Aşırı sağ

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Aşırı sağ, radikal sağ ya da ekstrem sağ, sağcı siyasette sağcılığın en yüksek biçimini gösterir. Aşırı sağ siyaset, toplumsal hiyerarşiyi aşırı biçimde destekler; daha doğuştan bazı insanların aşağı, bazılarınınsa üstün olduğu gibi düşünceleri içinde barındırır. Belirli kişilerin ya da grupların ileri derecede üstünlüğünü destekler.[1] Bu tip siyaset genel olarak otoriterdir ve radikal biçimde sol fikirlere karşıtlık içerir. Genellikle aşırı sağ terimi istenmeyen gruplara karşı göç ve uyum karşıtlığı duruşları, sosyokültürel boyutta baskı, milliyet ayrımcılığı; ırksal ve dinsel grupların kendilerini diğerlerinden üstün konuma getirecek tutumlar, küreselleşme karşıtlığı gibi görüşleri kapsamaktadır.[2] Başka bir deyişle kavram aşırı milliyetçi, yabancı düşmanı, ırkçı, köktendinci özelliklerine sahip kişi ya da grupları tanımlamada kullanılır.[3]

Temel olarak "aşırı milliyetçilik ile ırkçılık" ve "köktendincilik" olmak üzere iki farklı grupta incelenir.

Aşırı sağ tutumlara örnekler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Bir ırkın veya milletin sosyal hiyerarşide en tepede olması ve diğer insanları istediği gibi yönetmede söz sahibi olması. Irkçı ideoloji nasyonal sosyalizm ve Ku Klux Klan oluşumu bu tutumun bilinen örnekleridir.
  • Devletin her şeyi kontrol altında tutması, devleti yöneten tek bir yöneticinin üstünlüğü ve sorgulanamaz olması. Toplumsal hiyerarşiye karşı çıkan tüm ideolojilerin düşman gösterilmesi ve toplumu yönlendiren radikal milliyetçilik. İtalyan faşizmi ve falanjizm bu tutumun bilinen örnekleridir.
  • Bir dini inanca mensup olan kitlenin veya bir dinin kurallarının toplumu tamamen düzenleyebilmesi. Bir dini inanışın toplumu otoriter biçimde yönetmede kullanılması. Farklı dini inanca sahip olan kişilerin sosyal hiyerarşide en altta ve kontrol edilebilir görülmesi. Çeşitli köktendinci oluşumlar bu tutuma örnektir.

Aşırı milliyetçilik ve ırkçılık[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşırı sağ görüşün içerisindeki aşırı milliyetçiler, toplumsal dayanışmaya dayalı ve ulusal birliktelik vurgusunu içeren totaliter bir yönetim altındaki toplum birliğini hedeflemektedirler. Kendi uluslarının birliğini ve diğer uluslara karşı güçlü olmasını savunmaktayken, milliyetçiliğe ve ulus kavramına karşı olan aşırı sol görüşe karşı muhalif bir konumda bulunurlar. Aşırı milliyetçiler kendi ulusları için "zararlı" olarak tanımladıkları düşüncelere karşı mücadele etmeyi amaç edinmişlerdir ve epik ögelerle süslenmiş tarih anlatılarından da yararlanırlar. Irkçılar ise yaşadıkları toplumda üstün olarak niteledikleri ırksal kökene bağlı bir kesimi, aşağı olarak niteledikleri diğer kesimden ayırmak ve aşağı olanları defetmek isterler.

Köktendincilik[değiştir | kaynağı değiştir]

Köktendincilik, dinî kuralları esas alan ve bu esaslara en katı biçimde bağlılığı içeren, din ile siyaset ayrımını reddeden, toplumun tek bir dinin şartlarına göre idare edilmesi gerektiğini savunan görüştür. Köktendinciler, bağlı oldukları toplumun ve dolayısıyla tüm ülkenin dinî kurallar içerisinde yönetilmesinin en doğru koşul olduğunu savunurlar ve laikliği reddederler.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşırı sağ ideolojiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Woshinsky, Oliver H., Explaining Politics: Culture, Institutions, and Political Behavior (Oxon, England; New York City, United States: Routledge, 2008) p. 154.
  2. ^ İngilizce Wikipedia 24 Mart 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. dan Genel derleme
  3. ^ Carlisle, Rodney P., ed., The Encyclopedia of Politics: The Left and the Right, Volume 2: The Right (Thousand Oaks, California, United States; London, England; New Delhi, India: Sage Publications, 2005) p. 693.