TRT 1

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
TRT 1
Trt1yenilogo.png
Tam adı Türkiye Radyo ve Televizyonu 1. kanalı
Kuruluş 31 Ocak 1968 (1968-01-31)
Sahibi Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (1968-günümüz)
Resim formatı 16:9 576i (SDTV)
16:9 1080i (HDTV)
Slogan Türkiye'nin Bir Numaralı Kanalı
Ülke  Türkiye
Dili Türkçe
Yayın alanı Türkiye
Orta Asya
Avrupa
Kuzey Amerika[1]
Genel merkez Ankara
Eski adı TRT Ankara Televizyonu (1968-1986)
TRT İzmir Televizyonu (1970-1986)
TRT İstanbul Televizyonu (1971-1986)
TV1 (1986-1993)
Kardeş kanal(lar) TRT Avaz
TRT Belgesel
TRT Çocuk
TRT Diyanet
TRT Et-Türkiyye
TRT Haber
TRT HD
TRT Müzik
TRT Okul
TRT Spor
TRT Türk
TRT 6
TBMM TV
Websitesi trt1.com.tr
İzlenebilirlik
Karasal yayın
Türkiye geneli (3 Mart 2015 tarihine kadar.) VHF 12
Ankara (3 Kasım 2014 tarihine kadar.) VHF 05, VHF 16, UHF 24 ve UHF 44
Sayısal Karasal Yayın (DVB-T2)[2] Türkiye'nin bazı illerinde[3]
Uydu yayını
Eutelsat 7A 11492 V 30000 3/4 (SD)
10803 H 30000 5/6 (HD)
Türksat 4A 11096 H 30000 5/6 (SD)
11958 V 27500 5/6 (SD)
Türksat 4A 11054 V 30000 3/4 (HD)
D-Smart 26. kanal (SD/HD)
D-Smart Avrupa 26. kanal (SD/HD)
DFH Network 7. Kanal (SD)
Digiturk 23. kanal (SD)
323. kanal (HD)
Türksat TKGS 1. kanal (HD)
660. kanal (SD)
Filbox 11096 H 30000 5/6 (SD)
11054 V 30000 3/4 (HD)
Kablo yayını
Kablo TV S 4 (SD)
Teledünya 9. kanal (HD)
22. kanal (SD)
ADSL ile IPTV
Tivibu Ev 22. kanal (SD)
311.kanal (HD)
İnternet televizyonu
trt1.com.tr İzle (Ücretsiz)

TRT 1 (tam adı: Türkiye Radyo ve Televizyonu 1. kanalı), Türkiye'nin ülke çapında yayın yapan ilk ulusal televizyon kanalıdır. 31 Ocak 1968 tarihinde yayına başlamıştır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT), 1961 Anayasası'nın 121. maddesine göre çıkarılan 24.12.1963 gün ve 359 sayılı yasa ile, tüzel kişiliğe sahip özerk bir Kamu İktisadi Teşebbüsü olarak 1 Mayıs 1964 tarihinde kurulmuş ve yine sözü edilen yasa gereğince, radyo ve televizyon hizmetleriyle ilgili bütün aktif, pasif ve diğer haklar TRT’ye devredilmişti. Yapılan çalışmalar sonucunda deneme amaçlı televizyon yayınlarına 31 Ocak 1968 akşamı ilk olarak Ankara stüdyolarında başlanmıştır. Daha sonra 1970 yılında İzmir, 1971 yılında ise İstanbul Stüdyoları açılmıştır.

İlk kardeş kanalı TV2 (daha sonraki adları ile TRT 2 ve TRT Haber) açılana kadar TRT 1, sadece TRT olarak anılmış ve adına programın ya da haberin hazırlandığı ilin adı eklenmiştir. 6 Ekim 1986 tarihinde TV2'nin açılması ile birlikte, kanal TV1 adını almıştır.[4]

Gelişen yayıncılık teknolojileri ile birlikte 1982'de kısmen, 1984'te ise tamamen renkli yayına geçmiştir. 1982 yılında Eurovision bağlantı merkezi hizmete girmiştir. TV1 olan kanalın adı, 1993 yılında TRT 1 olarak değiştirilmiştir. Logosu 2001 ve 2009 yıllarında büyük ölçüde değişen TRT 1, son olarak 19 Mayıs 2012 tarihinde logosu ve jeneriklerinin yanı sıra görüntü biçimini de değiştirerek geniş ekran (16:9) yayına geçmiştir. Aynı tarihte yüksek çözünürlüklü yayın yapan TRT 1 HD kanalı da açılmıştır.

TRT 1, tematik kardeş kanallarının kurulmasının ardından; çeşitli diziler, sinema filmleri, yarışma, eğlence ve spor programları yayınlamakta ve ülkede en çok izlenen televizyon kanallarından birisi olmaktadır. Ayrıca Spor Toto Süper Lig futbol maçlarının resmî yayıncı kuruluşu dışında, maçların geniş özetleri ile PTT 1. Lig futbol maçlarının tamamını şifresiz yayınlama haklarını, TRT Spor ve TRT HD ile birlikte elinde bulundurmaktadır.

Kanalın sponsorluğunu kurulduğundan beri T.C. Resmî Gazete üstlenmektedir.

Yayın politikası[değiştir | kaynağı değiştir]

359 sayılı özel yasayla, özerk bir kamu tüzel kişiliğine sahip olarak kurulan ve günümüzde devlet bütçesinden yıllık yaklaşık 800 milyon lira[5] kaynak ayrılan TRT, kurulduğundan beri hem politik tartışmalara, hem de “TRT sansürü” olarak literatüre geçecek denetim nedeniyle sanatçıların boykot ve protestolarına neden olmaktadır.[6] Kurulmasının üzerinden 45 yılı aşkın bir süre geçmesine rağmen, çeşitli hükümetler döneminde TRT'nin kalıcı ve özerk bir yayın anlayışına sahip olamaması, kanalın en önemli eksikliği olarak görülmektedir. Elektrik faturalarından günümüzde %2 oranında alınan TRT payı, bağımsız yayın yapmadığı öne sürülen kanala ilişkin eleştirileri beraberinde getirmektedir. Bu nedenle son yıllarda kimi muhalif kesimler TRT payının kaldırılmasını[7] gündeme getirirken, kimi muhalif kesimler ise TRT kurumunun tamamen kapatılması gerektiğini öne sürmüşlerdir.[8] Bunlara örnek olarak, 2002 yılında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin, payın kaldırılması konusunda Bakanlar Kurulu'na verdiği teklif verilebilir.[9] Yine 2012 yılında CHP milletvekili Osman Kaptan[10], 2013 yılında ise CHP milletvekilleri Rahmi Aşkın Türeli ve Ali Sarıbaş, TRT payının kaldırılmasına ilişkin yasa teklifleri[7] vermişler, dönemin Enerji Bakanı Taner Yıldız ise payın gelecekte kaldırılabileceğini belirtmiştir.[11] Ancak Yıldız'ın demeçleri de 2009 yılında dönemin Sanayi Bakanı Zafer Çağlayan'ın aynı yöndeki demeçleri gibi uygulamaya konmamıştır.[5] Yine TRT 1'de yayınlanan ve Gezi protestoları sonrasında yayından kaldırılan Leyla ile Mecnun dizisinin 2012 yılında yayımlanan bir bölümünde, hayali karakter Erdal Bakkal, TRT 1 kanalını hiç izlemediğini belirterek yıllardır elektrik faturaları yoluyla ödediği TRT paylarının kendisine iade edilmesi gerektiğini öne sürmüş, bu yolla hem devlet bürokrasisinin önüne çıkardığı engelleri hem de taraflı yayın politikalarını eleştirmiştir.[10][12]

TRT 1 HD[değiştir | kaynağı değiştir]

TRT 1 HD logosu.

19 Mayıs 2012'de TRT 1 ile eşzamanlı yüksek çözünürlüklü olarak yayın yapmaya başlamıştır. HD yayın Türksat 3A, D-Smart, Digiturk, Filbox, Teledünya ve Tivibu'dan izlenebilmektedir.

Programlar[değiştir | kaynağı değiştir]

TRT 1 Ana Haber[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: TRT 1 Haber

Hafta içleri yayınlanan TRT 1 Ana Haber'in sunucuları aşağıda sıralanmıştır.

Logoları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "TRT 1 frekansları". trt1.com.tr. http://www.trt1.com.tr/Frekanslar.aspx. Erişim tarihi: 9 Ocak 2014. 
  2. ^ http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:ZEoZkBHr8VIJ:www.rtuk.org.tr/upload/file/K-Say%25C4%25B1salYay%25C4%25B1nFrekansPlan/4-GecisTakvimi.pdf+&cd=1&hl=tr&ct=clnk&gl=tr
  3. ^ http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:ZEoZkBHr8VIJ:www.rtuk.org.tr/upload/file/K-Say%25C4%25B1salYay%25C4%25B1nFrekansPlan/4-GecisTakvimi.pdf+&cd=1&hl=tr&ct=clnk&gl=tr
  4. ^ "Gülşen Bubikoğlu ve kızı ile söyleşi TV1". youtube. http://www.youtube.com/watch?v=QDdL4TXi6Iw. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2013. 
  5. ^ a b "Elektrikte yüzde 2'lik TRT payı kalkıyor". ntvmsnbc.com. http://www.ntvmsnbc.com/id/24946253/. Erişim tarihi: 9 Ocak 2014. 
  6. ^ "Necefli Maşrapa’dan bugüne TRT’nin tarihi". ntvmsnbc.com. http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/455257.asp. Erişim tarihi: 9 Ocak 2014. 
  7. ^ a b ""Elektrik faturalarından TRT payı kaldırılsın" teklifi". dunya.com. http://www.dunya.com/elektrik-faturalarindan-trt-payi-kaldirilsin-teklifi-194498h.htm. Erişim tarihi: 9 Ocak 2014. 
  8. ^ "‘TRT artık kapatılsın’". haberand.com. http://www.haberand.com/-trt-artik-kapatilsin--h-80309.html. Erişim tarihi: 9 Ocak 2014. 
  9. ^ "TOBB: Elektrikten TRT payı kalkmalı". ntvmsnbc.com. http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/172762.asp. Erişim tarihi: 9 Ocak 2014. 
  10. ^ a b "CHP'li vekil Erdal Bakkal'a özendi". yenisafak.com.tr. http://yenisafak.com.tr/politika-haber/chpli-vekil-erdal-bakkala-ozendi-08.03.2012-371522. Erişim tarihi: 9 Ocak 2014. 
  11. ^ "Enerji Bakanı Taner Yıldız'dan TRT'nin katkı payı açıklaması". hurriyet.com.tr. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/23707960.asp. Erişim tarihi: 9 Ocak 2014. 
  12. ^ "Erdal Bakkal TRT payına itiraz ediyor". youtube.com. http://www.youtube.com/watch?v=wQ56EMbJH1w. Erişim tarihi: 9 Ocak 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]