Antigua ve Barbuda

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 17°7′K 61°51′B / 17.117°K 61.85°B / 17.117; -61.85

Antigua and Barbuda
Antigua ve Barbuda
Bayrak Arma
Bayrak Arma
Slogan: Each Endeavouring, All Achieving
Ulusal Marş: Fair Antigua and Barbuda
Kraliyet Marşı: God Save the Queen 1
Konum
Başkent Saint John's
17°7′K 61°51′B / 17.117°K 61.85°B / 17.117; -61.85
Resmî dil(ler) İngilizce
Yerel dil Antiguan Creole
Etnik gruplar   %91 Siyah, %9 diğer
Milliyet Antiguan, Barbudan
Yönetim biçimi Parlamenter sistem
federal anayasal monarşi
 - Kraliçe II. Elizabeth
 - Genel Vali Dame Louise Lake-Tack
 - Başbakan Gaston Browne
Kuruluş
 - Gün 1 Kasım 1981
Yüzölçümü
 - Su (%) önemsiz miktar
Nüfus
 - 2009 tahmini 85.632 (191.)
GSYİH (SAGP) 2009
 - Toplam 1,522 milyar[1]
 - Kişi başına 17.892 $[1]
GSYİH (düşük) 2009
 - Toplam 1,178 milyar $[1]
 - Kişi başına 13.851 $[1]
İGE  artış 0.868 (yüksek)  (2007)
Para birimi Doğu karayip doları (XCD)
Zaman dilimi AST (UTC-4)
Trafik akışı sol
Internet TLD .ag
Telefon kodu +1-268
1 God Save The Queen is the official national anthem but it is generally used only on regal and vice-regal occasions.
Ülkeyi oluşturan adalar

Antigua ve Barbuda; Karayip Denizi'nin doğusunda, Küçük Antiller ada grubundaki bağımsız bir ada ülkesi.[2] Ülkeye adını veren iki büyük ada ve çeşitli adacıklardan meydana gelir. Başkenti, Antigua adasındaki St. John's'dur.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Yerli halklar MÖ 2400 yıllarında buraya yerleşmişlerdi.[kaynak belirtilmeli] Kristof Kolomb, 1493'teki ikinci seyahatinde Antigua'ya çıkmış ve İspanya'daki Santa Maria de la Antigua kilisesine atfen adaya Antigua adını vermiştir. 1632 yılında İngiliz kolonisi hâline geldi. 1666'daki kısa süreli Fransız işgaline rağmen İngiliz idaresinde kaldı.[2] İlk İngiliz yerleşimciler bölgenin en eski sakinlerinden Karayip yerlilerinin saldırılarına da maruz kaldılar. Adada önceleri tütün yetiştirilirken 17. yüzyılda, daha kârlı olan şeker üretimine geçildi.

1678 yılında Barbuda da İngiliz kolonisi hâline getirildi. Monark, 1685 yılında adayı Codrington ailesine verdi. Ada bir köle yetiştirme merkezi olarak planlanmıştı ancak bu plan gerçekleşemedi; zira buraya yerleştirilen köleler kendi düzenlerini kurarak yaşamaya başladılar.[2]

1834 yılında köleliğin kaldırılması şeker üretimini sıkıntıya soktu. 1843 depremi ve 1847 kasırgası adaların ekonomisinin iyice kötüleşmesine neden oldu. 19. yüzyılın sonunda Barbuda tekrar kraliyete devredildi zamanla tamamen Antigua'ya bağlandı. 1956 yılında Leeward Adaları kolonisi dağıldı ve 1958 yılında Antigua Batı Hint Federasyonuna katıldı. Bu federasyon 1962'de dağıldı ve 1967'de Birleşik Krallık hükümeti, Antigua'ya içişlerinde bağımsızlık veren 1967 Batı Hint Yasası'nı çıkardı. Dışişleri ve savunmadan ise Birleşik Krallık sorumluydu.[2]

1970'lerde başbakan George Walter önderliğinde başlatılan tam bağımsızlık hareketi 1981'de Antigua ve Barbuda'nın bağımsızlık kazanması ile sonuçlandı. Vere Bird bağımsız devletin ilk başbakanı seçildi. Ülke Birleşmiş Milletler, İngiliz Milletler Cemiyeti ve Doğu Karayip Devletleri örgütüne katıldı. 1984 ve 1989 seçimlerini açık ara kazanan Bird ülke yönetiminde sıkı bir kontrol sağladı.[2]

İklim ve coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

280 km2 yüzölçümüne sahip Antigua adasının kıyıları oldukça girintili ve çıkıntılıdır. St. John's limanında deniz derindir. Büyük kısmının rakımı oldukça alçak olan adanın batısında volkanik kayalıklar ve 405 metrelik Boggy Zirvesi bulunur.

Antigua'da dağların ve ormanların bulunmayışı, adayı diğer Leeward Adaları'ndan ayırır. Yılda 1000 mm yağış almasına rağmen adada akarsu ve yeteri miktarda doğal su kaynağı bulunmadığı için kuraklık görülür.[2] Ocak ayı ortalaması 25 °C, Ağustos ortalaması 28 °C'dir. Yazın sıcaklık 32 °C'ye kadar çıkar.

Barbuda (eski adı Dulcina) Antigua'nın 40 km kuzeyindedir. 161 km2 yüzölçümüne sahip ada, düz ve ağaçlıklı bir mercan adasıdır. Kuzeydoğudaki Obama Dağı'nın (eski adı Lindsay Tepesi) yüksekliği 44 metredir. Akarsuları olmayan ada Antigua'dan daha az yağış alır. Tek yerleşim bölgesi olan batıdaki Codrington, bir lagün kıyısında yer alır. İklimi Antigua'ya benzer.

Yerleşimsiz Redonda kayalığı Antigua'nın 40 km güneybatısındadır. 1,25 km2 yüzölçümüne sahip ada fosfat açısından zengindir.[2]

Nüfus ve din[değiştir | kaynağı değiştir]

Ada halkının çoğunluğu Afrika kökenli siyahîlerden oluşur.[2] Nüfusun büyük kısmı başkent St. John's'da yaşar. Halkın anadili İngilizcedir. Nüfusun 3/4'ü protestan Hıristiyanlardan oluşur. Bunların da 1/3'ü Anglikan'dır. Adada ayrıca Katolik, Metodist ve Moravya kilisesi mensupları da bulunur.[2]

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülkede ana geçim kaynağı olan ziraatin yerini günümüzde turizm almıştır.[2] Geçmişte Antigua'da bol miktarda üretilen şeker bugün yok denecek kadar az üretilir. Barbuda adasında ise hiçbir zaman şeker üretimi yapılmadı. Ada halkı balıkçılık ve kendine yetecek kadar tarım ile uğraşır. Adadaki geleneksel toprak sahipliği sistemi, turistik yapılaşmanın tehdidi altındadır.[2]

Ülkede başta narenciye, mango ve patlıcan olmak üzere çeşitli meyve ve sebzeler yetiştirilir. Ekonomide üretim küçük bir rol oynar. Ziraat ürünlerinin işlenmesinin yanı sıra çeşitli tekstil ürünleri ve beton blok üretilir. St. John's şehrinde uluslararası bir havaalanı bulunur.

Yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

Antigua ve Barbuda anayasal bir monarşidir.[2] Birleşik Krallık monarkı Antigua ve Barbuda'nın itibarî (nominal) hükümdarıdır ve ülkede bir genel vali tarafından temsil edilir. Yürütme yetkisi başbakan liderliğindeki bakanlar kurulundadır.[2] Ülkede ilköğretim ve okul öncesi eğitim zorunludur.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d "Antigua and Barbuda". International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=311&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=69&pr.y=2. Erişim tarihi: 2010-04-21. 
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m "Antigua and Barbuda." Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2012.