Türkiye'deki siyasi partiler listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Bu makale serisinin bir parçasıdır:
Türkiye
devlet yapısı

Türkiye çok partili sistemi ile parlamenter bir demokrasidir. Siyasi partilerin kuruluşları, teşkilatlanmaları, işleyişleri, faaliyetleri ve denetlenmeleri gibi esaslar 22 Nisan 1983 tarihinde kabul edilen Siyasi Partiler Kanunu ile düzenlenmektedir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı herkes yasa ile belirlenen şartları sağladığı sürece önceden izin almaksızın parti kurma hakkına sahiptir.

Büyük partiler, en son genel seçimlerde (7 Haziran 2015) oyların %10'undan fazlasını alan ve parlamentoda temsil edilen siyasi taraf olarak tanımlanmaktadır. Küçük partilerin isimleri eğer Yüksek Seçim Kurulu'nun şartlarını yerine getirirse oy pusulalarında bulunur.[1]

Etkin siyasi partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

TBMM'de bulunan siyasi partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

2015 itibariyle TBMM'de sandalye sahibi partilere ilişkin genel bilgiler şu şekildir:

TBMM'de Temsil Edilen Partiler Seal of the Turkish Parliament (Türkiye Büyük Millet Meclisi).svg
# İsim K Lider(ler) İdeoloji Pozisyon MV Büyükşehir B. Belediye İl Genel M. Belediye M. Avrupa ve Uluslararası Üyelik
1 Adalet ve Kalkınma Partisi AK Parti Ahmet Davutoğlu Sosyal muhafazakârlık[2]
Ekonomik liberalizm[3]
Merkez Sağ
258 / 550
18 / 30
800 / 1.351
779 / 1.251
10.530 / 20.498
Avrupa Muhafazakârlar ve Reformcular İttifakı (Avrupa)
2 Cumhuriyet Halk Partisi CHP Kemal Kılıçdaroğlu Sosyal demokrasi[4]
Kemalizm[5]
Merkez Sol
132 / 550
6 / 30
226 / 1.351
159 / 1.251
4.161 / 20.498
Avrupa Sosyalistler Partisi (Avrupa)
Sosyalist Enternasyonal, İlerici İttifak (Uluslararası)
3 Milliyetçi Hareket Partisi MHP Devlet Bahçeli Türk Milliyetçiliği[6]
Ülkücülük[7]
Aşırı sağ[8][9][10]
80 / 550
3 / 30
166 / 1.351
174 / 1.251
3.501 / 20.498
-
4 Halkların Demokratik Partisi HDP Selahattin Demirtaş
Figen Yüksekdağ
Radikal Demokrasi
Çoğulculuk[11]
Radikal sol
80 / 550
0 / 30
0 / 1.351
1 / 1.251
9 / 20.498
-
Kaynak: "Türkiye Büyük Millet Meclisi Milletvekilleri Dağılımı". Türkiye Büyük Millet Meclisi. http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.dagilim. 
"30 Mart 2014 Mahalli İdareler Genel Seçimleri Resmi Gazeteye Gönderilen Seçim Sonuçları". Türkiye Cumhuriyeti Yüksek Seçim Kurulu. http://www.ysk.gov.tr/ysk/faces/HaberDetay?training_id=YSKPWCN1_4444004534&_afrLoop=34953758973253379&_afrWindowMode=0&_afrWindowId=null#%40%3F_afrWindowId%3Dnull%26_afrLoop%3D34953758973253379%26training_id%3DYSKPWCN1_4444004534%26_afrWindowMode%3D0%26_adf.ctrl-state%3Drabkp1yzg_176. 
"25.Dönem Milletvekili Genel Seçimi Sonucu; Siyasi Partilerin Çıkardıkları Milletvekili ile Bağımsızların Sayısı". Türkiye Cumhuriyeti Yüksek Seçim Kurulu. http://www.ysk.gov.tr/ysk/content/conn/YSKUCM/path/Contribution%20Folders/SecmenIslemleri/Secimler/2015MV/E.pdf. 

Diğer Partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçimlere Katılma Hakkı Bulunan Partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer Partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Komünist partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kapanan siyasi partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Başka parti ile birleşerek kapananlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kendini feshederek kapananlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2007 yılına kadar kurulan siyasi partiler". Türkiye Büyük Millet Meclisi. http://www.tbmm.gov.tr/kutuphane/siyasi_partiler.html. Erişim tarihi: 24 Ekim 2011. 
  2. ^ " "2023 Siyasi Vizyon". http://www.akparti.org.tr/site/akparti/2023-siyasi-vizyon#bolum_". Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. ""...AK Parti’nin geliştirmeye çalıştığı muhafazakâr demokrat siyasi kimlik dünya genelindeki muhafazakârlık pratikleriyle örtüşen özelliklere sahip olmakla birlikte, Türkiye’nin sosyo-kültürel özellikleriyle şekillenen bir muhtevaya ve yerel dinamiklerle şekillenen bir siyaset tarzına sahiptir.""  (Türkçe)
  3. ^ " "2023 Siyasi Vizyon". http://www.akparti.org.tr/site/akparti/2023-siyasi-vizyon#bolum_". Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. ""...Sermaye hareketlerinin ve ticaretin serbest olmasını savunmaya devam edeceğiz. Dalgalı kur rejimini sürdüreceğiz. Yapısal reformlarımızı kararlılıkla uygulayacağız.""  (Türkçe)
  4. ^ "CHP Parti Programı". http://www.chp.org.tr/wp-content/uploads/chpprogram.pdf. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. ""...AMACIMIZ, 21. yüzyılda, CHP’nin Atatürkçü ve devrimci ilkeleriyle, gelenekleriyle, sosyal demokrasi anlayışıyla toplumumuzu, devletimizi, yenileştirmektir.""  (Türkçe)
  5. ^ "CHP Parti Programı". http://www.chp.org.tr/wp-content/uploads/chpprogram.pdf. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. ""...AMACIMIZ, 21. yüzyılda, CHP’nin Atatürkçü ve devrimci ilkeleriyle, gelenekleriyle, sosyal demokrasi anlayışıyla toplumumuzu, devletimizi, yenileştirmektir.""  (Türkçe)
  6. ^ " "MHP Parti Programı". ss. 14-15. http://www.mhp.org.tr/usr_img/_mhp2007/kitaplar/mhp_parti_programi_2009_opt.pdf". Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. ""İnsan hak ve hürriyetleri, hukukun üstünlüğü ve adalet gibi değerler, Türk Milliyetçiliği’nin ilk ve temel adımları ve Milliyetçi Hareket Partisinin temel referanslarıdır.""  (Türkçe)
  7. ^ " "MHP Parti Programı". ss. 16. http://www.mhp.org.tr/usr_img/_mhp2007/kitaplar/mhp_parti_programi_2009_opt.pdf". Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.  (Türkçe)
  8. ^ "Turkish far right on the rise". The Independent. 20 April 1999. http://www.independent.co.uk/news/turkish-far-right-on-the-rise-1088461.html. Erişim tarihi: 29 August 2014.  (İngilizce)
  9. ^ Avcı, Gamze (September 2011). "The Nationalist Movement Party's Euroscepticism: Party Ideology Meets Strategy". South European Society and Politics (Routledge) 16 (3): 435–447. DOI:10.1080/13608746.2011.598359. ISSN 1743-9612. https://wiki.zirve.edu.tr/sandbox/groups/economicsandadministrativesciences/wiki/ff77d/attachments/f46f9/W7-Avci%202.PDF.  (İngilizce)
  10. ^ Çınar, Alev; Burak Arıkan (2002). "The Nationalist Action Party: Representing the State, the Nation or the Nationalists?". Barry Rubin & Metin Heper. Political Parties in Turkey. London: Routledge. ss. 25. ISBN 0714652741. http://books.google.com/books?id=B71dAgAAQBAJ.  (İngilizce)
  11. ^ "HDP Parti Programı". http://www.hdp.org.tr/parti/parti-programi/8. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. ""Yerel demokrasi anlayışımız, temsili demokrasiyi aşan doğrudan demokrasiye dayanır ... Demokrasiyi temsili meclisle sınırlı görmeyen Partimiz, halkın tartışma, örgütlenme ve karar mekanizmalarına doğrudan katılımının önündeki tüm engellerin kaldırılmasını, her düzeyde halk denetiminin geliştirilmesini, halkın söz ve karar hakkını savunur ve gerçekleştirir.""  (Türkçe)
  12. ^ "Anadolu Partisinin Yolu". http://www.anadolupartisi.org.tr/TR,82/anadolu-partisi-programi.html. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. ""...Anadolu Partisi’nin Temel İlkeleri ve Politikaları; Anayasanın ilk dört maddesine, Cumhuriyetin temel değerlerine, Atatürk ilke ve devrimlerine, evrensel hukuk ilkelerine bağlıdır.""  (Türkçe)
  1. ^ Parti tüzüğüne göre genel başkan diğer Merkez Komite üyelerinden daha yetkili değildir, sadece yasal zorunluluk nedeniyle genel başkan belirlenmiştir. Parti tüzüğüne göre önderlik bir kolektif olarak örgütlenir ve iki Parti Kongresi arasında partinin en yetkili karar organı olan Merkez Komite’de somutlanır.
  2. ^ Parti tüzüğüne göre genel başkan diğer Merkez Komite üyelerinden daha yetkili değildir, sadece yasal zorunluluk nedeniyle genel başkan belirlenmiştir. Parti tüzüğüne göre önderlik bir kolektif olarak örgütlenir ve iki Parti Kongresi arasında partinin en yetkili karar organı olan Merkez Komite’de somutlanır.