Batum

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara

Batum Limanı, 1881

Batum kıyıları

Kentin merkezinden bir görünüm

Batum limanı

Batum (Gürcüce: ბათუმი / Batumi), Gürcistan'ın Karadeniz kıyısında, Acara Özerk Cumhuriyeti'nin yönetim merkezi olan liman kenti. Nüfusu 121.806’dır (2002). Turizm merkezi olan Batum'un yaz aylarında bu nüfus 400.000'i bulmaktadır.

Batum, Transkafkasya Demiryolu’nun ve Bakü petrol boru hattının son bulduğu önemli liman ve ticaret merkezidir. Türkiye sınırına 20 kilometre uzaklıktadır ve subtropikal iklimin olduğu bölgede bol meyve ve çay yetişir. Petrol rafinerisi ve gemi yapımcılığıyla da tanınmıştır. Türkiye’yi karayoluyla Gürcistan ile Azerbaycan’a ve Orta Asya cumhuriyetlerine bağlayan Sarp Sınır Kapısı Batum’a açılır.

[değiştir] Tarih

Batum’un eski Yunan kolonisi olarak Batis adıyla kurulduğunu sanılır. Kent, ortaçağa değin Gürcü krallıklarının ve prensliklerinin yönetimlerinde kaldı. 16. yüzyılda Osmanlılar tarafından fethedildi. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Çarlık Rusya’nın eline geçti. Ayastefanos ve Berlin antlaşmalarıyla şehir Rusya’ya bırakıldı. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Rusya’nın bölgeden çekilmesiyle şehir Brest-Litovsk Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti’ne geri verildi ve bağımsız bir sancak merkezi oldu. Mondros Mütarekesi uyarınca önce İngilizlere, sonra Gürcülere bırakıldı. 1918 yılında kurulan Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti sınırları [1] içinde kaldı. Misak-ı Milli sınırları içerisinde sayıldığı için, Akif Sümer, Ahmet Fevzi Erdem, Ali Rıza Acara, İmamzade Edip Dinç ve Hahutzade Ahmet Nuri Efendi, Birinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Batum milletvekilleri olarak katıldılar. Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti sınırları içinde kalan Artvin ve Ardahan geri alınırken, Batum Bolşevik ordularının ele geçirdiği Gürcistan’a bırakıldı. Kent, 16 Temmuz 1921'de kurulan Acara Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin yönetim merkezi oldu.Moskova Antlaşması ve daha sonra Kars Antlaşması sonucunda Sovyet Gürcistan'ına bırakılması onandı.

Gürcistan’ın 1991’de bağımsızlığını ilan etmesinden sonra Acara özerk cumhuriyeti yönetiminin başına Aslan Abaşidze geldi ve Batum’da ikamet ederek bölgeyi bir diktatör olarak yönetti. Mayıs 2004’te Abaşidze iktidarı, merkezi yönetimin desteğindeki halk hareketiyle son buldu.

[değiştir] İklim

Batum’da subtropikal iklim egemendir. Kentte ve çevrisinde subtropikal bitkiler yetişir. Parklar, çay plantasyonları ve turunçgiller önemli yer tutar.

Batum’da ortalama sıcaklık 14°C’dir. En soğuk ay olan ocak ortalaması 6°C olarak ölçülür. En sıcak aylar olan temmuz ve ağustos ortalaması ise 22°C olarak gerçekleşir. Batum’da en düşük sıcaklık olarak -7°C ve en yüksek sıcaklık olarak da 40°C kaydedilmiştir.

Aylar	Ocak	Şubat	Mart	Nisan	Mayıs	Haziran	Temmuz	Ağustos	Eylül	Ekim	Kasım	Aralık	Yıl
Ortalama sıcaklık [°C]	6	7	8	12	16	20	22	22	20	16	12	8	14

[değiştir] Ulaşım

Türkiye’de yaptığı havalimanlarıyla tanına TAV’ın yeniden inşa ettiği uluslararası Batum Havalimanı 2007 yılında açıldı. Batum, Mahincauri istasyonundan başlayan demiryoluyla da Tiflis’e bağlanır. Sarp Sınır Kapısı’ndan Gürcistan’a açılan karayolu Batum kentinden geçer.THY 2008 yılından itibaren İstanbul-Batum uçuşlarını başlatmıştır.Türkiye vatandaşları pasaport ve vize aranmaksızın Batum havaalanına inerek Hopa ilçesine gelebilmektedirler.

[değiştir] Nüfus

Batum’un nüfusunun çoğunluğu Gürcülerden (104.313) oluşur. Bunun yanında, Ermeniler (7.517), Ruslar (6.300), Abhazlar (800), Ukraynalılar (770), Rumlar (587), Azeriler (301) ve Osetler (142) gibi diğer etnik kökenden nüfus da bulunmaktadır.

[değiştir] Görülecek yerler

Şehrin görülmeye değer yerleri arasında Osmanlı döneminden kalma Orta Cami adlı cami, Acara Devlet Müzesi, Batum Botanik Bahçesi, İsa'nın 12 havarisinden Aziz Matthias’ın anıt mezarını barındıran Roma döneminden kalma Apsaros kalesi, 20. yüzyılda yapılmasına karşın Gürcü Mimari karakterini yansıtan Eski Postane Binası, Karadeniz kıyısındaki Batum Devlet Parkı, Akvaryum ve sirk sayılabilir ^[1].