Honduras
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Honduras Cumhuriyeti República de Honduras |
|||
|
|||
 |
|||
| Resmi dil | İspanyolca | ||
| Başkent | Tegucigalpa | ||
| En büyük kent | Tegucigalpa | ||
| Siyasi sistem | Cumhuriyet | ||
| Başkan (de jure) | Manuel Zelaya | ||
| Başkan (de facto) | Roberto Micheletti | ||
| Yüzölçümü - Toplam - Su %'si |
Ülkeler arasında 102'inci2 112.090 km² %0 |
||
| Nüfus - Toplam (?) - Nüfus yoğunluğu |
Ülkeler arasında 96'üncü 7,483,763 64/km² |
||
| Para birimi | Lempira (HNL) | ||
| Saat dilimi | CST (UTC-6) | ||
| Ulusal marş | Himno Nacional de Honduras | ||
| İnternet alan adı | .hn | ||
| Uluslararası telefon kodu | +504 | ||
'Honduras, Orta Amerika'da bir demokratik cumhuriyettir. Britanya Hondurasından (yani Belize) farklı olarak İspanyol Hondruras 'ı olarak da bilinir. Batısında Guatemala, güneybatısında El Salvador, güneydoğusunda Nikaragua bulunur.
Konu başlıkları |
[değiştir] Coğrafya
Orta Amerika'da, Karayip Denizi kıyısında, Guatemala ve Nikaragua arasında ve Kuzey Pasifik Okyanusu kıyısında, El Salvador ve Nikaragua arasında yer alır.Alçak arazilerde subtropikal iklim, yükseklerde ve dağlarda ise ılıman iklim görülmektedir.İç kısımlarda çoğunlukla dağlar, kıyı bölgelerinde dar ovalar yer almaktadır. Ülkenin en yüksek noktası: Cerro Las Minas 2,870 m olup ülkede kereste, altın, gümüş, bakır, kurşun, çinko, demir, antimon, kömür, balık, hidro enerji gibi doğal kaynaklar bulunmaktadır.Hafif depremler yaygındır; Karayip kıyılarında kasırga ve su baskınları zarara yol açar. Yazları sıcak ve kurak kışları yağışlıdır.
[değiştir] Nüfus
Nüfusu 6,7 milyona varan Honduras'ta kilometrekareye 60 kişi düşmektedir. Halkın yarısından çoğu kırsal (%53) alanda yaşamaktadır fakat 1998'deki Mitch kasırgasının ardından şehre göçte artış gözlenmiştir.
Honduras halkı kökenlerine göre üç ana gruba ayrılır:
- ladinos: Maya soyundan gelirler ve halkın %90'ını oluştururlar. Komşu ülkelerin aksine Honduras'ta Maya soyundan gelmek gurur veya utanç kaynağı olarak görülmez.
- garífuna: Siyah tenli Karayip bölgesi insanlarıdırlar. Nüfusun %2'sini (180.000) oluştururlar.
- indígenas: (yerliler)
- Miskito: 35.000 kişi
- Sumu Twahka: 730 kişi
- Paya: 3000 kişi
- Lenca: 80.000 - 100.000 kişi
- Chortí: 55.000 kişi
- Jicaque/Tolupane
Son dönemde ortalama yaşam süresi kadınlarda 67, erkelerde ise 65 yıla yükselmiştir. Ülkede her 1600 kişiye bir doktor düşerken her 900 kişiye de hastanede bir yatak düşmektedir. Binde 30 bebek ölümlerine rastlanmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)'nun verilerine göre halkın gıda gereksinimi %98'lik bir oranla giderilmesine rağmen halkın yarısına yakın bir kısmı hatalı veya yetersiz beslenmeden muzdariptir.
Ülkede okuma yazma oranı %76'dır (kadınlarda ve erkeklerde ortalama aynı). Kırsal alanda okuma yazma oranı şehre kıyasla oldukça düşüktür.
Son yıllarda gözlenen hızlı nüfus artışı (2004 verilerine göre %2,2) nedeniyle Honduras'ta nüfusun yarısından çoğunu 18 yaşın altındaki çocuklar ve gençler oluşturmaktadır. Nüfus, son dönemdeki hızıyla artmaya devam ederse 2025'te toplam nüfusun 14 milyona ulaşması beklenmektedir. Yalnız hızlı nüfus artışı Honduras'ta fakirliğin sebebi olarak görülmemektedir.
[değiştir] Politika
Honduras tarihinde İspanyol tesiri büyüktür. Uzun yıllar İspanyolların ticari dominyonu olarak kalan Honduras, bağımsızlığını kazandıktan sonra da kargaşa bitmemiştir. Bağımsızlıktan sonra El Salvador ile savaş durumuna gelen Honduras, bu olaydan dolayı ekonomik açıdan büyük kayıplar yaşamıştır. Hatta bir dünya kupası maçında El Salvadorlu futbolcuların kaldığı otel, Honduraslı vatandaşlar tarafından kundaklanmak istenmiştir. Bu olayın yankıları Honduras'ta hâlâ sürmektedir. Bu gün Honduras dünyanın birçok ülkesine göç veren ülkelerin başında gelmektedir.
[değiştir] 2009 Darbesi
Ana Madde: 2009 Honduras Darbesi
28 Haziran 2009'da askeri güçler, devlet başkanlığına baskın yaparak Manuel Zelaya'ya karşı darbe yapmış ve iktidardan indirmişlerdir. Bu konuda Dünya'da, özellikle Amerika kıtasında büyük bir kriz başlamıştır.
[değiştir] Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar
BCIE, CACM (Orta Amerika Ortak Pazarı), ECLAC (Birleşmiş Milletler Latin Amerika ve Karayipler Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IADB (Amerika Bölgesi Kalkınma Bankası), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), LAES, LAIA (Latin Amerika Entegrasyon Birliği), MINURSO (BM Bati Sahra Referandum Misyonu), NAM, OAS (Amerika Devletleri Teşkilatı), OPANAL, OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), PCA (Daimi Hakemlik Mahkemesi), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WCL (Dünya Emek Konfederasyonu), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)
[değiştir] Ekonomi
Honduras'ın ekonomisi tropik fırtına Mitch'den önce ve Mitch'den sonra olmak üzere iki ayrı şekilde ele alınabilir. 1998 öncesi %80'lerde olan fakirlik, 1998'de yaşanan felaketten sonra daha da artmıştır. Bu değişim işsizlik oranında da sayılara yansır. Fırtına öncesi %31 olan işsizlik oranı 1998'i takip eden yıllarda %44'e kadar ulaşmıştır. 2003 yılında bu oranın tekrar %27'ye düştüğü belirtilmektedir.
Latin Amerika ve Karayip Ülkeleri Ekonomi Komisyonu (ECLAC)'nin hesaplamalarına göre Mitch 3,8 milyar dolarlık maddi hasara yol açmıştır ve bu rakam Honduras'ın Gayri Safi Milli Hasıla'sının %70'ine denk gelmektedir. Hükümet yeniden yapılanmanın 5 milyar dolara mal olacağını tahmin etmektedir.
[değiştir] Dış bağlantılar
- Honduras Ülke Bilgileri
- Hükümet Darbesine Karşı Halk Ayaklanması
- Zelaya Hakkında
- Honduras'ta Solcu Başkana Darbe
- Honduras'ta darbeciler ayak diriyor
- Honduras darbesinde gizli ABD parmağı
- Zelaya: Ülkeme dönüyorum
 |
Wikimedia Commons'da Honduras ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur. |
[değiştir] Seyahat rehberleri
- Honduras Tips - The official Travel Guide of Honduras (İngilizce ve İspanyolca)
- Honduras.com (İngilizce)
- Lets Go Honduras (İspanyolca ve İngilizce)
[değiştir] Gazeteler
- El Heraldo (İspanyolca)
- La Prensa (İspanyolca. Okumak için siteye kaydolmak gerekiyor [ücretsiz])
- El Tiempo (İspanyolca)
- La Tribuna (İspanyolca)
- Honduras This Week (İngilizce)
[değiştir] Kaynakça
- Hans-Gerd Spelleken: Honduras (2005), Reise Know-How Verlag Peter Rump GmbH
- Wikipedia (Deutsch)
- Wikipedia (Español)
