Vietnam

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti


Bayrak	Amblem

Milli Marş:Tiến Quân Ca

Başkent

En Büyük Şehir

Hanoi
21°2′K, 105°51′D
Ho Şi Mingh

Resmi dil

Vietnamca

Yönetim
- Başkan
- Başbakan

Sosyalist Cumhuriyet
Nguyễn Minh Triết
Nguyễn Tấn Dũng

Bağımsızlık
- Tarih

Fransa'dan
2 Eylül 1945

Yüzölçümü
- Toplam
- Su(%)

331,690 km² (65.)
%1.3

Nüfus
- Toplam
- Yoğunluk

87,375,000 (13.)
253/km²(46.)

GSMH
- Toplam
- Kişi Başına

262.5 milyar dolar (36.)
3,100 dolar (123.)

Para Birimi

Dong

Saat Dilimi

UTC+7

İnternet Alan Adı

.vn

Telefon Kodu

+84

Vietnam, (Vietnamca:Việt Nam). Güneydoğu Asya'da, Çinhindi Yarımadası'nın doğusunu kaplayan bir ülkedir. Uzun dar bir kara parçası üzerinde yer alan Vietnam'ı, kuzeyde bırakan Çin, batıda Kamboçya ile Laos, güneyde ve doğuda Güney Çin önce Kuzey Vietnam ve Güney Vietnam olarak iki ayrı cumhuriyete bölünmüş olan ülke, 1976'da Vietnam sosyalist Cumhuriyeti olarak birleşmiştir. Vietnam dağlık bir ülkedir. Song-Koi ve Mekong deltaları önemli alçak düzlüktedir. Kıyı ovaları doğruda yer alır. Ormanlık, dağlık bölge geri kalan toprakların büyük bir bölümünü kaplar. Başlıca ürünleri; pirinç, manyok, kocadarı, mısır, kahve, çay, kauçuk, el işleridir. Önemli kentleri; Ho Şi Mingh, Hanoi, Haifong'dur. Eğitim; 12 yaşına kadar parasız ve zorunludur. Kuzey Vietnam ile Güney Vietnam 1976'da tek ülke olarak birleşti, ama yıllarca süren savaş ve bombardıman sonucu büyük bir yıkıma uğramıştır.

Vietnam haritası

[değiştir] Tarih

Ana madde: Vietnam Savaşı

Vietnam 19. yüzyılda Çinhindi olarak (Kamboçya-Laos-Vietnam) Fransa tarafından sömürgeleştirildi. Yoğunlukla köylü olan halk topraklarından olduğu için Fransız hükümetine karşı tepkiliydi. Arada milliyetçi ayaklanmalar olduysa da bir başarı elde edilemedi. Japonya'nın Vietnam'ı işgaliyle zayıflayan otoriteye karşı bağımsızlık hareketi ligi Vietminh 2 Eylül 1945'te cumhuriyeti ilan etti. Bu Fransa ile Vietnamlı komünist lider Ho chi Mingh'i karşı karşıya getirdi. Moskova'da bağlantıları olan, Çin'den silah desteği alan ve Mao Zedong'un Kuomingtang'a karşı başarıyla yürüttüğü gerilla hareketi taktiklerini bilen Ho Şi Mingh karşısında duramayan Fransa 1954'ün Mayıs ayında teslim oldu. 1956'da seçim yapılarak tekrar birleştirilmek üzere Vietnam ikiye bölündü. Kuzeyde Ho Şi Mingh'in komünist hükümeti ve güneyde Fransa'nın desteklediği Ngo Dinh Diem hükümeti kuruldu, fakat söz konusu seçim gerçekleşmedi. Saygon'daki hükümet ABD destekli otoriter bir politika izlemekteydi. Bu güneyde tepkilerin artmasına neden oldu ve kuzeyden silah desteği alan Vietkong cephesi kurularak ABD'nin de dahil olduğu iç savaş başladı. Amerikalı askerler teknik açıdan üstün olsalar da coğrafyasını bilmedikleri bir yerde, alışkın olmadıkları gerilla taktikleri karşısında çok şansları olmuyordu. 1968'de Vietkong "Tet" saldırısını başlattı, 1973'te ateşkes ilan edilse de kısa süre sonra savaş yeniden başladı. Sonunda 30 Nisan 1975'te Vietcong'un Saygon'u ele geçirmesiyle son buldu.^[1]

[değiştir] Yönetim

Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti tek partilidir. 1975'deki anayasanın değiştirilmesiyle 1992'nin Nisan ayında yeni anayasa kabul edildi. Komünist partinin idari anlayışı yönetimin, politikanın bütün birimlerinde tekrar uygulandı. Seçimlere muhalefet etme yetkisi sadece Komünist parti ve onun organizasyonlarına verildi. Bunlar Vietnam Anayurt Cephesi çalışanlarını ve esnaf ticaret birliklerini kapsar. Her ne kadar eyalet kamusal yönetimi sosyalist olsa bile, onun uygulanması, 1990'lardan beri azalarak devam eden ideolojik etkisi altındadır. Vietnam Cumhurbaşkanı görünürde eyalet başkanı olsa bile normalde Vietnam ordusunun baş komutanıdır. Ayrıca Ulusal Savunma ve Güvenlik makamındadır. Vietnam Başbakanı Nguyan Tan Dung hükümetin başıdır. Ayrıca 3 yardımcı bakandan oluşan Bakanlar kurulunun ve 26 bakanın başkanıdır

[değiştir] Siyasi Bölgeler

Vietnam 59 eyalete veya şehre (Vietnamca tỉnh olarak bilinir ) bölünmüştür. Ayrıca şehirlerle aynı seviyede olan (şehir statüsünde bulunan) 5 merkezi yönetim birimi vardır.

Bu şehirler; ilçe, kasaba ve köy gibi alt bölümlere ayrılmıştır.

Merkezi yönetim birimi, nahiye ve köy gibi alt bölümlere ayrılır.

[değiştir] Coğrafi Yapı ve İklim

Vietnam yaklaşık olarak 331.688 km² lik alanıyla İtalya'dan daha büyük hemen hemen Almanya kadardır. (Hoang Sa ve Truong Sa adaları hariç) Çevresi 4.639 km.dir. Tepeler ve dağlar ülkenin %20'den fazlasını kaplar.