Nihat Erim

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İsmail Nihat Erim
Türkiye Başbakanı
Görev süresi
26 Mart 1971 – 22 Mayıs 1972
Yerine geldiği Süleyman Demirel
Yerine gelen Ferit Melen
Türkiye Büyük Millet Meclisi
7., 8., 12., 13. ve 14. dönem milletvekili
Seçim Bölgesi 1943 – Kocaeli
1946 – Kocaeli
1961 – Kocaeli
1965 – Kocaeli
1969 – Kocaeli
Kişi bilgileri
Doğum 1912
Kandıra, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 19 Temmuz 1980 (68 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Partisi Cumhuriyet Halk Partisi

İsmail Nihat Erim, (d. 1912, Kandıra, Kocaeli) – (ö. 19 Temmuz 1980, İstanbul), 1971-1972 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti başbakanı.[1]

Yaşam öyküsü[değiştir | kaynağı değiştir]

1912’de Kocaeli'nin Kandıra ilçesinde doğdu. Aslen Ardahan'ın Posof ilçesine bağlı Erim köyündendir. Soyadını da oradan almıştır. Galatasaray Lisesi’ni, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Paris Hukuk Fakültesi’nde doktora yaptı. 1939’da Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne kamu hukuku doçentliğine atandı; 1941’de profesörlüğe yükseldi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ndeki kamu hukuku derslerine ek olarak Siyasal Bilgiler Okulu’nda devletler hukuku dersleri verdi. 1959-1961 arasında BM Uluslarası Hukuk Komisyonu üyesi olarak görev almıştır.

Siyasî kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

1943-1950 arasında CHP milletvekili olarak TBMM’de bulundu; 2. Hasan Saka Hükümeti’nde Bayındırlık Bakanlığı, Günaltay Hükümeti’nde başbakan yardımcılığı yaptı. CHP, muhalefete geçtikten sonra partinin yayın organı Ulus’un başyazarlığını üstlendi. Bu gazetenin 1953’te kapanması üzerine 1955’e kadar Yeni Ulus ve Halkçı gazetelerini çıkardı. Başbakan Menderes’in isteği üzerine Kıbrıs Cumhuriyeti anayasasının hazırlanışında görev aldı. 1961’de CHP milletvekili olarak yeniden TBMM’ye döndü. CHP içinde Bülent Ecevit'in başlattığı Ortanın Solu hareketine katıldı, daha sonra CHP'den ayrılarak Cumhuriyetçi Güven Partisi'ni kuran Prof. Dr. Turhan Feyzioğlu'yla birlikte muhalefet etti.

12 Mart 1971 Muhtırası’nın ardından CHP’den ayrılması koşuluyla hükümeti kurmakla görevlendirildi. 26 Mart 1971’de kurduğu partilerüstü hükümet 3 Aralık 1971’de istifa etti. Yeniden hükümeti kurmakla görevlendirildi; kurduğu 34. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti 22 Mayıs 1972’ye kadar işbaşında kaldı. 1977’ye kadar Cumhuriyet Senatosu’nda kontenjan senatörü olarak görev yaptı.

Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan'ın idam edilmesine kadar varacak Balyoz Harekâtı olarak bilinen uygulamaları başlatması nedeniyle Balyoz lakabıyla anılır. "Gerekirse demokrasilerin üstüne şal örtmeli" sözü nedeniyle de Aziz Nesin tarafından kendisine Şalcı Nihat denmiştir.[2][3]

Kıbrıs’la ilgili anı ve gözlemlerini Bildiğim ve Gördüğüm Ölçüler İçinde Kıbrıs adıyla 1975’te kitaplaştırdı. 19 Temmuz 1980’de İstanbul Dragos'taki evinin yakınında Mahir Çayan ve arkadaşlarının intikamının alınması adına Dev-Sol militanları tarafından suikaste uğradı. Mezarı Zincirlikuyu Mezarlığı'ndadır.[4]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta Nihat Erim ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.

Siyasi görevi
Önce gelen:
Süleyman Demirel
Türkiye Başbakanı
26 Mart 1971 - 22 Mayıs 1972
Sonra gelen:
Ferit Melen
Önce gelen:
Faik Ahmet Barutçu
Türkiye Başbakan Yardımcısı
16 Ocak 1949 - 22 Mayıs 1950
Sonra gelen:
Samet Ağaoğlu
Önce gelen:
Kasım Gülek
Türkiye Bayındırlık Bakanı
10 Haziran 1948 - 16 Ocak 1949
Sonra gelen:
Hasan Şevket Adalan