Türk Hava Kuvvetleri

Türk Hava Kuvvetleri
Türk Hava Kuvvetleri
Etkin	1911 (Havacılık Komisyonu); 31 Ocak 1944 (Hava Kuvvetleri Komutanlığı); Temmuz 1949-
Ülke	Türkiye
Bağlılık	Türk Silahlı Kuvvetleri
Büyüklük	60,100 personel (2008); 2040 uçak (2012/2013); 154 UAVs;
Hava Kuvvetleri Karargahı	Ankara
Komutanları
Komutan	Orgeneral Mehmet Erten
Kurmay Başkanı	Korgeneral Nezih Damcı
Nişanlar
Kimlik; sembolü
Uçaklar
Saldırı	- F-16 Fighting Falcon; - F-4E 2020 Terminator; - F-4 Phantom II; - F-5 2000
Elektronik; savaş	- Boeing 737 AEW&C; - CN-235 EW
Avcı	- F-16 Fighting Falcon
Önleme	- F-16 Fighting Falcon
Eğitim	- T-38; - SF-260; - T-37; - T-41
Nakliye	- C-130; - C-160; - CN-235; - Cougar; - UH-1H

Türk Hava Kuvvetler (komutanlığın adı: Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı, kısaltması: T.Hv.K.K), 1911 yılında kurulan^[1] ve 2013 sayımlarına göre envanterinde 2.040 hava aracı barındıran^{[kaynak belirtilmeli]}, barışta Türk Hava Sahası'nı savunan, savaşta kara ve deniz kuvvetlerine destek veren kuvvettir. Bu USAF arkasındaki filo büyüklüğü açısından NATO'da 2. sıradadır. Komutanı Orgeneral Mehmet Erten'dır.

Tarihçe [değiştir]

1940'da, II. Dünya Savaşı yıllarında Türk hava tugaylarının Balkanlar'ın ve Orta Doğu'nın en büyük hava kuvvetleri olmak üzere kendi envanterinde 500'den fazla savaş uçağı vardı. Lojistik işler için Milli Savunma Bakanlığı ve eğitim işlerinden Genelkurmay Bakanlığı bünyesinde Hava Müsteşarlığı 1944 yılında Hava Kuvvetleri Komutanlığını oluşturmak için birleştirilmiştir. Böylece, Hava Kuvvetleri Türk Silahlı Kuvvetleri'nden ayrı bir dal haline geldi. Türk Hava Kuvvetleri'nin ilk komutanı General Zeki Doğan oldu.^[4]^[2]

Türkiye, Şubat 1945 yılına kadar Müttefiklerin tarafında II. Dünya Savaşı'na girmedi. Bununla birlikte, Türk Silahlı Kuvvetleri tam alarma gitti ve komşu Bulgaristan Mihver Devletleri arasındaki askeri ittifak sonrasında Yunanistan'ın Nisan 1941'de işgalinden sonra savaşa hazırlandı. Bir yıl içinde Türkiye'nin kuzeybatı ve batı sınırları Alman kuvvetleri ve güneybatısında İtalyan güçleri tarafından kuşatıldı.

Teşkilat [değiştir]

221. Filo'ya bağlı bir C-160 Transall

2016 yılında, elde bulunan F-4'lerin yerini alması planlanan F-35A

Türk Hava Kuvvetleri bünyesindeki bir F-16 Fighting Falcon savaş uçağı.

2014 yılında alınması planlanan F-35 Lightning'lere yerini devredecek F-4 Phantom

Karargâh, Ankara

Genelkurmay Başkanı: Orgeneral Necdet Özel

Türk Hava Kuvvetleri Komutanı: Orgeneral Mehmet Erten

1. Hava Kuvveti Komutanlığı, Eskişehir
- 1. Ana Jet Üs Komutanlığı, Eskişehir
  - F-4E/2020 Terminator
  - F-4E/TM Phantom II
  - RF-4E/TM Phantom II
  - CN-235M-100 & AS-532 Cougar Mk.1
- 3. Ana Jet Üs Komutanlığı, Konya
  - F-16C/D Fighting Falcon
  - F-4E 2020 Terminator
  - F-5 Freedom Fighter A/B 2000
  - B-737-700 AEW&C MESA
  - AS-532 Cougar Mk.1
- 4. Ana Jet Üs Komutanlığı, Akıncı, Ankara
  - F-16C/D Fighting Falcon
- 6. Ana Jet Üs Komutanlığı, Bandırma,Balıkesir
  - F-16C/D Fighting Falcon
  - AS-532 Cougar Mk.1
- 9. Ana Jet Üs Komutanlığı, Balıkesir
  - F-16C/D Fighting Falcon
  - AS-532 Cougar Mk.1
- 15. Füze Üs Komutanlığı, İstanbul
- Diğer Hava Üsleri, Akhisar, Dalaman, Afyon, Çorlu
2. Hava Kuvveti Komutanlığı, Diyarbakır
- 5. Ana Jet Üs Komutanlığı, Merzifon
  - F-16C/D Fighting Falcon
  - AS-532 Cougar Mk.1
- 7. Ana Jet Üs Komutanlığı, Erhaç, Malatya
  - F-4E 2020 Terminator
  - F-4E Phantom II
  - AS-532 Cougar Mk.1
- 8. Ana Jet Üs Komutanlığı, Diyarbakır
  - F-16C/D Fighting Falcon
  - CN-235M-100 & AS-532 Cougar Mk.1
- İnsansız Hava Araçları Üs Meydan Komutanlığı, Batman
  - Anka
  - Heron
  - Harpy
  - I-GNAT ER
- 10. Tanker Üs Komutanlığı, Adana
  - KC-135R Stratotanker
- Diğer Hava Üsleri, Batman, Muş, Ağrı, Sivas, Erzurum
Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na direk bağlı birimler
- 11. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı, Etimesgut, Ankara
  - CASA CN-235
  - Cessna Citation|Cessna Citation VII
  - Cessna Citation|Cessna Citation II (CE-550),
  - Gulfstream IV-SP
  - 3 CASA CN-235 (T) ambulans uçak
- 12. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı, Erkilet, Kayseri
  - C-130 Hercules
  - C-160 Transall
  - CASA CN-235 (T)
Hava Eğitim Komutanlığı, Gaziemir, İzmir
- 2. Ana Jet Üs Komutanlığı, Çiğli, İzmir
  - T-38A Talon (Tekamül Eğitim Filosu)
  - KT-1, T-37B/C Tweet (Temel Eğitim Filosu-T-37B/C)
  - SF-260D (Başlangıç Eğitim Filosu)
  - CN-235M-100 & UH-1H Iroquois
- Hava Harp Okulu Komutanlığı
- Işıklar Askeri Hava Lisesi Komutanlığı
- Hava Sınıf Okulları ve Teknik Eğitim Merkezi Komutanlığı
- Hava Dil Okulu ve Havacı Eğitim Tugay Komutanlığı, Gaziemir, İzmir
Hava Lojistik Komutanlığı Etimesgut, Ankara
- 1. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı, Eskişehir
- 2. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı, Kayseri
- 3. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı, Ankara
- Hava Müzesi Komutanlığı, İstanbul

Komutanlıklar şu filolardan oluşur:^[5]

19 Savaş filosu
1 Keşif filosu
6 Eğitim filosu
6 Ulaştırma filosu
1 Tanker filosu
8 Uçaksavar füze (SAM) filosu

Muharip Platformlar [değiştir]

Uçaklar [değiştir]

Uçak	Ülke	Türü	Versiyonları	Sayı^[6]	Notlar
Sabit kanatlı uçak
KC-135R-CRAG Stratotanker		Havadan yakıt ikmali	KC-135R	7
Boeing 737 AEW&C		Erken hava uyarı ve kontrol	B-737AEW	4
C-130 Hercules		Kargo uçağı	C-130B/E	19
C-160 Transall		Kargo uçağı	C-160T	14
CN-235	/	Kargo uçağı	CN-235M-100	51
Gulfstream IV		Kargo uçağı Komuta ve Kontrol	C-20	3
F-16 Fighting Falcon	/	Çok amaçlı	F-16C F-16D	196 44	Block 50 modeli yükseltildi, 30 adet F-16 Blok 50+ sipariş edildi.
F-4 Phantom II		Çok amaçlı Keşif	F-4E Phantom II RF-4E Phantom II	65 25	54 tanesi Phantom 2020'ye yükseltildi.
Canadair NF-5		Eğitim uçağı	F-5A F-5B	43
T-38 Talon		Eğitim uçağı	T-38A Talon	55	48 adedi eğitim için yenilenmektedir.
KT-1T		Eğitim uçağı	KT-1T	51
SF-260	/	Eğitim uçağı	SF-260D	37
Helikopterler
Eurocopter Cougar	/	Utility Helicopter	AS-532	20	Öncelikle Arama Kurtarma için kullanılır.
UH-1		Utility Helicopter	UH-1H	27
İHAlar
GNAT 750		Keşif		18
Heron		Keşif		10
RQ/MQ-1 Predator		Keşif
MQ-9 Reaper		Keşif		4
RQ-7 Shadow		Keşif		6
Aerostar		Keşif		3
TAI Anka		Keşif		0	10+20 Opsiyonlu Satış Siparişi ^[7]

Hava Savunma Silahları [değiştir]

Silah	Ülke	Tür	Versiyonları	Faal	Not
Hava Savunma Sistemleri
MIM-14		Uzun Menzilli Hava Savunma Silahı	Nike-Hercules	72 Füze	Aşamalı olarak hizmet dışı kalacaklar.
MIM-23		Orta Menzilli Hava Savunma Silahı	Hawk XXI	16 Batarya (8 atış kontrol ünitesi, 48 adet lançer ve 175 adet MIM-23B füzesi)
Rapier missile	/	Orta Menzilli Hava Savunma Silahı	Rapier FSB1	86 Batarya	Roketsan tarafından lisans altında üretildi.
Atılgan PMADS		Kısa Menzilli Hava Savunma Silahı	Zıpkın Kaideye Monteli Stinger	32 Batarya	Roketsan tarafından lisans altında üretildi.
FIM-92 Stinger	/	MANPADS	-	108 Fırlatıcı	Roketsan tarafından lisans altında üretildi.
MIM-104		Uzun Menzilli Hava Savunma Silahı	MIM-104 Patriot	3 Batarya	NATO tarafından Türkiye'nin isteği üzerine konuşlandırıldı ABD, Almanya, Hollanda Kuvvetleri kontrolündeler..

Füzeler ve bombalar [değiştir]

Silah	Türü	Versiyonları
Havadan-Havaya Füzeler
AIM-120 AMRAAM	Orta Menzilli	AIM-120A, AIM-120B, AIM-120C-7
AIM-7 Sparrow	Orta Menzilli	AIM-7E, AIM-7F
AIM-9 Sidewinder	Kısa Menzilli	AIM-9E/F/X/M/L/I/S/P3
Havadan-Karaya Füzeler
SOM (füze)	Seyir füzesi
Standoff Land Attack Missile	Arazi saldırı seyir füzesi	AGM-84H/K
AGM-142 Popeye	Hava füzesi
AGM-142 Popeye	Hava füzesi
AGM-88 HARM	Hava-yüzey anti-radyasyon füzesi	AGM-88B
AGM-65 Maverick	Havadan karaya güdümlü füze	AGM-65G, AGM-65A/B
AGM-154 JSOW	Planör bombası	AGM-154A-1/C
Bombalar
JDAM		GBU-31, GBU-38
Mark 84
GBU-12 Paveway II
GBU-10 Paveway II
GBU-8/B HOBOS
BLU-109
CBU-105 WCMD		CBU-103/105
Matra Durandal	Pist tahrip bombası

Gelecek Planları [değiştir]

Uçak	Ülke	Rol	Versiyon	Adet	Notlar
F-35 Lightning II	/	Çokamaçlı avcı uçağı	F-35A	116Lockeed Martin. "F-35 Lightning II Program Update & Fast Facts". http://www.lockheedmartin.com/data/assets/aeronautics/mediacenter/mediakits/f35/F-35FastFacts01142010.pdf. Erişim tarihi: 29 July 2010. </ref>^[8]	Türkiye Lockheed Martin ile yaptığı anlaşmada 2013'den sonra F-35 lerin tamamını Türkiye'de üretecek
A400M	/	Stratejik Taşıma Uçağı	A400M	10	SSM'nin yaptığı anlaşmada uçağın belirli parçalarını TAI kendisi tasarlayıp üretecek.^[9]
B-737-700 AEW&C MESA		Erken uyarı ve kontrol	-	4	2012'de 'Barış Kartalı' adlı proje kapsamında teslim edilecek.^[10]
SOM		Seyir füzesi	Havadan yere füze	-	180km menzile sahip olan SOM, modernize edilmiş F-16 ve F-4ler için üretilecek. ^[11]^[12]
TAI Hürkuş		Eğitim Ucağı	TAI Hürkuş	4 prototip	İlk prototipler 2012'da tamamlanacak
KT-1		Eğitim Uçağı	KT-1T	40+15	-
TAI Anka		İnsansız Hava Aracı	Anka-A ve Anka-B	10 + 30	Anka-A'nın prototipi yapıldı. Anka-B füzelerle donatılacak.
MQ-1 Predator		İnsansız Hava Aracı	-	6	-
MQ-9 Reaper		İnsansız Hava Aracı	-	4	-
Uzun Menzilli Hava Savunması Projesi	///	Hava Savunma Silahları	-	4 Batarya/16 Birimi	Türkiye MIM-104, S-400, HQ-9 veya Eurosam'dan birini seçecek.
TFX		Çokamaçlı Avcı Uçağı	-	-	SSIK milli avcı uçağı kararını 15 Aralık 2010'da aldı.^[13] TUŞAŞ'a 20 milyon dolar ve 2 yıl planlama süresi verildi.

Kaynaklar [değiştir]

^ ^a ^b Hava Kuvvetleri Komutanlığı (2012-02-08). "Kuruluş Yılları". http://www.hvkk.tsk.tr/TR/IcerikDetay.aspx?ID=19. Erişim tarihi: 2012-06-13.
^ ^a ^b Yalçın, Osman (Bahar 2011). "Türk Tarihi Bakımından 20. Yüzyılda İki Önemli Gelişme:“Havacılığın Ve Bir Liderin Doğuşu”". Turkish Studies 6/2: 1039. http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1090529721_59Yal%C3%A7%C4%B1n%20Osman.pdf. Erişim tarihi: 2012-06-13.
^ "Anasayfa > Türk Hava Kuvvetleri > Günümüz Hava Kuvvetleri > Envanterdeki Uçaklar". hvkk.tsk.tr. http://www.hvkk.tsk.tr/TR/EnvanterdekiUcaklar.aspx?ID=7. Erişim tarihi: 21 Mart 2012.
^ Hava Kuvvetleri Komutanlığı (2011-04-09). "1944-1980". http://www.hvkk.tsk.tr/TR/IcerikDetay.aspx?ID=23. Erişim tarihi: 2012-06-13.
^ Scramble on the Web: Turkish Air Force - Order of Battle
^ IISS 2010, pp. 164–168
^ Defence Turkey: TAI's UAV "Anka" rolled out
^ DefenseNews. "Turkey May Buy Up to 116 F-35s: Defense Minister". http://www.defensenews.com/story.php?i=5529799&c=EUR&s=AIR. Erişim tarihi: 25 Ocak 2011.
^ "A400M Transport Aircraft (H.03)". Undersecretariat for Defence Industries. http://www2.ssm.gov.tr/library/projects/hava_arac_eng/fla_eng.htm. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2010.
^ Hoyle, Craig (19 Temmuz 2010). "FARNBOROUGH: Turkey's first 737-based AEW aircraft makes UK debut". Flightglobal. http://www.flightglobal.com/articles/2010/07/19/344651/farnborough-turkeys-first-737-based-aew-aircraft-makes-uk.html. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2010.
^ http://www.hurriyet.com.tr/gundem/17954640.asp?gid=381
^ http://www.kirpihaber.com/teknoloji-bilim/yerli-seyir-fuzesi-180-kilometreden-hedefinin-vuracak.htm
^ [1]

Ayrıca bakınız [değiştir]

Rütbeler [değiştir]

NATO Kodu	OF-9	OF-8	OF-7	OF-6	OF-5	OF-4	OF-3	OF-2	OF-1		OF-D
Hava Kuvvetleri	Orgeneral	Korgeneral	Tümgeneral	Tuğgeneral	Albay	Yarbay	Binbaşı	Yüzbaşı	Üsteğmen	Teğmen	Asteğmen

Dış bağlantılar [değiştir]

Türk Silahlı Kuvvetleri portali

Askeriye ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.

[hvkk-1] Hava Kuvvetleri Komutanlığı (2012-02-08). "Kuruluş Yılları". http://www.hvkk.tsk.tr/TR/IcerikDetay.aspx?ID=19. Erişim tarihi: 2012-06-13.

[Yal.C3.A7.C4.B1n-2] Yalçın, Osman (Bahar 2011). "Türk Tarihi Bakımından 20. Yüzyılda İki Önemli Gelişme:“Havacılığın Ve Bir Liderin Doğuşu”". Turkish Studies 6/2: 1039. http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1090529721_59Yal%C3%A7%C4%B1n%20Osman.pdf. Erişim tarihi: 2012-06-13.

[3] "Anasayfa > Türk Hava Kuvvetleri > Günümüz Hava Kuvvetleri > Envanterdeki Uçaklar". hvkk.tsk.tr. http://www.hvkk.tsk.tr/TR/EnvanterdekiUcaklar.aspx?ID=7. Erişim tarihi: 21 Mart 2012.

[hvkk1944-4] Hava Kuvvetleri Komutanlığı (2011-04-09). "1944-1980". http://www.hvkk.tsk.tr/TR/IcerikDetay.aspx?ID=23. Erişim tarihi: 2012-06-13.

[5] Scramble on the Web: Turkish Air Force - Order of Battle

[6] IISS 2010, pp. 164–168

[7] Defence Turkey: TAI's UAV "Anka" rolled out

[8] DefenseNews. "Turkey May Buy Up to 116 F-35s: Defense Minister". http://www.defensenews.com/story.php?i=5529799&c=EUR&s=AIR. Erişim tarihi: 25 Ocak 2011.

[9] "A400M Transport Aircraft (H.03)". Undersecretariat for Defence Industries. http://www2.ssm.gov.tr/library/projects/hava_arac_eng/fla_eng.htm. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2010.

[10] Hoyle, Craig (19 Temmuz 2010). "FARNBOROUGH: Turkey's first 737-based AEW aircraft makes UK debut". Flightglobal. http://www.flightglobal.com/articles/2010/07/19/344651/farnborough-turkeys-first-737-based-aew-aircraft-makes-uk.html. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2010.

[11] ttp://www.hurriyet.com.tr/gundem/17954640.asp?gid=381

[12] ttp://www.kirpihaber.com/teknoloji-bilim/yerli-seyir-fuzesi-180-kilometreden-hedefinin-vuracak.htm

[13] [1]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

Türk Hava Kuvvetleri

Konu başlıkları

Tarihçe [değiştir]

Teşkilat [değiştir]

Muharip Platformlar [değiştir]

Uçaklar [değiştir]

Hava Savunma Silahları [değiştir]

Füzeler ve bombalar [değiştir]

Gelecek Planları [değiştir]

Kaynaklar [değiştir]

Ayrıca bakınız [değiştir]

Rütbeler [değiştir]

Dış bağlantılar [değiştir]

Dolaşım menüsü

Kişisel araçlar

Ad alanları

Türevler

Görünüm

Eylemler

Ara

Gezinti

Katılım

Yazdır/dışa aktar

Araçlar

Diğer diller

Türk Hava Kuvvetleri
Etkin	1911 (Havacılık Komisyonu)^[1]^[2] 31 Ocak 1944 (Hava Kuvvetleri Komutanlığı) Temmuz 1949-
Ülke	Türkiye
Bağlılık	Türk Silahlı Kuvvetleri
Büyüklük	60,100 personel (2008) 2040^[3] uçak (2012/2013) 154 UAVs
Hava Kuvvetleri Karargahı	Ankara
Komutanları
Komutan	Orgeneral Mehmet Erten
Kurmay Başkanı	Korgeneral Nezih Damcı
Nişanlar
Kimlik sembolü
Uçaklar
Saldırı	- F-16 Fighting Falcon - F-4E 2020 Terminator - F-4 Phantom II - F-5 2000
Elektronik savaş	- Boeing 737 AEW&C - CN-235 EW
Avcı	- F-16 Fighting Falcon
Önleme	- F-16 Fighting Falcon
Eğitim	- T-38 - SF-260 - T-37 - T-41
Nakliye	- C-130 - C-160 - CN-235 - Cougar - UH-1H