Refah Partisi
| Refah Partisi | |
|---|---|
 |
|
| Kısaltma | RP |
| Genel Başkan | Necmettin Erbakan |
| Kurucusu | Ahmet Tekdal |
| Kuruluş tarihi | 19 Temmuz 1983 |
| Kapanış tarihi | 16 Ocak 1998 |
| Öncülü | Milli Selamet Partisi |
| Ardılı | Fazilet Partisi |
| Siyasi görüşü | Milli Görüş Muhafazakarlık İslamcılık Maneviyatçılık |
| Politik pozisyon | Sağ |
| Yeraldığı hükûmetler | Refahyol Hükümeti |
|
|
|
Bu konudaki temel ayrıntılar için Türkiye Cumhuriyeti'nde kapatılan siyasi partiler maddesine bakınız.
Refah Partisi, kısaca RP, Milli Görüş hareketinin 12 Eylül Darbesi'nden sonra kurulan siyasi partisidir. 1987'de Genel başkanlığa Necmettin Erbakan getirildi. 1991 seçimlerinde meclise girdi. 1995 seçimlerinden birinci parti olarak çıktı. 1997'de Refahyol Hükümetini kurdu. "Lâik Cumhuriyet ilkesine aykırı eylemleri" gerekçesiyle, 16 Ocak 1998'de Anayasa Mahkemesi tarafından kapatıldı.
Konu başlıkları |
[değiştir] Kuruluşu ve 1980'ler
Milli Selamet Partisi, 12 Eylül 1980 askeri harekatından sonra kapatılmıştı. Milli Güvenlik Konseyince siyasi partilerin yeniden kurulup faaliyet göstermesine izin verilmesi üzerine 19 Temmuz 1983'te avukat Ali Türkmen başkanlığında Milli Selamet Partisinin görüşlerini benimseyen Refah Partisi (RP) kuruldu. Kurucularının Milli Güvenlik Konseyi (MGK) tarafından birkaç defa veto edilmesi sebebiyle, kadrosu, kanunların öngördüğü zamanda tamamlanamadığından 1983 seçimlerine katılamadı. Daha sonra kurucu üyeler arasından veto edilmeyen Ahmet Tekdal parti başkanlığına getirildi.
Refah Partisi ülke çapında çok kısa zamanda bütün teşkilatını kurdu. Programında manevi kalkınmaya ve sanayileşmeye ağırlık vereceğini belirterek, Milli Selamet Partisinin muhafazakar-dini oy tabanına yerleşti. İlk olarak 25 Mart 1984'te Ahmet Tekdal başkanlığında yerel seçimlere katıldı. Oyların % 4.44'ünü alarak Urfa ve Van belediye başkanlıklarını kazandı. 28 Eylül 1986'da 11 ilde yapılan milletvekili ara seçimlerine katıldı. Bu seçimlerde % 4.76 oy alabildi. 6 Eylül 1987'de yapılan referandum (halk oylaması) ile bazı eski siyasi parti liderlerine siyaset yapma yasağı kaldırılınca, MSP eski başkanı Necmettin Erbakan Refah Partisi genel başkanlığına seçildi (11 Ekim 1987).
Refah Partisi, Kasım 1987'de yapılan milletvekili erken genel seçimlerine Necmettin Erbakan başkanlığında girdi. Oylarının oranını % 7,16 oranına çıkardı. Ülke genelinde% 10 barajını aşamadığı için milletvekili çıkaramadı. Mart 1989'da yapılan Belediye Başkanlığı (Yerel İdare) Genel Seçimlerinde Türkiye genelinde toplam oy oranını % 9.8'e çıkardı. Kahramanmaraş, Sivas, Şanlıurfa, Van ve Konya illerinin belediye başkanlıklarını kazandı.
[değiştir] Yükselişi
20 Ekim 1991 Milletvekili Erken Genel Seçimine Refah Partisi, Milliyetçi Çalışma Partisi, Islahatçı Demokrasi Partisi üçlü ittifak olarak katıldılar. Anayasaya göre iki ve daha fazla partinin birleşerek seçime katılmalarının yasak olması sebebiyle bu üç partinin ittifakları kâğıt üzerinde resmi bir belgeye dayanmamaktadır. Bunun için IDP ve MÇP partilerinin milletvekili adayları seçime katıldıkları bölgelerden bağımsız aday olarak katılmışlar, fakat her üç parti de birbirinin adaylarına oy vermişlerdir.
20 Ekim 1991 Erken Genel Seçimlerine bu şekilde katılan Refah Partisi (RP), Türkiye genelinde kullanılan seçmen oylarının % 16.90'ını alarak TBMM'ye 62 milletvekiliyle girdi. TBMM'de grup kuran dört partiden birisi oldu. Daha sonra Milliyetçi Çalışma Partisine ve Islahatçı Demokrasi Partisine mensup milletvekilleri ayrıldılar. Kapatılan partilerin açılmasına izin verilmesi üzerine açılan MSP Refah Partisine katıldı.
1994 Yerel Seçimlerinde büyük bir sıçrama yaptı; yüzde 19.14 oranında oy alarak, İstanbul ve Ankara belediye başkanlıklarını kazandı. 24 Aralık 1995 genel seçimlerinde yüzde 21.38 oy oranıyla 158 milletvekilliği kazandı ve birinci oldu. Seçimlerden hemen sonra Anavatan Partisiyle yapılan koalisyon görüşmeleri başarısızlıkla sonuçlandı.
[değiştir] Kapatılması
28 Şubat Süreci Doğru Yol Partisi'yle kurduğu koalisyon hükümeti (Refahyol Hükümeti) 28 Haziran 1996'da TBMM'de güvenoyu aldı, Erbakan da başbakan oldu. Daha sonra Erbakan'ın istifa etmesi üzerine Refahyol hükümeti dağıldı (Haziran 1997).
21 Mayıs 1997'de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş, iktidarda iken RP hakkında, "Lâik Cumhuriyet ilkesine aykırı eylemleri" gerekçesiyle dava açtı. Refah Partisi, 8 ay süren dava sonunda, 16 Ocak 1998'de Anayasa Mahkemesi tarafından kapatıldı. Necmettin Erbakan, Şevket Kazan, Ahmet Tekdal, Şevki Yılmaz, Hasan Hüseyin Ceylan ve İbrahim Halil Çelik'e 5 yıl süreyle siyaset yasağı getirildi. Kapatılma gerekçesinde, parti görevlilerinin laiklik karşıtı eylemleri, devletin kurucusuna karşı suçlamaları ve türbanla ilgili siyaseti de kanıtlar arasında sayıldı.[1]
Partinin programları arasında; Türkiye'de manevi kalkınmayı sağlamak, adil düzeni kurmak, ağır sanayiyi gerçekleştirmek, İslam ülkeleriyle olan ilişkileri arttırmak, faizi kaldırmak, Türkiye'nin AT'a girmesinin faydasız olduğu gibi dini temelli görüşleri vardı.
Fazilet Partisi, Refah Partisinin siyasi mirasçısı olarak kuruldu.
[değiştir] Seçim sonuçları
[değiştir] Milletvekili genel seçimleri
| Seçim tarihi | Alınan oy sayısı | Alınan oy oranı | Milletvekili sayısı |
|---|---|---|---|
| 1995 | 6,012,450 | 21.38% | 158/550 |
| 1991 | 4,121,355 | 16.88% | 38+23 MÇP+1 IDP/450 |
| 1987 | 1,717,425 | 7.16% | 0/450 |
[değiştir] Yerel seçimler
| Seçim tarihi | Seçim | Alınan oy sayısı | Alınan oy oranı | Belediye Bşk sayısı |
|---|---|---|---|---|
| 1994 | Belediye Başkanlığı Büyükşehir Belediye Başkanlığı İl Genel Meclisi |
3.784.356 2.048.494 5.388.195 |
19.07% 22.40% 19.14% |
329 |
| 1989 | Belediye Başkanlığı Büyükşehir Belediye Başkanlığı İl Genel Meclisi |
1.174.454 464.900 2.170.431 |
8.74% 9.04% 9.80% |
74 |
| 1984 | Belediye Başkanlığı Büyükşehir Belediye Başkanlığı İl Genel Meclisi |
374.577 119.511 780.342 |
3.75% 3.72% 4.40% |
16 |
[değiştir] Kaynaklar
  |
Türkiye'deki bir siyasi parti ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
|
|||||
