Benin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Benin Cumhuriyeti
République du Bénin
Bayrak Arma
Bayrak Arma
Slogan: Fraternité, Justice, Travail
Ulusal Marş: L'Aube Nouvelle

Konum
Konum
Başkent Porto-Novo
6°28′K 2°36′D / 6.467°K 2.6°D / 6.467; 2.6
Resmî dil(ler) Fransızca
Yönetim biçimi Çok Partili Demokrasi
 - Başkan Thomas Yayi Boni
Kuruluş
 - Bağımsızlık 1 Ağustos 1960
Yüzölçümü
 - Toplam 112.622 km²  (102)
43 mil²
 - Su (%) 1.8
Nüfus
 - 2014 tahmini 10,160,556[1] (89)
 - 2013 sayımı 9,983,884[2]
 - Yoğunluk 88.6/km²  (118)
34/mil²
GSYİH (SAGP) 2010
 - Toplam 13,99 milyar $ (139)
 - Kişi başına 692 $ (146)
İGE  0.476 (düşük)  (2013)
Para birimi CFA Frangı (XOF)
Zaman dilimi (UTC+01:00)
Internet TLD .bj
Telefon kodu 229

Benin Cumhuriyeti, Afrika kıtasının batı bölümünde yer alan bir ülkedir. Ülkenin sınır komşularını (kuzeyden saat yönünde ilerlendiğinde) Nijer, Nijerya, Togo ve Burkina Faso oluşturmakta olup, ülkenin güneyinde Gine Körfezi içerisinde yer alan Benin Körfezi yer almaktadır. Geçmişte Fransa sömürgesi olan ülke 1960 yılında Dahomey Cumhuriyeti adı ile bağımsızlığa kavuşmuştur. 1975 yılında ülke içerisinde yaşanan siyasi gelişmeler neticesinde ülke adı Benin Halk Cumhuriyeti olarak değiştirilmiş, 1990 yılında da rejimin bir kez daha değişmesi ile ülkenin ismi günümüzde de kullanılan Benin Cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir. Ülkenin başkenti Porto-Novo'dur.

Ülke ismi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülkenin kurulu olduğu topraklara Fransa sömürgesi olduğu dönemlerde Dahomey Krallığı'nın kurulu olduğu bölgelerde yer almasına istinaden Dahomey olarak adlandırılmış, bu isim bağımsızlık döneminde de yeni ülkenin ismi olarak benimsenmiştir. Ülke içerisinde yaşanan rejim değişiklikleri neticesinde Benin adını alan ülkenin bu isminin Benin'in hem güncel toprakları hem de tarihi açısından ilişkisi bulunmayan Benin Krallığı'ndan esinlenerek kullanılmıştır.[3]

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Atakora'dan görünüm

Ülkenin toplamda sahip olduğu 2.123 km'lik kara sınırından 386 km'si Burkina Faso, 277 km'si Nijer, 809 km'si Nijerya, 651 km'si Togo ile oluşurken, ülkenin ayrıca Atlas Okyanusu'na da 121 km'lik sahil şeriti bulunmaktadır.

Güney kuzey yönünde uzun ince bir yapıya sahip olan ülkede, kıyı şeritide yer alan lagünlerin arkasından itibaren verimli, tarıma elverişli alanlar başlamaktadır. Bu alanlar Togo Sıradağları'nın bir parçası olan Atakora Sıradağları ile birleşmektedir. Ülkenin kuzeydoğu bölümlerinde ise coğrafi yapı Nijer nehrine yaklaştıkça alçalarak düz zemin oluşmaktadır.

Ülkenin en yüksek noktasını 658 m ile Atakora Sıradağları içerisinde yer alan ve Togo sınırına yakın bir konumda bulunan Sokbaro Dağı oluşturmaktadır. Ülkenin sahip olduğu toprakların %30'u dağlık orman arazisi konumunda olurken, %12'si tarımsal alan, %4'ü ise çimenlik alanlardan ve yaylalardan oluşmaktadır.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Benin topografik haritası

Ülke genelinde üç farklı iklim çeşiti görülmektedir. Ülkenin güney bölgelerinde tropikal ekvator iklim hakim konumdayken, ülkenin kuzeybatı ve orta kesimlerinde Sudan iklimi, Atakora Sıradağları'nın bulunduğu kesimlerde de Atakora iklimi görülmektedir. Tropikal iklimin hakim olduğu güney bölgelerde Nisan-Temmuz ve Ekim-Kasım dönemlerinde olmak üzere iki kere yağmur sezonu yaşanmakta olup, Ağustos-Eylül dönemlerin de ise yağmur yağmasa da hava genellikle kapalı konumdadır. Bu bölgelerde ortalama yıllık sıcaklık değerleri gündüz 30°C, gece 23°C düzeyinde, ortalam yıllık nem değerleri ise %90 düzeyinde bulunmaktadır. Yıl içerisinde bölgeye ortalama 2000 mm yağış düşmektedir. Sudan ikliminin hakim olduğu ülkenin kuzeybatı ve orta bölümlerinde yağmur sezonu Mart/Nisan döneminden itibaren başlayarak Ekim ayına kadar sürmektedir. Bu bölgelerde ortalama yıllık sıcaklık değerleri gündüz 29°C - 38°C arasında, gece ise 16°C - 26°C arasında yer almaktadır. Yıl içerisinde bölgeye tropikal iklimin hakim olduğu bölgelerin aksine daha az yağmur düşmekte olup bu oran yıllık ortalamada 1000 mm seviyesindedir. Atakora Sıradağları bölgesinde hakim olan Atakora iklimi, Sudan ikliminde sadece ortalama yıllık yağış oranlarında farklılık göstermekte olup, bölgenin coğrafi özellikleri neticesinde bölgeye yoğun şekilde yağmur yağışları gerçekleşmektedir.

Bitki örtüsü ve yaban hayat[değiştir | kaynağı değiştir]

Benin genelinde hakim olan bitki örtüsü türü geniş çayır alanları olan savanlardır. Sudan ve Gine bitki örtüsü bölgeleri arasında yer alan Benin'in ülke genelinde kurak dönemlerde yapraklarını döken ağaçlara sahip orman toplulukları da mevcuttur. Ayrıca ülkede bataklıklara sahip orman bölgesi olan Lokali'de yer almaktadır.

Yabah hayat açısında ülkenin kuzey bölgelerinde yer alan W Ulusal Parkı ve Pendjari Ulusal Parkı önemli bir konumda olup, fil, aslan gibi birçok batı Afrika çayırlık alanlarında görülebilen yaban hayvanlar ülkede bulunmaktadır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Benin'de son olarak 2013 yılında gerçekleştirilen resmi sayım sonuçlarına göre 9,983,884 nüfus tespit edilmiştir. Bu güncel olarak son resmi sayım konumunda olup, 2014 tahmini sayım sonuçlarına göre ülkede 10,160,556 nüfus belirlenmiştir. Ülke içerisindeki nüfus yoğunluğu 88,6 kişi/km² düzeyindedir. Ülke nüfusunun büyük bölümü başkent Porto-Novo ile hükumetin ve kamu kurumlarının merkezinin yerleşik bulunduğu Cotonou'da yaşamaktadır.

Benin genç bir nüfusa sahip olup, 2014 tahmini verilerine göre nüfusun %63,9'u 0-24 yaş aralığındadır. Ülkenin sadece %2,8'i 65 yaş ve üzerindedir.

0-14 yaş: %43.8 (erkek 2,269,896/kadın 2,179,026)
15-24 yaş: %20.1 (erkek 1,036,963/kadın 1,001,400)
25-54 yaş: %29.9 (erkek 1,530,283/kadın 1,504,201)
55-64 yaş: %3.5 (erkek 149,883/kadın 205,701)
65 yaş ve üzeri: %2.8 (erkek 112,830/kadın 170,373)

Etnik gruplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Benin vatandaşı

Ülke nüfusunun %39,2'si Fon etnik grubuna mensupturlar. Fon etnik grubu özellikle güney kesimlerde başta olmak üzere toplum içerisinde ağırlığı olan etnik grubudur. Nüfusun %15,2'si Adja etnik grubuna üye konumunda olup, ülke içerisinde ki ikinci çoğunluğa sahip etnik grup konumundadır. En büyük üçüncü etnik grup %12,3 ile Yorubalar gibi Yoruboid dilini konuşan gruplardır.

Etnik Grup Oran
Fon  %39.2
Adja  %15.2
Yoruba  %12.3
Bariba  %9.2
Fulbe  %7
Otamari  %6.1
Yoa-Lokpa  %4
Dendi  %2.5
Diğer (Avrupalılar dahil)  %1.6

Dil[değiştir | kaynağı değiştir]

Parakou'da bulunan bir camii

Ülkenin Fransa sömürgesinden kurtularak bağımsızlığını ilan etmesi sonucu ülkenin resmi dili koloni ülkesi Fransa'nın dili olan Fransızca seçilmiştir. Resmi dilin yanı sıra ülke genelinde yerel diller olan Gur dilleri, Hausa dilleri, Eve ve Mina dilleri konuşulmaktadır. Benin'in güneyinde Fon dili yaygın olarak iletişim dili olarak kullanılmakta olup, 1,7 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır. Ülke nüfusu genelinde ise nüfusun %47'si Fon dilini ana dili olarak kullanmaktadır.[4]

Din[değiştir | kaynağı değiştir]

Benin genelinde yerel dinlere inananların oranı günümüzde de yüksek oranda gözlemlenebilmektedir. Vudu başta olmak üzere yerel dinlere inananların oranı %23,4 seviyesinde olup, sadece Vudu dinine inanların oranı %17,3 düzeyindedir. Yerel dinlerin dışında ülkede hakim olan din hristiyan dinidir. Buna göre nüfusun %42,8'i hristiyan inancına göre yaşamını sürdürmektedir. Bu oran içerisinde katolik mezhebine mensup hristiyanların oranı %27,1, protestan mezhebine mensup %10,4 ve diğer hristiyan mezheplerine mensupların oranı da %5,3 düzeyindedir. İslamiyet ülke içerisinde en yaygın ikinci din konumunda olup, islami inancına göre yaşamlarını sürdürenlerin oranı %24,4 düzeyindedir.[5] (İngilizce)

Sosyal durum[değiştir | kaynağı değiştir]

Sağlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Benin genelinde gıda ve tıbbi malzeme ihtiyaç sıkıntısı yüksek düzeyde yaşanmaktadır. Ülkede temiz su kaynaklarına ulaşabilen nüfusun oranı genel Afrika ortalamasına göre yüksek düzeyde olup, 2012 tahmini verilere göre nüfusun %76'sı temiz kaynaklardan su temin edebilmektedir. Nüfusun sadece %14,3'ü tam teçhizatlı sağlık hizmetlerinden yararlanabilen ülkde, nüfusun %85,78'si daha ilkel şartlarda sağlık hizmetini alabilmektedir. Ülke içerisinde sıtma, menenjit, tifo, hepatit, malarya[6] çok sık görülen hastalıklar arasındadır. AIDS, Afrika kıtasının genelinin aksine düşük oranda görülmekte olup, bu oran 2012 verilerine göre %1,1 düzeyindedir.[1]

2014 tahmini verilerine göre ülke genelinde ortalama yaşam 61.07 düzeyinde gözlemlenmekte olup, bu oran erkeklerde 59.75, kadınlarda ise 62.47 seviyesindedir.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülke genelinde 15 yaş ve üzerinde olan nüfusta okuma yazma bilenlerin oranı 2010 verilerine göre %42.4 düzeyindedir. Bu oran erkeklerde %55.2 iken, kadınlarda %30.3 seviyesindedir. Benin'de ilkokula gitme zorunlulu bulunmamakta olup, eğitim ve öğretim ücret karşılığında gerçekleştirilebilmektedir. Benin genelinde ücretsiz bir eğitim-öğretim Benin tarihi boyunca hiç uygulanmamıştır. İlkokul çağında okula giden erkek çocuklarının oranı tahmini %78, kız çocuklarının oranı ise tahmini %46 seviyesindedir. Benin hükumeti bu oranları arttırmak adına düzenlemeler gerçekleştirmekte olup, okula giden çocukların yüzdesini yükseltmeyi hedeflemektedir. Ülke genelinde 5-14 yaş aralığında bulunan çocukların 2006 verilerine göre %46'sı çocuk işçi olarak kullanılmaktadır.[7] [8]

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Fransa sömürge dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Fransa Afrika koloni bölgesi haritası - 1892

Günümüzde Benin'in var olduğu topraklarda 17.yy'de Dahomey Krallığı'nın büyük bir bölümünü oluşturmaktaydı. Bu bölgeye 1805 yılında Napolyon Bonapart'ın emri doğrultusunda el koyan Fransa askerleri bölgeyi Fransa İmparatorluğu'na bağlı bir bölge konumuna getirdiler. 1814 yılında Birleşik Krallık ile sömürge bölgeleri hakimiyeti adına yaşanan çekişmenin kaybedilmesi neticesinde bölgeyi Birleşik Krallık'a bırakman zorunda kalan Fransa, 1863 yılında ikinci imparatorluk dönemini yaşadığı bir dönemde bölgenin güneyinde yer alan Porto Novo Krallığı'nı himayesi altına alarak tekrardan bölgede söz sahibi olmuştur. 1868 yılında Cotonou bölgesi için de himaye antlaşması yapan Fransa, 1879 yılından itibaren de söz konus bölgelerin kuzey kısımlarına da el koyarak hakimiyet alanını genişletmiştir.

1890'lı yıllarda Dahomey Krallığı'nın varlığına son verilmesi ile birlikte günümüzde Benin'in olduğu bölge 1899 ile 1960 yılları arasında başkenti Dakar olan Fransız Batı Afrikası'nın bir parçası haline getirilmiştir. Dahomey'in tahtta olan son kralı Béhanzin bu olaylar neticesinde Karayip'te bulunan Martinique adasına sürgüne gönderilmiştir. Bölgenin ele geçirilmesi döneminde özellikle Fransa adına savaşan Senegal askerleri tarafında gerçekleştirilmiş, bölgenin hakimiyetini sağlamak adına da Cotonou'da liman inşa edilmiştir. II. Dünya Savaşı'nın yaşandığı dönemde önceleri Vichy Fransası'na bağlı kalan bölge 1942 yılında Charles de Gaulle önderliğinde ki bağımsız Fransa'ya bağlanmıştır.

Dördüncü Fransa Cumhuriyeti anayasının hazırlandığı dönemde denizaşırı bölgelerin de Fransız Birliği kapsamında meclise ve senatoya temsilci göndermesi karara bağlanmış, bu doğrultuda da 1945 ile 1960 yılları arasında bölgede temsilci göndermiştir. Beşinci Fransa Cumhuriyeti anayasasının 4 Aralık 1958 yılında kabul edilmesi ile birlikte özerk bir bölge konumuna kavuşan Dahomey, kendi parlamentosunu oluşturmuştur. Özerk bölgenin ilk hükumet başkanlığına Sourou-Migan Apithy seçilmiş, 1959 yılında yenilenen seçimlerde de bu göreve Coutoucou Hubert Maga seçilmiştir.

Bağımsızlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Afrika Yılı olarak adlandırılan 1960 yılında birçok Afrika ülkesi gibi Dahomey'de Dahomey Cumhuriyeti adı altında Fransa'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etmiştir. 1961 yılında Ouidah şehri yakınlarında bulunan ve Portekiz'in yerel bir idareciden koloni bölgesi olarak işgal ettiği ve belli bir dönem dünya üzerindeki en küçük koloni bölgesi olan São João Baptista d’Ajudá'yı ilhak ederek ülke sınırlarına katmıştır. Bu ilhak Portekiz tarafından uzun süre kabul edilmemiş, 1975 yılında durumun kabullenmesi ile birlikte bölgede tadilat işlemlerini gerçekleştirerek müze olarak kullanılması yönünde çalışmalar gerçekleştirmiştir. Benin'de Mathieu Kérékou'nun darbe ile başa gelmesi ile 1972 yılından itibaren hakim olmaya başlayan Marksizm - Leninizm ideolojisi neticesinde 1975 yılında ülkenin ismi Benin Halk Cumhuriyeti olarak değiştirilmiş, bu değişim kendini ülke bayrağında ve armasında da göstermiştir.[9] Bu değişim neticesinde tek partili bir siyasi sisteme geçiş yapan ülkede birçok kuruluşta kamulaştırılmıştır. İdeoloji doğrultusunda Sovyetler Birliği ile iyi ilişkiler içerisinde bulunan Benin'de iktidara ve yeni düzene karşı 1977 yılı başında gerçekleştirilen darbe girişimi bastırılmış, darbeye teşebbüs eden Bob Denard ve ona bağlı askerler yakalanarak yargılanmışlardır. 26 Ağustos 1977 kabul edilen yeni anayasa ile devlet başkanı Kérékou iktidarını güçlendirerek 1979, 1984 ve 1989 yılında gerçekleştirilen devlet başkanlığı seçimlerini formalite seçimlerine dönüştürmüş, tüm bu seçimleri kazanarak görevine devam etmiştir.

Thomas Yayi Boni - Benin devlet başkanı

Özellikle 1980'li yıllardan itibaren Sovyetler Birliği'nin üçüncü dünya ülkelerinde yer alan müttefikleri ile olan ilişkilerini azaltması ile Benin'in de içerisinde olduğu ülkeler için sıkıntılı bir sürecin yaşanmasına neden olmuştur. Doğu Bloku'nun dağılması ile birlikte Kérékou yeni bir düzen arayışı içerisine girmiş, bu doğrultuda 1991 yılı sonuna kadar çok partili siyasi hayata geçişi gerçekleştirmiştir. Ülke içerisinde yaşanan olumsuz ekonomik veriler ile birlikte toplum içerisinde yaşanan huzursuzluklar gösterilere neden olmuş, olaylar neticesinde 1989 yılı sonunda ulusal konferans toplanmıştır. 9 Mart 1990 yılında eski devlet başkanları Maga, Ahomadegbé-Tomêtin, Congacou ve Zinsou'nun da dahil olduğu ve Haut Conseil pour la République (Türkçe: Cumhuriyet Yüksek Kurulu) olarak adlandırılan kurul geçici hükumetin kurulmasını sağlamış, geçici başkan olarak da eski Dünya Bankası başkanlarından Nicéphore Dieudonné Soglo başbakan olarak atanmıştır.

1991 yılında gerçekleştirilen seçimlerde Soglo, Kérékou'ya karşı kazanarak resmen görevine başlamıştır. 1996 yılında gerçekleştirilen seçimlere 80 siyasi parti katılmış, bu seçimlerde Kérékou oyların %52,49'unu alarak yeniden devlet başkanı seçilmiştir. 2001 ve 2003 yılında gerçekleştirilen seçimleri de kazanan Kérékou, 2006 yılında yapılan seçimlere yasa gereği katılamadığı için görevi devretmiştir. 2006 yılında yapılan seçimleri kazanan Thomas Yayi Boni günümüzde de bu görevini hala sürdürmektedir.

Siyaset[değiştir | kaynağı değiştir]

Benin ulusal meclisi 83 sandalyeye sahip olup, milletvekili seçimleri her dört yılda bir gerçekleştirilmektedir. Bağımsızlığın kazanıldığı 1961 yılından 1963 yılına kadar Dahomey'in tek partisi Rassemblement Démocratique du Dahomé konumunda iken, komünist rejim ile tek parti döneminin yaşandığı 1975 ile 1990 yılları arasında Parti de la Révolution Populaire du Benin ülkenin tek partisi statüsündeydi. Günümüzde Benin'de çok partili siyasi hayat yaşanmakta olup, mecliste birden fazla parti temsil edilmektedir.

Ülkenin güncel olarak devlet başkanlığı görevini yürüten Thomas Yayi Boni 2006 yılında bu yana bu görevde bulunmaktadır. Devlet başkanlığı seçimleri her beş yılda bir gerçekleştirilmektedir.

İdari yapılanma[değiştir | kaynağı değiştir]

Benin idari açıdan 12 bölgeye ayrılmış konumda olup, bölgelerin altı tanesi ( * ile işaretlenmiştir) 1999 yılında gerçekleştirilen yeni düzenleme ile oluşturulmuştur. Benin bölgeleri şu şekildedir:

Nr. Bölge Merkez Şehir Nüfus (2013) Nr. Bölge Merkez Şehir Nüfus (2002) Harita
1 Alibori* Kandi 868.046 7 Donga* Djougou 542.605 Benin departements.png Communes Bénin.svg Map of Benin OMC.png
2 Atakora Natitingou 769.337 8 Littoral Cotonou 678.874
3 Atlantique* Ouidah 1.396.548 9 Mono Lokossa 495.307
4 Borgou Parakou 1.202.095 10 Ouémé Porto-Novo 1.096.850
5 Collines* Savalou 716.558 11 Plateau* Sakété 624.146
6 Couffo* Dogbo-Tota 741.895 12 Zou Abomey 851.623

Yeni oluşturulan bölgelerin merkez şehirleri her ne kadar resmi olarak bölgenin başkenti olarak açıklanmamış olsa da, şehirler tüm başkent özelliklerini taşımaktadır.

Ülkenin on iki bölgesi kendi içerisinde 77 komüne ayrılmış konumdadır.

Şehir[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülke içerisinde kalabalığın en yoğun olduğu şehir Cotonou'dur. Benin'in başkenti konumunda olan Porto-Novo ülkenin en büyük üçüncü şehridir. Ülke nüfusunun %33'ü bu bölgelerde yaşamaktadır. Ülke içerisinde 2013 resmi nüfus verilerine göre en kalabalık beş şehir şu şekilde sıralanmaktadır:
Cotonou (678.874), Djougou (266 522), Porto-Novo (263.616), Parakou (254.254), Banikoara (248 621)

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Ulusal yollar[değiştir | kaynağı değiştir]

Benin genelinde var olan ulusal yolların listesi şu şekildedir:

İsim Güzergah Uzunluk
RN 1 OuidahAllada 37 km
RN 2 ComéAplahoué 81 km
RN 3 SakétéKétou 100 km
RN 4 MasséAkpro-Misserete 100 km
RN 5 TchaourouBeterou 55 km
RN 6 DjougouNikki 180 km
RN 7 Guessou-SudKouandé 120 km
RN 8 DjougouBanikoara 210 km
RN 9 TanguietaBansalé - Togo sınırı 65 km
RN 10 SégbanaBessassi 88 km
RN 11 Porto-NovoIdi IrokoNijerya sınırı 50 km

Uluslararası yollar[değiştir | kaynağı değiştir]

Benin'den geçen ve diğer ülkeler ile bağlantıyı sağlayan uluslararası yollar şu şekildedir:

İsim Güzergah Uzunluk
RNIE 1 Nijerya sınırı - BédoCotonauOuidahGrand PopoTogo sınırı 180 km
RNIE 2 CotonouSavéParakouMalanvilleNijer sınırı 750 km
RNIE 3 Dassa ZouméDjougouPorgaBurkina Faso sınırı 448 km
RNIE 4 Togo sınırı – AbomeyKétou - Nijerya sınırı 160 km
RNIE 5 DoumeSavéOkioNijerya sınırı 150 km
RNIE 6 Togo sınırı – DjougouParakouYashikelaNijerya sınırı 300 km

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Benin'nin ticari imkanları günümüzde tam olarak kullanılabilmiş konumda değildir. Ülkenin sahip olduğu yüksek dış borç uluslararası kalkınma programlarına katılımını engellemektedir.

Ülke ekonomisinin en önemli parçasını tarımsal faaliyetler oluşturmaktadır. Ülke nüfusunun %90'ını direkt ya da dolaylı olarak etkileyen tarımsal faaliyetler Benin için önem arz etmektedir. Kahve, hurma, yer fıstığı, tütün, fasulye, biber, patates ekilen ve yetiştirilen en önemli tarım ürünlerin oluşturmaktadır. Bunun haricinde belli bölgelerde hindistan cevizi de işlenmektedir. Benin genelinde gerçekleştirilen hayvancılık ticari amaçlardan ziyade kişilerin toplum içerisinde ki konumunu belirlemek için yapılmaktadır.[1]

İhracat[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülkenin 2012 verilerine göre ihracat yaptığı ilk beş ülke şu şekildedir:[10]
Çin Halk Cumhuriyeti Çin 25.4%
Hindistan Hindistan 24.6%
Lübnan Lübnan 15.6%
Nijer Nijer 4.8%
Nijerya Nijerya 4.2%

İthalat[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülkenin 2012 verilerine göre ithalat yaptığı ilk beş ülke şu şekildedir:[11]
Çin Halk Cumhuriyeti Çin 37.2%
Amerika Birleşik Devletleri ABD 8.9%
Hindistan Hindistan 6.7%
Fransa Fransa 5.6%
Malezya Malezya 5.3%

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülke genelinde yaygın olarak sevilen spor türü futboldur. Ülkeyi Benin Millî Futbol Takımı temsil etmektedir. Ülke milli takımı kurulduğu günden bu yana hiçbir uluslararası turnuvalarda başarılı olamamıştır. Fédération Béninoise de Football tarafından yönetilen Benin futbolu, isim değişikliği yaşamadan önce Dahomey Milli Futbol Takımı olarak bilinmekteydi.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülke genelinde Akan ön isimleri olarak adlandırılan isimler doğan çocuklara verilmektedir. Buna göre doğduğu günün Aka-Gününde karşılığı olan isme yakın bir isim çocuklara verilmektedir.

Benin'de kız çocuklarının sünnet edilmesi kültürü yaygın olarak kullanılmaktadır.[12] Benin 9 Nisan 2005 tarihinde Afrika kıtası ülkeleri içerisinde kız çocuklarının sünnet edilmesini resmi olarak yasaklayan ilk ülke olarak tarihe geçmiştir.

Edebiyat[değiştir | kaynağı değiştir]

Benin edebiyatı, Fransızca'nın hakim olmadığı dönemlerden çok öncede güçlü bir sözlü geleneğe sahip konumdaydı. Benin'in ilke edebi eseri 1929 yılında Felix Couchoro tarafından yazılan L'Esclave olmuştur.[13] Benin'in önemli yazarları şunlardır:

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c www.cia.gov
  2. ^ [file:///C:/Users/User/Downloads/Resultats_provisoires_RGPH4_2103%20(1).pdf Benin resmi sayım sonuçları 2013]
  3. ^ Benin hakkında bilgiler - Ülke ismi tarihi
  4. ^ Der Grosse Xenos Weltatlas. XENOS, Hamburg 1996
  5. ^ Benin'de din
  6. ^ Benin'de malarya
  7. ^ www.state.gov
  8. ^ www.dmoz.org
  9. ^ Benin Halk Cumhuriyeti hakkında bilgiler
  10. ^ Benin ihracat bilgileri
  11. ^ Benin ithalat bilgileri
  12. ^ Benin'de kız çocuklarının sünnet edilmesi
  13. ^ Benin edebiyatı

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Atlas'da Benin Wikivoyage-Logo-v3-tr.svg Vikiyolculuk'da Benin gezi rehberi