Çeçenler

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Çeçenler (Nohçi)
Toplam Nüfus

1,5 - 2 milyon (tahmin)
(Çeçen diasporası dahil))

Önemli Bölgeler
Rusya Federasyonu 1,5 milyon
(Çeçenya ve diğer Rusya cumhuriyetleri)
Çeçenya 1.250.000
Dağıstan 97.000
(mülteciler dahil)
İnguşetya 97.000
(mülteciler dahil)
Kuzey Osetya 5.000
Kabardey-Balkarya 5.000
Moskova 100.000
Uzak Doğu Rusyası 20.000
Krasnodar Kray 3.000
Stavropol Kray 13.000
Gürcistan 40.000
Ürdün 47.000
Türkiye 90.000
Kazakistan Kazakistan 75.000
Suriye Suriye 40.000
Suudi Arabistan 20.000
Azerbaycan 10.000 (tahmin)
Diğer ülkeler 250.000 - 500.000
Dil(ler)
Çeçence, Rusça
Din(ler)
Sünni İslam
İlgili Etnik Gruplar
İnguşlar, Batslar, Kistler

Çeçenler (Çeçence: Hохчи / Nohçi) , Kuzey Kafkasya’nın yerel halklarından biridir. Kendilerini Nohçii (tekil Nohçi veya Nohço) olarak adlandırırlar. Bu ad, Çeçenlerin Nohçmekhahoi adlı kabilesinden ve bu kabilenin topraklarından gelir.

Konu başlıkları

[değiştir] Adın kökeni

Çeçen adının ise Nohçi karşılığı olarak Farsçada geldiği sanılır. Çeçen adı ilk kez 8. yüzyıl Arap kaynaklarında geçer. Yaygın bir geleneğe göre Rusça’daki Çeçen terimi, Çeçenlerin 1732’de Rus askerlerini yenilgiye uğrattığı Çeçen-aul köyüne dayanır. Ancak bunun yanlış olduğu, 1692’den önce Rus kaynaklarında Çeçen teriminin bulunmadığı, bu terimin muhtemelen Kabardeyce’deki “Şaşen” adından geldiği ileri sürülür.

[değiştir] Coğrafi dağılım

Çeçenler, Rusya Federasyonu içinde yer alan Çeçenya’nın yerli halkıdır. Ülke, 1994-1996 arasındaki kanlı savaşta büyük zarar görmüş ve kentler yıkıma uğramıştır. 1996 yılında Çeçen direnişçiler ve Ruslar arasında ateşkes imzalanmıştır.

Çeçen nüfusunun önemli bir bölümü Rusya Federasyonu’nun başka bölgelerinde (özellikle Dağıstan ve Moskova’da) yaşamaktadır. Rusya dışında, Gürcistan, Türkiye, Ürdün ve Suriye’de büyük ölçekli Çeçen nüfusu bulunmaktadır. Bu nüfus, 1850’lerdeki Kafkas Savaşları sırasında Çeçenya’dan göç edenlerin torunlarıdır. Bu dönemde Rusların ele geçirdiği ve Çeçenya ile Kuzey Osetya topraklarının bir bölümünü de içeren yerler İnguşetya olarak adlandırılmıştır. Çeçenler, 1944 yılında Sovyet lideri Stalin’nin emriyle topraklarından sürülmüşlerdir. Ülkelerine ancak Stalin’in ölümünden sonra dönebilmişlerdir.

[değiştir] Çeçenlerin kökeni

Nah kabileleri, Çeçenlerin ve İnguşların atalarıdır. Nahlar 16. yüzyıla değin dağlık bölgelerde yaşıyorlardı. Bu tarihten sonra ovalara inip yerleştiler. Bu tarih aynı zamanda bu halkların Müslümanlaştığı tarih olmuş ve milliyetçi hareketler gelişmeye başlamıştır.

[değiştir] Dil

ÇEÇENLERİN DİLİ:HIRVEKİSTAN ,İSLAM,YAYUDİ DİR

[değiştir] Kültür

Çeçenlerin İslam’dan önce tamamen kendine özgü dinsel gelenekleri ve inançları vardı. Tarımla ilgili çeşitli törenler düzenliyorlardı. Bunlar, yağmur törenleri, Gök Tanrısı Sela ve Tanrıça Tuşoli adına düzenlenen kutlamalar gibi törenlerdi. Çeçen toplumu, Tuhum (Tohum) adı altında örgütlenmiş, tayp (Tayfa) denilen 130 klandan oluşuyordu. Taypler, paylaşılan toprak, kan bağı ve mevcut sıradan ilişiklere dayanıyordu. Ancak savaş sırasında birkaç klan birleşebiliyordu. Taypler, daha küçük topluluklara, yani garlara, gar da nakiyelere ayrılıyordu.

[değiştir] Din

Çeçenlerin çoğunluğu Müslüman’dır. Sünni İslam’ın [[şafii) mezhebine bağlıdırlar. Ancak yaygın olan inanç, Müridizm olarak adlandırılan tasavvuf anlayışıdır. Çeçenler tarikatlara bağlıdırlar. Kuzey Kafkasya’da iki büyük tarikat vardır. Bunlar Nakşibendiye ve Kadiriye tarikatlarıdır. Nakşibendiye Doğu Çeçenya ve Dağıstan’da etkindir. Kadiriye tarikatı ise Çeçenya'nın kalan bölgelerinde ve İnguşetya’da etkilidir.

1950’lrde bölgeye Selefiye de girmiş ve Çeçen savaşında Şamil Basayev’in liderliğinde Selefiyeciler de direnişe katılmışlardır.

[değiştir] Resimler