Burundi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Republika y'u Burundi République du Burundi Burundi Cumhuriyeti
Bayrak Arma
Slogan: Unité, Travail, Progrès (Fransızcada Birlik, İş, İlerleme)
Ulusal marş: Burundi bwacu
Başkent	Bujumbura 3°30′ G 30°0′ D
En büyük şehir	Bujumbura
Resmi dil	Kirundi ve Fransızca. Svahili de konuşulur.
Devlet Devlet Başkanı	cumhuriyet Pierre Nkurunziza
Bağımsızlık Tarih	Belçika'dan ayrılma 1 Temmuz 1962
Yüzölçümü  • Toplam  • Su (%)	27.830 km² (142'nci) % 7,8
Nüfus  • 2003 tahmini  • 1978 sayımı  • Yoğunluk	6.054.714 (99'uncu-) 3.589.434 (-) 206,1/km²/km² (52'nci)
GSMH (SAGP)  • Toplam  • Kişi başına	2003 tahmini 4,5171 (142'nci) 627 (163)
Para birimi	Burundi Frankı (BIF)
Saat dilimi  • Yaz saati	EET (UTC+2) (UTC) (UTC+2)
İnternet alan adı	.bi
Telefon kodu	+257

Burundi, Orta Afrika'da, Büyük Göller bölgesinde küçük bir ülkedir. Tanzanya, Ruanda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Zaire) ile komşudur, Tanganika Gölü ile kıyısı vardır. Nüfusunun %85'i Hutulardan, geri kalanın çoğunluğu Tutsilerden oluşur. Küçük bir kısmı Twa (Pigme) ve birkaç bin Avrupalı ve Güneydoğu Asyalıdır.

Ülkenin adı, komşu ülke Ruanda'da 2004'te dünyanın gözü önünde gerçekleşen etnik savaşlar yüzünden çok duyulmuştur ve bu savaşta 1 milyon kadar insan öldürülmüştür (Büyük çoğunluğu Tutsi, daha az bir kısmı Hutu). Katliamın nedenlerine ilişkin düşüncelerden biri, Hutuların Bantu kökenli, Tutsilerin ise Hami ırktan olduğunun kabul edilmesi ve bu farklılığın bir etnik nefret sebebi yapılmasıdır.Ülkede dini inanç oranı; Hıristiyan %67 (Roma Katolikleri %62, Protestanlar %5), yerel inançlar %23, Müslüman %10'dur.

Konu başlıkları 1 Tarihi 2 Hutu ve Tutsi kabileleri Savaşı 3 Coğrafya 4 Siyasi yapısı ve Kamu Yönetimi 5 BINUB 6 Ekonomi

[değiştir] Tarihi

[değiştir] Hutu ve Tutsi kabileleri Savaşı

Hem hutular hem de Tutsiler Kirundi denilen ortak bir dili kullanmaktadır. Ayrıca fiziksel olarak kimin Hutu kimin Tutsi olduğunu tespit etmek güçtür. Bununla birlikte daha eğitimli oldukları iddia edilen Tutsilerin nufusun ancak %15 ini oluşturmalarına rağmen geçmişte ülke yöteniminde ve askeri yapı içerisinde daha fazla söz sahibi olmalarından kaynaklanmıştır. krallık yönetiminde Cumhuriyete geçişte nufusun çoğunluğu Hutu olması nedeniyle seçilen Hutu kökenli Cumhurbaşkanı etkin ve zengin olan Tutsi ler tarafından kabullenilememiş ve süikastle öldürülmüştür. Ondan sonra gelen cumhurbaşkanı da (Tutsi kökeninden) Hutular tarafından öldürülünce iki kabile arasındaki gerilim artmış ve iki taraftan da toplu kıyımlar meydana gelmiştir.

[değiştir] Coğrafya

Orta Afrika'da, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin doğusunda yer almaktadır.Demokratik Kongo Cumhuriyeti 233 km, Rvanda 290 km, Tanzanya 451 km boyunca kara sınırı bulunmaktadır.ÜlkedeEkvator iklimi etkili olmaktadır.Tepelik ve dağlık araziye sahiptir, doğuya gidildikçe dağların yerini yaylalara bıraktığı görülmektedir.En yüksek noktası: Heha Dağı 2,670 m'dir.Nikel, uranyum, nadir oksitler, bataklık kömürü, kobalt, bakır, platin, vanadyum gibi doğal kaynaklar bulunmaktadır.Ülkede etkili olan iki büyük coğrafi olay seller ve kuraklıktır.

[değiştir] Siyasi yapısı ve Kamu Yönetimi

Ülke anayasası çok kazuistik bir yöntemle hazırlanmıştır. Burundi de mevcut kabile savaşları nedeniyle kamu yönetimi ve siyasi yapıda kabilelerin ne kadar yer alacağı anayasada belirtilmiştir. Anayasaya göre cumhurbaşkan yardımcılarından biri Hutu kabilesinden digeri ise Tutsi kabilesinden olmak zorundadır. Kamu yönetiminin ise %60 ını Hutu lar %40 ise Tutsilerin oluşturacağı anayasada yer almaktadır. parlementoları genel seçim esaslarına göre seçilen milletvekillerinin oluşturduğu parlemento ile bölgeleri ve oranlarına göre Hutu ve Tutsileri temsil eden bir senetoları bulunmaktadır.

[değiştir] BINUB

Birleşmiş milletler entegre burosu olarak çevrilen BINUB burundide iç savaştan sonra demokraiye geçisi gözlemleyen bir BM barışı koruma misyonudur. Değişik ülkelerin polis asker ve gönüllülerinden oluğan BINUB da Türkiyeden bir Polis amiri de güvenlik konularında danışman olarak gorev yapmaktadır.

[değiştir] Ekonomi

Ekonomiye genel bakış: Burundi kara ile çevrili, zayıf imalat sektörü ve fakir kaynakları olan bir ülkedir. Nüfusun büyük bölümü tarımla uğraşır. Ekonomik iyileşmenin dayanağı dış kazancın %80'ini oluşturan kahvedir. Ekim 1993'ten beri, belki 250.00 kişinin ölümü ve 800.000 inin yurdundan edilmesiyle sonuçlanan etnik kökenli büyük şiddetten dolayı ulus büyük acılar çekmiştir. Yiyecek, ilaç ve elektrik stokları yetersiz kalmıştır.

g • t • d Afrika ülkeleri
Kuzey Afrika Cezayir • Fas • Libya • Mısır • Moritanya • Sudan • Tunus Batı Afrika Benin • Burkina Faso • Fildişi Sahili • Gambiya • Gana • Gine • Gine Bissau • Liberya • Mali • Nijer • Nijerya • Senegal • Sierra Leone • Togo • Yeşilburun Orta Afrika Çad • Demokratik Kongo Cumhuriyeti • Ekvator Ginesi • Gabon • Kamerun • Kongo Cumhuriyeti • Orta Afrika Cumhuriyeti • São Tomé ve Príncipe Doğu Afrika Burundi • Cibuti • Eritre • Etiyopya • Kenya • Ruanda • Seyşel Adaları • Somali • Tanzanya • Uganda Güney Afrika Angola • Botsvana • Güney Afrika • Komorlar • Lesoto • Madagaskar • Malavi • Mauritius • Mozambik • Namibya • Svaziland • Zambiya • Zimbabve Diğer siyasî varlıklar Batı Sahra1 • Ceuta2 • Îles Éparses2 • Kanarya Adaları2 • Madeira2 • Mayotte2 • Melilla2 • Puntland3 • Réunion2 • Saint Helena2 • Somaliland3 • Zangibar
1 Belli oranda tanınan ve tanınmayan ülkeler. 2 Diğer kıtalarda bulunan ülkelere bağımlı olan topraklar. 3 Herhangi bir tanınmaya sahip olmayan ülkeler.