| Angola Cumhuriyeti |
República de Angola (Portekizce)
Repubilika ya Ngola |
|
|
Ulusal Marş: Angola Avante (Portekizce)
İleri Angola!
|
|
|
| Başkent
ve en büyük
|
Luanda
8°50′S 13°20′E / 8.833°S 13.333°E / -8.833; 13.333 |
| Resmî dil(ler) |
Portekizce |
| Bölgesel dil(ler) |
Kongoca, Chokwe, Umbundu (Umbundu), Kimbundu |
| Etnik gruplar |
37% Ovimbundu, 25% Mbundu, 13% Bakongo, 2% Mestiços, 1% Avrupalı, 22% diğer |
| Milliyet |
Angolalı |
| Yönetim biçimi |
Cumhuriyet |
| - Devlet Başkanı |
José Eduardo dos Santos |
| - Devlet Başkanı Yardımcısı |
Fernando da Piedade Dias dos Santos |
| Kuruluş |
|
| - Tarih |
11 Kasım 1975 |
| Yüzölçümü |
|
| - Su (%) |
negligible |
| Nüfus |
|
| - 2009 tahmini |
18,498,000[1] |
| - sayımı |
5,646,177 |
| GSYİH (SAGP) |
2009 |
| - Toplam |
$105.888 milyar[2] |
| - Kişi başına |
$6,116[2] |
| GSYİH (düşük) |
2009 |
| - Toplam |
$68.755 milyar[2] |
| - Kişi başına |
$3,971[2] |
| İGE |
 0.564 (medium) (2007) |
| Para birimi |
Kwanza (AOA) |
| Zaman dilimi |
WAT (UTC+1) |
| - Yaz |
not observed (UTC+1) |
| Trafik akışı |
sağ |
| Internet TLD |
.ao |
| Telefon kodu |
+244 |
Angola güneybatı Afrika'da, Namibya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Zambiya ile komşu olan, batısında Atlas Okyanusu bulunan bir ülkedir. Angola'ya ait olan ve ülkeye sınırı olmayan yakındaki Cabinda ili de Kongo Brazaville ile sınıra sahiptir. Eski bir Portekiz sömürgesi olan ülkenin önemli ölçüde doğal kaynakları vardır (Petrol ve elmas en önemlileri).
Ülke, unvan olarak bir demokrasidir ve Angola Cumhuriyeti (Portekizce Republica de Angola) adını taşır.
Ülkenin ismi, bu toprakların 16'ncı yüzyıldaki yerli sahipleri olan Bantuların kullandıkları N'gola kelimesinden sömürge döneminde Portekizce'ye geçmiştir. 1951'de sömürge ülke, Portekiz'in bir denizaşırı yönetimi olarak yeniden şekillendirildi, Portekiz Batı Afrikası olarak da adlandırıldı. Portekiz, sömürge yönetimini lağvetmeyi reddedince bağımsızlık için silahlı mücadele hareketleri başladı.
- Angola'nın Bağımsızlığı İçin Halk Hareketi; (Movimento Popular de Libertação de Angola, MPLA). Portekiz'de ve Doğu Bloku'ndaki komünist partilerle bağlantıları olan bir hareketti.
- Angola Ulusal Bağımsızlık Cephesi (Frente Nacional de Libertação de Angola, FNLA); kuzeydeki Bakongo bölgesinde etnik bir tabanı olan ve ABD ile Zaire'nin Mobutu rejimiyle bağlantıları vardı.
- Angola'nın Tümden Bağımsızlığı İçin Ulusal Birlik (União Nacional para a Independência Total de Angola, UNITA); ülkenin merkezindeki Ovibundu etnik bölgesi temelli bir hareketti.
25 Nisan 1974'de Portekiz'de meydana gelen Karanfil Devrimi, Portekiz yönetiminin Angola ve Mozambik gibi deniz aşırı sömürgelerinde bulunan askerlerini geri çekme kararı almasına neden oldu. Böylelikle, Angola'da 14 yıldır süren gerilla savaşı da bağımsızlıkla sonuçlandı. Ancak bundan sonra da, politik kökenleri ve dış destekçileri farklı MPLA, UNITA, FNLA arasında iç savaş devam etti. 1991'de bu gruplar çok partili sisteme geçilmesi konusunda anlaştılarsa da ve sonraki yıllarda seçimler yapıldıysa da 2002'de liderlerden birinin vurulmasını da içeren iç çatışmalar bitmedi.
Angola birçok Afrika ülkesi gibi, patlak veren salgın hastalıklarla mücadele eden bir ülkedir.
Coğrafya ve iklim [değiştir]
Ülkenin kıyısında başlayan dar ovalar iç kısımlara gidildikçe yerlerini geniş yaylalara bırakmaktadır. Ülkenin en yüksek noktası 2,620 m.'lik Morro de Moco'dur. Ülkede petrol, elmas ve demir yatakları ile fosfat, bakır, altın, boksit ve uranyum gibi doğal kaynaklar bulunmaktadır.
Ülkenin güneyinde ve sahil şeridi boyunca kuru bir iklim hakimdir. Kuzeyde Mayıs - Ekim ayları arasında serin ve kuru, Kasım - Nisan ayları arasında sıcak ve yağmurlu bir mevsim sürmektedir. Şiddetli yağışlar yaylarda periyodik su baskınlarına neden olmaktadır.
Angola 18 yönetim bölgesine ayrılmıştır:
Ayrıca bakınız [değiştir]
|
Angola'nın en üst düzey idari birimleri |
|
| Bölge |
|
 |
|
0.564 (medium) (2007)
