Kenan Evren

Vikipedi, özgür ansiklopedi

   

Ahmet Kenan Evren, (d. 17 Temmuz 1917, Alaşehir-Manisa). Türkiye Cumhuriyeti'nin yedinci cumhurbaşkanı ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 17. Genelkurmay Başkanıdır. Cumhurbaşkanlığı görevine 1980 yılında yapılan askeri darbenin ardından gelmiştir.

[değiştir] Askerlik hayatı

• 1936 yılında Maltepe Askeri Lisesi'nden, 1939 yılında Topçu Asteğmen rütbesiyle Harp Okulu'ndan mezun oldu.
• 1946 yılına kadar çeşitli topçu birliklerinde Batarya Takım Komutanı ve Batarya Komutanı olarak görev yaptı.
• 1946 yılında girdiği Harp Akademisi'ni 1949 yılında bitirerek Kurmay oldu.
• 1958 - 1959 yıllarında Kore'de görev yaptı.
• 1964 yılına kadar çeşitli karargah ve birliklerde görev yaptı.
• 1963 yılında Tuğgeneral, 1966 yılında Tümgeneral, 1970 yılında Korgeneral ve 1974 yılında Orgeneralliğe yükseldi. Tuğgeneral rütbesi ile Kara Kuvvetleri Okullar Dairesi Başkanlığı, Tümgeneral rütbesi ile 58. Er Eğitim Tümen Komutanlığı ve 2. Ordu Kurmay Başkanlığı, Korgeneral rütbesi ile 11. Kolordu Komutanlığı, Kara Kuvvetleri Denetleme Kurulu Başkanlığı ve Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı görevinde bulundu. Orgeneral rütbesinde Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı, Genelkurmay II nci Başkanlığı ve Ege Ordu Komutanlığı yaptı. ^[1].
• 5 Eylül 1977 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığına, 7 Mart 1978 tarihinde Genelkurmay Başkanlığı'na atandı.

12 Eylül 1980 darbesinin Newsweek haber dergisinin 22 Eylül 1980 tarihli sayısının kapağında yansıması.

[değiştir] 12 Eylül 1980 darbesi

Ana madde: 12 Eylül Darbesi

12 Eylül 1980 tarihinde yapılan askeri darbe ile ülke yönetimine el konulması ve Türkiye'deki bütün özgürlükler askıya alınmasından sonra yasama ve yürütme yetkilerini kullanmak üzere Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren'in liderliğinde, Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Nurettin Ersin, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Tahsin Şahinkaya, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nejat Tümer ve Jandarma Genel Komutanı Sedat Celasun'dan oluşan Milli Güvenlik Konseyi kuruldu.

[değiştir] Darbenin dış bağlantısı

Darbenin yapılmasının ardından CIA Ankara Bürosu Şefi Paul Henze, Washington’daki Beyaz Saray’dan bir telefon alacak ve “Paul, senin çocuklar başardı” denecektir.^[2] Kenan Evren'in bu dönemde NATO içerisinde gizli bir örgütlenme olan stay-behind kontrgerilla ordusunun başında bulunduğu iddia edilmektedir.^[3][4]

[değiştir] Darbeden sonra

18 Eylül 1980 tarihinde Devlet Başkanı olarak and içti. Böylece Türkiye'de 27 Mayıs Darbesi'nden sonra ikinci kez Devlet Başkanlığı sıfatı kullanıldı. 9 Kasım 1982 tarihine kadar "Devlet, Milli Güvenlik Konseyi ve Genelkurmay Başkanı", 1 Temmuz 1983 tarihine kadar "Cumhurbaşkanı, Milli Güvenlik Konseyi ve Genelkurmay Başkanı" olarak görev yaptı. 1 Temmuz 1983 tarihinde kendi isteği ile Genelkurmay Başkanlığı görevinden ayrıldı. 7 Kasım 1982 Türkiye Cumhuriyeti Halk oylaması ile onaylanan Anayasa'nın Geçici 1. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı seçilerek yedi yıllık görev süresi başlamış oldu.Yeni anayasayla Evren’e göre halka bol gelen 1961 Anayasası tırpanlanmıştır. ^[5] Birçok hak kısıtlanacak, insan hakları ile örgütlenme özgürliği rafa kaldırılacaktır. Evren özellikle Atatürk’e bağlı olduğunu belirtirken onun kurmuş olduğu birçok kurumu kapatacaktır. Evren’in iktidarında işkence normal bir uygulama haline gelmiş ve birçok kişi siyasi görüşlerinden dolayı öldürülmüştür. Gençlik politikadan uzak tutulmuş ve yozlaştırılmıştır. Susurluk skandalı hakkında 1996 yılında Kutlu Savaş tarafından hazırlanan raporda 12 Eylül darbesinden hemen sonra sağ görüşlülerin hapishanelerden salıverilerek bazı kişileri öldürmekle görevlendirildikleri belirtilmektedir.^[6] 17 yaşındaki Erdal Eren’in idam edilmesi hakkında^{[kaynak belirtilmeli]} ise Evren“Şimdi ben, bunu yakaladıktan sonra mahkemeye vereceğim ve ondan sonra da idam etmeyeceğim, ömür boyu ona bakacağım. Bu vatan için kanını akıtan, bu Mehmetçiklere silah çeken o haini ben senelerce besleyeceğim. Buna siz razı olur musunuz?” diyecektir. ^[7] Milli Güvenlik Konseyi'nin varlığı , 6 Kasım 1983'deki genel seçimlerin ardından, TBMM'nin Başkanlık Divanı'nın oluştuğu 7 Aralık 1983'de sona ermiştir.^[8]

Vikisöz'de

Kenan Evren sözleri bulunur.

[değiştir] Muş konuşması

Şimdi ben, bunu yakaladıktan sonra mahkemeye vereceğim ve ondan sonra da idam etmeyeceğim, ömür boyu ona bakacagım. Bu vatan için kanını akıtan bu Mehmetçiklere silah çeken o haini ben senelerce besleyeceğim. Buna siz razı olur musunuz?^[9]

[değiştir] Kaynaklar

[değiştir] Dış bağlantılar

• Facebook Sayfası

[değiştir] Ayrıca bakınız

• Mustafa Kamil Zorti
• Kontrgerilla

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları

Mustafa Kemal Atatürk • Mustafa İsmet İnönü • Mahmut Celâl Bayar • Cemal Gürsel • Cevdet Sunay • Fahri Korutürk Ahmet Kenan Evren • Halil Turgut Özal • Sami Süleyman Demirel • Ahmet Necdet Sezer • Abdullah Gül