Millî Güvenlik Kurulu (Türkiye)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği
MGK
MGK logo.png
Milli Güvenlik Kurulu Sekreterliği Binası.jpg
MGK Genel Sekreterliği
Genel bilgiler
Kuruluş tarihi 24 Nisan 1933
Önceki kurumlar
  • Milli Savunma Yüksek Kurulu Genel Sekreterliği (1949)
  • Yüksek Müdafaa Meclisi Umumi Katipliği (1933)
Bağlılığı Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı
Adres Mustafa Kemal Mah. Dumlupınar Bulvarı No: 254 Çankaya 06530 Ankara
39.908569, 32.758802
Personel sayısı 289
Yıllık bütçe ₺38.097.000 (2021)[1]
Yönetici(ler)
Web sitesi mgk.gov.tr
Eski amblemi

Millî Güvenlik Kurulu (MGK), 1933-1949 yılları arasında Yüksek Müdafaa Meclisi Umumî Kâtipliği, 1949-1962 yılları arasında Millî Savunma Yüksek Kurulu ve Genel Sekreterliği, 1961 Anayasası'na göre Millî Güvenlik Kurulu ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği isimleri ile faaliyet göstermiştir.

1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 118. maddesiyle bugünkü halini almıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devletinin millî güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulaması ile ilgili kararların alınmasını ve gerekli kurumlar arası eş güdümün sağlanması konusundaki görüşlerini Cumhurbaşkanına bildirmekle görevlidir.

Olağanüstü hâller dışında iki ayda bir cumhurbaşkanı başkanlığında toplanır. Cumhurbaşkanının başkanlığında, Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Millî Savunma bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava kuvvetleri komutanlarından kurulur.[2] Gündemin özelliğine göre Kurul toplantılarına ilgili bakan ve kişiler çağrılıp görüşleri alınabilir.

Millî Güvenlik Kurulunun gündemi; Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı ile Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir. Kurul üyesi bakanlar ile diğer bakanların gündeme girmesini istedikleri konular, MGK genel sekreteri tarafından Cumhurbaşkanına sunulmaktadır. Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri toplantılara katılır, fakat oylamaya katılamaz.[3]

Cumhurbaşkanı katılamadığı zamanlarda Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında toplanır.

Millî Güvenlik Siyaseti belgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Devletin Millî Güvenlik Siyaseti, 2945 sayılı MGK ve MGK Genel Sekreterliği Kanunu'nun 2/b. maddesinde tanımlanmaktadır. MGK tarafından, devletin devamı için millî faaliyetlerin planlı ve belirlenmiş esaslara göre yapılması gerektiği ileri sürülerek hazırlanmış bir belgedir. Aynı zamanda, gizli olan içeriğinde, doğrudan güvenlikle ilgili sorunların bulunduğu ve anayasaya aykırı bir durum bulunmadığı söylenmektedir.[4] Bu belgeye zaman zaman Kırmızı Kitap [5] ya da Kırmızı Anayasa[kaynak belirtilmeli] da denilmektedir. Kırmızı Kitap isminin ilk kez Alparslan Türkeş tarafından ortaya atıldığı iddia edilmektedir.[5]

MGK üyeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Üye Görevi
Recep Tayyip Erdoğan Cumhurbaşkanı
Fuat Oktay Cumhurbaşkanı Yardımcısı
Abdulhamit Gül Adalet Bakanı
Süleyman Soylu in Tehran 01.jpg Süleyman Soylu İçişleri Bakanı
Mevlüt Çavuşoğlu Dışişleri Bakanı
Hulusi Akar Millî Savunma Bakanı
Orgeneral Yaşar Güler Genelkurmay Başkanı
Orgeneral Musa Avsever Kara Kuvvetleri Komutanı
Oramiral Adnan Özbal Deniz Kuvvetleri Komutanı
Orgeneral Hasan Küçükakyüz Hava Kuvvetleri Komutanı
Seyfullah Hacımüftüoğlu / Vali Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği[6][değiştir | kaynağı değiştir]

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, 24 Nisan 1933 tarihinde ve 14443 sayılı Kararname ile kurulmuştur. Sırasıyla Yüksek Müdafaa Meclisi Umumi Kâtipliği (1933 - 1949), Milli Savunma Yüksek Kurulu Genel Sekreterliği (1949 - 1962) ve son olarak Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği (1962 - Günümüz ) adını alan kuruluşun mevcut hâli, Anayasa’nın 118’inci maddesinin son fıkrasında yer alan “Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği’nin teşkilatı ve görevleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir” hükmü gereğince çıkarılan 6 sayılı kararname ile düzenlenmiştir.[7]

Cumhurbaşkanı’na bağlı olarak yapılandırılan Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği; Milli Güvenlik Kurulu’na ait faaliyetlerin işlemlerini yapmak ve Milli Güvenlik Siyaseti Belgesi'nin hazırlanmasına ilişkin çalışmaları yürütmekle görevlidir. Genel Sekreter Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

07 Ağustos 2003 tarihli Resmi Gazete’de[8] yayımlanarak yürürlüğe giren 4963 sayılı kanunun getirdiği yeni düzenlemeyle beraber Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyelik süreci çerçevesinde Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ile ilgili yasal değişiklikler gerçekleştirilmiştir. Başbakan’a bağlı bir teşkilat olan Genel Sekreterliğe sivil bir Genel Sekreter atanması mümkün kılınmıştır. Söz konusu yasal değişiklikten önce, MGK Genel Sekreteri, Orgeneral-Oramiral rütbesindeki Silahlı Kuvvetler mensupları arasından Genelkurmay Başkanı’nın inhası ve Başbakan’ın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu’nun kararıyla atanıyordu. Bahse konu değişiklikten sonra ise Genel Sekreter, Başbakan’ın teklifi ve Cumhurbaşkanı’nın onayı ile atanmaya başlandı.[6]

Genel Sekreterlik, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçilmesinin ardından, 1982 Anayasası'nın 118’inci maddesinin gereği olarak çıkarılan 15 Temmuz 2018 tarihli ve 6 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yeniden teşkilatlandırılmıştır. Bu kapsamda, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Milli Güvenlik Kurulu’na ilişkin bazı değişiklikler gerçekleştirilmiştir. 15 Temmuz 2018 tarihinde gerçekleştirilen söz konusu değişikliklerle Millî Güvenlik Kurulu’nun kuruluşu, görevleri ve çalışma usulleri ile ilgili yeni düzenlemeler yapılmıştır.[9]

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği (1984)
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği (1984)

Genel Sekreterlik Teşkilatı [10][değiştir | kaynağı değiştir]

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği yalnızca merkez teşkilatından oluşur. Taşra ve yurtdışı teşkilatı bulunmamaktadır. Merkez teşkilatında genel sekreterlik makamı, 1 genel sekreter yardımcılığı, 1 grup başkanlığı, 1 özel kalem müdürlüğü, 1 hukuk müşavirliği, 1 basın ve halkla ilişkiler müşavirliği, ve 7 daire başkanlığı bulunmaktadır.[11]

Birimler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Milli Güvenlik Siyaseti ve Koordinasyonu Grup Başkanlığı
  • Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
  • Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
  • Dış İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Dairesi Başkanlığı
  • Kurul İşleri ve Kararları Dairesi Başkanlığı
  • Personel Dairesi Başkanlığı
  • Seferberlik ve Savaş Hazırlıkları Planlama Dairesi Başkanlığı
  • Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı
  • Milli Güvenlik Siyaseti ve Koordinasyonu Grup Başkanlığı
  • Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
  • Hukuk Müşavirliği
  • Özel Kalem Müdürlüğü

Genel sekreterler[değiştir | kaynağı değiştir]

Unvan İsim Görev Başlangıcı Görevden Bitişi
1 Tümgeneral Mehmet Tevfik Erdönmez 9 Nisan 1938 28 Ağustos 1939
2 Korgeneral Galip Türker 28 Ağustos 1939 13 Haziran 1940
3 Rasim Aktağun 13 Haziran 1940 21 Nisan 1941
4 Tümgeneral Hüseyin Avni Üler 1 Nisan 1942 9 Ağustos 1942
5 Korgeneral Mümtaz Aktay 18 Mart 1943 1 Mayıs 1945
6 Rıfat Mataracı 3 Mayıs 1945 14 Temmuz 1945
7 Muzaffer Ergüder 28 Şubat 1946 10 Nisan 1946
8 Fuat Erdem 10 Nisan 1946 14 Temmuz 1948
9 Kurtcebe Noyan 27 Eylül 1948 1 Temmuz 1949
10 Yümnü Üresin 11 Temmuz 1949 28 Nisan 1950
11 Kurtcebe Noyan 25 Mayıs 1950 6 Haziran 1950
12 Orgeneral Mahmut Berköz 13 Haziran 1950 6 Eylül 1951
13 İzzet Aksalur 4 Ekim 1951 5 Kasım 1952
14 Korgeneral Nazmi Ataç 5 Kasım 1952 29 Eylül 1955
15 Tümgeneral Enver Aka 24 Ocak 1956 29 Ağustos 1956
16 Orgeneral Selahattin Selışık 4 Eylül 1956 31 Ağustos 1959
17 Vedat Garan 10 Eylül 1959 4 Ağustos 1960
18 Tümgeneral Celal Erikan 16 Eylül 1960 28 Kasım 1960
19 Albay Mahmut Demircioğlu 29 Kasım 1960 12 Şubat 1961
20 Tarık Demiroğlu 13 Şubat 1961 24 Eylül 1961
21 Tümgeneral Nüzhet Akıncılar 25 Eylül 1961 18 Ekim 1961
22 Tuğgeneral Şevket Ozan 23 Kasım 1961 14 Ağustos 1962
23 Korgeneral Refet Ülgenalp 14 Ağustos 1962 11 Temmuz 1966
24 Orgeneral Kemalettin Gökakın 18 Temmuz 1966 30 Ağustos 1969
25 Oramiral Haydar Olcaynoyan 30 Ağustos 1969 30 Ağustos 1970
26 Hava Orgeneral Emin Alpkaya 28 Ağustos 1970 28 Ağustos 1972
27 Nahit Özgür 28 Ağustos 1972 30 Ağustos 1975
28 Orgeneral Namık Kemal Ersun 24 Ağustos 1975 1 Ağustos 1976
29 Nurettin Ersin 5 Ocak 1976 30 Ağustos 1977
30 Hava Orgeneral Tahsin Şahinkaya 5 Eylül 1977 24 Ağustos 1978
31 Oramiral Arif Akdoğanlar 25 Ağustos 1978 8 Ağustos 1980
32 Hava Orgeneral Halil Sözer 18 Ağustos 1980 8 Ekim 1980
33 Korgeneral Talat Çetineli 8 Ekim 1980 30 Ağustos 1981
34 Hava Orgeneral Halit Nusret Toroslu 24 Ağustos 1981 30 Ağustos 1985
35 Oramiral Orhan Karabulut 19 Ağustos 1985 20 Ağustos 1986
36 Orgeneral Hüsnü Çelenkler 21 Ağustos 1986 30 Ağustos 1987
37 Oramiral İrfan Tınaz 26 Ağustos 1987 22 Ağustos 1988
38 Orgeneral Sabri Yirmibeşoğlu 22 Ağustos 1988 30 Ağustos 1990
39 Nezihi Çakar 21 Ağustos 199 30 Ağustos 1992
40 Hava Orgeneral Ahmet Çörekçi 21 Ağustos 1992 9 Ağustos 1993
41 Orgeneral Doğan Bayazıt 22 Ağustos 1993 17 Ağustos 1995
42 Hava Orgeneral İlhan Kılıç 17 Ağustos 1995 27 Ağustos 1997
43 Ergin Celasin 27 Ağustos 1997 24 Ağustos 1999
44 Cumhur Asparuk 27 Ağustos 1999 26 Ağustos 2001
45 Orgeneral Tuncer Kılınç 26 Ağustos 2001 26 Ağustos 2003
46 Şükrü Sarıışık 26 Ağustos 2003 16 Ağustos 2004
47 Büyükelçi
(İlk sivil)
Mehmet Yiğit Alpogan 1 Ekim 2004 16 Temmuz 2007
48 Büyükelçi Tahsin Burcuoğlu 1 Kasım 2007 25 Ocak 2010
49 Serdar Kılıç 5 Şubat 2010 17 Nisan 2012
50 Vali Muammer Türker 25 Nisan 2012 25 Eylül 2014
51 Seyfullah Hacımüftüoğlu 26 Eylül 2014 görevde

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/12/202012-B25.pdf
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 25 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020. 
  3. ^ "MGK GENEL SEKRETERLİĞİ Hakkında". 11 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Sıkça Sorulan Sorular". MGK.gov.tr. 8 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2010. Türkiye Cumhuriyeti'nin millî güvenlik siyasetinin yazılı olduğu bir belge var mıdır? Hangi hususları kapsamaktadır? 
  5. ^ a b "Kırmızı Kitap". Can Dündar. 31 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2010. Ondan ilk önce Alparslan Türkeş söz etti galiba... "Devletin kırmızı bir kitabı var" dedi. O gün bugündür "Kırmızı Kitap" merak konusu olageldi 
  6. ^ a b "Genel Sekreterlik Kurumsal Sayfası". 11 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ "Genel Sekreterlik Hakkında". 11 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ "T.C Resmi Gazete (7 Ağustos 2003)". 6 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ "T.C Resmi Gazete" (PDF). 26 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  10. ^ "MGK Genel Sekreterliği Teşkilat Şeması". 11 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Haziran 2021. 
  11. ^ "T.C İletişim Başkanlığı, Kamu Kurumları Sözlüğü" (PDF). 6 Mart 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.