Mesut Yılmaz

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Mesut Yılmaz
Türkiye Başbakanı
Görev süresi
23 Haziran 1991 – 20 Kasım 1991
Devlet Başkanı Turgut Özal
Yerine geldiği Yıldırım Akbulut
Yerine gelen Süleyman Demirel
Görev süresi
6 Mart 1996 – 28 Haziran 1996
Devlet Başkanı Süleyman Demirel
Yerine geldiği Tansu Çiller
Yerine gelen Necmettin Erbakan
Görev süresi
30 Haziran 1997 – 11 Ocak 1999
Devlet Başkanı Süleyman Demirel
Yerine geldiği Necmettin Erbakan
Yerine gelen Bülent Ecevit
Türkiye Büyük Millet Meclisi
17., 18., 19., 20., 21. ve 23. dönem milletvekili
Seçim Bölgesi 1983 – Rize
1987 – Rize
1991 – Rize
1995 – Rize
1999 – Rize
2007 – Rize
Kişi bilgileri
Doğum 6 Kasım 1947 (1947-11-06) (66 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Partisi Anavatan Partisi (1983-2007)
Demokrat Parti (2009-2011)
Eşi Berna Yılmaz (1976-)
Hükümeti 48, 53, 55
İmzası

Ahmet Mesut Yılmaz (d. 6 Kasım 1947, İstanbul), 1991-1999 yılları arasında toplam yaklaşık 2 yıl boyunca 3 kez başbakanlık ve çeşitli bakanlıklar ile Anavatan Partisi genel başkanlığı yapmış Türk siyasetçi.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyaset öncesi[değiştir | kaynağı değiştir]

6 Kasım 1947 tarihinde İstanbul'da doğdu. Ortaöğretimine Avusturya Lisesi'nde başladı ve İstanbul Erkek Lisesi'nde bitirdi. 1971 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Maliye ve İktisat Bölümü'nden mezun oldu. 1972-1974 yılları arasında Almanya'nın Köln Üniversitesi İktisadi ve Sosyal Bilimler Fakültesi'nde yüksek lisans çalışması yaptı. 1975-1983 yılları arasında kimya, tekstil ve ulaştırma sektörlerinde, çeşitli özel şirketlerde yönetici olarak görev aldı.

Bakanlık dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

1983 yılının mayıs ayında kurulan Anavatan Partisi'nde kurucu üye ve Genel Başkan yardımcısı oldu. Aynı yıl Kasım ayında yapılan genel seçimde Rize milletvekili seçildi.

Birinci Turgut Özal hükümetinde Bilgilendirmeden Sorumlu Devlet Bakanlığı'na atandı ve hükümet sözcülüğü yaptı. 1986 yılında Kültür ve Turizm Bakanı oldu. Bu dönemde Türkiye-Federal Almanya ve Türkiye-Yugoslavya ekonomi karma komisyonlarının başkanlıklarını yürüttü. 1986 yılında ANAP içerisinde yaşanan Turgut Özal ile Bedrettin Dalan arasındaki ayrışmada Dalan tarafında olsa da Özal'ı karşısına almamıştır.[1]

29 Kasım 1987 seçimlerinde yeniden Rize milletvekili seçildi. İkinci Özal hükümetinde Dışişleri Bakanlığı'na atandı. 1988 yılından sonra Avrupa Demokrasi Birliği genel başkan yardımcılığı yaptı. Yılmaz, Akbulut Hükümeti'nde de üstlendiği bu görevden 20 Şubat 1990'da istifa etti.

ANAP Genel Başkanlığı ve başbakanlıkları[değiştir | kaynağı değiştir]

15 Haziran 1991 tarihinde yapılan Anavatan Partisi Büyük Kongresi'nde genel başkanlığa seçildi. Kurduğu hükümet 5 Temmuz 1991 günü TBMM Genel Kurulu'nda güvenoyu aldı. 20 Ekim 1991 günü yapılan genel seçimlerden sonra ana muhalefet partisi lideri olarak çalışmalarını sürdürdü.

24 Aralık 1995'te yapılan genel seçimler sonrası Anavatan Partisi ile Doğru Yol Partisi tarafından oluşturulan 53. hükümetin başbakanı olarak görev yaptı.

28 Şubat sürecinde mecliste muhalefet milletvekilleri azınlıkta olmasına rağmen, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından hükümeti kurmakla görevlendirildi ve Demirel'in eski partisi DYP'den kendine yakın milletvekillerini istifa ettirerek onları Demokrat Türkiye Partisi adı altında toplayıp ANAP-DSP-DTP koalisyonuna (ANASOL-D hükümeti, 55. hükümet) sokmasıyla 20 Haziran 1997'de üçüncü kez başbakan oldu.[2] 25 Kasım 1998'de, Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) kendisi ve devlet bakanı Güneş Taner için verdiği gensoru önergelerinin TBMM'de kabul edilmesinden sonra istifa etti.[3] 18 Nisan 1999 tarihinde yapılan genel seçimlerde partisinin büyük oy kaybına rağmen DSP-MHP-ANAP koalisyonunda yer alarak Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı oldu.[4]

3 Kasım 2002 seçimlerinde partisinin %5 oy oranı ile barajın altında kalmasından sonra görevinden istifa etti. Rize'den milletvekili seçilecek oy oranına ulaşmasına rağmen lideri olduğu ANAP %10'luk barajın altında kaldığından milletvekili seçilememiştir.

ANAP Sonrası Siyasî Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

25 Mayıs 2007'de Rize'den bağımsız milletvekilliği adaylığını açıkladı. 22 Temmuz 2007 tarihinde yapılan genel seçimlerde Rize'den bağımsız milletvekili olarak meclise girmeye hak kazandı. 2009 yılında Anavatan Partisi ile Doğru Yol Partisi'nin birleşmeleri sonucu kurulan Demokrat Parti'ye 31 Ekim 2009'da geçti. 15 Ocak 2011 tarihinde Namık Kemal Zeybek'in genel başkan seçilmesinin ardından Demokrat Parti'den 18 Ocak'ta istifa etti.[5]

Yüce Divan Davası[değiştir | kaynağı değiştir]

13 Temmuz 2004 tarihinde TBMM tarafından, Güneş Taner ile birlikte "Türkbank ihalesi sürecinde malın satımında ve değerinde fesat oluşturacak ilişki ve görüşmelere girdikleri ve bu eylemlerinin Türk Ceza Kanunu'nun 205. maddesine uyduğu iddiasıyla" hakkında Yüce Divan'a sevk kararı alındı. Yüce Divan sıfatıyla görev yapan Anayasa Mahkemesi, her iki kişinin suçlama kararlarının ayrı ayrı ele alınması gereği nedeniyle kararı iade etti. Karar 27 Ekim 2004'te tekrarlandı ve onaylandı. Böylece Yılmaz, Cumhuriyet tarihinde Yüce Divan'da yargılanan ilk başbakan olmuş oldu. Yüce Divan, 23 Haziran 2006 tarihinde davanın kesin hükme bağlanmasını 4616 sayılı Şartla Salıverilme Yasası uyarınca erteledi. Üç üyenin sanıkların beraatini istemesine karşın oy çokluğuyla verilen karar sonucunda, dava normal zaman aşımı süresine kadar muhafaza edildikten sonra düşecek.

Özel yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Almanca ve İngilizce bilen Mesut Yılmaz, aslen Hemşinli olup Rize ilinin Çayeli ilçesinin Çataldere köyündendir.[6][7][8] 1975 yılında Berna Hanım (d. 1953) ile tanışan ve 1976 yılında evlenen Mesut Yılmaz'ın bu evlilikten Yavuz (d.1979) ve Hasan (d.1987) adlarında iki çocuğu oldu.

Hakkında yazılmış kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Faruk Bildirici, Hanedanın Son Prensi (2007)
  • Hakan Şanlıtürk, Maratoncunun Molası: Mesut Yıllardan Notlar (2004)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Hüsamettin Özkan
Hikmet Uluğbay
Türkiye Başbakan Yardımcısı
13 Temmuz 2000 - 19 Kasım 2002
Sonra gelen:
Mehmet Ali Şahin
Ertuğrul Yalçınbayır
Abdüllatif Şener
Önce gelen:
Necmettin Erbakan
Türkiye Başbakanı
30 Haziran 1997 - 11 Ocak 1999
Sonra gelen:
Bülent Ecevit
Önce gelen:
Tansu Çiller
Türkiye Başbakanı
6 Mart 1996 - 28 Haziran 1996
Sonra gelen:
Necmettin Erbakan
Önce gelen:
Yıldırım Akbulut
Türkiye Başbakanı
23 Haziran 1991 - 20 Kasım 1991
Sonra gelen:
Süleyman Demirel
Önce gelen:
Vahit Melih Halefoğlu
Türkiye Dışişleri Bakanı
22 Aralık 1987 - 20 Şubat 1990
Sonra gelen:
Ali Bozer
Önce gelen:
Mükerrem Taşçıoğlu
Türkiye Kültür ve Turizm Bakanı
17 Ekim 1986 - 22 Aralık 1987
Sonra gelen:
Tınaz Titiz
Parti siyasi görevi
Önce gelen:
Yıldırım Akbulut
Anavatan Partisi Genel Başkanı
15 Haziran 1991 - 4 Kasım 2002
Sonra gelen:
Ali Talip Özdemir
Önce gelen:
Erdal İnönü
Ana Muhalefet Lideri
1991 - 1996
Sonra gelen:
Necmettin Erbakan
Önce gelen:
Necmettin Erbakan
Ana Muhalefet Lideri
1996 - 1997
Sonra gelen:
Necmettin Erbakan