Türk Hava Kuvvetleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Türk Hava Kuvvetleri
Türk Hava Kuvvetleri arması.png
Etkin 1911 (Havacılık Komisyonu)[1][2]
31 Ocak 1944 (Hava Kuvvetleri Komutanlığı)
Temmuz 1949-günümüz
Ülke  Türkiye
Bağlılık Türk Silahlı Kuvvetleri
Büyüklük 60,800 personel (2010)
3100 uçak (2016)[kaynak belirtilmeli]
160 İnsansız Hava Aracı ve 13 uydu[kaynak belirtilmeli]
Hava Kuvvetleri Karargahı Ankara
Renkler Gri, Beyaz & Mavi             
Marş Bu ses hakkında Oynat 
Maskot Kartal
Savaşları Kurtuluş Savaşı, Ağrı İsyanı, Dersim İsyanı, Kore Savaşı, Erenköy Direnişi, Kıbrıs Harekâtı, Huzuru Temin Harekâtı, Kararlı Güç Harekâtı, Kuzeyden Keşif Harekatı, Müttefik Güç Harekâtı, Türkiye-PKK çatışmaları
Komutanları
Komutan Orgeneral Abidin Ünal
Kurmay Başkanı Korgeneral Hasan Hüseyin Demirarslan
Nişanlar
Hava Kuvvetleri Komutanlığı Bayrağı Flag of Turkish Air Force Command.svg
Madalyon TAF Roundel.svg
Kanat sembolü Flag of Turkey.svg
Uçaklar
Saldırı - F-16 - F-4 - F-35(2017 yılından itibaren)[3] -
Bombardıman uçağı - F-4 Phantom II
Elektronik
savaş
- Boeing 737 AEW&C
- CN-235 EW
Avcı - F-16 Fighting Falcon
Önleme - F-16 Fighting Falcon
Keşif - Vestel Karayel - TAI Anka - Heron - GNAT 750
Eğitim - Aermacchi SF.260 - T-41 - Hürkuş (2018 yılında göreve girmesi planlanıyor) - T-38 Talon
Nakliye - C-130
- C-160
- CN-235
- Cougar
- UH-1H
- A-400M
- CH-47 2016 içersinde hizmete girecek.

Türk Hava Kuvvetleri (komutanlığın adı: Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı), 1911 yılında kurulan ve 2015 sayımlarına göre envanterinde 1434 adet hava aracı barındıran,[kaynak belirtilmeli] barışta Türk hava sahasını savunan, savaşta kara ve deniz kuvvetlerine destek veren kuvvettir. Ayrıca NATO'da ABD'den sonra 2. dünyada ise en güçlü 4. hava kuvvetidir.[kaynak belirtilmeli] Dünyada gece harekatı yapabilen 4 hava kuvvetinden biridir.[kaynak belirtilmeli] Komutanı Orgeneral Abidin Ünal'dır.[4]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk Hava Kuvvetleri dünyanın ilk askerî havacılık teşkilatlarından biridir. Türk ordusunda havacılık ile ilgili çalışmalara 1910 yılında, Avrupa'ya bir inceleme kurulu ve Paris Uluslararası Havacılık Konferansı'na bir heyet gönderilerek başlanmıştır. 1910 yılı sonlarına doğru birkaç subayın havacı olarak yetiştirilmek üzere Avrupa'ya eğitime gönderilmesi kararı alınmış olmasına rağmen, o dönemde yaşanan ekonomik sıkıntılar sebebiyle bu karar uygulanamamıştır.[5] Yine dönemin harbiye bakanı bu konu üzerinde durmuş ve yapılan sınavda en yüksek notu alan Süvari Yüzbaşı Fesa Bey ve İstihkam Teğmen Yusuf Kenan, havacılık eğitimi için Temmuz 1911'de Fransa'daki Bleriot fabrikasının uçuş okuluna gönderilmiştir. Aynı dönemde yurt içerisinde de bazı adımlar atılmış, Kurmay Albay Süreyya İlmen Bey de havacılık teşkilatını kurmayla görevlendirimiştir. Türk Ordusunun ilk resmî havacılık kuruluşu da, Harbiye Bakanlığı Fen Kıtaları Müstahkem Mevkiler Genel Müfettişliğinin 2’nci şubesi bünyesinde "Havacılık Komisyonu" adıyla 1911 yılında faaliyete geçirilmiştir.[5]

1940'da, II. Dünya Savaşı yıllarında Türk hava tugaylarının Balkanlar'ın ve Orta Doğu'nın en büyük hava kuvvetleri olmak üzere kendi envanterinde 500'den fazla savaş uçağı vardı.[kaynak belirtilmeli] Lojistik işler için Türkiye Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığı ve eğitim işlerinden Genelkurmay Bakanlığı bünyesinde Hava Müsteşarlığı 1944 yılında Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nı oluşturmak için birleştirilmiştir. Böylece, Hava Kuvvetleri Türk Silahlı Kuvvetleri'nden ayrı bir dal haline geldi. Türk Hava Kuvvetleri'nin ilk komutanı General Zeki Doğan oldu.[2][6]

Türkiye, Şubat 1945 yılına kadar müttefiklerin tarafında II. Dünya Savaşı'na girmedi. Bununla birlikte, Türk Silahlı Kuvvetleri tam alarma gitti ve komşu Bulgaristan Mihver Devletleri arasındaki askeri ittifak sonrasında Yunanistan'ın Nisan 1941'de işgalinden sonra savaşa hazırlandı. Bir yıl içinde Türkiye'nin kuzeybatı ve batı sınırları Alman kuvvetleri ve güneybatısında İtalyan kuvvetleri tarafından kuşatıldı.

Teşkilat[değiştir | kaynağı değiştir]

2017 yılında, elde bulunan F-4'lerin ve F-16 Blok 30' ların yerini alması planlanan F-35A
Türk Hava Kuvvetleri bünyesindeki bir F-16 Fighting Falcon savaş uçağı.
221. Filo'ya bağlı bir C-160 Transall
Türk Hava Kuvvetleri envanterine yeni katılan Airbus A400M Atlas
Görevini 2017 yılında F-35 Lightning II'lere yerini devredecek F-4 Phantom
Genelkurmay Başkanı: Orgeneral Hulusi Akar
Türk Hava Kuvvetleri Komutanı: Orgeneral Abidin Ünal
  • Muharip Hava Kuvveti Ve Hava Füze Savunma Komutanlığı , Eskişehir
    • 1. Ana Jet Üs Komutanlığı, Eskişehir
      • CN-235M-100 & AS-532 Cougar Mk-1
      • F-4E 2020 Terminator
      • F-16C
    • 3. Ana Jet Üs Komutanlığı, Konya
      • F-16C/D Fighting Falcon
      • NF-5 A/B 2000
      • B-737-700 AEW&C MESA
      • AS-532 Cougar Mk.1
    • 4. Ana Jet Üs Komutanlığı, Akıncı, Ankara
      • F-16C/D Fighting Falcon
    • 6. Ana Jet Üs Komutanlığı, Bandırma,Balıkesir
      • F-16C/D Fighting Falcon
    • 9. Ana Jet Üs Komutanlığı, Balikesir
      • F-16C/D Fighting Falcon
    • 15. Füze Üs Komutanlığı, Alemdağ, İstanbul
    • 5. Ana Jet Üs Komutanlığı, Merzifon
        • F-16C/D Fighting Falcon
    • 7. Ana Jet Üs Komutanlığı, Erhaç, Malatya
        • F-4E 2020 Terminator (2020'ye Kadar Envanterden Çıkarılıyor Yerine Yeni Nesil F-35 Alınacak)
    • 8. Ana Jet Üs Komutanlığı,Diyarbakır
        • F-16C/D Fighting Falcon
        • CN-235M-100 & AS-532 Cougar Mk.1
    • 14. İnsansız Uçak Sistemleri Ana Üs Komutanlığı, Batman
        • Anka
        • Karayel
        • Heron
        • Harpy
        • I-GNAT ER
    • 10. Tanker Üs Komutanlığı, İncirlik, Adana
  • Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na direk bağlı birimler
  • Hava Eğitim Komutanlığı, Gaziemir, İzmir
  • Hava Lojistik Komutanlığı Etimesgut, Ankara
    • 1. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı, Eskişehir
    • 2. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı, Kayseri
    • 3. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı, Ankara
    • 11. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı, Etimesgut, Ankara
      • CASA CN-235
      • Cessna Citation|Cessna Citation VII
      • Cessna Citation|Cessna Citation II (CE-550),
      • Gulfstream IV-SP
      • CASA CN-235 (T) VIP
      • CASA CN-235 (T)
      • 3 CASA CN-235 (T) Yardım uçağı
    • 12. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı, Erkilet, Kayseri
      • A400M Atlas
      • C-130 Hercules
      • C-160 Transall
    • Hava Malzeme Transit Komutanlığı, İstanbul

Komutanlıklar şu filolardan oluşur:[7]

  • 20 Savaş filosu
  • 2 Keşif filosu
  • 5 Eğitim filosu
  • 7 Ulaştırma filosu
  • 1 Tanker filosu
  • 9 Uçaksavar füze (SAM) filosu

Filolar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 101. Filo Asena (KC-135R) İncirlik , Adana
  • 401. Filo Test Filosu (F-16 C Block 30/40 F-4E 2020) Eskişehir , Türkiye
  • 111. Filo Panter (F-4E 2020) Eskişehir.
  • 112. Filo Şeytan (F-4E/TM F-4E 2020) Eskişehir , Türkiye (Uçakların Emekli Edildi , Bir kısmı 111. filoya devredildi)
  • 113. Filo Işık (RF-4E) Eskişehir , Türkiye (Uçaklar Emekli Edildi)
  • 121. Filo Arı (T-38M Talon) Çiğli , İzmir
  • 122. Filo Akrep (KT-1T) Çiğli , İzmir
  • 123. Filo Palaz (SF-260D) Kaklıç , İzmir
  • 124. Filo Standardize (--) Çiğli , İzmir
  • 125. Filo (CN-235 , UH-1) Çiğli , İzmir
  • 131. Filo Barış Kartalı (Boeing 737 AEW&C) Konya , Türkiye
  • 132. Filo Hançer (F-16C/D) Konya , Türkiye
  • 133. Filo Pençe (F-5A/B 2000) Konya , Türkiye (Uçakların bir kısmı emekli edildi, bir kısmı ise 134. filoya devredildi.)
  • 134. Filo Türk Yıldızları (NF-5 A/B) Konya , Türkiye
  • 141. Filo Kurt (F-16 C/D) Akıncı , Ankara
  • 142. Filo Ceylan (F-16 C/D) Akıncı , Ankara
  • 143. Filo Öncel (F-16 C/D) Akıncı , Ankara
  • 151. Filo Tunç (F-16 C/D) Merzifon , Amasya
  • 152. Filo Akıncı (F-16 C/D) Merzifon , Amasya
  • 161. Filo Yarasa/Kartal (F-16 C/D) Bandırma , Balıkesir
  • 162. Filo Zıpkın (F-16 C/D) Bandırma , Balıkesir
  • 171. Filo Korsan(F-4E 2020) Erhaç , Malatya
  • 173. Filo Şafak (RF-4E/TM) Erhaç , Malatya Uçaklar Emekli Edildi.
  • 181. Filo Pars (F-16 C/D) Diyarbakır , Türkiye
  • 182. Filo Atmaca (F-16 C/D) Diyarbakır , Türkiye
  • 191. Filo Kobra (F-16 C/D) Balıkesir , Türkiye
  • 192. Filo Kaplan (F-16 C/D) Balıkesir , Türkiye

amble on the Web: Turkish Air Force - Order of Battle

Muharip Platformlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Uçak Ülke Tür Versiyon Sayı Not
Savaş uçakları
General Dynamics F-16 Fighting Falcon  ABD
 Türkiye
Çokamaçlı savaş F-16C Block 30-40-50-50+
F-16D Block 30-40-50-50+
180
56
Modernize edildi.
McDonnell Douglas F-4E Phantom II  ABD
 İsrail
 Türkiye
Çokamaçlı savaş F-4E Terminator 2020 47 Modernize edildi.
Özel görev
Boeing 737 AEW&C  ABD
 Türkiye
Havadan erken uyarı ve kontrol B-737 AEW&C 4
Gulfstream G550  ABD Askeri haberleşme G550 2[8]
CASA CN-235  İspanya
 Türkiye
Harp
Keşif
CN235 EW
CN235 Recce
1
1
Hava Yakıt İkmal ve Nakliye Uçakları
Boeing KC-135 Stratotanker  ABD Havadan yakıt ikmal KC-135R 7
Airbus A400M Atlas  İspanya Taktik hava ikmal A400M 3 7 uçak daha teslim edilecek.
C-130 Hercules  ABD
 Türkiye
Taktik hava ikmal C-130B
C-130E
19 Bazı uçaklar modernize edilerek elektronik hale getirildi.
C-160 Transall  Almanya Taktik hava ikmal C-160T 16
CASA CN-235  İspanya
 Türkiye
Taktik hava ikmal CN235-100M 43
Eğitim uçakları
Northrop F-5A/B 2000 Freedom Fighter  ABD
 Türkiye
Eğitim F-5A/B 23 F-5 2000'e yükseltildi.
Northrop T-38M Talon  ABD
 Türkiye
Eğitim T-38M 67 Elektronik ve güvenlik sistemleri yükseltildi.
KAI KT-1T  Güney Kore Eğitim KT-1T 40
Alenia Aermacchi SF-260  İtalya Eğitim SF-260D 36
Akrobasi uçakları
General Dynamics F-16 Fighting Falcon  ABD
 Türkiye
Akrobasi - savaş F-16C 4 Solo Türk tarafından kullanılmaktadır.
Canadair NF-5A/B 2000  Kanada Akrobasi - savaş NF-5A
NF-5B
10[9]
6[9]
Türk Yıldızları tarafından kullanılmaktadır.[9]
CASA CN-235  İspanya
 Türkiye
Nakliye CN235-100M 1 Türk Yıldızları tarafından kullanılmaktadır.[10]
C-130 Hercules  ABD
 Türkiye
Nakliye C-130B 1 Türk Yıldızları tarafından kullanılmaktadır.
C-160 Transall  Almanya Nakliye C-160D 1 Türk Yıldızları tarafından kullanılmaktadır.
Helikopterler
Eurocopter Cougar  Fransa
 Türkiye
Yardımcı helikopter AS-532 20 Modernize edildi.
Bell UH-1 Huey  ABD
 Türkiye
Yardımcı helikopter UH-1H 20 Modernize edildi.
İHAlar
RQ/MQ-1 Predator  ABD Keşif 4[11][12] Kiralık. Toplam 15 uçak kiralanması planlanıyordu. Ancak iptal edildi.[13]

Gelecek Planlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Uçak Ülke Tür Versiyon Sayı Not
F-35 Lightning II  ABD
 Türkiye
Çok amaçlı avcı F-35 2+10+88 İlk iki uçak 2017 yılında envantere girecek.

İleride kısa kalkış ve dikey iniş (STOVL) yeteneği bulunan F-35B Lightning II alınması planlanıyor

CH-47  ABD
Askeri Nakliye Chinook CH-47 6 2016 yılında envantere girecek.
TUSAŞ Hürkuş  Türkiye Eğitim TAI Hürkuş 4 Test Uçuşları Devam Ediyor.
ANKA  Türkiye İnsansız Hava Aracı Anka-A
Anka-B
10
30
Seri Üretime geçildi.
TUSAŞ TF-X Projesi  Türkiye Çokamaçlı avcı - 250+ 2023 yılında hizmete girmesi planlanmaktadır.

Rütbeler[değiştir | kaynağı değiştir]

NATO Kodu OF-10 OF-9 OF-8 OF-7 OF-6 OF-5 OF-4 OF-3 OF-2 OF-1 OF(D) Öğrenci Subay
Türkiye Türkiye
(Değiştir)
TR-AİRFORCE-OF9.gif
Orgeneral
TR-AİRFORCE-OF8.gif
Korgeneral
TR-AİRFORCE-OF7.gif
Tümgeneral
TR-AİRFORCE-OF6.gif
Tuğgeneral
TR-AİRFORCE-OF5.gif
Albay
TR-AİRFORCE-OF4.gif
Yarbay
TR-AİRFORCE-OF3.gif
Binbaşı
TR-AİRFORCE-OF2.gif
Yüzbaşı
TR-AİRFORCE-OF1.gif
Üsteğmen
TR-AİRFORCE-OF1a.gif
Teğmen
TR-AİRFORCE-OFD.gif
Asteğmen
İşaret yok
Harbiyeli
NATO Kodu OR-9 OR-8 OR-7 OR-6 OR-5 OR-4 OR-3 OR-2 OR-1
Hava kıdemli başçavuş.gif Hava başçavuş.gif Hava kıdemli üstçavuş.gif Hava üstçavuş.gif Hava kıdemli çavuş.gif Hava astsubay çavuş.gif İşaret yok
Astsubay Kıdemli
Başçavuş
Astsubay
Başçavuş
Astsubay Kıdemli
Üstçavuş
Astsubay
Üstçavuş
Astsubay Kıdemli
Çavuş
Astsubay
Çavuş
Uzman
Çavuş
Çavuş Uzman
Onbaşı
Onbaşı Er


Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]