Ülkücülük

Bu maddedeki veya maddenin bir bölümündeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun bir biçimde kaynak ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.

Başlığın diğer anlamları için Ülkücülük (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

Ülkücülük (Dokuz Işık Doktrini'nin bir ilkesi); Türk milleti için, Alparslan Türkeş ve Milliyetçi Hareket Partisi çizgisinde yürütülen teşkilatlanma ve milliyetçi hareketinin adıdır.

Köken

Adının kökenleri Ziya Gökalp'ın kullandığı "Millî mefkure (ülkü)"' ve Nihal Atsız ve Türkçülerin kullandıkları "Millî ülkü" terimlerine kadar uzanır. 1950 - 1953 yılları arasında Türk Milliyetçileri Derneği tarafından kullanılmıştır. Ülkü, kelime anlamı bakımından "ideal" demektir. Ülkücülük ise, "idealizm"in karşılığıdır.

Türk Ocağı bünyesinde yer alan ve Türkçülük akımını milli politika olarak yerleştirmek isteyen Hüseyin Nihal Atsız devrin başbakanı Şükrü Saraçoğlu'na Orhun Dergisi'nde 1 Mart 1944'te ve gene bir ay sonra 1 Nisan 1944'te olmak üzere iki açık mektup kaleme alır. Mektupta devletin Atatürk zamanındaki Türkçülük ekseninden uzaklaştığını, yabancı etkilerin arttığını yazmaktadır. Devrin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel, Nihal Atsız ve arkadaşlarının fikirlerini tehlikeli görerek mahkemeye verir. O devirde Nihal Atsız'ın yanına gelip gitmekte olan genç bir üsteğmen olan Alparslan Türkeş de tutuklananlar arasındadır. 3 Mayıs 1944 günü Nihal Atsız ve arkadaşlarının tutuklanmasını protesto eden, binlerce gençten oluşan büyük bir grup, Ankara adliyesinden Ulus meydanına kadar yürür. Türkçülük hareketinin Atatürk zamanında devlet kademelerinde milli politika olmasına rağmen, kitlesel bir fikir haline gelmesi bu olayla başlar.

Türkçülük ve CKMP

1965'te Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi (CKMP)'nin yöneticisi Alparslan Türkeş'in Atatürk'ün ilkelerini temel alan ve kapsayan görüşlerinin toplanarak yayımlanan (ve Mümtaz Turhan'ın kaleme aldığı söylenen) Dokuz Işık'ta Komünizm, Kapitalizm ve Emperyalizm dışındaki Türk milletine uygun olan 'Ulusal Kalkınma Modeli' için "üçüncü yol" veya "ülkücü yol" terimleri kullanılmıştır.

1966 ve 1968 Senato seçimlerinde "Tek idealist parti" (Idealist: Ülkücü'nün İngilizcesidir) sloganı kullanıldı. CKMP'nin gençlik hareketi için kullanılan "milliyetçi toplumcu" adının Nasyonal Sosyalizm'i çağrıştırmasından dolayı Ülkücü terimi ön plana çıkmıştır. Çünkü, savunulan görüş faşizme ve sosyalizme karşı idi ve bu isimle ilişkilendirilmek istenmiyordu.

MHP ve Türk-İslam Ülküsü

CKMP partinin kitleselleşmesi için Türkeş de "Tanrı Dağı kadar Türk, Hira Dağı kadar Müslümanız" sloganını kullandığı gibi hareketin ideolojisini genişletmeye çalışmıştır. Seyyid Ahmet Arvasi ve Dündar Taşer gibi ideologların girişimleriyle "Türk-İslam Ülküsü" denilen şeklini almıştır. Türkeş, asker kökenli bir lider olarak Atatürkçülük konusunda tavizsiz idi. "Türk-İslam Ülküsü" fikrini şekillendirirken laiklik konusunda hassasiyetleri koruyarak Atatürk'ün Türk milliyetçiliği konusundaki fikirlerini ön plana çıkarmayı hedeflemişti.

CKMP'nin adının Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) olarak değiştirildiği ve üç hilalli ambleminin kabul edildiği 1969 Adana Kongresi'nde Türkeş "Ülkücü Türk gençleri, Bozkurtlarım" diye hitap etmiş ve "Ülkücü" söylemi yaygınlaşmaya başlamıştır.

Ancak daha önce Ötüken dergisinde Türkeş ve CKMP'yi desteklemiş olan Hüseyin Nihal Atsız, bu kongreden sonra MHP'nin Türkçülük fikiriyatı ile bağdaşmadığını ve dinci bir görünüme kavuştuğunu söyleyerek eleştirmeye başlamıştır. Bundan sonra 1970'li yılların ilk yarısında Türkçüler, ırkçılığa varan düşünceleri nedeniyle hem MHP'den hem de Ülkücü Hareketi'nden tasviye edilmişlerdir.

1970'li yılların ikinci yarısında Ülkü Ocakları Derneğinin faaliyetleriyle birlikte Arvasi'nin "Türk-İslam Ülküsü" ideolojisi, özellikle taşralı dindar ve muhafazakâr gençleri örgütlenmek ve milli değerleri aşılamak için yararlı olmuştur.

12 Eylül 1980 Darbesinden sonra "Türk-İslam Ülküsü" ideolojisi zirveye çıkmış ve kapatılmış MHP'nin yerine 1987'de kurulan Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP)'nin gençlik örgütlenmesinde yine "Türk-İslam Ülküsü" söylemleri kullanılmıştır. 1991 Genel Seçiminde MÇP'nin Refah Partisi ve Islahatçı Demokrasi Partisi ile seçim ittifakını kurduğunda "inananlar birleşti" şeklinde ifade edilmiştir.

BBP ve Ayrılma Süreci

1991'de MHP'nin Doğru Yol Partisi (DYP) - Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) koalisyon hükûmetini desteklemesiyle Ülkücü Hareket içinde daha islamcı düşüncelere sahip olan bir kısım ülkücü, yollarını ayırmıştır. Sovyetler Birliği'nin dağılması ve komünizm tehlikesinin ortadan kalkmasıyla Ülkücü Hareket'in tabanına hitap etmek için Türkçü ve milliyetçi söylemlerine ağırlık vermesine müsait bir durum oluşmuştur. Hatta Alparslan Türkeş, MHP kongresinde yaptığı bir konuşmaya Nazım Hikmet'in bir şiirini eklemiş, bu durumu soran gazetecilere "milliyetçi sol gruplara uzatılan bir zeytin dalı" olarak ifade etmiştir.

1992 yılı Ülkücü Hareketi için bir dönüm noktası olmuştur. Laiklikten hiçbir zaman sapmadığını ifade eden ülkücü hareket, kendi yayın organlarında "Müslümanlık bizim ideolojimiz değil, dinimizdir" tarzı yazıları görünmeye başladığı gibi İslamcılığa mesafeli davranmıştır. Atsız'ın ölüm yıldönümü (10 Aralık)nün tekrar anılmaya başlandığı gibi ideolojik açıdan da Türkçüleşme eğilimini göstermiştir.

"Türk-İslam Ülküsü"ne daha islamcı açıdan bakan, laikliğe sıcak bakmayanlar ayrılmış ve bunlardan eski Ülkü Ocakları genel başkanı Muhsin Yazıcıoğlu ve arkadaşları Büyük Birlik Partisi'ni kurmuştur. Yazıcıoğlu, Büyük Birlik Partisi ile gençleri örgütlemek için daha islami ve radikal görüşleri savunan Alperen Ocakları ve Nizam-ı Alem Ocakları gibi dernekler kurmuştur. Bu ocaklar da kendilerini ülkücü olarak tanımlamakla birlikte, Ülkü Ocakları ile fikir ayrılıkları mevcuttur. Fikir ayrılıklarının ana ekseni, İslamî temelli bir Türkçülük üzerinedir.

1997 yılında Alparslan Türkeş'in vefatı ile Milliyetçi Hareket Partisi'nin genel başkanlığına Devlet Bahçeli seçilmiştir. Ülkücülük halen devam eden bir siyasi harekettir.

Yayın organları

Adı	Tür	Süre	Not	Slogan
Millî Hareket (dergi)|Millî Hareket	15 günlük, Fikir Sanat Siyaset Dergisi	Kasım 1966 -
Millî Ülkü (dergi)|Millî Ülkü	Aylık, Ülkücü Gençliğin Dergisi	Şubat 1968 -		Ey Türk Titre ve Kendine Dön
Devlet (dergi)|Devlet	Haftalık -> Aylık, Milliyetçi Aktüalite Fikir ve Yorum Dergisi	7 Nisan 1969 - 1979		Ey Türk Kendine Dön..
Bozkurt (dergi)|Bozkurt	Aylık, Ülkü Dergisi	12 Mart 1971 - 1977
Genç Arkadaş (dergi)|Genç Arkadaş	Haftalık Dergisi	15 Ocak 1975 -		Bütün Karanlıklar Seninle Aydınlanacak
Hasret (gazete)|Hasret	Aylık Gazete	Nisan 1975 -
Büyük Ülkü (gazete)|Büyük Ülkü	Aylık, Ülkücü Gençlik Gazetesi	Ocak 1974 -
Ülkü Ocağı (dergi)|Ülkü Ocağı	15 günlük Dergi	6 Haziran 1976 -
Nizam-ı Alem (gazete)|Nizam-ı Alem	Haftalık Gazete	5 Ekim 1978 -		Yeni Bir Nizâm İçin
Birliğe Çağrı (gazete)|Birliğe Çağrı	Haftalık Gazete	5 Aralık 1979 - 28 Temmuz 1980
Liseli Genç (dergi)|Liseli Genç	Aylık Dergi	Ağustos 1976 -		Kanımız Aksa da Zafer İslâm'ın
Ülkücü Kadro (dergi)|Ülkücü Kadro	15 günlük Dergi	1976 - 1978
Kon (gazete)|Kon	Gazete	Ocak 1979
Ülkü-Bir (dergi)|Ülkü-Bir	Aylık Dergi	Ağustos 1975 - 1979	Ülkücü Öğretim Üyeleri ve Öğretmenler Derneği
Ülküm (gazete)|Ülküm	Aylık Ülkücü Memur Gazetesi	Ocak 1976 - 1980	Ülkücü Memurlar Derneği
Yiğit Köylüm (dergi)|Yiğit Köylüm	Aylık Dergi	Şubat 1977 - 1980	Ülkücü Köylüler Derneği	Tarım Kentleri Senin Eserin Olacaktır.
Kutsal Alın Teri (gazete)|Kutsal Alın Teri	Aylık Gazete	Temmuz 1978 -	Ülkücü İşçileri Derneği
Ananın Sesi (gazete)|Ananın Sesi	Aylık Kadın Gazetesi	Ağustos 1978	Ülkücü Hanımlar Derneği
Ocak (dergi)|Ocak	Yalık -> Üç aylık	Ocak 1968 - 1975	Ankara Yüksek Tahsil Talebe Derneği	Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak
Töre (dergi)|Töre	Aylık Fikir ve Sanat Dergisi	1971 - 1987
Ülkü-Tek (dergi)|Ülkü-Tek	İki aylık, Teknik Araştırma ve İnceleme Dergisi	Ocak 1974 - 1978	Ülkücü Teknik Elemenlar Derneği
Bizim Gergef (dergi)|Bizim Gergef		Mayıs 1977 - 1980	Ülkü Ocakları Derneği Genel Merkezi Kızlar Masası	Türk Kızının Sesi
Çaylak (dergi)|Çaylak	Milllî Mizah Dergisi	1977 - 1979		Güldürürken düşündürür
Divan (dergi)|Divan	Aylık Kültür ve Edebiyat Dergisi	Kasım 1978
Millî Eğitim ve Kültür (dergi)|Millî Eğitim ve Kültür	3 aylık, İlmî Araştırma Dergisi	Aralık 1978
Türkiye ve Dünya (dergi)|Türkiye ve Dünya	3 aylık, Fikir ve İnceleme Dergisi	Ocak 1980 -
Hergün (gazete)|Hergün		1975 -		Daha Güzel - Daha Güçlü Türkiye
Millet (günlük gazete)|Millet	Milliyetçi - Ülkücü - Siyasi Sabah Gazetesi	1975 -
Orta Doğu (günlük gazete)|Orta Doğu		1974 -1980
Sancak Dergisi (aylık yerel dergi)|Sancak		2007 -2008		Elimizdeki Sancak Yere Düşmeyecek !

Ülkücü hareketin bazı önemli isimleri

• Alparslan Türkeş
• Muhsin Yazıcıoğlu
• Seyyid Ahmet Arvasi
• Sadi Somuncuoğlu
• Erol Güngör
• Galip Erdem
• Dündar Taşer
• İsmail Gaspıralı
• Ziya Gökalp
• Hüseyin Nihal Atsız

Kaynakça

• Hakkı Öznur, Ülkücü Hareket, (6 Ciltli), Alternatif Yayınları, Ankara, 1999. ISBN 975-8356-00-3 (Tk.No)
• Hüdavendigar Onur, Türk Sağı Sözlüğü, Burak Yayınları, İstanbul, 2001. ISBN 975-7645-78-8
• Jacom M. Landau, Pan-Turkism - From Irredentism to Cooperation, Indiana University Press, Indiana, 1995, ISBN 0-253-32869-1
• Ülkü Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfı Genel Merkezi Web Sitesi - http://www.ulkuocaklari.org.tr/
• Başbuğ Türkeş - http://ulkucu.vs.tc/basbug-turkes/

Ayrıca bakınız

• Milliyetçi Hareket Partisi
• Ülkü Ocakları Derneği
• Hüseyin Nihal Atsız
• 9 Işık Doktrini