Adalet ve Kalkınma Partisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Adalet ve Kalkınma Partisi
Kısaltma AK Parti[1]
Genel başkan Ahmet Davutoğlu
Genel sekreter Haluk İpek
Sözcü Beşir Atalay
Slogan(ları) "Onlar Konuşur AK Parti Yapar"
"Daima Adalet Daima Kalkınma"
"Birlikte Daha Güçlü" Selam Olsun Herkese
"Yeni Türkiye Yolunda İkinci Yarı Başlıyor"
"Yeni Güç Büyük Türkiye"
Kuruluş tarihi 14 Ağustos 2001 (&0000000000000013.00000013 yıl, &0000000000000325.000000325 gün önce.)
Birleşme Halkın Sesi Partisi
(2010-2012)
Merkez Söğütözü, Ankara[2]
İdeoloji Sosyal muhafazakârlık[3]
Ekonomik liberalizm[4]
Siyasi pozisyon Merkez sağ[5]
Uluslararası üyelik Avrupa Muhafazakarlar ve Reformcular İttifakı
Resmî renkleri Sarı, siyah, mavi[1]
TBMM
258 / 550
Büyükşehir Belediye Başkanlığı
18 / 30
Belediye Başkanlığı:
800 / 1.351
İl Genel Meclisleri
779 / 1.251
Belediye Meclisleri
10.530 / 20.498
www.akparti.org.tr

Adalet ve Kalkınma Partisi (kısaca AK Parti[1] ya da halk arasında AKP[6]), 14 Ağustos 2001'de kurulan sosyal muhafazakâr Türk siyasî partisi. 2015'de yapılan son seçimle birlikte 258 milletvekili ile mecliste yer almaktadır.[7] Genel başkanı Ahmet Davutoğlu, aynı zamanda başbakandır; önceki genel başkanı Recep Tayyip Erdoğan ise cumhurbaşkanıdır.

Erdoğan, partinin siyasi yelpazedeki yerinin muhafazakâr demokratlık olduğunu belirtmiştir. Kurucuları ve önde gelen isimlerinden bir bölümü, eski Fazilet Partisine yakın ya da Fazilet Partisi kadrosundan olup bu partinin kapatılmasından sonra kurulan ve devam niteliğine sahip olduğu kabul edilen Saadet Partisine katılmayanlardır. Gerek kuruluştaki, gerekse sonraki dönemlerdeki kadroları değişik parti ve siyasi görüşlerden pek çok adı barındırmıştır. Fazilet Partisinin veya ilgili siyasi geleneğin bir uzantısı olarak gösterilmesine şiddetle karşı çıkılmıştır.[8] Ayrıca Anavatan Partisinin devamı olduğu da iddia edilmiştir.[9]

Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "AK Parti" olmakla birlikte, baş harflerinden oluşan "AKP" kısaltmasının kullanımı da yaygındır.[1][6][10] Amblemi turuncu ve siyah renklerden oluşan ampuldür.[11]

Adalet ve Kalkınma Partisi kurulduğu günden beri katıldığı seçimlerin tamamını kazanma başarısı göstermiştir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

16 Ocak 1998'de Refah Partisi'nin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmasıyla Milli Görüş geleneğinden gelen siyasiler Fazilet Partisi altında tekrar birleşti. Ancak değişmeyen politikalar ve değişmeyen yaşlı lider kadro sebebiyle partinin halk tabanında karşılık bulamadığını düşünen Abdullah Gül liderliğindeki Yenilikçiler, Gelenekçiler ile Fazilet Partisi kongresinde başkanlık yarışına girdi. 14 Mayıs 2000 tarihinde düzenlenen kongreyi kıl payı bir farkla kaybeden Yenilikçiler artık partide toplum tabanlı bir siyaset yapılamayacağını düşünmeye başladılar. Bu ortam içinde Fazilet Partisi de Refah Partisi ile aynı akıbete uğrayarak kapatıldı (22 Haziran 2001). Hapisten çıkan Recep Tayyip Erdoğan'ın da aralarına katılması ile Yenilikçiler hemen yeni bir parti çalışmalarına başladı.

14 Ağustos 2001 tarihinde kurulan partinin kurucularından Recep Tayyip Erdoğan, Abdullah Gül, Abdüllatif Şener, İdris Naim Şahin, Binali Yıldırım ve Bülent Arınç partinin önde gelmiş eski isimleridir. Bünyesinde Millî Selamet Partisi-Refah Partisi-Fazilet Partisi (Millî Görüş), Anavatan Partisi (Turgut Özal'a yakın isimler) ve Demokrat Parti-Adalet Partisi-Doğru Yol Partisi (merkez sağ) kökenli isimleri barındırmaktadır.

15 aylık bir parti olarak 3 Kasım 2002 tarihinde yapılan seçimlerde en yüksek oy oranını alarak (geçerli oyların %34,63'ü) Abdullah Gül başkanlığında 58. Cumhuriyet Hükümeti'ni kurdu. Aldığı siyaset yasağı[12] nedeniyle kabine ve TBMM'de yer alamayan genel başkan Erdoğan'ın bu yasağı, Cumhuriyet Halk Partisi'nin de desteklediği bir anayasa değişikliği ile kaldırıldı. Erdoğan, 8 Mart 2003 tarihinde Siirt'te yapılan yenileme seçimlerinde milletvekili seçilerek meclise girdi. Bunun üzerine Gül başkanlığındaki 58. Hükümetin 11 Mart 2003 tarihindeki istifasının ardından Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'den hükûmeti kurma görevini alan Erdoğan, 15 Mart 2003'te 59. Cumhuriyet Hükümeti'ni kurdu.

AK Parti ilk yerel seçimini 23 Mart 2003 tarihinde Çorum'da kazandı. Eski Belediye başkanı Prof. Dr. Arif Ersoy 2002 genel seçimlerinde milletvekilli adayı olmak için belediye başkanlığından istifa etti ve boşalan başkanlığa "Belediye meclisi" kendi içinden birini seçemediği için 23 Mart 2003 tarihinde Çorum'da Belediye başkanlığı seçimi yapıldı ve Belediye başkanlığına Ak Parti'nin adayı Turan Atlamaz seçildi. Turan Atlamaz, 23 Nizan 2004 yerel seçimlerinde yine AK Parti'den Çorum Belediye Başkanı olarak seçildi.[13]

Parti, bazı karşıtları tarafından "millî görüş" hareketinin bir parçası olmakla suçlansa da, partinin önde gelen isimleri bu yakıştırmayı şiddetle reddetmektedir. Bunun basın-yayına yansıyan en belirgin örneği, partinin kurucusu Erdoğan'ın bir konuşmasında "Milli görüş gömleğini çıkardık" şeklindeki deyişidir.[14]

2004 yılında yapılan yerel seçimlerde, İl Genel Meclisi seçim sonuçlarına göre %41.67'lik oyla birinci olan parti, belediyeler bazındaki sonuçlara göre ise 1.950 belediye kazandı. 15 büyükşehir belediyesinden 11'ini de kazanarak Ege ve Güneydoğu Anadolu'daki bazı il belediyeleri hariç tüm Türkiye'de başarılı oldu.

2007 yılında yapılan genel seçimlerde, daha öncesinde meydana gelen cumhurbaşkanlığı seçimleri tartışmaları ve 27 Nisan Bildirisi gibi tartışmaların ardından, %46.58'lik bir oy oranı ile Türkiye tarihinde hükümette bulunan bir parti olarak girmiş olduğu seçimlerde oy oranını arttıran birkaç partiden biri oldu. Türkiye'nin 81 ilinin, Tunceli hariç 80'inden milletvekili çıkardı.

2009 yerel seçimlerinde 15.513.554 seçmenin oyunu aldı. Yüzde 38.8 ile oy oranı düşse de Türkiye genelinde birinci parti konumunu korudu. İstanbul ve Ankara gibi 10 büyükşehir belediyesi ile beraber toplamda da 1442 belediye kazandı.

2011 genel seçimlerinde ise neredeyse %50 oranında ve yaklaşık 21 buçuk milyon oy alarak 326 milletvekili çıkardı.

Tarihi boyunca girmiş olduğu üç genel seçimde de birinci parti olarak ipi birinci göğüsledi. Ayrıca Türkiye tarihinde girdiği üç seçimde de oyunu yükselterek iktidarda kalmayı başaran ilk partidir.

Recep Tayyip Erdoğan Dönemi (2001-2014)[değiştir | kaynağı değiştir]

14 Ağustos 2001 yılında kurulduğu zaman kurucuların önde gelen isimlerinde Recep Tayyip Erdoğan, Abdullah Gül ve Bülent Arınç gibi isimler tarafından kuruldu.[15] Kurulduktan yaklaşık 1 yıl sonra Erdoğan önderliğinde 2002 genel seçimleri yapıldı. AK Parti 365 milletvekili çıkararak tek başına iktira geldi.[16] Recep tayyip Erdoğan, siyasi yasağı bulunduğu için seçimlere giremiyerek ve milletvekili seçilemedi. Seçim sonrasında 58. Türkiye Hükûmeti, Abdullah Gül başbakanlığında kuruldu.[17] Hükûmet döneminde Erdoğan'ın siyasi yasağının kaldırılması için Türkiye Büyük Millet Meclisine yasa teklifi sunuldu. Bu yasa değişikliği TBMM tarafından oy çoğunluğuyla kabul edilse de dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer yasayı "öznel, somut ve kişisel" olduğu gerekçesiyle veto etti. Daha sonra aynı yasa değiştirilmeden TBMM'de tekrar kabul edildi ve dönemin Cumhurbaşkanı Sezer yasa değişikliğini bu kez onayladı.[18] Bu yasanın onayıyla Recep Tayyip Erdoğan'ın milletvekili seçilmesi için yasal bir engel kalmadı. Seçimlerde Siirt milletvekili seçilen Fadıl Akgündüz'ün milletvekilliğinin düşürülmesinin ardından Siirt'teki seçimlerin tekrar edilmesine karar verildi. Recep Tayyip Erdoğan önderliğinde 2003 ara seçimlerine gidildi. Seçimlerde AK Parti'nin ilk sıra adayı Mervan Gül'ün adaylıktan çekilmesi ile Recep Tayyip Erdoğan partinin birinci sıra adayı olarak Siirt seçimlerine girdi ve oyların %85'ini alarak kazandı.[19] Erdoğan'ın milletvekili seçilmesinin ardından başbakan Abdullah Gül, Recep Tayyip Erdoğan'ın başbakan olması için dönemin Cumhurbaşkanı Sezer'e istifasını sundu. Ahmet Necdet Sezer bu kez hükümeti kurma görevini Recep Tayyip Erdoğan'a verdi ve genel seçimlerden yaklaşık dört ay sonra Recep Tayyip Erdoğan başbakanlığında 59. Türkiye Hükümeti kuruldu.[20]Bu seçimin ardından 2004 yerel seçimleri yapıldı. AK Parti 1,750 belediye almaya hak kazandı. 16 Büyüksehirden 12'sini almayı başarmıştır.[21] 2003 yılından 2009'a kadar Türkiye ekonomisi büyüme göstermiş ve Türkiye'nin GSMH'si Dünya toplamının %1,11'inden yüzde 1.37'sine artış göstermiştir. Recep Tayyip Erdoğan döneminde Türkiye'nin IMF'ya olan borcu bitti. Görev süresi dolan Türkiye'nin 10. cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in yerine 11. cumhurbaşkanının seçilememesi üzerine Anayasa'nın 101. maddesi gereğince seçimlerin 22 Temmuz 2007 günü Türkiye'de 2007 genel seçimleri yapıldı. AK Parti, Recep Tayyip Erdoğan önderliğinde tek başına ikincikez iktidara gelmeyi başardı.[22] AK Parti, seçimlerde 341 milletvekili çıkardı. Abdullah Gül tarafından onaylanan 60. Türkiye Hükûmeti AK Parti önderliğinde kuruldu.[23] 21 Ekim 2007'de 2007 Anayasa Değişikliği Referandumu gerçekleşti. AK Parti, bu seçimde ''Evet'' oyunu destekledi. Bu seçimde Cumhurbaşkanı'nın Halk tarafından seçilmesine karar veridi ve Genel seçimlerin dört yılda bir yapılmasına karar verildi.[24] 29 Mart 2009 tarihinde 2009 yerel seçimleri'nin yapıldı. AK Parti, 1,442 belediye başkanlığı kazandı. AK Parti bu seçimde 16 Büyükşehir belediye başkanlığından 10 tanesini kazandı.[25] 1 Mayıs 2009 günü bazı makamlarda görev değişiklikği olmuştur. 2009 yılında İsrail'in Filistin'e saldırılar sonucunda 1133 Filistin vatandaşın ölümünden sonra 29 Ocak 2009 Davos'da Dünya Ekonomik Forumu toplantısında Shimon Peres'in 25 dakika konuşması ve Erdoğan'ın 12 dakika konuşmasından dolayı Erdoğan podyumu terketmiştir. Recep Tayyip Erdoğan podyumu terkederken şu sözleri söylemiştir:'' Benim için de bundan böyle Davos bitmiştir. Daha Davos'a gelmem. Siz konuşturmuyorsunuz. 25 dakika konuştu, 12 dakika konuşturuyorsunuz. Olmaz."[26]Erdoğan Davos dönüşü büyük bir kutlamayla karşılanmıştır.[27] Ahmet Davutoğlu, Gazze Savaşı'nda göstermiş olduğu çözüm başarıdan dolayı Dışişleri Bakanlığına atandı.[28] Bülent Arınç, Başbakan yardımcılığına getirildi. Temmuz 2009'da Çin'in Doğu Türkistan'da olay çıkarımasına karşı Recep tayyip Erdoğan ve AK Parti üyeleri saldırıya karşı çıkmıştır. Erdoğan sorumluların adalete teslim edilmesini ve hesap vermelerini söylemiştir. Ayrıca ''soykım'' yaşanmaktadır demiştir.[29] 2011 genel seçimlerinde 327 sandelye çıkararak üçüncükez tek başına iktidar olmayı başardı. 61. Türkiye Hükümeti kuruldu.[30] 29 Mart 2014'te 2014 Türkiye yerel seçimleri yapıldı. AK Parti %43 oy alarak birinci parti oldu. AK Parti 30 Büyükşehir Belediye başkanlığından 18 tanesini kazandı. 16 Temmuz 2014'te AK Patili milletvekilerin Çözüm Sürecini büyük bir oyla kabul etmesiyle ve Abdullah Gül'ün Resmi Gazete'de yayımlanması sonucu yürürlüğe girmiştir.[31]2014 Cumhurbaşkanlığı seçimde Cumhurbaşkanı Adayı'nın kim olduğunu Mehmet Ali Şahin açıklamıştır. Şahin şu sözleri söylemiştir:'' İstanbul milletvekilimiz, Genel Başkanımız, Başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan'dır.'' demiştir.[32]10 Ağustos 2014 günü Erdoğan %52 oy oranıyla Cumhurbaşkanı seçilmesi ardından Erdoğan AK Parti Genel Başkanlığı ve Başbakanlığı Ahmet Davutoğlu'na bırakmıştır. Erdoğan şu sözleri söylemiştir:'' Konya milletvekilimiz, Dışişleri bakanımız Ahmet Davutoğlu kardeşimdir.'' demiştir. AK Parti 27 Ağustos günü 1. Olağanüstü Kongresinde Genel Başkan Ahmet Davutoğlu seçimiştir. Ahmet Davutoğlu önderliğinde 62. Türkiye Hükümeti kuruldu.[33]

2007 cumhurbaşkanlığı seçimi[değiştir | kaynağı değiştir]

12. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan , 25.Türkiye Başbakanı ve  Eski Ak Parti Genel Başkanı (sol) ve 24.Türkiye Başbakanı ve 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül (sağ). 12. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan , 25.Türkiye Başbakanı ve  Eski Ak Parti Genel Başkanı (sol) ve 24.Türkiye Başbakanı ve 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül (sağ).
12. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan , 25.Türkiye Başbakanı ve Eski Ak Parti Genel Başkanı (sol) ve 24.Türkiye Başbakanı ve 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül (sağ).

2007 yılına girildiğinde, görev süresi dolmak üzere olan Cumhurbaşkanı Sezer'in yerine Erdoğan'ın aday gösterilmesi ihtimali üzerine özellikle büyük şehirlerde (Ankara, İstanbul ve İzmir gibi); ADD, ÇYDD, İstanbul Barosu, DİSK, KESK gibi bazı kurum ve kuruluşlar tarafından "Cumhuriyet Mitingleri" düzenlendi.[34] 2008 yılında Ergenekon Operasyonu dahilinde bu mitinglerin darbeye zemin oluşturmak adına silahlı bir terör örgütü tarafından yapıldığı iddia edildi ve yapılan aramalarda bunu destekleyen belgelere rastlandığı öne sürüldü. ADD başkanı ve emekli Orgeneral Şener Eruygur bu iddialar neticesinde tutuklandı.[34] Tüm gelişmelerden sonra parti tarafından cumhurbaşkanı adayı olarak Abdullah Gül gösterildi. Bunun üzerine CHP, cumhurbaşkanlığı seçimi için genel kurulda en az 367 milletvekilinin toplanmış olması gerektiğini iddia edip seçimler sırasında genel kurula gelmeyerek cumhurbaşkanlığı seçimlerini boykot etti. Aslen bu iddia anayasa kaynaklı olmayıp onursal cumhuriyet başsavcısı Sabih Kanadoğlu tarafından ortaya atılmıştı.[35]

CHP, ilk oturumda 367 milletvekili bulunmasına rağmen toplam oy 367'nin altında kalınca cumhurbaşkanlığı seçimi oturumlarının iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Mahkemenin seçimi iptal etmesi üzerine erken seçime gidilme kararı alındı. Parti, 22 Temmuz Seçimleri'nde de oyların %46,7'sini alarak seçimden oylarını arttırarak çıktı. Böylece Erdoğan, hükûmeti kurma görevini aldı. Parti aynı seçimde 18 bin Avro karşılığında AK Robot isimli bir robot kiralamış ve Türkiye Cumhuriyeti tarihinde bu yolla seçim propagandası yapan ilk parti olmuştur.[36]

22 Temmuz Seçimleri'ne göre TBMM'ye giren üçüncü parti konumundaki Milliyetçi Hareket Partisi, CHP'nin aksine Cumhurbaşkanlığı seçimlerini boykot etmek amacıyla genel kurula gelmeme fikrini benimsemedi ve bunun sonucu olarak tekrar aday gösterilen Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Türkiye Cumhuriyeti'nin 11. Cumhurbaşkanı oldu.

Kapatma davası[değiştir | kaynağı değiştir]

14 Mart 2008 tarihinde Yargıtay Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya, "Adalet ve Kalkınma Partisinin laikliğe aykırı eylemlerin odağı durumuna geldiği" savıyla, Anayasa Mahkemesi'nde "Adalet ve Kalkınma Partisinin temelli kapatılma davasını açtı.[37] Başsavcı, Cumhurbaşkanı Gül ile Başbakan Erdoğan'ın da aralarında olduğu 71 kişinin, siyasetten 5 yıl uzaklaştırılmasını istedi. 30 Temmuz 2008'de açıklanan kararla, 10 üyenin 6'sının kapatılması yönünde, 4'ünün hazine yardımının kesilmesi yönünde ve Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç'ın ret oylarıyla kapatılmadı. Hazine gelirinin yarısının kesilmesi kararı alındı.

Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş

Halkın Sesi Partisi ile bütünleşmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

12 Temmuz 2012'de Recep Tayyip Erdoğan, Halkın Sesi Partisi Genel Başkanı Numan Kurtulmuş'a partilerinin bütünleşmesini teklif etmiştir.[38] İki partinin yetkili organlarınca alınan karara göre bir bütünleşme süreci başlamıştır.[39][40] Sürecin sonunda, delegelerine genel kurul çağrısında bulunan Halkın Sesi Partisi, 19 Eylül 2012 günü gerçekleştirdiği olağanüstü kongrede, geçerli 177 oyun 165'i gereğince "bütünleşme sebebiyle fesih" kararı alarak kapanmıştır.[41] Halkın Sesi Partisi'nin feshedilmesinin ardından Numan Kurtulmuş, birçok partiliyle birlikte 22 Eylül 2012 günü düzenlenen törende Adalet ve Kalkınma Partisi'ne katılmıştır.[42]

2014 Cumhurbaşkanlığı seçimi[değiştir | kaynağı değiştir]

2014 Cumhurbaşkanlığı seçiminde kullanılan ''Erdoğan'' yazılı logo.

11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün 28 Ağustos 2014'de görevinin bitmesinden dolayı 1 Temmuz 2014'de AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan aday gösterildi.[43] Erdoğan'ın Adaylığını Mehmet Ali Şahin açılayarak kamuoyuna duyurdu. Seçimin ilk turu 10 Ağustos'da yapılmasına karar veridi. Erdoğan seçim pusulasında ilk başta yer aldı. Erdoğan'ın sçimde kullanılacağı logo Barack Obama'nın 2008 yılındaki seçimlerde kullandığı logoya benzetilerek yapıldı. Erdoğan'a cumhurbaşkanlığı seçiminde bağış yapılan para sayısı 55.260.778 olarak açıklandı.[44]10 Ağustosta yapılan seçimlerde Erdoğan yüzde %51,79 (21.000.143) seçimden birinci çıkmayı başardı. Erdoğan ikinciyle arasındaki fark %13 olarak açıklandı.[45]27 Ağustos 2014'te Ankara'da düzenlenen AK Partisi 1. Olağanüstü Kongresi'nde, cumhurbaşkanı seçilen Erdoğan'ın yerine AK Parti'nin genel başkanlığını dönemin Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu devretti. Erdoğan, 28 Ağustos günü cumhurbaşkanlığını yemini ederek ve Çankaya Köşkü'nde devir teslim töreninde alarak göreve başladı. Ahmet Davutoğlu, 29 Ağustos günü 62. Türkiye Hükümeti'ni kurmakla görevlendirildi.

Ahmet Davutoğlu Dönemi (2014-)[değiştir | kaynağı değiştir]

Ahmet Davutoğlu, Recep Tayyip Erdoğan'ın Cumhurbaşkanı seçilmesini ardından AK Parti kongresi'nde 1382 delegenin oyunu alarak AK Parti genel başkanı seçilmiştir. Ahmet Davutoğlu 62. Türkiye Hükümetini kurmuştur. Ahmet Davutoğlu önderliğinde 2015 genel seçimlerine giderelerek 258 milletvekili çıkararak birinci parti olmayı başarmıştır. Ahmet Davutoğlu 2015 genel seçimlerinde 81 şehirede gitmeyi başarmıştır. Ahmet Davutoğlu, döneminde Gülen Hareketi ve Parelel yapıyla mücadele AK Parti Hükümetiyle başlamıştır. İç Güvenlik yasası AK Partili milletvekili tarafından onaylanmış ve Cumhurbaşkanı tarafından Resmi gazete'de yayımlanmıştır. Ahmet Davutoğlu 2015 genel seçimlerinde sadece 5 ilde milletvekili çıkaramamıştır. Davutoğlu döneminde 26 Haziran 2015 günü TBMM Başkan adayını İsmet Yılmaz olrak belirlemiştir. Yılmaz, 1 Temmuz 2015 günü yeni başkan seçilmiştir.

Yolsuzluk iddiaları[değiştir | kaynağı değiştir]

17 Aralık 2013 yılında yapılan operasyonlarda AKP'li bazı bakanlar ve bazı bakan çocuklarıyla ilgili yolsuzluk iddiaları ortaya çıkmıştır. Çeşitli dinleme kayıtlarının da ortaya çıktığı süreçte 4 tane bakan (Zafer Çağlayan, Muammer Güler, Erdoğan Bayraktar ve Egemen Bağış) istifa etmek zorunda kalmışlardır.[46]

Bu süreçte daha sonra soruşturmayı yürüten savcılar ve emniyet mensupları, Recep Tayyip Erdoğan ve Bilal Erdoğan ile ilgili telefon konuşmalarını da içeren çeşitli kayıtların ortaya çıkmasından sonra değişik zamanlarda görevlerinden alınmışlardır. Mahkeme sürecinin durdurulmasının ardından mecliste 4 tane bakan (Zafer Çağlayan, Muammer Güler, Erdoğan Bayraktar ve Egemen Bağış) hakkında soruşturma komisyonu kurulmuştur. Soruşturma sonucunda önce komisyonda sonra mecliste AKP'li milletvekililerinin oylarıyla ilgili 4 bakan yargı önüne çıkarılmamışlardır.[47]

Mevcut Merkez Yönetim Kurulu üyeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

# Adı Görevi
1 Ahmet Davutoğlu Genel Başkan
2 Haluk İpek Genel Sekreter
3 Mehmet Ali Şahin Genel Başkan Yardımcısı (Siyasi ve Hukuki İşler)
4 Süleyman Soylu Genel Başkan Yardımcısı (Teşkilat)
5 Mustafa Şentop Genel Başkan Yardımcısı (Seçim İşleri)
6 Beşir Atalay Genel Başkan Yardımcısı (Tanıtım ve Medya) - Parti Sözcüsü
7 Yasin Aktay Genel Başkan Yardımcısı (Dış İlişkiler)
8 Nükhet Hotar Genel Başkan Yardımcısı (Sosyal İşler)
9 Abdülhamit Gül Genel Başkan Yardımcısı (Yerel Yönetimler)
10 Mehmet Muş Genel Başkan Yardımcısı (Ekonomi İşleri)
11 Öznur Çalık Genel Başkan Yardımcısı (Halkla İlişkiler)
12 Nureddin Nebati Genel Başkan Yardımcısı (Mali ve İdari İşler)
13 Ekrem Erdem Genel Başkan Yardımcısı (Ar-Ge)
14 Mustafa Elitaş TBMM Grubu Başkanvekili
15 Ahmet Aydın TBMM Grubu Başkanvekili
16 Mahir Ünal TBMM Grubu Başkanvekili
17 Mihrimah Belma Satır TBMM Grubu Başkanvekili
18 Mehmet Naci Bostancı TBMM Grubu Başkanvekili
19 Güldal Akşit Kadın Kolları Başkanı
20 Abdurrahim Boynukalın Gençlik Kolları Başkanı

Genel Başkanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ak Parti 1.Olağanüstü Kongresin'de Mustafa Cemil Efe tarafından hazırlanan ve Ahmet Davutoğlu'nun Recep Tayyip Erdoğan'a hediye ettiği hat eseri
Genel Başkan Görev Süresi
MR.Recep Tayyip Erdoğan.JPG Recep Tayyip Erdoğan 14 Ağustos 2001 - 27 Ağustos 2014
Turkish Minister of Foreign Affairs (8536048557) (cropped).jpg Ahmet Davutoğlu 27 Ağustos 2014 - Görevde

Seçimler ve referandumlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Adalet ve Kalkınma Partisi kuruluşundan bu yana dört genel seçime, üç yerel seçime ve bir milletvekili ara seçimine katılmış; iki referandumda ve bir cumhurbaşkanlığı seçiminde de taraf olmuştur.

Cumhurbaşkanlığı seçimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Emblem of the President of Turkey.svg
Seçim Aday Destek 1.Tur Oy 1.Tur Oran 2.Tur Oy 2.Tur Oran Seçim Sonucu
Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi, 2014
2014 Turkish Presidential Election-Erdoğan.PNG
Recep Tayyip Erdogan.PNG
Recep Tayyip Erdoğan
Anavatan Partisi 21.000.143
%51,79
Gerçekleşmedi Gerçekleşmedi Recep Tayyip Erdoğan
1.Tur'da kazandı.

Genel Seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Milletvekili Genel Seçimleri Seal of the Turkish Parliament (Türkiye Büyük Millet Meclisi).svg
Seçim Lider Oy Sandalye Meclis Sıra
#  % ± Y # ±
2002 Türkiye genel seçimleri
AK Parti 2002 Genel Seçim Sonuçları.png
Recep Tayyip Erdogan.PNG
Recep Tayyip Erdoğan
10.808.229
%34,28
363 / 550
İktidar 1.
2007 Türkiye genel seçimleri
AK Parti 2007 Genel Seçim Sonuçları.png
Recep Tayyip Erdogan.PNG
Recep Tayyip Erdoğan
16.340.534
%46,58
artış12,30
341 / 550
azalış22 İktidar 1.
2011 Türkiye genel seçimleri
2011 genel seçimlerinde AK Parti'nin illere göre aldığı oylar.svg
Recep Tayyip Erdogan.PNG
Recep Tayyip Erdoğan
21.399.082
%49,83
artış3,25
327 / 550
azalış14 İktidar 1.
2015 Türkiye genel seçimleri
2015 AK Parti Genel Seçim Sonuçları.png
Davutoglu cropped 4.jpg
Ahmet Davutoğlu
18.867.411
%40,87
azalış8,96
258 / 550
azalış69 1.

Yerel Seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim Ülke Dağılımı Lider Kazanılan Oy Yüzdesi Kazanılan Büyükşehir Belediye Başkanlığı Kazanılan Belediye Başkanlığı İl Genel Meclisleri Belediye Meclisleri
28 Mart 2004 Türkiye Yerel Seçimleri 2004 Turkish elections.png Recep Tayyip Erdogan.PNG
Recep Tayyip Erdoğan
%41,67
12 / 16
1,750 / 3,193
2,276 / 3,208
16,637 / 34,447
29 Mart 2009 Türkiye Yerel Seçimleri Latrans-Local Elections 2009.svg Recep Tayyip Erdogan.PNG
Recep Tayyip Erdoğan
%38,39
10 / 16
1,442 / 2,903
1,889 / 3,281
14,732 / 32,392
30 Mart 2014 Türkiye Yerel Seçimleri 2014 Türkiye yerel seçimleri.png Recep Tayyip Erdogan.PNG
Recep Tayyip Erdoğan
%43.39
18 / 30
800 / 1.351
779 / 1.251
10,530 / 20,498

Referandumlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim Ülke Dağılımı Lider Desteklediği Taraf Kazandığı Oy Yüzdesi Diğer Taraf Sonuç
21 Ekim 2007 Türkiye Anayasa Değişikliği Referandumu Turkish constitutional referendum 2007.png Recep Tayyip Erdogan.PNG
Recep Tayyip Erdoğan
EVET %68,95 %31,05
(HAYIR)
Anayasa değişikliği kabul edildi. Cumhurbaşkanlığının seçilme şekli ve görev süresi başta olmak üzere bir takım Anayasa maddeleri değişti.
12 Eylül 2010 Türkiye Anayasa Değişikliği Referandumu Turkish constitutional referendum 2010.svg Recep Tayyip Erdogan.PNG
Recep Tayyip Erdoğan
EVET %57,88 %42,12
(HAYIR)
Anayasa değişikliği kabul edildi.

Ara Seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim Lider Kazanılan
Oy
Yüzdesi
Diğer Partiler Sonuç
9 Mart 2003
Türkiye Milletvekili
Ara Seçimleri
Recep Tayyip Erdogan.PNG
Recep Tayyip Erdoğan
%84,8 CHP %13,8
İP %0,8
TKP %0,6
Recep Tayyip Erdoğan, Siirt milletvekili seçilerek TBMM'ye girdi.
AK Parti tek başına 59. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti'ni kurdu.
Recep Tayyip Erdoğan, başbakan oldu.

Seçim sloganları[değiştir | kaynağı değiştir]

Onlar Konuşur AK Parti Yapar, Daima Adalet Daima Kalkınma, Birlikte Daha Güçlü, Yeni Türkiye Yolunda İkinci Yarı Başlıyor, Yeni Güç Büyük Türkiye, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2015 genel seçimlerinde kullandığı sloganlardır.

Resim galerisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d Parti Tüzüğü
  2. ^ http://www.akparti.org.tr/site/bize-ulas
  3. ^ "Kültür ve sanat". http://www.akparti.org.tr/site/akparti/parti-programi#bolum_. Erişim tarihi: 28 Mart 2015. "Partimiz; * Milli değerlerin korunup geliştirilmesi konusunda azami bir gayret içerisinde olacaktır. Yeryüzünde saf bir dil, musiki, mimari vb. bulunmadığı gerçeğinden hareketle kültürel etkileşimi bir zenginlik olarak kabul ediyoruz. İslamcılık * Partimiz, milli kültürümüzdeki esas yapıyı, üslûbu koruyarak evrensel değerlerle milli kültür arasındaki etkileşimi en üst noktaya çıkarmayı amaçlamakta, gerçek bir çağdaş kültür atmosferi oluşturmanın bu yoldan geçtiğine inanmaktadır. Bu iki alanı, çatışma konusu olmaktan çıkarıp, her iki unsurun zenginliklerinden birlikte yararlanmak, kültür politikamızın temelidir. * Partimiz, kültürün taşıyıcı unsurları olan dil, edebiyat, folklor, musiki, plastik sanatlar, etnografya, sinema, temsil sanatları vb. alanlardaki mevcut yapıyı, yaklaşım ve anlayışı eksik ve sağlıksız bulmaktadır. Bütün bu alanlarda konuların uzmanları ve sivil toplum örgütlerinin de görüşlerinden yararlanılarak yeni ve doyurucu politikalar geliştirilecektir. * Plastik sanatlar ve Türk-İslam sanatlarının gelişimine özel bir önem verilecektir. Tüm sanat çalışmalarının gerçekleştirilmesinde yerel yönetimler ağırlıklı olarak öne çıkarılacak, konuyla ilgili tüm yasal düzenlemeler hızla yapılacaktır. * Kültürel yozlaşma, müstehcenlik ve şiddet unsurlarının ön plana çıkarılması, kitabın hayatımızdan her gün biraz daha uzaklaşması, partimizin öncelikle mücadele edeceği konular olacaktır. * Ülkemizin kültür ve sanat zenginliğini tanıtan ve gelişmesine katkıda bulunan tüm projeler desteklenecektir. Yurt içi ve yurt dışında çok amaçlı kültür merkezleri ve kültür evlerinin yaygınlaştırılması desteklenecektir." 
  4. ^ "Ekonomi anlayışımız". http://www.akparti.org.tr/site/akparti/parti-programi#bolum_. Erişim tarihi: 28 Mart 2015. "Partimiz; Partimiz aşağıdaki temel ilkeleri benimser; * Ekonomik gelişmenin kaynağı ve hedefi olarak insanı esas alır. * Tüm kurum ve kurallarıyla işleyen piyasa ekonomisinden yanadır. * Devletin ilke olarak her türlü ekonomik faaliyetin dışında olması gerektiğini benimser. * Devletin ekonomideki işlevini düzenleyici ve denetleyici olarak tanımlar. Bu amaçla sağlıklı belge ve bilgi akış sisteminin önemli olduğuna inanır. * Özelleştirmeyi daha rasyonel bir ekonomik yapının oluşması için önemli bir araç olarak görür. * Küreselleşmenin getirdiği yapısal dönüşümlerin en az maliyetle gerçekleştirilmesini savunur ve bunun en sağlıklı yolunun uluslararası rekabet gücünün artırılması olduğuna inanır. Bu nedenle ülkemiz ekonomisinin rekabet gücünün artırılmasının, siyasi ve ekonomik geleceğimiz açısından stratejik önem taşıdığını kabul eder. * Uluslararası bilgi birikimi ve tecrübenin transferinde önemli rol oynayan yabancı sermayenin, Türk ekonomisinin gelişmesine katkıda bulunacağına inanır. * Kamu hizmetlerinde kaliteyi, verimliliği, etkinliği ve vatandaşın memnuniyetini esas alır." 
  5. ^ Head, Jonathan (12 September 2010). "Turkey referendum vote ends with close result expected". BBC. http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11274027. Erişim tarihi: 26 June 2013. 
  6. ^ a b Hürriyet Arşiv Hürriyet.com. Erişim: 30 Mart 2009
  7. ^ http://www.ysk.gov.tr/ysk/content/conn/YSKUCM/path/Contribution%20Folders/SecmenIslemleri/Secimler/2015MV/E.pdf
  8. ^ http://www.aksam.com.tr/arsiv/aksam/2003/08/14/politika/politika7.html
  9. ^ "Akp'nin Kapatılmaması Uygun Olur!" YeniAktüel.com. Erişim: 27 Nisan 2009
  10. ^ Parti Genel Başkanı Erdoğan partinin adıyla ilgili yaptığı açıklamada "AK Parti" yerine "AKP" diyenlerin edepsiz olduğunu ileri sürmüştür 3 Haziran 2009 tarihli Vatan haberi 30 Kasım 2010 tarihinde erişilmiştir
  11. ^ AK PARTİ tüzüğü, Madde 3 - Partinin Kısaltılmış Adı, Genel Merkezi ve Amblemi web.akparti.org.tr. Erişim: 22 Temmuz 2009
  12. ^ Muhtar bile olamayacak, Radikal Gazetesi, 24 Eylül 1998, URL son erişim tarihi: 20 Nisan 2008.
  13. ^ http://www.corum.bel.tr/Baskanlarimiz.html
  14. ^ " AKP'nin yeni zarfı, Radikal, 26 Aralık 2003, URL son erişim tarihi: 15 Mart 2008
  15. ^ http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=10017
  16. ^ http://www.secim-sonuclari.com/2002
  17. ^ http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=56979
  18. ^ http://www.dunya48.com/siyaset/siyaset/22849-tayyip-erdogan-a-siyaset-yasagi-nasil-kaldirildi
  19. ^ http://www.mucadelegazetesi.com/secim.htm
  20. ^ http://www.turizmdebusabah.com/haberler/59-hukumetin-bakanlar-kurulu-listesi-7915.html
  21. ^ http://www.yerelsecim.com/YerelSecimSonuclari.asp?SY=2004
  22. ^ http://www.hurriyet.com.tr/secimsonuc/default.html
  23. ^ http://www.memurlar.net/haber/86105/
  24. ^ http://www.haberturk.com/secim
  25. ^ http://secim.haberler.com/2009/
  26. ^ http://www.hurriyet.com.tr/english/world/10887282.asp?gid=244
  27. ^ http://www.radikal.com.tr/dunya/dunya_basini_davos_sokunu_boyle_duyurdu-919321
  28. ^ http://www.byv.org.tr/prof-dr-ahmet-davutoglu-disisleri-bakani-oldu
  29. ^ http://www.gokbayrak.com/video.asp?id=69
  30. ^ http://www.ensonhaber.com/iste-61-hukumet-kabine-listesi-2011-07-06.html
  31. ^ http://www.hurriyet.com.tr/gundem/26815443.asp
  32. ^ http://www.hurriyet.com.tr/gundem/26719347.asp
  33. ^ http://www.turkiyegazetesi.com.tr/gundem/181397.aspx
  34. ^ a b [1]
  35. ^ [2]
  36. ^ Bu da AKP'li robot, Habertürk Sitesi, 10 Temmuz 2007, URL son erişim tarihi: 22 Ekim 2008.
  37. ^ Başsavcı, AK Partiye kapatma davası açtı, NTVMSNBC, 13 Mart 2008, URL son erişim tarihi: 15 Mart 2008.
  38. ^ Başbakan Erdoğan resmen teklif etti - Yeni Şafak
  39. ^ 'AK Parti ile bütünleşmeye karar verdik'-NTVMSNBC
  40. ^ da AK Parti'de - Milliyet
  41. ^ HAS Parti kapandı rota AK Parti - Sabah
  42. ^ Numan Kurtulmuş resmen AK Parti'li - Habertürk
  43. ^ http://www.dw.com/tr/akpnin-aday%C4%B1-erdo%C4%9Fan/a-17748635
  44. ^ http://www.ensonhaber.com/erdogan-kendisine-yapilan-bagis-miktarini-acikladi-2014-08-09.html
  45. ^ http://www.ysk.gov.tr/ysk/content/conn/YSKUCM/path/Contribution%20Folders/HaberDosya/2014CB-Kesin-416_d_Genel.pdf
  46. ^ "Erdoğan Bayraktar istifa etti". Hürriyet. 25 Aralık 2013. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25440241.asp. Erişim tarihi: 5 Şubat 2014. 
  47. ^ En kuvvetli Ret Bayraktar'a

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]