Yüksek Hızlı Tren

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yüksek Hızlı Tren
Ankara istasyonunda bekleyen bir hızlı tren seti (TCDD HT65000)
Ankara istasyonunda bekleyen bir hızlı tren seti (TCDD HT65000)
Türkiye'deki Yüksek Hızlı Tren hatları (inşaat hâlinde ve plan aşamasında olanlar dahil)
Türkiye'deki Yüksek Hızlı Tren hatları (inşaat hâlinde ve plan aşamasında olanlar dahil)
Hat Uzunluğu: 888 km. (Anahatlar:439*2 + Servis hatları:5*2) km
Hat açıklığı: 1435 mm
Voltaj: 25 kv / 50 Hz AC
Maksimum eğim: % 1,6
Minimum kurp yarıçapı: 3500  m
Âzâmi hız: 250  km/sa
Yüksek Hızlı Tren
Mesafe İstasyon
Unknown BSicon "KINTa"
0 Ankara
Stop on track
25 km (16 mi) Sincan
Stop on track
90 km (56 mi) Polatlı
Unknown BSicon "bvWSL-BS2+lr"
99 km (62 mi)
Straight track Straight track
End station Straight track
246 km (153 mi) Eskişehir
End station
312 km (194 mi) Konya

Yüksek Hızlı Tren (YHT), Türkiye'nin ilk hızlı trenidir. YHT'nin seferlerine başlaması ile birlikte Türkiye bu teknolojiyi kullanan ülkeler arasında Avrupa'da 6., dünyada 8. ülke olmuştur.[1]

TCDD bu treninin adını belirlemek bir için anket yapmış ankette yüksek oy alan "Türk Yıldızı", "Turkuaz", "Kardelen", "Yüksek Hızlı Tren", "Çelik Kanat", "Yıldırım" gibi isimler[2] arasından Yüksek Hızlı Tren adında karar kılındığı açıklamıştır.[3]

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara-Eskişehir güzergâhında hizmet veren YHT seti- TCDD HT65000

Ankara-Eskişehir güzergâhında hizmet veren Yüksek Hızlı Trenin maksimum hızı saatte 250 km. 8 motora sahip olan trende arıza durumunda bir diğer motorun devreye girerek trenin yolda kalmasını önleyen bir sistem bulunmaktadır.[4] Ankara-Eskişehir arasını yaklaşık 1 saat 20 dakikada alan hızlı trenin, alt yapı çalışmalarının bitimiyle bu sürenin 1 saat 5 dakikaya ineceği belirtiliyor. YHT, tamamı elektrikli, sinyalli ve çift hatlı hızlı demiryolu üzerinde yol alacak.[2] TCDD genel müdürü Süleyman Karaman, trenin bir elektrik kesintisi durumuna karşın yedek güce sahip olduğunu, ayrıca elektrik aldıkları santrallerin de yedekli olduğunu, bu nedenle trenin yolda kalma riski bulunmadığını ifade etmiştir.[4]

17,5 milyon avroya mal olan[1] ve 419 yolcu kapasiteli set ile hizmet veren YHT'de 55 business, 354 birinci sınıf , 2 bedensel engelli koltuğu, 8 kafeterya, radyo ve kapalı devre televizyon sistemi yer almaktadır. YHT'nin business bölümünde 2 1 düzeninde deri kaplı koltuklar, 4 farklı müzik kanalından en az 4 saat süre yayın yapabilecek ses ve görsel yayın sistemi ile dizüstü bilgisayarlar için güç kaynağı bulunuyor . Birinci sınıf yolcu bölümünde ise 2 2 düzeninde kumaş kaplı birinci sınıf koltuklar ve müzik sistemi bulunuyor.[2] Tavanda LCD ekranın bulunduğu setlerde ve koltukların arkasındaki tekerlekli sandalye bölümü ve özel tasarlanmış tuvaletler engelli yolcuların ihtiyacının giderilmesini sağlayacak.[2] Yolculuk esnasında dışarıdan düşük gürültü gelmesi için hızlı trenin ses yalıtım seviyesi yükseltildi. Yolcuların olası kulak rahatsızlıklarının önlenmesi için basınç dengeleme sistemi kuruldu.[1]

YHT, ilk olarak 13 Mart 2009 günü saat 09.40'ta Ankara'dan Eskişehir'e hareket etti. İlk sefer sırasında başbakan Recep Tayyip Erdoğan da bir süre makinistlik yaptı.[1]

TCDD 2003 yılında hızlı tren hatları döşemeye başladı. İlk hat, toplam uzunluğunun 533 km. olması öngörülen İstanbul-Eskişehir-Ankara hattıdır. Bu hattın yapımı tamamlandığında, 6-7 saatlik Ankara-İstanbul yolculuğunu 3 saat, 10 dakikaya düşürmesi bekleniyor. Hattın şu anda kullanımda olan Ankara-Eskişehir kısmı 245 km.'den oluşmaktadır ve yolculuk süresi 95 dakikadır. Deneme seferleri 23 Nisan, 2007, ticari seferler 13 Mayıs, 2009'da başlamıştır. Hattın Eskişehir-İstanbul kısmının 2009'da tamamlanması öngörülmüştür. 2013'de de hat Marmaray ile bağlanınca, dünyanın ilk kıtalar arası günlük tren seferleri gerçekleşmiş olacaktır.

Hızlı tren hatları[değiştir | kaynağı değiştir]

Eskişehir-Ankara arasında kullanılan iki yüksek hızlı tren bileti.

Ankara-İstanbul hızlı tren hattı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara ile İstanbul arasında yapılması devam eden ve Ankara-Eskişehir etabının tamamlandığı hızlı tren hattıdır. 523 Km. uzuluğundaki hatta yolculuğun 3 saat sürmesi beklenmektedir. Hatta çalışacak yüksek hızlı tren 250 Km/sa hızla hareket edecektir. Hızlı trenin İstanbul'a varış tarihi 29 Ekim 2013 olarak planlanmaktadır. Aynı gün Marmaray açılışının da yapılması planlanmaktadır. [5]

Eskişehir üzerinden İstanbul'a gelecek hat için inşaat suratle devam etmekte olup, Gebze - Köseköy ve Köseköy - Arifiye arası tren trafiğine kapanmış ve ray söküm işlemi başlamıştır. Bundan dolayı Haydarpaşa kalkışlı tüm şehirlerarası yolcu ve yük trenlerinin seferleri iptal olmuş sadece Haydarpaşa - Gebze banliyö hattı çalışmaya devam etmektedir. Eskişehir şehir içi geçişi yer altına alındığından Eskişehir Garı şu anki yerinden 500 metre kadar ileriye taşınması planlanmaktadır. Gardaki çalışmalar devam etmekte olup yolcular geçici olarak yeniden düzenlenen eski ambar binasından trene binmektedir.

İnönü - Gebze etabında 36 adet tünel yapımı planlanmış ancak uygulamada bazı tüneller birleştirilmiş ve iptal edilmiştir. TBM ile açılan bir tünel heyalan riski ile önce yeri değiştirilmiş daha sonra TBM'nin tünel içinde ilerleyememesi üzerine iptal edilmiş ve makine tünelin içinde bırakılarak güzargah değiştirilmiştir.

Ankara – İstanbul hızlı tren hattı inşaatı
Hat bölümü Uzunluk (km) İnşaatın başlangıcı / Resmi açılış Notlar
Ankara – Sincan 24 Ankara ve Sincan arasındaki mevcut hatlara, Başkentray kapsamında hızlı tren hattı eklenecek.
Sincan – Esenkent 15 2008-2010 Sincan ve Esenkent arasındaki mevcut hatlar, hızlı tren hattı tamamlanana kadar kullanıldı.
Esenkent – Eskişehir 206 2004–2009[6] Sanat yapıları: 2 karayolu köprüsü ve 30 karayolu üstgeçidi, 7 demiryolu köprüsü ve 13 köprü. 4 viyadük (toplam 4 km den fazla) ve 1 tünel (471 m).
İlk test sürüşü Nisan 2007.
Eskişehir istasyonu 3.4 km 2008- Eskişehirde trafik sıkışıklığına neden olmamak için tünel içinden geçen hat planlandı. 2240 m aç-kapa tünel ve 1151 m U açık tünelden oluşan şehir geçişi, 2 hızlı tren hattı, 2 konvansiyonel tren hattı ve 1 yük hattı içerecek.
Eskişehir – İnönü 30 2008-2013 (tahmini)
İnönü – Vezirhan 54 2008-2013 (tahmini)
Vezirhan – Köseköy 104 2008-2013 (tahmini)
Köseköy – Gebze 56 2. safhada tamamlanacak.
Gebze – Haydarpaşa (Istanbul) 44 Gebze ile İstanbul arasındaki son bölüm Marmaray kapsamında yapılacak.

Ankara-Konya hızlı tren hattı[değiştir | kaynağı değiştir]

212 km.'lik Polatlı-Konya hattının yapımı Ağustos 2006'da başladı. Hat 2011 yılında tamamlanarak hizmete açıldı. Hattın kontrolü için yapılan testlerde 40.000km yol yapılmıştır. Bu hat ile arada doğrudan bir hat olmadığından 10 saat 30 dakika olan Ankara-Konya yolculuk süresini 1 saat 40 dakikaya düşmüştür. Ankara'dan Konya'ya uzanan hattın uzunluğu 306 kmdir. Her gün karşılıklı 8 sefer yapılmaktadır. Yeni alınacak 6 tren seti teslim edildiğinde saatte bir sefer yapılacaktır.

Ankara-Konya hızlı tren hattı inşaatı
Hat bölümü Uzunluk (km) İnşaatın başlangıcı / Resmi açılış Notlar
Ankara – Polatlı (Müselles) 98 km 2004–2009 Ankara - İstanbul hızlı tren hattının, Sincan – Eskişehir bölümünde inşa edildi.
Faz 1
Polatlı-Kocahacılı'dan 100 km işaretine
100 km 2007-2011 Gevşek zemin nedeni ile tahmini bedelden %20 daha fazlaya maloldu.
Faz 2
100 km işaretinden Konya'ya
112 km 2006-2011

Eskişehir - Konya hızlı tren hattı[değiştir | kaynağı değiştir]

2011'de tamamlanan Polatlı - Konya Hattı Eskişehir - Konya seferlerine Tren setlerin yetersizliğinden dolayı açılışı geçikmiş ve 23 Mart 2013 tarihinde gene başbakanın katılımı ile açılmıştır. Günde 2 sefer yapmaktadır. Yolculuk süresi 2 saattir.

Yapımı devam eden hatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara-İzmir hızlı tren hattı[değiştir | kaynağı değiştir]

Hattın sırasıyla Ankara - Afyonkarahisar - Uşak - Manisa - İzmir şehirlerinden geçmesi planlanmaktadır. Polatlı'yi geçtikten sonra Ankara-Konya hızlı tren hattı 120. km'sinde Kocahacılı, Polatlı'da çatallanarak Afyon istikametine ilerleyecektir.[7]

Toplam uzunluğunun 624 kilometre ve toplam yapım maliyetinin 4 milyar TL olması beklenen projenin, birinci etabını Ankara-Afyonkarahisar, ikinci etabını Afyonkarahisar-Uşak-Esme ve üçüncü etabını ise Esme-Manisa-İzmir arası oluşturmaktadır. Hat tamamlandığında, Ankara-İzmir arasındaki seyahat süresi 3 saat 30 dakika, Ankara-Afyonkarahisar ise 1 saat 30 dakika olacaktır.[7]

Hattın 287 kilometrelik Ankara- Afyonkarahisar etabının altyapı yapım sözleşmesi 11 Haziran 2012'de Sigma-Burkay-Makimsan-YDA iş ortaklığı ile imzalanmıştır. 167 km uzunluğunda olan etabın 3 yıl içerisinde bitirilmesi hedeflenmektedir. Bu etapta toplam 8 bin metre uzunluğunda 11 tünel, toplam 6 bin 300 metrelik 16 viyadük, 24 köprü, 116 alt geçit-üst geçit, 195 menfez inşa edilecek; 65 milyon 500 bin metreküp toprak işi gerçekleştirilecek ve 715 milyon liraya mal olacaktır. [7]

İkinci etap olan Afyonkarahisar-Uşak'ın yapım ihalesine bu yıl sonuna kadar çıkılması planlanmaktadır. Uşak-Manisa-İzmir etabının ise uygulama projelerine ait revizyon çalışmaları devam etmektedir.[7]

Konya-Adana hızlı tren hattı (Güney Demiryolu Projesi)

Hat güzergahı sırasıyla şu an yapım aşamasında olan : Konya - Karaman

Bu güzergahı Ulukışla - Yenice - Adana / Mersin izleyecektir. Bu projenin 2017'ye kadar bitirilmesi ön görülmektedir. Ayrıca bu güzergahın ilerki projesinde Gaziantep - Şanlıurfa'da katılacaktır.

Ankara-İzmir hızlı tren hattı inşaatı
Hat bölümü Uzunluk (km) İnşaatın başlangıcı / Resmi açılış Notlar
Ankara – Polatlı (Kavşak) 98 2004–2009 Ankara - İstanbul hızlı tren hattının, Sincan – Eskişehir bölümünde inşa edildi.
Faz 1
Polatlı – Afyon
167 2012-2015 (tahmini) Hat, Ankara - Konya hızlı tren hattının ilk 120 km'sini kullanacaktır. Kavşak Polatlı'nın yaklaşık 20 km güneyinde yeralmaktadır.

Tünel sayısı : 11 --- Toplam tünel uzunluğu: 8.000 Metre
Viyadük sayısı: 16 --- Toplam viyadük uzunluğu: 6.300 Metre
Köprü sayısı: 24

Faz 2
Afyon – Uşak
2012'de ihale edilecek.
Faz 3
Uşak – Manisa - İzmir
Planlar revize ediliyor. İnşaatın 2017'de bitmesi planlanmaktadır.

Ankara-Sivas-Kars hızlı tren hattı[değiştir | kaynağı değiştir]

Dogu Anadolu ve Sivas'ın Türkiye'nin büyük kentlerine (İstanbul, Ankara, İzmir) daha kısa sürede ulaşımını sağlamak ve hızlı demiryolu ile bağlantısını gerçekleştirmek amacı ile Ankara - Sivas - Kars Hızlı Tren Projesi yapılması planlanmış, bu proje ile; Ankara-Kırıkkale-Yozgat-Sivas ve sonrasinda Kars arasında çift hatlı, elektrikli, sinyalli yeni demiryolu inşa edilecektir.[8]

Ankara - Sivas etabı

442 km.'lik Ankara - Yozgat - Sivas hattının 291 km.'lik Yerköy-Sivas etabının yapımına Şubat 2009'da başlanmış ve fiziki altyapılar %80 oranında tamamlanmıştır. 174 km.'lik Ankara-Yerköy hattı projesi minimum hızın saatte 250 km. olması için halen planlama aşamasındadır, ancak kısa bir süre sonra yapımının başlanması beklenmektedir.

Ankara-Sivas-Kars hızlı tren hattı inşaatı
Hat bölümü Uzunluk (km) İnşaatın başlangıcı / Resmi açılış

Notlar

Ankara – Kırıkkkale 88 Ankara-Kırıkkale hat bölümü için minimum hızın saatte 250 km. olması sağlamak üzere kurp yarıçaplarını artırmak için revizyonundadır.
Kırıkkkale – Yerköy 86 2012'de ihale edilecek.
Yerköy – Sivas 291 2009[9]-2015 (tahmini) Altyapı inşaatı 2008'de ihale edildi. Yerköy ve Doğakent arasında 3, Doğakent ve Sivas arasında 4 olmak üzere toplam 7 istasyonun inşaatı ayrıca ihale edildi.

Tünel sayısı : 7 --- Toplam tünel uzunluğu: 10 km üzerinde
Viyadük sayısı: 4 --- Toplam viyadük uzunluğu: 2.7 km


Sivas - Kars etabı

Hattın Sivas - Erzincan - Erzurum - Kars etabının yapımı henüz plan aşamasındadır.

Bursa hızlı tren hattı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bursa – Bilecik hızlı tren hattı inşaatı
Hat bölümü Uzunluk (km) İnşaatın başlangıcı / Resmi açılış Notlar
Bursa – Yenisehir 74 2012-2015 (tahmini)
Yenisehir - Bilecik 31

Plan aşamasında olan hatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Antalya-Kayseri yüksek hızlı tren hattı: Antalya - Aksaray - Kayseri (Hattın devreye girmesi ile Ankara-Antalya hattı açılacaktır. Kapadokya, Kayseri/Erciyes ve Sivas/Divriği turizm hattı amaçlanıyor. Konya-Antalya bölümü 2015'de ihale, 2023'te ise bitirilmesi hedefleniyor. Konya-Kayseri arası ise 2023'de ihale, 2035'te tamamlanması hedefleniyor.)[10]
  • İstanbul- Edirne- Kapıkule yüksek hızlı tren hattı (Bulgaristan sınırı 2018'te ihale, 2023'de tamamlanması hedefleniyor.)
  • Kütahya-Konya hızlı tren hattı(İzmir-Ankara hattına Afyon'da çatallayarak Kütahya-Konya hızlı tren hattıyla birlikte İzmir-Konya hızlı tren hattı açılacaktır. 2023'te ihale, 2035'te bitirilmesi hedefleniyor.)[11]
  • Denizli-Konya hızlı tren hattı (Denizli-Ankara hattında Dinar'dan, Afyon-Konya hattındaki Akşehir'e iltisak hattının entegre edilmesi ile Denizli-Konya hızlı tren hattı devreye girecektir. Hat sayesinde ayrıca Isparta-Denizli ve Isparta-Konya hızlı tren hatları da açılmış olacaktır. 2023'te ihale, 2035 yılında bitirilmesi hedefleniyor.)
  • Ankara-Kayseri hızlı tren hattı (Yerköy'de Ankara-Sivas hattından çatallanacak, 2023'te ihale, 2035 yılında tamamlanma hedefleniyor)[12]
  • Karaman Silifke(Taşucu Limanı) hızlı tren hattı - Karaman - Silifke - Mersin (Ankara-Konya OSB'lerini en kısa mesafeden Taşucu limanına bağlama, İstanbul-Ankara yaş meyve ve sebze ihtiyacını karşılama, Kıbrıs-Silifke-Erdemli turizm hattı amaçlanıyor. 2023'te ihale 2035 yılında bitirilmesi hedefleniyor)[13]
  • Ankara-Samsun hızlı tren hattı (Kırıkkale-Samsun arasındaki yaklaşık 450 km. uzunluğunda demiryolunun projesi 2023, hizmete açılması ise 2035 yılı hedefleri arasındadır.)[14]

Hızlı tren setleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ticari hızlı tren setlerinin bu hatlarda 250–300 km. hız yapabilmesi beklenmektedir

İlk on TCDD HT65000 hızlı tren seti İspanya'dan, CAF'dan satın alınmıştır. Bu setlerin azami hızları 260 km/s.'dir. Bunların yanı sıra Eskişehir - Ankara hattında test amaçlı kullanılmak üzere İtalya'dan iki adet ETR 500 tren seti kiralanmıştır; bunların da da azami hızları 300 km/s.'dir.[15] Test sürüşleri sırasında ETR 500 Y2'ler 303 km/h. hız yaparak yeni bir Türkiye rekoru oluşturmuşlardır.

Yeni tren setlerinin yapımı için Güney Koreli ROTEM ve TÜVASAŞ ortaklaşa Adapazarı'nda 2007 yılında bir fabrika kurmuştur. Bu fabrika 352.4 km/s hız yapabilen HSR-350x ve KTX-II tren setlerinin üretimi için 2008 yılında lisans almıştır.

TCDD 10 Ekim 2012 tarihinde yapılan 6 adet Yüksek hızlı tren ve 1adet tren simülatörü ihalesini kazanan Siemens firmasının Velaro model tren setlerinden araç stoğuna katacaktır. Tren setleri Ankara - istanbul , Ankara - Konya hatlarında kullanılması beklenmektedir. Ilk set 26 Eylül 2013 tarihinde TCDD ye teslim edilmiştir. [16]

Ankara-Eskişehir hattında kullanılan setlerde klima, video, TV ve müzik yayın sistemi mevcuttur. Tren, engellilerin rahat bir şekilde seyahat edebilecekleri şekilde tasarlanmıştır. Hızlı trende, vakumlu tuvalet de bulunmaktadır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça ve notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]