2019 Türkiye yerel seçimleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
2019 Türkiye yerel seçimleri
Türkiye
← 2014 31 Mart 2019 (2019-03-31) Sonraki →

  Birinci parti İkinci parti Üçüncü parti
  Recep Tayyip Erdogan 2017 (cropped).jpg Kemal Kilicdaroglu cropped.png Devlet Bahçeli VOA 2015 (cropped).jpg
Lider Recep Tayyip Erdoğan Kemal Kılıçdaroğlu Devlet Bahçeli
Parti Adalet ve Kalkınma Partisi Cumhuriyet Halk Partisi Milliyetçi Hareket Partisi
Son seçim %42,87 %26,34 %17,82

  Dördüncü parti Beşinci parti
  Sezai Temelli Pervin Buldan.png Meral Akşener İYİ Party 1 (cropped).jpg
Lider Pervin Buldan
Sezai Temelli
Meral Akşener
Parti Halkların Demokratik Partisi İyi Parti
Son seçim %6,29

Turkey provinces blank gray.svg

2019 Türkiye yerel seçimleri, 31 Mart 2019 tarihinde yapılacak ve Türkiye'deki yerel yönetimlerin belirleneceği seçimdir. Seçim sonucunda belediye başkanı, büyükşehir belediye başkanı, belediye meclisi üyeleri, il genel meclisi üyeleri, muhtarlar ve ihtiyar heyetleri belirlenecektir.[1]

Türkiye'de yerel yönetimlerin seçilmesi amacıyla her beş yılda bir yapılan seçimler, son olarak 30 Mart 2014 tarihinde yapılmıştı.

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

Af teklifi tartışması[değiştir | kaynağı değiştir]

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 30 Eylül'de ise af konusunda alınan tutumlar ile ittifak konusunun birbirinden ayrı konular olduğunu, Cumhur İttifakı'nın yaşayacağını ve İstanbul'da aday çıkartmayacaklarını söyleyerek yerel seçim ittifakı yapılacağı yönünde tekrar sinyal verdi.[2]

Seçim ittifakları[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumhur İttifakı[değiştir | kaynağı değiştir]

MHP Konya Milletvekili Esin Kara, 19 Eylül'de yaptığı açıklamada 30'a yakın ilde olası bir CHP-HDP ittifakının AK Parti ve MHP açısından kaybetme riski doğurduğunu, bu nedenle seçim ittifakına olumlu bakıldığını söyledi.[3]

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 20 Eylül'de yaptığı açıklamayla İstanbul'da bir aday çıkartmayacaklarını duyurdu.[4]

Bahçeli, 23 Ekim 2018'de beklenmedik bir şekilde “Hiçbir ittifak, yok sayılması, tez ve önermelerinin görmezden gelinmesiyle ayakta kalmayacaktır. Diğer tarafın üstten bakması, parmak sallamasıyla yaşamayacaktır. Bu kronik süreci uzatmanın anlamı ve alemi yoktur. Herhangi bir ittifak beklentimiz, arayışımız, niyetimiz artık kalmamıştır.” şeklinde bir açıklama yaparak AKP ile bir seçim ittifakı yapılmayacağını duyurdu.[5]

AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, ‘tabanların beklentisi’ olduğunu söyleyerek[6] Devlet Bahçeli ile seçimler üzerine ilk kez 21 Kasım 2018'de görüşme gerçekleştirdi, ama görüşmenin ayrıntıları kamuoyu ile paylaşılmadı.[7] Ancak AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, bu görüşmeyi ‘son derece olumlu ve memnuniyet verici’ olarak nitelendirdi.[8] Bu

MHP lideri Bahçeli, 7 Aralık'ta Sabah gazetesine verdiği mülakatta “X+Y=Z formülü Zillet İttifakı'nı yenecektir.” şeklinde bir açıklama yaptı. Böylece muhalefet partilerinin oluşturduğu Millet İttifakı'nı bir kez daha ‘zillet ittifakı’ olarak nitelemiş oldu.[9]

Erdoğan, seçimler hakkında 8 Aralık 2018'de, “Cumhur İttifakı'nı bozdurmamak noktasında kararlıyız. Bunu kıskanan bazı oluşumlar var. Bu seçim, yedi düvelin ülkemize, milletimize saldırdığı bir dönemde büyük önem arz ediyor.” şeklinde bir açıklama yaptı.[10]

Erdoğan ve Bahçeli yerel seçimleri görüşmek üzere 12 Aralık 2018'de üçüncü kez bir araya geldi.[11]

Millet İttifakı[değiştir | kaynağı değiştir]

13 Aralık 2018'de Yüksek Seçim Kurulu, seçim takvimini yayınladı. Buna göre seçim süreci, 1 Ocak 2019 itibarıyla başlayacaktır.

Kampanya[değiştir | kaynağı değiştir]

Kampanya sırasında AK Parti Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, MHP ile kurduğu kendi ittifakı olan Cumhur İttifakı'nın karşısında rakip duran ve CHP ve İyi Parti'den oluşan Millet İttifakı'nı "terör örgütleriyle ilişkili veya terör örgütlerinin güdümünde" olmakla suçladı.[12]

AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, seçim kampanyası ile ilgili yaptığı konuşmasında sadece parti teşkilatlarının ve seçim koordinasyon merkezlerinin olduğu yerlerde bayrak ve afiş asılacağını, belirlenen saatler dışında da seçim otobüsü dolaştırılmayacağını söyledi. Böylece hem görüntü kirliliği oluşturulmayacağını, hem de tasarruf yapılacağını belirtti.[13] MHP Genel Başkan Yardımcısı Sadir Durmaz da bu çevreci uydulamaya destek vereceklerini duyurdu.[14]

Zillet İttifakı söylemi[değiştir | kaynağı değiştir]

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 2018 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde kurulan Millet İttifakı'nı, ilk defa 19 Haziran 2018'de ‘zillet ittifakı’ olarak andı ve bu ittifağın öne çıkması durumunda FETÖ'nün Türkiye'yi yeniden işgal edeceğini iddia etti.[15] Daha sonraki dönemlerde de Millet İttifakı'na sık sık zillet olarak seslenen Bahçeli[16][17], bu ittifağı ‘çamur ve çürüme[18], ‘rezaletin çukurunda[19] gibi ifadelerle nitelendirmiş, ittifakta bulunmayan HDP ile ÖDP'nin ve ayrıca PKK ve FETÖ'nün de bu ittifakta yer aldığını ve bu ittifağın milli güvenlik sorunu haline dönüştüğünü iddia etmiştir.[20]

Yine MHP Genel Başkan Yardımcıları Sadir Durmaz[21] ve Yaşar Yıldırım da Millet İttifakı'nı zillet olarak nitelendirmiştir.[22]

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da bir konuşmasında Millet İttifakı yerine ‘bir illet, zillet ittifakı’ ifadesini kullanmış[23], diğer bir konuşmasında ise Millet İttifakı'nın ülkeyi bölmeye çalıştığını iddia etmiştir.[24] İçişleri Bakanı Süleyman Soylu da Millet İttifakı'nı zillet olarak anmış ve PKK'yla ilişki içinde olmakla suçlamıştır.[25]

Sabah[26][27], Yeni Asır[28], a Haber[29][30] ve Takvim[31][32][33] gibi gazetelerin haberlerinde Millet İttifakı sık sık ‘zillet ittifakı’ şeklinde adlandırılmıştır.

Kilit bölgeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki tabloda 2014 Türkiye yerel seçimlerine göre en çok oy alan ilk iki parti olan AKP ve CHP için kilit bölgeler konumunda olan şehirler listelenmiştir

AKP hedefleri
Belediye Mevcut parti Gereken oy oranı
Yalova CHP 0.4%
Hatay CHP 0.6%
Zonguldak CHP 1.3%
Adana MHP 1.6%
Manisa MHP 3.4%
 
CHP hedefleri
Belediye Mevcut parti Gereken oy oranı
Ankara AKP 1.1%
Ardahan AKP 1.6%
Antalya AKP 1.8%
Kars MHP 3.3%
Mersin İYİ 3.7%

Anketler[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim Sonuçları[değiştir | kaynağı değiştir]

İllerdeki Parti Değişimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İl Önceki Parti Kazanan Parti
Adana MHP
Adıyaman AKP
Afyon AKP
Ağrı Bağımsız
Amasya AKP
Ankara AKP
Antalya AKP
Artvin AKP
Aydın CHP
Balıkesir AKP
Bilecik AKP
Bingöl AKP
Bitlis Bağımsız
Bolu AKP
Burdur CHP
Bursa AKP
Çanakkale CHP
 
İl Önceki Parti Kazanan Parti
Çankırı AKP
Çorum AKP
Denizli AKP
Diyarbakır Bağımsız
Edirne CHP
Elazığ AKP
Erzincan AKP
Erzurum AKP
Eskişehir CHP
Gaziantep AKP
Giresun CHP
Gümüşhane AKP
Hakkâri Bağımsız
Hatay CHP
Isparta MHP
Mersin İYİ
Istanbul AKP
 
İl Önceki Parti Kazanan Parti
İzmir CHP
Kars MHP
Kastamonu AKP
Kayseri AKP
Kırklareli CHP
Kırşehir AKP
Kocaeli AKP
Konya AKP
Kütahya AKP
Malatya AKP
Manisa MHP
K. Maraş AKP
Mardin Bağımsız
Muğla CHP
Muş AKP
Nevşehir AKP
Niğde AKP
 
İl Önceki Parti Kazanan Parti
Ordu AKP
Rize AKP
Sakarya AKP
Samsun AKP
Siirt Bağımsız
Sinop CHP
Sivas AKP
Tekirdağ CHP
Tokat AKP
Trabzon AKP
Tunceli Bağımsız
Şanlıurfa AKP
Uşak AKP
Van Bağımsız
Yozgat AKP
Zonguldak CHP
Aksaray AKP
 
İl Önceki Parti Kazanan Parti
Bayburt AKP
Karaman AKP
Kırıkkale AKP
Batman Bağımsız
Şırnak Bağımsız
Bartın MHP
Ardahan AKP
Iğdır Bağımsız
Yalova CHP
Karabük MHP
Kilis AKP
Osmaniye MHP
Düzce AKP

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Yüksek Seçim Kurulunun 13/12/2018 Tarihli ve 1105 Sayılı Kararı ve Eki - 31 Mart 2019 Pazar Günü Yapılacak Olan Mahalli İdareler Seçimlerinde Uygulanacak Seçim Takvimi" (PDF). Resmî Gazete. Erişim tarihi: 13 Aralık 2018. 
  2. ^ "Bahçeli: İttifak başka, af teklifi başka". Sputnik Türkiye. Erişim tarihi: 30 Eylül 2018. 
  3. ^ "MHP'li Kara: 30'a yakın ilde ittifak olacak". Sputnik Türkçe. Erişim tarihi: 19 Eylül 2019.  Tarih değerini gözden geçirin: |erişimtarihi= (yardım)
  4. ^ "Bahçeli: İstanbul'da aday çıkartmayacağız". Sputnik Türkiye. Erişim tarihi: 20 Eylül 2018. 
  5. ^ "Bahçeli 'ittifak yok' dedi: Yerel seçimlere kendi adaylarımızla, kendi amblemimizle gireceğiz". Sputnik Türkiye. Erişim tarihi: 23 Ekim 2018. 
  6. ^ "Cumhurbaşkanı Erdoğan: Seçim ittifakını masaya yatıracağız". Yeni Şafak. Erişim tarihi: 20 Kasım 2018. 
  7. ^ "Erdoğan ile Bahçeli'den Beştepe'de ittifak zirvesi". Sputnik Türkiye. Erişim tarihi: 21 Kasım 2018. 
  8. ^ "AK Parti Sözcüsü Çelik: Yerel seçimdeki iş birliğiyle ilgili son derece olumlu noktadayız". Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 21 Kasım 2018. 
  9. ^ "İttifakımız tarihin akışını değiştirecek". Sabah. Erişim tarihi: 7 Aralık 2018. 
  10. ^ "İttifakı bozdurmayız". Hürriyet. Erişim tarihi: 8 Aralık 2018. 
  11. ^ "Erdoğan ile Bahçeli'den Beştepe'de ittifak zirvesi". Sputnik Türkiye. Erişim tarihi: 12 Aralık 2018. 
  12. ^ http://www.hurriyet.com.tr/gundem/erdogan-bugun-turkiyede-iki-ittifak-karsi-karsiyadir-41131403
  13. ^ Çalık, Burcu. "AK Parti'den çevreci seçim kampanyası". Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 6 Aralık 2018. 
  14. ^ "MHP'den flaş açıklama: Başkan Erdoğan'ın çağrısını destekliyoruz". Sabah. Erişim tarihi: 7 Aralık 2018. 
  15. ^ "'Zillet ittifakı öne çıkarsa işgal girişimi yeniden zemin bulacak'". Hürriyet. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2018. 
  16. ^ "Bahçeli'den MHP teşkilatına ittifak genelgesi". Sputnik Türkiye. Erişim tarihi: 4 Ocak 2019. 
  17. ^ "Bahçeli: Cumhur İttifakı iyi gidiyor, karşılıklı jestler olabilir". Sputnik Türkiye. Erişim tarihi: 1 Aralık 2018. 
  18. ^ "Bahçeli: Zillet ittifakı çamurdur, çürümedir; Cumhur İttifakı helaldir, hakikattir". NTV. Erişim tarihi: 12 Mart 2019. 
  19. ^ "Bahçeli: Sarı yelek giyen çıplak yatmayı göze almalıdır". Sputnik Türkiye. Erişim tarihi: 12 Aralık 2018. 
  20. ^ "Bahçeli: Zillet ittifakı milli güvenlik sorunu haline dönüştü". Gazete Duvar. Erişim tarihi: 26 Şubat 2019. 
  21. ^ "Sadir Durmaz Tweet'i". Twitter. Erişim tarihi: 7 Aralık 2018. 
  22. ^ "MHP'li Yıldırım: Karşımızda zillet ittifakı var". Sputnik Türkiye. Erişim tarihi: 1 Aralık 2018. 
  23. ^ "Sakarya adaylarını tanıtan Erdoğan: CHP belediyeciliği grev demek". Sputnik Türkiye. Erişim tarihi: 13 Ocak 2019. 
  24. ^ "Erdoğan: Zillet ittifakı ülkemizi bölmeye çalışıyor". Sputnik Türkiye. Erişim tarihi: 13 Mart 2019. 
  25. ^ "Bakan Soylu seçim irtibat bürosu açılışına katıldı". Hürriyet. Erişim tarihi: 6 Mart 2019. 
  26. ^ "Zillet ittifakı'nda liste kumpası". Sabah. Erişim tarihi: 27 Şubat 2019. 
  27. ^ "Zillet ittifakının PKK sevdası". Sabah. Erişim tarihi: 6 Mart 2019. 
  28. ^ "Kandil'den 'Zillet İttifakı'na açık destek". Yeni Asır. Erişim tarihi: 9 Mart 2019. 
  29. ^ "'Zillet İttifakı' seçmenle alay ediyor! İşte logo detayı..." Sabah. Erişim tarihi: 22 Şubat 2019. 
  30. ^ "Zillet İttifakı'nı deşifre eden A Haber'e çirkin saldırı". Takvim. Erişim tarihi: 11 Mart 2019. 
  31. ^ "Zillet İttifakı ihanette tam gaz!". Takvim. Erişim tarihi: 24 Şubat 2019. 
  32. ^ "HDP Zillet İttifakı'nı ifşa etti CHP panikledi". Takvim. Erişim tarihi: 18 Mart 2019. 
  33. ^ "Terörist cenazesinde Zillet İttifakı iş başında". Takvim. Erişim tarihi: 18 Mart 2019.