2014 Türkiye yerel seçimleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Bilinen adıyla 2014 Türkiye Cumhuriyeti yerel seçimleri, resmî adıyla 30 Mart 2014 Mahalli İdareler Genel Seçimleri[1], 30 Mart 2014 tarihinde yapılacak ve Türkiye sınırları içindeki yerel yönetimleri belirleyecek bir seçimdir[2]. Türkiye'de mahalli idareler ile mahalle muhtarlıkları ve ihtiyar heyetlerinin seçilmesi amacıyla 2972 sayılı yasanın sekizinci maddesi uyarınca, her beş yılda bir [3] yapılan seçim son olarak 29 Mart 2009 tarihinde yapılmıştır.

Arka plan

2014 Türkiye yerel seçimlerinde bir sandıkta kullanılacak oy sayısı Yüksek Seçim Kurulu tarafından 320 olarak belirlenmiştir.

Yerel seçimlerin beş yılda bir yapılıyor olması[4] nedeniyle 30 Mart 2014'te yapılması planlanan[5] fakat AK Parti[6] ve MHP'nin hazırladıkları önerge ile seçimlerin 27 Ekim 2013 tarihine[7] alınmasını istemiştir. Gerekçe olarak kış aylarında seçim propagandalarının güçlükle yapılması gösterilmiştir. CHP de öneriye kısmen destek vermiştir. Fakat 26, 27 ve 29 Ekim tarihlerinin resmi tatil olması nedeniyle vatandaşların bu dönemi tatil olarak değerlendirmesi durumunda seçimlere katılım oranının düşebileceğini, bu nedenle seçim tarihinin 3 Kasım 2013 olması yönünde görüş bildirmiştir.[8] AK Parti ve MHP bu öneriye destek vermemiştir. Yine, seçim tarihi değişikliğine açık destek veren AKP ve MHP'nin toplam milletvekili sayısı 377 olmasına rağmen, anayasanın ilgili maddesinin değiştirilmesi için gerekli olan 367 oy 12 Ekim 2012 tarihinde yapılan oylamada sağlanamamıştır[9].

12 Kasım 2012'de kabul edilen ve 6 Aralık 2012'de Resmî Gazete'de yayımlanan yasa değişikliği ile Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyeleri kuruldu ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürüldü. Böylece toplam büyükşehir belediyesi sayısı 16'dan 30'a yükselirken yine aynı değişiklikle İstanbul ve Kocaeli'ye ek olarak Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Sakarya ve Samsun büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırları olarak değiştirildi.

Aynı düzenlemeyle 27 yeni ilçe kurulurken, büyükşehir belediyeleri sınırları içine giren ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişilikleri kaldırılarak, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katıldı. Bu illerdeki il özel idarelerinin tüzel kişiliği ile bucakları ve bucak teşkilatları kaldırıldı. [10]

Seçim takvimi

Seçimler öncesi uygulanacak seçim takvimi 21 Aralık 2013 günü Yüksek Seçim Kurulu tarafından açıklanmıştır[11]. İllerin en az yarısında oy verme günü olan 30 Mart 2014 tarihinden en az altı ay öncesi yani 30 Eylül 2013 tarihi itibariyle teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olan siyasi partiler 30 Mart 2014 yerel seçimlerine katılma hakkını kazandılar. 31 Aralık 2013'te Yüksek Seçim Kurulu, 30 Mart 2014'te yapılacak Yerel Seçimler'e girebilecek olan siyasi partileri açıkladı.[12] YSK, 17 Ocak 2014 tarihinde 31 Aralık 2013'te ilan olunan 25 siyasi partiden ayrı olarak Yurt Partisi ve Muhafazakar Yükseliş Partisi'nin de seçimlere katılabileceklerine karar verdi.

Seçimlere katılabileceği ilan edilen siyasi partilerden Halkın Yükselişi Partisi dışındaki 26 partinin seçimlerde kullanılacak oy pusulasındaki yerlerini belirlemek üzere 27 Ocak 2014 tarihinde Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Başkanlığı'nda kura çekimi yapıldı.

Seçmen sayısı ve oylama işlemleri

2014 yerel seçimlerinde kullanılacak oy pusulası ve şeffaf seçim sandığı

30 Mart 2014 tarihinde yapılacak olan mahalli idareler genel seçimlerinde bir sandıkta kullanılacak oy sayısı YSK tarafından 320 olarak belirlenmiştir. Nüfusu 400'ü geçmeyen köylerde de bu uygulama geçerli olacaktır. Uygulamaya neden olarak ise yurt genelindeki sandık alanlarının yetersiz olması gösterilmiştir. [13] Türkiye genelinde oy kullanacak seçmen sayısı 52 milyon 695 bin 831 olup, il ve ilçelerde 194 bin 310 sandıkta oy kullanılacaktır. Mahallelerde 48 milyon 55 bin 316 seçmen, 169 bin 213 sandıkta; beldelerde 820 bin 194 seçmen, 3 bin 379 sandıkta ve köylerde 3 milyon 820 bin 321 seçmen, 21 bin 718 sandıkta oy kullanacaktır. Ancak YSK tarafından açıklanan bu rakamlara, cezaevlerinde kurulacak seçim sandıklarının dahil olmadığı açıklanmıştır.[14]

Oy verme saatleri, Yüksek Seçim Kurulu'nun aldığı karar doğrultusunda Türkiye'nin illerine göre farklılıklar göstermektir. Bu kapsamda; Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars, Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ve Kilis illerinde saat 07.00 ile 16.00 saatleri arasında oy kullanılabilecek iken bunun dışında kalan diğer illerde 08.00 ile 17.00 saatleri arasında oy kullanılabilecektir. [15]

Seçmenlerin ikamet ettikleri yerlere göre kullanacakları oylarda da farklılıklar bulunmaktadır. Buna göre; köylerde ikamet eden seçmenler, İl genel meclisi üyeliği seçimi ile Köy muhtarlığı ve köy ihtiyar meclisi üyeliği seçimi için oy kullanabilecektir. Büyükşehir olmayan illerde ikamet eden seçmenler, İl genel meclisi üyeliği seçimi, Belediye başkanlığı ve belediye meclis üyeliği seçimi ile Mahalle muhtarlığı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimi için oy kullanacaktır. Türkiye'de büyükşehir belediyeleri sınırları içerisinde ikamet eden seçmenler ise; Büyükşehir belediye başkanlığı seçimi, Belediye başkanlığı ve belediye meclis üyeliği seçimi ile Mahalle muhtarlığı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimi için oy kullanabileceklerdir.[15]

Seçmenler'in kullanacağı mavi, turuncu ve mor renkli zarflar ve anlamları: ██ Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Belediye Başkanlığı, Belediye Meclis Üyeliği ██ İl Genel Meclisi Üyeliği ██ Köy, Mahalle muhtarlığı ve İhtiyar heyeti üyeliği

Seçmenler, oy kullanmak için seçim sandığı gittiklerinde ise; yanlarında Nüfus cüzdanı, Resmî daireler veya iktisadi devlet teşekküllerince verilen soğuk damgalı kimlik kartı, Pasaport, Evlenme cüzdanı, Askerlik belgesi, Sürücü belgesi veya Avukatlık kimlik belgesi gibi kimliğini tereddütsüz ortaya koyan resimli, resmî nitelikteki belgelerden birini sandık görevlilerine göstermek zorundadırlar. Ayrıca, seçmenlerin bu belgeleri ibraz edemedikleri takdirde seçmen bilgi kağıdı ile birlikte nüfus müdürlüklerinden alınabilecek nüfus kayıt örneğini sandık görevlilerine ibraz ettikleri takdirde oy kullanabileceklerdir. Ceza infaz kurumu ve tutukevlerinde bulunan seçmenlerden bu belgeleri ibraz edemeyenlerin ise yalnızca idarece kendilerine verilmiş belgeleri ibraz etmeleri yeterli olacaktır. Bunun dışındaki belgeler, oy kullanmak amacıyla geçersiz sayılmaktadır.[15]

Seçim sandıklarının başında görevli olan sandık görevlileri, oy kullanmak amacıyla gelen seçmenlere oy kullanacakları pusulaları ve uygun renkteki zarfları vermekle de görevlidirler. Üç farklı renkte zarf ve beş farklı renkte oy pusulası kullanılacak olan 30 Mart 2014 Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde; turuncu renkte zarfa il genel meclisi üyeliği seçimleri için verilecek olan yine turuncu renkteki pusula, mavi renkteki zarfa; belediye başkanlığı seçimleri için verilecek olan yine mavi renkteki oy pusulası konulacaktır. Mor renkteki zarfa ise köy veya mahalle muhtarları ile ihtiyar heyetlerinin yazılı olduğu kağıtlar konulacaktır. Ancak, Büyükşehir statüsü olan yerlerde; beyaz renkte kullanılacak büyükşehir belediye başkanlığı adaylığı için kullanılacak bileşik oy pusulası ile mavi renkteki belediye başkanlığı seçimleri için kullanılacak bileşik oy pusulası ve il genel meclis üyeliği için kullanılacak olan sarı renkteki bileşik oy pusulalarının üçü mavi renkli zarfa konularak kullanılacaktır.[15]

Spekülasyonlar

Oy pusulalarına mühür dışında bir ibare ve işaretin bulunmasının kullanılan oyu geçersiz kılacağını bilmeyen seçmenler üzerinde etki oluşturma hedefi güden bazıları ise internet üzerinden spekülasyonlara başlamıştır. Sosyal medyadan ve özellikle Twitter'dan en çok bahsedilenler arasına giren spekülasyonlardan 'Oy pusulasının üzerine Esma yazın' ve 'Oy pusulasının üzerine Atatürk yazın' şeklinde çağrıları mevcuttur. [16] [17]

Sonuçlar

Türkiye geneli

██ Adalet ve Kalkınma Partisi ██ Cumhuriyet Halk Partisi ██ Milliyetçi Hareket Partisi ██ Barış ve Demokrasi Partisi ██ Bağımsızlar

Türkiye geneli seçim sonuçları için büyükşehir belediyeleri sınırları için büyükşehir belediye meclislerinin oluşturulduğu ilçe belediye meclisleri oy oranları ile büyükşehir belediyeleri dışındaki 51 ildeki il genel meclisi oy oranlarının toplamı esas alınacaktır;

Seçime girecek Partiler
Adalet ve Kalkınma Partisi
  
00.00%
Alternatif Parti
  
00.00%
Bağımsız Türkiye Partisi
  
00.00%
Barış ve Demokrasi Partisi
  
00.00%
Büyük Birlik Partisi
  
00.00%
Cumhuriyet Halk Partisi
  
00.00%
Demokrat Parti
  
00.00%
Demokratik Sol Parti
  
00.00%
Doğru Yol Partisi
  
00.00%
Emek Partisi
  
00.00%
Genç Parti
  
00.00%
Hak ve Eşitlik Partisi
  
00.00%
Hak ve Özgürlükler Partisi
  
00.00%
Halkın Kurtuluş Partisi
  
00.00%
Halkların Demokratik Partisi
  
00.00%
Hür Dava Partisi
  
00.00%
İşçi Partisi
  
00.00%
Liberal Demokrat Parti
  
00.00%
Millet Partisi
  
00.00%
Milliyetçi Hareket Partisi
  
00.00%
Muhafazakar Yükseliş Partisi
  
00.00%
Özgürlük ve Dayanışma Partisi
  
00.00%
Saadet Partisi
  
00.00%
Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi
  
00.00%
Türkiye Komünist Partisi
  
00.00%
Yurt Partisi
  
00.00%

Büyükşehir belediye başkanlıkları

Parti Oy sayısı Oy oranı Büyükşehir Belediye
Başkanlığı sayısı
Adalet ve Kalkınma Partisi
Alternatif Parti
Bağımsız Türkiye Partisi
Barış ve Demokrasi Partisi
Büyük Birlik Partisi
Cumhuriyet Halk Partisi
Demokrat Parti
Demokratik Sol Parti
Doğru Yol Partisi
Emek Partisi
Genç Parti
Hak ve Eşitlik Partisi
Hak ve Özgürlükler Partisi
Halkın Kurtuluş Partisi
Halkların Demokratik Partisi
Hür Dava Partisi
İşçi Partisi
Liberal Demokrat Parti
Millet Partisi
Milliyetçi Hareket Partisi
Muhafazakar Yükseliş Partisi
Özgürlük ve Dayanışma Partisi
Saadet Partisi
Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi
Türkiye Komünist Partisi
Yurt Partisi
Toplam 30


Kazanan Adaylar
Şehir Kazanan Parti
Adana
Ankara
Antalya
Aydın
Balıkesir
Bursa
Denizli
Diyarbakır
Erzurum
Eskişehir
Gaziantep
Hatay
İstanbul
İzmir
Kahramanmaraş
Şehir Kazanan Parti
Kayseri
Kocaeli
Konya
Malatya
Manisa
Mardin
Mersin
Muğla
Ordu
Sakarya
Samsun
Şanlıurfa
Tekirdağ
Trabzon
Van

Belediye başkanlıkları

30 Mart 2014 yerel seçimleri belediye başkanlığı (büyükşehir belediyeleri hariç) seçim sonuçları;

Parti Oy sayısı Oy oranı Belediye
Başkanlığı sayısı
Adalet ve Kalkınma Partisi
Alternatif Parti
Bağımsız Türkiye Partisi
Barış ve Demokrasi Partisi
Büyük Birlik Partisi
Cumhuriyet Halk Partisi
Demokrat Parti
Demokratik Sol Parti
Doğru Yol Partisi
Emek Partisi
Genç Parti
Hak ve Eşitlik Partisi
Hak ve Özgürlükler Partisi
Halkın Kurtuluş Partisi
Halkların Demokratik Partisi
Hür Dava Partisi
İşçi Partisi
Liberal Demokrat Parti
Millet Partisi
Milliyetçi Hareket Partisi
Muhafazakar Yükseliş Partisi
Özgürlük ve Dayanışma Partisi
Saadet Partisi
Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi
Türkiye Komünist Partisi
Yurt Partisi
Toplam


İl genel meclisi üyelikleri

30 Mart 2014 il genel meclisi seçim sonuçları (büyükşehir belediyeleri dışındaki 51 ilde düzenlenecektir);

Parti Oy sayısı Oy oranı İGM
üyeliği
Adalet ve Kalkınma Partisi
Alternatif Parti
Bağımsız Türkiye Partisi
Barış ve Demokrasi Partisi
Büyük Birlik Partisi
Cumhuriyet Halk Partisi
Demokrat Parti
Demokratik Sol Parti
Doğru Yol Partisi
Emek Partisi
Genç Parti
Hak ve Eşitlik Partisi
Hak ve Özgürlükler Partisi
Halkın Kurtuluş Partisi
Halkların Demokratik Partisi
Hür Dava Partisi
İşçi Partisi
Liberal Demokrat Parti
Millet Partisi
Milliyetçi Hareket Partisi
Muhafazakar Yükseliş Partisi
Özgürlük ve Dayanışma Partisi
Saadet Partisi
Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi
Türkiye Komünist Partisi
Yurt Partisi
Toplam

İllere Göre Sonuçlar

Aşağıda, belirtilen illerin, belirtilen ilçelerine göre, 2014 Türkiye Yerel Seçim Sonuçları yer almaktadır.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "30 Mart 2014 Mahalli İdareler Genel Seçimleri İl Genel Meclisi Üyeliği Seçim Çevreleri". ysk.gov.tr. http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:4FqSyHbpsegJ:www.ysk.gov.tr/ysk/faces/Anasayfa/docs/2014MahalliIdareler/SecimYapilanYerler/SecCev2014-ilgenel.pdf+&cd=2&hl=tr&ct=clnk&gl=tr. Erişim tarihi: 15 Mart 2014. 
  2. ^ "Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından: Karar No: 576". Resmî Gazete. 22 Aralık 2013. http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/12/20131222.htm&main=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/12/20131222.htm. Erişim tarihi: 23 Aralık 2013. 
  3. ^ "2014 yerel seçim takvimi yayınlandı". zaman. 22.12.2013. http://www.zaman.com.tr/gundem_2014-yerel-secim-takvimi-yayinlandi_2187118.html. Erişim tarihi: 15 Mart 2014. 
  4. ^ Rıfat Başaran (6 Eylül 2012). "Yerel seçimler 27 Ekim 2013'te". Radikal. http://www.radikal.com.tr/politika/yerel_secimler_27_ekim_2013te-1099383. Erişim tarihi: 7 Mart 2014. 
  5. ^ "2013’te yerel seçim TBMM’den çıkmadı". Hürriyet. 13 Ekim 2012. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/21685121.asp. Erişim tarihi: 7 Mart 2014. 
  6. ^ "Erdoğan: Erken yerel seçimleri 27 Ekim 2013'te yapabiliriz". T24. 5 Eylül 2012. http://t24.com.tr/haber/erdogan-erken-yerel-secimleri-27-ekim-2013te-yapabiliriz/212449. Erişim tarihi: 7 Mart 2014. 
  7. ^ Evrin Güvendik (7 Eylül 2012). "Erken yerel seçim 27 Ekim 2013'te". Sabah. http://www.sabah.com.tr/Gundem/2012/09/07/erken-yerel-secim-27-ekim-2013te. Erişim tarihi: 7 Mart 2014. 
  8. ^ "CHP AK Parti'ye yerel seçim için tarih önerdi". Milliyet. 6 Eylül 2012. http://siyaset.milliyet.com.tr/chp-ak-parti-ye-yerel-secim-icin-tarih-onerdi/siyaset/siyasetdetay/06.09.2012/1592322/default.htm. Erişim tarihi: 6 Eylül 2012. 
  9. ^ "Seçim tarihi referanduma kalabilir!". HABERTÜRK. 12 Ekim 2012. http://www.haberturk.com/gundem/haber/784822-secim-tarihi-referanduma-kalabilir. Erişim tarihi: 7 Mart 2014. 
  10. ^ "On dört ilde büyükşehir belediyesi ve yirmi yedi ilçe kurulması ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun". 6 Aralık 2012. http://www.manisa.gov.tr/ortak_icerik/manisa/6360-sayili-kanun.pdf. Erişim tarihi: 26 Mart 2014. 
  11. ^ "30 Mart 2014 Pazar günü yapılacak olan mahalli idari seçimlerde uygulanacak seçim takvimi". 22 Aralık 2013. http://www.ysk.gov.tr/ysk/docs/Kararlar/2013Pdf/2013-576.pdf. Erişim tarihi: 23 Aralık 2013. 
  12. ^ "İşte yerel seçimlere katılabilecek partiler". 1 Ocak 2014. http://fotogaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay/77478/2/1/25483920/iste-yerel-secimlere-girebilecek-partiler-2014. Erişim tarihi: 1 Ocak 2014. 
  13. ^ "Yerel Seçimlerde Bir Sandıkta 320 Kişi Oy Kullanacak". 13 Kasım 2013. http://www.xn--2014yerelseim-sgb.com/2013/11/yerel-secimlerde-bir-sandkta-320-kisi.html. Erişim tarihi: 13 Kasım 2013. 
  14. ^ "Seçimlerde kaç kişi oy kullanacak?". sabah. 23.02.2014. http://www.sabah.com.tr/Gundem/2014/02/23/secimlerde-kac-kisi-oy-kullanacak. Erişim tarihi: 16 Mart 2014. 
  15. ^ a b c d "30 Mart 2014 Pazar: Oy Verme Günü". Yüksek Seçim Kurulu (Türkiye). 08.03.2014. http://www.ysk.gov.tr/ysk/faces/HaberDetay?training_id=YSKPWCN1_4444003915&_afrLoop=8332525505116724&_afrWindowMode=0&_afrWindowId=hss93sv9z_33#%40%3F_afrWindowId%3Dhss93sv9z_33%26_afrLoop%3D8332525505116724%26training_id%3DYSKPWCN1_4444003915%26_afrWindowMode%3D0%26_adf.ctrl-state%3Dhss93sv9z_63. Erişim tarihi: 15 Mart 2014. 
  16. ^ AKP'li seçmene Esma tuzağı!
  17. ^ Sosyal medyada büyük provokasyon

Dış bağlantılar

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
2014 Türkiye yerel seçimleri ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.