavya Federal Devletinin parçası haline geldi. 1950'lerden itibaren, Slovenya, nispeten geniş bir özerkliğe sahipti. 1945 ve 1948 yılları arasında, siyasi baskı dalgası Slovenya ve Yugoslavya'da gerçekleşti. 1947 yılına gelindiğinde, tüm özel mülkiyet kamulaştırıldı. 1949 ve 1953 yılları arasında, zorla kolektifleştirme denendi. Bu hatadan sonra, kademeli olarak serbestleştirilmesi politikası izlendi. İşçilerin öz-yönetim olarak bilinen yeni bir ekonomik politikada Sloven Edvard Kardelj, Yugoslav Komünist Partisi'nin başlıca teorisyeni tavsiyesi ve denetimi altında uygulanmaya başlamıştır. 1956 yılında, birlikte diğer liderlerle Josip Broz Tito, Bağlantısızlar Hareketi'ni kurdu.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Adriyatik Denizi kıyısındaki dar bir şeritte Akdeniz iklimi görülür. İç kesimlerde ise iklim Karasal iklimdir. Özellikle kuzeydeki dağlık alanlarda kışlar çok soğuk ve kar yağışlı geçer. Sıcaklık ve yağış şartlarının uygun olması nedeni ile ülke topraklarının %57'si ormanlarla kaplıdır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülkenin doğu kesiminde Sava ve Drava nehirlerinin suladığı ovalarda tarımsal etkinlik ön plandadır. Başlıca tarım ürünleri; buğday, mısır, patates, ve üzümdür. Bağcılığın yaygın olduğu Maribor'da şarap üretimi de çok yaygındır.

Sanayi[değiştir | kaynağı değiştir]

Slovenya'nın en önemli yer altı kaynakları linyit, demir, çinko ve cıvadır. Sanayi çok gelişmiştir. Mobilya, demir-çelik, kâğıt, tekstil ve kimya başlıca sanayi kollarıdır.

Ülkenin denize açılan tek kapısı Koper şehrinin limanıdır. Slovenya'nın dış ticaretinde en önemli yeri Almanya, Hırvatistan, İtalya, Fransa ve Avusturya alır.

Şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Slovenya'daki etnik unsurlar
Sloven
  
83.06%
Sırp
  
1.98%
Hırvat
  
1.81%
Boşnak
  
1.10%
Macar
  
0.32%
Arnavut
  
0.31%
Roman
  
0.17%
İtalyan
  
0.11%
Makedon
  
0.20%
belirtmemiş ya da bilinmeyen
  
8.9%
source: 2002 census

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Slovenya Cumhuriyeti belediye sınırları
Slovenya'da dinler
Katolik
  
57.8%
Müslüman
  
2.4%
Ortodoks
  
2.3%
Protestan
  
0.9%
Diğer
  
3.7%
Ateist
  
10.1%
belirtmemiş ya da bilinmeyen
  
22.8%
source: 2002 census

Slovenya 11'i il olmak üzere 210 belediyeye bölünmüştür. En önemli şehirleri; başkent Ljubljana ile Maribor, Kranj ve Koper'dir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Slovenya Nüfusu Slovenya Cumhuriyeti İstatistik Ofisi (İngilizce) Nisan 2009

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'ta Slovenya ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

Vikisözlük'te Slovenya ile ilgili kelime açıklaması bulunmaktadır.