Azerbaycan'daki siyasi partiler listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Şu madde dizisinin bir parçasıdır:
Azerbaycan
devlet yapısı


Azerbaycan’daki siyasi partiler listesi, Azerbaycan’da etkin olan veya olmuş siyasi partiler.

Azerbaycan’da siyasi partiler ve onların faaliyetleri "Siyasi partiler hakkında Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Kanunu" ile düzenlenmektedir.[1]

Azerbaycan’da siyasi partilerin resmî devlet kaydına alınması Adalet Bakanlığınca gerçekleştirilmektedir. Resmî kayıtlı siyasi partiler cumhurbaşkanlığı, genel ve yerel seçimlere katılabilir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Azerbaycan’da siyasi partilerin tarihi 1900’lu yıllardan başlamaktadır.O yıllarda Rusya İmparatorluğu Devlet Duması kuruldu ve bu parlamentoya seçimler düzenlendi. Tüm bunlar siyasi partilerin yaranmasına zemin oluşturdu.[2]

Çar Rusyasının çöküşü ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyetinin kuruluşu ile Azerbaycan’ın parlamentosu kuruldu ve bu siyasi partilerin kurulmasına sebep oldu.[3][4]

28 Nisan 1920 tarhinde ADR 11. Kızıl Ordu tarafından işgal edildi ve tüm siyasi partiler kapatıldı.SSCB döneminde legal olarak tek etkin parti Azerbaycan Komunist Partisi oldu.[5][6]

1980‘lu yılların sonlarından itibaren halk Komünist Partisi ve genel olarak hükûmet karşıtı eylemlere başladı.Eylemlerde itiraz göstergesi olarak vatandaşlar Azerbaycan Komünist Partisi’nin üyelik biletlerini yırttılar.[5]

Parti
Etkin olduğu yıllar
Hümmet[7]
1904-1920
İttifaki-Müslimin
1905–1907[a]
İctimaiyyun-Amiyyun[8]
1905-1917
Geyrat Partisi[9]
1905-1917
Karabağ Birlik Meclisi
1906-1908[b]
Difai[10]
1906-15 Ekim 1917[c]
İttifak Partisi
1907–1917[d]
Müdafaa[11]
1907-1909[e]
Rusyada Müslümanlık Fırkası[12]
?–1917
Müsavat Partisi[13]
1911–28 Nisan 1920[f]
Adalet Partisi[14]
1916-1920
Türk Edemi-Merkeziyyet Fırkası
1917-17 Haziran 1917 [g]
Kafkasya İttihat ve Terakki Fırkası[15]
1918-1918 [h]
İttihat[12]
1917-28 Nisan 1920
Halkçı Partisi
1917–28 aprel 1920
Çiftçi Partisi
1917–28 aprel 1920
Ahrar Partisi[16]
1918-28 Nisan 1920
Azerbaycan Komünist Partisi[17]
1920-1991

Etkin Partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağımsızlığın kazanılmasından sonra Azerbaycan Millî İstiklâl Partisi ilk siyasi parti olarak resmî devlet kaydına alındı.

Şu anda ise devlet kayıtlarında 56 siyasi parti var. En son kayda alınan siyasi partiler Gelecek Azerbaycan Partisi’dir.

Adliye Bakanlığınca resmî devlet kaydına alınan siyasi partiler
Logo
Parti
Kıslatma
Genel Başkan
Kayıt Tarihi
Azerbaycan Millî İstiklâl Partisi
AMİP
Arzuhan Alizade[18]
17.07.1992
Azerbaycan Diriliş ve Terakki Partisi
ADTP
Azat Nebiyev (öldü)
24.07.1992
Ana Vatan Partisi
AVP
Fezail Ağamalı[19]
11.08.1992
Azerbaycan Millî Demokratik İdrâk Partisi
MDİP
Osman Efendi
Vatandaş Dayanışması Partisi
VDP
(VHP)
Sabir Rüstemhanlı[20]
03.11.1992
Müsavat Partisi
MÜSAVAT
Arif Hacılı[21]
08.12.1992
Birlik Partisi
BİRLİK
Hudadat Huduyev
18.12.1992
Yeni Azerbaycan Partisi
YAP
İlham Aliyev[22]
Vahit Azerbaycan Millî Birlik Partisi
VAMBP
Hacıbaba Azimov
13.01.1993
Beyaz Partisi[23]
AğP
Tural Abbaslı
Millî Dayanışma Partisi
MHP
Alisahip Hüseyinov
10.02.1993
Bağımsız Azerbaycan Partisi
BAP
(MAP)
Nizami Süleymanov (öldü)[24]
Azerbaycan Ümit Partisi
ÜMİT
İkbal Ağazade[25]
05.05.1993
Korkut Partisi
KORKUT
Firudin Kerimov
10.11.1993
Azerbaycan Komünist Partisi
AzKP
Hacı Hacıyev
02.03.1994
Azerbaycan Millî Devletçilik Partisi
AMDP
Nimet Penahlı
12.10.1994
Azerbaycan Vatanseverler Partisi
AzVP
Elvin Mahmutzade
Azerbaycan Namına İttifak Partisi
ANİP
(ANAP)
Abutalip Samedov
22.06.1995
Azerbaycan Demokratik Maarifçilik Partisi
ADMP
Elşen Musayev
04.08.1995
Azerbaycan Sosyal Refah Partisi
ASRP
Aslı Kazımova[26]
Azerbaycan Liberal Partisi
ALP
Avaz Temirhan
14.08.1995
Azerbaycan Sosyal Demokrat Partisi
ASDP
Aras Alizade[27]
01.09.1995
Azerbaycan Halk Cephesi Partisi
AHCP
Ali Kerimli[28]
Azerbaycan Vahit Komünist Partisi
AVKP
Musa Tukanov (öldü)[29]
19.09.1995
Sosyal Adalet Partisi
SAP
Metleb Mütellimli
11.12.1998
Millî Kongre Partisi
MKP
İhtiyar Şirinov
Vahdet Partisi
VAHDET
Tahir Kerimli[30]
Azerbaycan Cumhuriyetçiler Partisi
ACP
(ARP)
Sübut Esedov
09.07.1999
Azerbaycan Halk Partisi
AHP
(AXP)
Penah Hüseyn[31]
Azerbaycan Liberal Demokrat Partisi
ALDP
Fuat Aliyev[32]
Azerbaycan Demokrat Partisi
ADP
Serdar Celaloğlu
03.02.2000
Azerbaycan Mübarizleri Partisi
AMP
Ağadur Müslümov
27.05.2000
Adalet Partisi
ADALET
İlyas İsmailov[33]
18.05.2002
Millî Vahdet Partisi
MVP
Yunus Oğuz
08.05.2002
Muasır Müsavat Partisi
MMP
Hafız Hacıyev
Azerbaycan Azat Cumhuriyetçiler Partisi
AACP
(AARP)
Kamil Seyidov
Büyük Kuruluş Partisi
BKP
(BKP)
Fazıl Mustafa[34]
12.08.2005
Azatlık Partisi
AZATLIK
Ahmet Oruç
Demokratik Islahatlar Partisi
DİSP
Asım Mollazade[35]
Bütün Azerbaycan Halk Cephesi Partisi
BAHCP
Kudret Hasanguliyev[36]
Azerbaycan Terakki Partisi
ATP
Vilayet Hasanov (geçici)
Büyük Azerbaycan Partisi
BAP
Elşad Musayev
Azerbaycan Tekâmül Partisi
(Azerice) TEKAMÜL
Tayyip Aliyev (Ganioğlu)
Vatandaş Birliği Partisi
VBP
Sabir Hacıyev
Klasik Halk Cephesi Partisi
KHCP
Mirmahmut Miralioğlu[37]
31.01.2007
Vatandaş ve İnkişaf Partisi
VİP
Ali Aliyev[38]
10.08.2007
Azerbaycan Millî Demokrat Partisi
AzMDEP
Tufan Kerimli
24.12.2008
Aydınlar Partisi
AYDINLAR
Gulamhüseyin Alibeyli
19.11.2009
Millî Diriliş Hareketi Partisi
MDHP
Ferec Guliyev[39]
31.05.2011
Yeni Zaman Partisi
YENİ ZAMAN
Musa Ağayev
16.04.2020
Azat Demokratlar Partisi
AzDP
Sülhettin Ekber
Cumhuriyet Halk Partisi
CHP[40]
Bedrettin Guliyev
07.05.2020
Bağımsız Halk Partisi[40]
BHP
(MXP)
Eflan İbrahimov
Millî Cephe Partisi[41]
MCP
Razi Nurullayev
31.08.2020
Cumhuriyetçi Alternatif Partisi
REAL
İlgar Mammadov[42]
Gelecek Azerbaycan Partisi
GAP
Ağasif Şakiroğlu[43]
15.12.2020 [44]

Resmî kayıtsız partiyalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bazı siyasi partiler resmî olarak devlet kaydına alınmasa da etkin olarak siyasi faaliyetler göstermektedir.

Logo Parti Kısaltma Genel Başkan
Emblem of Azerbaijani İslam Party.png
Azerbaycan İslam Partisi
AİP
İlham Aliyev (geçici)[45]
Azerbaycan Sosyalist Partisi
ASP
Elşen Hasanov[46]
Azerbaycan Yükseliş Partisi[47]
AY Parti
Anar Esatlı
Hak Adalet Partisi
HAP
Ali İnsanov [48]

Millî Meclis’te bulunan siyasi partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

9 şubat 2020’de gerçekleşen seçimlerde parlamentoda temsil hakkını 9 (11) siyasi parti kazanmışdır.

Logo of the National Assembly of Azerbaijan.svg6. dönem Millî Meclis’te bulunan siyasi partiler
Siyasi parti
Genel Başkanı
Milletvekilleri
Belediye üyesi
YAP Yeni Azerbaycan Partisi İlham Aliyev
70 / 125
10.430 / 15.156
VDP
(VHP)
Vatandaş Dayanışması Partisi Sabir Rüstemhanlı
3 / 125
6 / 15.156
AVP Ana Vatan Partisi Fezail Ağamalı
1 / 125
187 / 15.156
DİP Demokratik Islahatlar Partisi Asım Mollazade
1 / 125
35 / 15.156
ADMP Azerbaycan Demokratik Maarifçilik Partisi Elşen Musayev
1 / 125
BKP
(BQP)
Büyük Kuruluş Partisi Fazıl Mustafa
1 / 125
BAHCP
(BAXCP)
Bütün Azerbaycan Halk Cephesi Partisi Kudret Hasanguliyev
1 / 125
CAP
(REAL)
Cumhuriyetçi Alternatif Partisi İlgar Mammadov
1 / 121
0 / 15.156
MCP Millî Cephe Partisi Razi Nurullayev
1 / 125
0 / 15.156
VP Vahdet Partisi Tahir Kerimli
1 / 125
VBP Vatandaş Birliği Partisi Sabir Hacıyev
1 / 125

Kapatılan partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Edalet.jpg
Yüksek Mahkeme tarafından resmî kaydı iptal edilen partiler
Emblem of Azerbaijan.svg
Parti
Kapatılması
Azerbaycan Halklarının Beraberlik Partisi
(Talış Halk Partisi)
Bölücülük sebebiyle[49] 1993’te Yüksek Mahkeme tarafından kapatıldı.
Bozkurt Partisi
İsminin kanunlara uygun olmadığı sebebiyle Yüksek Mahkeme tarafından 1995’te kapatıldı.[50]
Azerbaycan İslam Partisi
Casusluk sebebiyle 1995’te kapatıldı.[50]
Azerbaycan Vahit Komünist Partisi
SSCB’nin onarılmasını desteklediği sebebiyle 1 Eylül 1995’te Yüksek Mahkeme tarafından kapatıldı. Lakin 1 ay sonra Yüksek Mahkemenin kararı feshedildi.

Kapanan partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kapanan Partiler
Partiyanın Adı Tarih
1900-1990’lı yıllar
İttifaki-Müslimin 1906
Müdafaa Partisi 1909
Kafkasya İttihat ve Terakki Fırkası 28 Mayıs 1918
İttihat Partisi 28 Nisan 1920
Ahrar Partisi 28 Nisan 1920
Çiftçi Partisi 28 Nisan 1920
Halkçı Partisi 28 Nisan 1920
Azerbaycan Komünist Partisi 1 Eylül 1991
Bağımsızlık Dönemi
Azerbaycan Himmet Partisi
(Zakir Tağıyev)
1998[i]
Yeşiller Partisi 2003[51]
Geyrat Partisi 2010[52]
"Namus" Azerbaycan Cumhuriyet Partisi 2013[53]
İsim değişen partiler
Partinin eski adı Partinin yeni adı Deyişme tarihi
1900-1990’lı yıllar
Geyrat Partisi (1905) Türk Ademi Merkeziyyet Fırkası 1917
İctimaiyyun-Amiyyun Adalet Fırkası 1917
Bağımsızlık dönemi
Azerbaycan Komünist Partisi (1993) Azerbaycan Vahit Komünist Partisi 1993[j]
Azerbaycan Vahit Komünist Partisi Azerbaycan Komünist Partisi (1993) 1995[k]
Bozkurt Partisi Azerbaycan Millî Demokrat Partisi 1999[54]
Açık Cemiyet Partisi Azat Demokratlar Partisi 22 Aralık 2013[55]
Vahit Azerbaycan Partisi Beyaz Partisi 26 Haziran 2016[56]
Demokratik Azerbaycan Dünyası Partisi Millî Dayanışma Partisi 22 Ağustos 2020
Başka parti ile birleşip yeni isim alan partiler
Kapanan partiler Birleşilen Parti Birleşme Tarihi
1900-1990’lu yıllar
Türk Ademi Merkeziyyet Fırkası Müsavat Partisi Türk Ademi Merkeziyyet Fırkası "Müsavat" 3 Haziran 1917
Rusyada Müslümanlık Partisi "İttihadi-İslam" Cemiyeti Rusyada Müslamanlık "İttihat" Ocak 1918
Adalet Fırkası Rusya Komünist Partisi Bakü Komitesi Azerbaycan Komünist Partisi (1920) 11-12 Şubat 1920
Himmet
Azerbaycan komünistleri
Başka partiyle birleşerek yeni isim alan partiler
Kapanan Parti Birleştiyi Parti Birleştiyi Tarih
1900–1990
Difai Partisi Müsavat Partisi 1917
Bağımsızlık devri
Azerbaycan Ana Toprak Partisi
(Rövşen Gambar)
Müsavat Partisi 1995[57]
Doğru Yol Partisi
(Tamerlan Karayev)
Adalet Partisi Azerbaycan Demokrat Partisi 1996[58]
Demokratik Azerbaycan Partisi
(Aydın Guliyev)
1998[58]
Demokratik Yol Partisi
(Yakub Abbasov)
2000[58]
Azerbaycan Demokratik Girişimciler Partisi[l] Yeni Azerbaycan Partisi 2021[59]
Azerbaycan Halk Demokratik Partisi[m]
Azerbaycan Millî Hareket Partisi[n]
Azerbaycan Köylü Partisi[o]
Azerbaycan Yurttaş Partisi[p]
Millî Kurtuluş Partisi[q]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Çar hükuməti tarafından faaliyyeti durduruldu, gizli şəkildə etkinlik gösteren parti 1917`de Müsavata birleşti.
  2. ^ Çar hükûmeti tarafından kapatıldı, üyeleri hapsedildi.
  3. ^ Çar hükûmeti tarafından 1907’de kapatıldı, 1917 tarihinde gizli olarak etkinlik gösteren parti Müsavata birleşti.
  4. ^ Halkçı ve Çiftçi Partilerine parçalandı.
  5. ^ Çar hükûmeti tarafından kapatıldı, üyeleri hapsedildi.
  6. ^ Daha sonra yeniden kuruldu.
  7. ^ Müsavata birleşti.
  8. ^ Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti hükumeti tarafından ülke bağımsızlığını tehlike altına attığı gerkçesiyle kapatıldı.
  9. ^ Genel başkanı siyasetten gitti.1998 Cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılmışdır
  10. ^ Elçibey hükumeti tarafından SSCB yanlısı olduğu iddiasıyla AKP kapatılmıştı. AKP yeni AVKP adıyla siyasete dönmüştür.
  11. ^ AVKP 1995 tarihinde kapatıltıktan sonra Ramiz Ahmedov liderliğinde AKP siyasete geri dönmüş, Sayad Sayadovun partisi AKP değil, AVKP adını almıştır.
  12. ^ ADGP Mahmut Mammadov liderliğinde 23 Nisan 1994 tarihinde kurulmuş, 17 Mayıs 1994 tarihinde resmî devlet kaydına alınmış ve 1995 Azerbaycan genel seçimlerinde 1 milletvekili çıkarmıştır. Daha sonra 1 milletvekili de transfer etmiştir. Son genel başkanı Kasım Kasımov Şamahı Vali Yardımcısı görevini taşımaktadır.
  13. ^ 1966 tarihinde ilk ve tek genel başkanı olan Refik Turabhanoğlu tarafından kurulan Bütünazerbaycan Çalışkan İşçi Köylü Partisinin 1967'de ismini değişmesiyle kurulmuştur. Resmî olarak 11 Temmuz 1992 tarihinde kayda alınmıştır.
  14. ^ Samir Caferov (Turan) başkanlığında 5 Aralık 1992 tarihinde kurulmuş ve 2 Mart 1994 tarhinde resmî devlet kaydına alınmıştır
  15. ^ AKP 19 Nisan 1992 tarihinde düzenlenen 1. Kurultayında eski geçici Başbakan Feyruz Mustafayev başkanlığında kuruldu, 23 Eylül 1992 tarihinde resmî devlet kaydına alındı. 7 Temmuz 2018 tarihinde Feyruz Mustafayev’in vefatı üzerine Mammad Mammadov geçici genel başkan oldu.
  16. ^ Mais Seferli tarafından 27 Şubat 1993 tarihinde kurulmuş ve 12 Mart 1993 tarihinde resmî devlet kaydına alınmıştır. 2001 Azerbaycan ara genel seçimlerinde 1 milletvekili çıkarmıştır. 7 Aralık 2020 tarihinde Mais Seferli’nin ölümü üzerine kardeşi Gülaye Seferova genel başkan seçildi.
  17. ^ 3 Mart 1993 tarihinde Muhammet Hatemi tarafından kuruldu ve 12 Mart 1993 tarihinde resmî devlet kaydına alındı. 2008 tarihinde resmî devlet kaydı olmayan ve 1998 tarihinde Vügar Oruç tarafından kurulan Türk Milletçi Partisi MKP’ye birleşti. Birleştirici Kurultayda Vügar Oruç MKP Genel Başkanı seçildi.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ e-qanun.az. "Siyasi partiler hakkında Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Kanunu" (Azerice). 6 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  2. ^ Hüseynov, M. C. Партия "Мусават" в прошлом и настоящем (Rusça). 
  3. ^ Paşayev, Atahan (1998). Azerbaycan Halk Cumhuriyeti (1918-1920) (Azerice). Bakü: Parlament (stenografik hesaplar). 
  4. ^ Şablon:Haber kaynağıpaper
  5. ^ a b Azerbaycan Komünist Partisinin tarihi (Azerice). 1958. 
  6. ^ Azerbaycan tarihi (Azerice). III. 1973. 
  7. ^ : Azərbaycan tarixi, 7 cilddə, c.5., B., 2001; Azərbaycan Cümhuriyyəti (1918-1920), B., 1998; Əfəndiyev S.M., Azərbaycan proletariatının inqilabi hərəkatı tarixindən,B.,1957; Багирова И.С., Политические партии и организации Азербайджана в начале XX века , Б., 1997;
  8. ^ Aslani S.ġ., Ġran "Ġctimaiyyun-amiyyun" (Mücahid) Partiyasına aid yeni sənədlər, ADU-nun Elmi əsərləri (tarix və fəlsəfə elmləri seriyası), 1973,
  9. ^ Seyidzadə D., Azərbaycan XX əsrin əvvəllərində: müstəqillyə aparan yollar, B., 1998; Багирова И.С., Политические партии и организации Азербаиджана в начале XX века, Б., 1997; Ахмедов А., Азербаиджанские тюрки в революции 1905 г., Б., 2001.
  10. ^ ; Багирова И.С., Политические партии и организации Азербайджана в начале XX века , Б., 1997;
  11. ^ Seyidzadə D.B., Azərbaycan XX əsrin əvvəllərində: müstəqilliyə aparan yollar, B., 2004; Süleymanova S., Azərbaycanda ictimai-siyasi hərəkat, B.. 1999; Вагирова И.С., Политические партии и организации Азербаиджана в начале XX века ,Б., 1997; Ахмедов А., Азербаиджанские тюркивреволюций1905года,Б.,2002.
  12. ^ a b Azərbaycan tarixi, 7 cilddə, c.5, B., 2001; Mustafayev Q., XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda Ġslam ideologiyası və onun tənqidi, B., 1973; GöyüĢov A., Azərbaycanda Ġttihadçılıq, B., 1997; Süleymanova S., Azərbaycanda ictimai-siyasi hərəkat (XIX yüzilliyin sonu - XX yüzilliyin əvvəlləri), B., 1999; Агамлиева Н., Худиев Р., Азербаиджанская Республика. Страницы политической истории. 1918-1920, Б., 1994.
  13. ^ Müsavat Partiyasının Proqram və nizamnamə sənədləri, Gəncə, 1993; Azərbaycantarixi,7cilddə,c.5, B.,2001;"GəncAzər"(Ġstintaqmateriallarıüzrə),B.,1993;
  14. ^ : Azərbaycan tarixi, 7 cilddə, c.5., B., 2001; Azərbaycan Cümhuriyyəti (1918–1920), B., 1998; Əfəndiyev S.M., Azərbaycan proletariatının inqilabi hərəkatı tarixindən,B.,1957; Багирова И.С., Политические партии и организации Азербайджана в начале XX века , Б., 1997;
  15. ^ Paşayev A., Haqqverilməz,alınar,"'Respublika" qəzeti,1990,22dekabr.
  16. ^ Azerbaycan tarihi, 7 kitapta, k.5, B., 2001.
  17. ^ Azərbaycan Kommunist Partiyasının tarixi, B., 1958; Azərbaycan tarixi, 3 cilddə. c.3, B., 1973;
  18. ^ "AMİP'in 11. Kurultayı" (Azerice). 16 Ağustos 2020. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  19. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :avp isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  20. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :vhp isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  21. ^ BBC News (13 Ekim 2020). "Müsavat Partisi'nin 9. Olağan Kurultayı" (Azerice). 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  22. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :yap isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  23. ^ "4 siyasi partii resmî olarak kayda alındı" (Azerice). 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  24. ^ APA TV (1 Aralık 2016). "Nizami Süleymanov öldü" (Azerice). Youtube.com. 6 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2016.  |yayıncı= dış bağlantı (yardım)
  25. ^ "Ümit Partisi'nin 4. Olağan Kurultayı" (Azerice). 13 Ağustos 2013. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  26. ^ "ASRP'nin 9. Olağan (çevrimiçi) Kurultayı (onlayn)" (Azerice). 15 Temmuz 2020. 16 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  27. ^ "ASDP'nin 13. Olağan Kurultayı" (Azerice). 17 Ekim 2017. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  28. ^ "AHCP'nin 6. (9.) Olağan Kurultayı" (Azerice). 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  29. ^ "Parti genel başkanı Musa Tukanov öldü" (Azerice). 15 Şubat 2019. 25 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  30. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :vp isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  31. ^ "AHP'nin 3. Olağan Kurultayı" (Azerice). 25 Temmuz 2015. 26 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  32. ^ "ALDP'nin 5. Olağan Kurultayı" (Azerice). 13 Nisan 2017. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  33. ^ "Adalet Partisi'nin 6. Olağan Kurultayı" (Azerice). 27 Ocak 2018. 30 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  34. ^ "BKP çevrimiçi Kurultayı" (Azerice). 18 Temmuz 2020. 16 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  35. ^ "DİSP'in 5. Kurultayı" (Azerice). 1 Şubat 2016. 3 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  36. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :baxcp isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  37. ^ "KHCP III Kurultayı" (Azerice). 1 Ağustos 2015. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  38. ^ "VİP IV Kurultayı" (Azerice). 28 Mayıs 2017. 17 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  39. ^ "MDHP II Kurultayı" (Azerice). 14 Mayıs 2017. 13 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  40. ^ a b "Bağımsız Halk Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi resmî kayda alındı" (Azerice). 7 Mayıs 2020. 11 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  41. ^ "MCP I çevrimiçi Kurultayı" (Azerice). 28 Temmuz 2020. 28 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  42. ^ "Mammadov REAL genel başkanı seçildi" (Azerice). 18 Ağustos 2020. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  43. ^ "GAP'ın III Kurultayı" (Azerice). 31 Ağustos 2020. 4 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2020. 
  44. ^ https://report.az/daxili-siyaset/gelecek-azerbaycan-partiyasi-dovlet-qeydiyyatina-alinib/
  45. ^ "AİP'in yeni "genel başkanı" seçildi" (Azerice). 17 Ağustos 2015. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  46. ^ "ASP çevrimiçi Kurultay düzenledi" (Azerice). 13 Ağustos 2020. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  47. ^ "Yeni siyasi parti" (Azerice). 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  48. ^ "HAP I Kuruluş Konferansı" (Azerice). 26 Ocak 2020. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  49. ^ "MM kararı" (Azerice). 17 Ağustos 1993. 23 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  50. ^ a b "Araştırma" (Azerice). 4 Mayıs 2009. 24 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  51. ^ "Yeşiller Partisi etkin değil" (Azerice). 3 Eylül 2019. 27 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  52. ^ "Geyrat Partisi kapatıldı" (Azerice). 19 Kasım 2010. 21 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  53. ^ "Namus Partisi kapatıldı" (Azerice). 17 Aralık 2013. 22 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  54. ^ "AMDP siyasi ideolojisini değişti" (Azerice). 15 Aralık 2008. 29 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  55. ^ "ACP isim değişti" (Azerice). 22 Aralık 2013. 28 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  56. ^ Azadlıq Radiosu (27 Haziran 2016). "BAP ismini değişti" (Azerice). 1 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2020. 
  57. ^ "Siyasi kardeşleşme tarihi" (Azerice). Modern.az. 9 Aralık 2010. 26 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
  58. ^ a b c "ADP tarihi" (Azerice). www.modern.az. 26 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  59. ^ "Altı partiya YAP-a qoşulub - SİYAHI - YENİLƏNİB". Report İnformasiya Agentliyi (Azerice). Erişim tarihi: 5 Mart 2021.