Tanzimat Fermanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Tanzimat Fermanı
Edict of Gülhane.jpg
Tanzimat Fermânı'nın asıl örneği
Çeşit Ferman
İmzalanma 3 Kasım 1839
Yer İstanbul
İmzacı
devletler
Flag of the Ottoman Empire (1453-1517).svg Osmanlı Devleti
Dilleri Osmanlıca
Türkiye'de anayasal süreç
London news c1877 - scanned constantinopole(1996)-Opening of the first parlement.png

Anayasa Mahkemesi  · Yargı teşkilatı


Tanzimât ( تنظيمات ) Fermânı, Gülhane Hatt-ı Şerif-î, 3 Kasım 1839'da okunan Tanzimat Fermânı, Türk tarihinde demokratikleşmenin ilk somut adımıdır. Sultan Abdülmecid döneminde Hariciye Nazırı Koca Mustafa Reşit Paşa tarafından okunmuştur. Gülhane Parkı'nda okunması nedeniyle Gülhane Hatt-ı Şerif-î (Padişah Yazısı) veya Tanzimât-ı Hayriye (Hayırlı Düzenlemeler) olarak da anılır. Bu fermânla devlet kendisini yenilemesi gerektiğini söylemiştir. Fransız İhtilâli ile Osmanlı ülkesinde aydın kişiler ve yeni fikirler oluşmaya başlamıştır. Özellikle meşruti yönetim yanlısı aydınların baskıları, yapılan ıslahatların kalıcı olması fikri ve Fransız İhtilâli ile ülkeye giren milliyetçilik fikirlerinin olumsuz etkilerinden kurtulmak amacı ile 3 Kasım 1839 tarihinde Gülhane Parkında ilan edilmiştir. Bu nedenle fermanın diğer bir adı da Gülhane-i Hattı Hümayunudur.

Fermanda yer alan genel konular[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Tüm vatandaşların can, mal ve namus güvenliğinin sağlanması,
  • Yargılamada açıklık, hiç kimse yargılanmadan idam edilemeyecek (Hukuk devleti özelliğini yansıtır),
  • Vergide adalet,
  • Erkeklere dört yıl mecburi askerlik,
  • Rüşvetin ortadan kaldırılması,
  • Herkesin mal ve mülküne sahip olması, bunu miras olarak bırakabilmesi.(Özel mülkiyet güvence altına alındı. Müsadere kaldırıldı)

Fermanda verilen bütün sözlerin tamamen yerine getirilememesine rağmen bu çabalar, çağdaşlaşmaya ve cumhuriyet fikrine önayak olmuştur. Tanzimat Fermânı'nın okunmasından I. Meşrutiyet'in ilanına kadar geçen dönem, Osmanlı tarihinde Tanzimat Dönemi (3 Kasım 1839 - 22 Kasım 1876) olarak anılır.

İlân nedenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantı[değiştir | kaynağı değiştir]


Wikisource-logo-ota.png Çokdilli Vikikaynak'ta
Tanzimat Fermanı
metnini Osmanlıca harflerle okuyabilirsiniz.