Lütfi Kırdar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Lütfi Kırdar
Türkiye Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı
Görev süresi
26 Kasım 1957 – 27 Mayıs 1960
Yerine geldiği Nafiz Körez
Yerine gelen Nusret Karasu
İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı
Görev süresi
8 Aralık 1938 – 16 Ekim 1949
Yerine geldiği Muhittin Üstündağ
Yerine gelen Fahrettin Kerim Gökay
Kişi bilgileri
Doğum 15 Mart 1889(1889-03-15)
Kerkük, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 17 Şubat 1961 (71 yaşında)
Yassıada, Türkiye
Partisi Cumhuriyet Halk Partisi (1935-1951)
Demokrat Parti (1951-1960)
Bitirdiği okul İstanbul Tıp Fakültesi
Mesleği Doktor, Siyasetçi
Askeri hizmeti
Bağlılığı  Osmanlı
 Türkiye
Hizmet yılları 1912-1913, 1914-1923
Rütbesi Asteğmen
Çatışma/savaşları Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı, Türk Kurtuluş Savaşı
Ödülleri İstiklal Madalyası

Lütfi Kırdar (d. 15 Mart 1889 - ö. 17 Şubat 1961), Türk hekim, devlet adamı, asker, Manisa ve İstanbul valisi, milletvekili ve sağlık bakanı.

Gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Lütfi Kırdar 1889 yılında Kerkük'te doğmuştur. Bu şehrin "Kırdarzâdeler" diye tanınan köklü bir ailesindendir. İlk ve orta öğrenimini Kerkük'te, lise öğrenimini Bağdat'ta tamamlayarak, 1908'de İstanbul'a geldi ve Tıp Fakültesine girdi. Balkan Savaşı çıkınca gönüllü olarak savaşa katılan Kırdar, savaştan sonra Tıp Fakültesinden (1917) mezun oldu. Meslek hayatına Necef Belediyesi Tabibi olarak başlayan Lütfi Kırdar, I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla orduya katıldı.

Savaştan sonra Aşiretler ve Muhacirler Genel Sağlık Hizmetleri Müdürlüğü yaparak, Erzurum Kongresinin toplandığı günlerde Kızılay Sağlık Heyeti Reisi olarak Atatürk'ün emrinde Erzurum'da görev aldı. Kurtuluş Savaşı sırasında Kızılay Sağlık ve Sıhhi İmdat Ekibi Başkanı olarak görev yaptı. Millî Mücadelenin her safhasına katıldı ve İstiklal Madalyası aldı.

Cumhuriyet dönemindeki hizmetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kurtuluş Savaşından sonra 1923'te Viyana ve Münih'te göz hastalıkları ihtisası yaptı. 1924'te Türkiye'ye döndü ve İzmir Sıhhat Müdürlüğüne tayin edildi. Kendi isteğiyle 1933'te İzmir Memleket Hastanesi göz kliniğine atandı. 1935'te Kütahya'dan milletvekili oldu. 1936'da Manisa, 1938'de İstanbul valiliğine ve belediye başkanlığına atandı. Bu son görevi 12 yıl sürdürdü. İstanbul Harbiye'deki Spor ve Sergi Sarayı, Açıkhava Tiyatrosu, Dolmabahçe'deki İnönü Stadyumu, Taksim Meydanı, Taksim Gezisi ve Atatürk Bulvarı onun döneminde yapıldı. 1940 yılında ise Taksim Kışlası yıktırıldı.

Lütfi Kırdar'ın Zincirlikuyu Mezarlığı'ndaki kabri.

1949'da İstanbul valiliği ve belediye başkanlığından alındı. Aynı yılın Aralık ayında yapılan ara seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi'nden Manisa Milletvekili olarak Meclis'e girdi (1949-1950). 14 Mayıs 1950'deki milletvekili seçiminde kaybetti. 1954 seçimlerinde Demokrat Parti'den İstanbul bağımsız milletvekili oldu. 1957'de yeniden milletvekili oldu. Son Adnan Menderes hükümetinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı (1957-1960) olarak görev yaptı. 27 Mayıs Darbesine kadar bu görevde kaldı.

27 Mayıs'ta tutuklandı. Yargılandığı Yassıada'da 17 Şubat 1961’de geçirdiği bir kalp krizi sonucu öldü. 19 Şubat 1961'deki olaylı bir cenaze töreninden sonra Zincirlikuyu Mezarlığı'na gömüldü. Erdem Kırdar ve Üner Kırdar isimli iki oğlu vardır.

Siyasi görevi
Önce gelen:
Nafiz Körez
Türkiye Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı
26 Kasım 1957 - 27 Mayıs 1960
Sonra gelen:
Nusret Karasu
Önce gelen:
Muhittin Üstündağ
İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı
8 Aralık 1938 - 16 Ekim 1949
Sonra gelen:
Fahrettin Kerim Gökay