Güney Sudan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Güney Sudan Cumhuriyeti
Bayrak Amblem
Bayrak Amblem
Slogan: "Adalet, Hürriyet, Refah"
Ulusal Marş: "South Sudan Oyee!"
Konum
Başkent

ve en büyük şehir

Cuba
04°51′K 31°36′D / 4.85°K 31.6°D / 4.85; 31.6
Resmî dil(ler) İngilizce
Bölgesel dil(ler) Juda Arapçası, Cuba bölgesinde lingua francadır. Dinka dili 2-3 milyon kişi tarafından konuşulur; diğer diller Nuer dili, Zande dili, Bari dili, Şilluk dili
Etnik gruplar  Dinka, Nuer, Bari, Lotuko, Kuku, Zande, Mundari, Kakwa, Pojulu, Shilluk, Moru, Acholi, Madi, Lulubo, Lokoya, Toposa, Lango, Didinga, Murle, Anuak, Makaraka, Mundu, Jur, Kaliko ve diğerleri.
Milliyet Güney Sudanlı
Yönetim biçimi Federal demokratik başkanlık cumhuriyeti
 - Başkan Salva Kiir Mayardit
 - Başkan Yardımcısı James Wani Igga
Yasama organı Yasama Meclisi
Kuruluş
 - Kapsamlı Barış Anlaşması 6 Ocak 2005
 - Özerklik 9 Temmuz 2005
 - Bağımsızlık 9 Temmuz 2011
Yüzölçümü
 - Toplam 619745 km²  (45.)
239.285 mil²
Nüfus
 -  tahmini 7.500.000–9.700.000 (2006, UNFPA)[1]
11,000,000–13.000.000 (Güney Sudan iddiası, 2009)[2]
 - 2008 sayımı 8.260.490 (tartışmalı)[3] (92)
Para birimi Güney Sudan lirası (SSP)
Zaman dilimi Doğu Afrika Zaman Dilimi (UTC+3)
Trafik akışı sağ
Internet TLD .ss[4]
Telefon kodu +211[5]

Güney Sudan Cumhuriyeti, Yukarı Nil nehri havzasında yer alan bir Orta Afrika ülkesidir. Doğusunda Etiyopya, kuzeyinde Sudan, güneyinde Kenya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda, batısında ise Orta Afrika Cumhuriyeti ile komşu olan ülkenin başkenti Cuba'dır.

Güney Sudan, uzun yıllardır devam eden etnik ve dinî ayrışmalar nedeniyle Sudan'dan ayrılıp 2011 yılı itibariyle bağımsızlığını ilan etmiştir. Sancılı geçen ayrılış süreci ilk olarak 9 Ocak 2005 yılında II. Sudan İç Savaşı sonrasında Güney Sudan'ın özerkliğini ilan etmesiyle başladı.

Geçmiş yıllarda Sudan hükûmeti tarafından tanınmayan Güney Sudan, 9 Ocak 2011 tarihinde yapılan "bağımsızlık referandumu"na göre 9 Temmuz 2011 tarihinde bağımsızlığını ilan etme hakkını kazanarak, 2011 yılının Mayıs ayının sonlarına doğru Sudan hükûmeti tarafından tanınmasına olanak sağlamıştır. [6]

Güney Sudan Birleşmiş Milletler, Afrika Birliği ve Hükûmetlerarası Kalkınma Otoritesi gibi örgütlere üyedir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Güney Sudan

Güney Sudan 3°, 12° kuzey enlemleri ve 24°, 36° doğu boylamları arasında yer alır. Ülke bitki örtüsü olarak tropikal orman, bataklık ve geniş çayırlarla kaplıdır. Nil nehrinin yukarı havzalarında bulunan ve Nil'in iki büyük kolundan biri olan Beyaz Nil nehri Güney Sudan'dan doğmaktadır. Coğrafi olarak batısında Bahr-el Gazal, güneyinde Ekvator ve Bahr-el Cebel bölgeleri, kuzeyinde Yukarı Nil, doğusunda Jonglei, merkezinde ise Göller bölgesi olarak ayrılmıştır.

Güney Sudan'da koruma altında olan geniş doğal alanlara sahip. Dünyanın 2. en büyük vahşi yaşam ve göç alanına ev sahipliği yapan ülke, Etiyopya sınırındaki Boma Ulusal Parkı ve Sudd sulak alanı ile Demokratik Kongo Cumhuriyeti sınırı yakınındaki Güney Ulusal Parkı ile zengin bir doğal yaşamı barındırıyor. Ulusal park ve çayırlık-ormanlık alanlarında sayısız kuş çeşidiyle birlikte, Afrika'ya özgü antilop, aslan, manda, fil, maymun, zebra ve zürafaların yoğun popülasyonu ve göç alanı bulunmakta. Özellikle 2005 yılında başlayan çalışmalar ile azalan yaban hayatı popülasyonları için önemli kazanımlar elde edildi. Ülkenin güneydoğusunda 1,3 milyon antilopun geniş göç alanı ve yollarının büyük ölçüde koruma altına alınması buna en önemli örneklerden.

Ülke geniş ve zengin doğal hayat alanlarına sahip olmasına rağmen, nüfus artışı, Batı ülkelerinin artan endüstriyel yatırımları ile çevre ve yokolan doğal yaşam sorunlarını da yaşamakta. 2006 yılında Güney Sudan federal yönetimi, bölgenin fauna ve florasının korunması ve yaygınlaşması için mümkün olan her şeyi yapma, bunun yanında olası orman yangınlarının etkilerini azaltmak, atık boşaltma ve su kirliliği ile mücadele kararını açıkladı.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağımsızlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Güney Sudan'ın bağımsızlığı 9 Temmuz 2011'de resmî olarak ilan edildi.

22 yıllık iç savaşa son veren 2005'teki anlaşma uyarınca Güney Sudanlılar, Ocak'taki referandum sonucunda Hartum'dan ayrılma kararı almıştı.[7]

Silahlı Kuvvetler[değiştir | kaynağı değiştir]

Güney Sudan bağımsızlaşmadan önce Sudan ile birçok savaşa katılmıştır.Bağımsızlık mücadelesi veren Sudan Halk Kurtuluş Ordusu, 1.Sudan İç Savaşı ve 2.Sudan İç Savaşı'nda militan grup olarak, 2012 Sudan-Güney Sudan Sınır Çatışmaları'nda ise silahlı hükûmet güçleri olarak girmiştir..

Bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]