Gine

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
République de Guinée
Gine Cumhuriyeti
Gine bayrağı Gine arması
Bayrak Arma
Slogan: Travail, Justice, Solidarité
Ulusal marş: Liberté
Haritada Gine
Başkent Conakry
9°31′N, 13°42′W
En büyük şehir Conakry
Resmî dil(ler) Fransızca
Hükûmet Cunta
 - Cumhurbaşkanı Moussa Dadis Camara
 - Başbakan Kabiné Komara
Bağımsızlık Fransa'dan 
 - İlan etti 2 Ekim, 1958 
Yüzölçümü  
 - Toplam 245,857 km² (78.)
  94,926 sq mi 
 - Sular (%)
Nüfus  
 - 2005 yılında 9,402,000 (83.)
 - Yoğunluk 38/km² (164.)
98/sq mi 
GSMH

(Satın alma gücü paritesi)

2005 tahmini
 - Toplam 18.879 milyar $ (111.)
 - kişi başına 2,035 $ (142.)
Gelişmişlik Endeksi (2004) 0.445 (160.) – düşük
Para birimi Gine Frankı (CNF)
Saat dilimi (UTC)
İnternet alan adı .gn
Telefon kodu +224

Gine Cumhuriyeti, Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Kuzeyinde Senegal, Gine Bissau, güneyinde Sierra Leone ve Liberya, doğusunda Mali, Fildişi Sahili; batısında ise Atlas Okyanusu bulunur. Ülkenin ismi, 'Guinea', asıl olarak Berberi'lerin Sahra Çölünün güneyi ve Gine Körfezi arasındaki bölgeye verdikleri isimden gelir (kabaca, siyahların ülkesi demek).

Konu başlıkları

[değiştir] Tarih

Avrupalılar buraya ilk olarak 16'ncı yüzyılda köle ticareti için geldiler. Gine, 1958'de Fransa'dan bağımsızlığını kazandı. Ahmed Sékou Touré'nin diktatörlüğünde muhaliflere baskı yapan ve sosyalist ekonomi benimseyen uzun bir yönetim devam etti. Onun ölümünden sonra 1984'te Lansana Conté yönetimi ele aldı. 1993'te seçimler yapıldıysa da tartışmalı hale geldi. 2005 itibariyle ülkenin durumu halen kritiktir ve Uluslararası Kriz Grubu'na göre (International Crisis Group) 'zayıf ülke' statüsüne girme tehlikesindedir. Ülkede bir Daimi Birleşmiş Milletler Misyonu mevcuttur.2008 yılında Askeri cunta yönetimi devralmıştır.

[değiştir] Coğrafya

Batı Afrika'da, Kuzey Atlas Okyanusunun kıyısında, Gine Bissau ile Sierra Leone arasında yer alır.Fildişi sahili 610 km, Gine Bissau 386 km, Liberya 563 km, Mali 858 km, Senegal 330 km, Sierra Leone 652 km boyunca sınırı bulunur. İklimi genellikle sıcak ve nemlidir; Haziran - Kasım yağmur mevsimi, Aralık Mayıs kuru mevsimdir.Kıyıda düz ovalar, iç kısımlarda tepelikli dağlık arazi yer alır.En alçak noktası: Atlas Okyanusu 0 m; en yüksek noktası: Nimba tepesi 1,752 m'dir.Boksit, demir yatakları, elmas, altın, uranyum, hidro güç, balık doğal kaynaklarındandır.

[değiştir] Nüfus

Toplam nüfusu 2006 verilerine göre 9,690,223 olup ortalama yaşam süresi 50.7 yıldır. Nüfusun etnik dağılımı ;Peuhl %40, Malinke %30, Soussou %20, küçük etnik gruplar %10 dur.Müslümanlar %85, Hıristiyan %8, yerel inançlar %7 lik bir dilimi kapsar Resmi dil Fransızcadır.Okur yazar oranı ise oldukça düşüktür

  • Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
    • toplam nüfusta: %35.9
    • erkekler: %49.9
    • kadınlar: %21.9 (1995 verileri)

[değiştir] Ekonomi

Boksit, elmas, altın, uranyum, demir cevheri, su gücü, balıkçılık, ülkenin temel kaynaklarıdır. Sulanabilir alanı çok azdır. Dünya boksit üretiminde %30'luk paya sahiptir. İhracatın büyük kısmı maden ihracına dayalıdır.

  • Tarım ürünleri: Pirinç, kahve, fıstık, palmiye tohumu, manyok, muz, tatlı patates, sığır, koyun, keçi, kereste
  • İhracat: 615.1 milyon $ (2006 verileri)
    • İhracat ürünleri: Boksit, alüminyum, altın, elmas, kahve, balık, tarım ürünleri
    • İhracat ortakları: Rusya %14.6, Güney Kore %11.3, İspanya %10.2, Ukrayna %7.9, ABD %6.1, İrlanda %6, Fransa %5.7, Almanya %5, Belçika %4.5 (2005)
  • İthalat: 730 milyon $ (2006 verileri)
    • İthalat ürünleri: Petrol ürünleri, metaller, makine, taşıt ekipmanları, tekstil, hububat ve diğer gıda maddeleri
    • İthalat ortakları: Çin %8.5, ABD %7.3, Fransa %7.2, Fildişi Sahili %5.2, İtalya %4.7, Belçika %4.1 (2005)
  • Dış borç tutarı: 3.46 milyar $ (2003 verileri)

[değiştir] Yönetimi

2009 yılının başlarında askeri cunta yönetimi ele almış. ülkede siviller sıkça ve kanlı bir biçinde ezilmeye başlanmıştır.

[değiştir] İdari bölümler

33 bölge ve 1 özel alan; Beyla, Boffa, Boke, Conakry, Coyah, Dabola, Dalaba, Dinguiraye, Dubreka, Faranah, Forecariah, Fria, Gaoual, Gueckedou, Kankan, Kerouane, Kindia, Kissidougou, Koubia, Koundara, Kouroussa, Labe, Lelouma, Lola, Macenta, Mali, Mamou, Mandiana, Nzerekore, Pita, Siguiri, Telimele, Tougue, Yomou

[değiştir] Bağımsızlık günü

  • 2 Ekim 1958 (Fransa'dan)

[değiştir] Milli bayram'

  • Bağımsızlık günü, 2 Ekim (1958)

[değiştir] Anayasa

  • 23 Aralık 1880 (Loi Fundamentale)

[değiştir] Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar

ACCT, ACP (Afrika - Karayip - Pasifik Ülkeleri), AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), ECA (Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu), ECOWAS (Batı Afrika Ekonomik Topluluğu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), MINURSO (BM Bati Sahra Referandum Misyonu), NAM, OAU (Afrika Birliği Teşkilatı), OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), UN (Birleşmiş Milletler), UNAMSIL (BM Sierra Leone Misyonu), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WCL (Dünya Emek Konfederasyonu), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)

[değiştir] Dış bağlantılar


"http://tr.wikipedia.org/wiki/Gine" adresinden alındı.
Diğer diller