Yargıtay (Türkiye)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Türkiye Cumhuriyeti
Yargıtay Başkanlığı
Yargıtay logo.png
Kuruluş 6 Mart 1868 (152 yıl önce) (1868-03-06)
Yargı Adli yargı
Yer Atatürk Bulvarı, No: 100 Bakanlıklar Çankaya, Ankara
Koordinatlar 39°55′00″K 32°51′11″D / 39.916694°K 32.852926°D / 39.916694; 32.852926Koordinatlar: 39°55′00″K 32°51′11″D / 39.916694°K 32.852926°D / 39.916694; 32.852926
Oluşum türü Yüksek mahkeme
Yıllık bütçe ₺505.290.000 (2020)[1]
Dil Türkçe
Website yargitay.gov.tr
Birinci Başkan
Mevcut Mehmet Akarca
Görev başı 24 Mart 2020
Cumhuriyet Başsavcısı
Mevcut Bekir Şahin
Görev başı 4 Haziran 2020
Birinci Başkan Vekilleri
Mevcut Eyüp Yeşil (Ceza)
Adem Albayrak (Hukuk)
Görev başı 12 Ocak 2021
Ankara'da bulunan Yargıtay ana binası.

Yargıtay, Türkiye'nin dört yüksek yargı organından birisidir. Adli yargı ilk derece mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

II. Mahmut tarafından 1837 yılında Meclisi Vâlây-ı Ahkâmı Adliye adında ve günümüz Danıştay’ı ile Yargıtay’ının temelleri olan bir yüksek mahkeme kurulmuş; daha sonra 1868 yılında Sultan Abdülaziz döneminde bu yüksek mahkeme (Meclisi Vâlây-ı Ahkâmı Adliye) ikiye ayrılarak Şuray-ı Devlet adıyla Danıştay ve Meclisi Ahkâmı Adliye adıyla Yargıtay kurulmuş; böylelikle, yargı ve yürütme birbirinden ayrılmıştır. Bu iki yargı organından Şura'yı Devlet'e hem kanun tasarılarını hazırlama hem de idari uyuşmazlıklara çözüm getirme şeklinde hem "kanun tasarı hazırlama" hem "yargı" görevi olarak iki görev verilmişken, Divan­ı Ahkâm­ı Adliye'ye ise yalnızca "yargı" görevi verilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk Kurtuluş Savaşı'nın başlamasıyla kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi hükûmetince 1920 yılında Sivas'ta "Muvakkat Temyiz Heyeti" adıyla kuruldu. Cumhuriyet'in ilanı ile beraber, 1924 yılında bu mahkemenin adı "Temyiz Mahkemesi" olarak değiştirilerek Eskişehir'e taşındı.

1924 yılında kabul edilen Teşkilatı Esasiye Kanunu'nun adı 10 Ocak 1945 tarihinde "Anayasa" olarak değişirilirken, Eskişehir'de bulunan temyiz mahkemesinin adı da "Yargıtay" olarak değiştirildi.

Yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

2011 yılında Yargıtay'ın daire sayısı 32'den 38'e, üye sayısıysa 250'den 387'ye çıkarılmıştır. 2014 yılında daire ve üye sayıları tekrar arttırılarak daire sayısı 46 üye sayısıysa 516 yapılmıştır.[2] 2016 yılı itibarıyla Yargıtay'ın daire sayısı 44, üye sayısıysa 310'dur.

Birimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yargıtay üyeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Görevi Adı Görev Başlangıcı Görev Bitişi Seçiliş Ayrılış
Birinci Başkan Mehmet Akarca 24 Mart 2020 24 Mart 2024 18 Ocak 2010 21 Ocak 2028
Başsavcı Bekir Şahin 4 Haziran 2020 4 Haziran 2024 16 Aralık 2013 1 Mart 2025
Birinci Başkanvekili (Ceza) Eyüp Yeşil 12 Ocak 2021 8 Nisan 2024 24 Şubat 2011 8 Nisan 2024
Birinci Başkanvekili (Hukuk) Adem Albayrak 12 Ocak 2021 12 Ocak 2025 16 Aralık 2013 20 Ocak 2028
Başsavcıvekili Rıdvan Gündoğdu 4 Nisan 2020 4 Nisan 2024 15 Aralık 2014 25 Temmuz 2028
Genel Sekreter Fevzi Yıldırım 25 Mart 2020 25 Mart 2022 5 Temmuz 2017 5 Temmuz 2029
1. Ceza Dairesi Başkanı Ali Altınkaya 17 Ocak 2019 1 Şubat 2021 15 Aralık 2014 1 Şubat 2021
2. Ceza Dairesi Başkanı Haydar Sami Kuzu 17 Ocak 2018 17 Ocak 2022 15 Aralık 2014
3. Ceza Dairesi Başkanı Osman Atalay 17 Ocak 2019 17 Ocak 2023 22 Aralık 2011 25 Temmuz 2028
4. Ceza Dairesi Başkanı Ziya Dinler 1 Ekim 2020 11 Eylül 2022 15 Aralık 2014 25 Temmuz 2028
5. Ceza Dairesi Başkanı Şakir Aktı Kasım 2017 1 Nisan 2022 24 Şubat 2011 1 Nisan 2022
6. Ceza Dairesi Başkanı Vuslat Dirim 1 Aralık 2020 18 Şubat 2023 24 Şubat 2011 1 Mart 2026
7. Ceza Dairesi Başkanı Mehmet Mutlu 14 Eylül 2011 10 Haziran 2022 19 Temmuz 2004 10 Haziran 2022
8. Ceza Dairesi Başkanı Abdülkadir Güngören 27 Kasım 2019 27 Kasım 2023 15 Aralık 2014
9. Ceza Dairesi Başkanı Maruf Alikanoğlu 19 Kasım 2019 19 Kasım 2023 15 Aralık 2014
10. Ceza Dairesi Başkanı Mehmet Faik Ateş 2 Eylül 2020 18 Şubat 2024 16 Aralık 2013 25 Temmuz 2028
11. Ceza Dairesi Başkanı Ali İhsan Öztekin 12 Haziran 2019 12 Haziran 2023 15 Aralık 2014 26 Şubat 2028
12. Ceza Dairesi Başkanı Ahmet Er 16 Kasım 2015 19 Kasım 2023 24 Şubat 2011 28 Nisan 2025
14. Ceza Dairesi Başkanı Bayazıt Aköz 18 Haziran 2020 18 Haziran 2024 15 Aralık 2014 25 Temmuz 2028
15. Ceza Dairesi Başkanı Sami Öztürk 17 Ocak 2019 17 Ocak 2023 24 Şubat 2011 25 Temmuz 2028
16. Ceza Dairesi Başkanı Muhsin Şentürk 19 Ocak 2021 19 Ocak 2025 19 Ekim 2012 25 Temmuz 2028
19. Ceza Dairesi Başkanı Memiş Selçuk Güney 14 Ocak 2020 14 Ocak 2024 24 Şubat 2011 1 Haziran 2024
1. Hukuk Dairesi Başkanı Hasan Kaya 9 Mayıs 2019 9 Mayıs 2023 16 Aralık 2013 25 Temmuz 2028
2. Hukuk Dairesi Başkanı Ömer Uğur Gençcan 26 Ocak 2015 29 Ocak 2023 25 Temmuz 2005 24 Ekim 2023
3. Hukuk Dairesi Başkanı Mete Duman 12 Ekim 2016 14 Ekim 2024 18 Ocak 2010
4. Hukuk Dairesi Başkanı Sadık Demircioğlu 5 Nisan 2017 5 Nisan 2021 15 Nisan 2007 8 Nisan 2021
5. Hukuk Dairesi Başkanı Ümran Görmez 14 Ekim 2020 14 Ekim 2024 15 Aralık 2014 25 Temmuz 2028
8. Hukuk Dairesi Başkanı Fahri Akçin 22 Aralık 2014 24 Aralık 2022 18 Ocak 2010 1 Haziran 2027
9. Hukuk Dairesi Başkanı Seracettin Göktaş 2 Eylül 2020 4 Nisan 2022 24 Şubat 2011 10 Haziran 2033
10. Hukuk Dairesi Başkanı Mustafa Taş 14 Ekim 2020 14 Ekim 2024 15 Aralık 2014 25 Temmuz 2028
11. Hukuk Dairesi Başkanı Mehmet Bülent Selçuk 3 Ağustos 2020 2 Kasım 2021 16 Aralık 2013 2 Kasım 2021
12. Hukuk Dairesi Başkanı Ayhan Tuncal 10 Nisan 2018 10 Nisan 2022 22 Aralık 2011 25 Temmuz 2028
14. Hukuk Dairesi Başkanı Hikmet Onat 11 Eylül 2019 11 Eylül 2023 15 Aralık 2014
15. Hukuk Dairesi Başkanı Muammer Öztürk 22 Aralık 2016 4 Şubat 2021 19 Temmuz 2004 4 Şubat 2021
16. Hukuk Dairesi Başkanı Camal Baş 21 Şubat 2011 25 Şubat 2023 19 Temmuz 2004 25 Nisan 2023
17. Hukuk Dairesi Başkanı Şahabettin Sertkaya 7 Eylül 2015 28 Nisan 2022 25 Temmuz 2005 28 Nisan 2022
23. Hukuk Dairesi Başkanı Murat Kıyak 2 Nisan 2019 2 Nisan 2023 24 Şubat 2011 3 Mart 2024

Yargıtay başkanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yargıtay eski daire başkanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]