Muhtar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
İstanbul'un Pendik ilçesinde bulunan Batı Mahallesi'nin muhtarlık binası

Muhtar, köy veya mahalle tüzel kişiliğinde, yönetiminin başında bulunan kişidir. Kökeni Arapçadır ve "seçilmiş kişi" anlamına gelir.

Muhtar, köy veya mahalle halkı tarafından seçilir. Muhtar seçiminde siyasi partiler aday gösteremezler. Türkiye'de muhtarların görev süresi 5 yıldır. Muhtar köy tüzel kişiliğini temsil eder. Muhtar köye ilişkin kararlarını 4 azasıyla birlikte alır. Muhtar köyün yol, köprü, çeşme vb. ortak mallarını inşa ettirir, inşa olunanların bakım ve onarımını yaptırır. Muhtar köyde yapılması gereken işleri imece usulu ile gerçekleştirir. Aynı zamanda muhtar, genel yönetimin temsilcisi sıfatıyla da yasaları ve hükûmet emirlerini halka duyurur, köy içinde dirlik ve düzeni sağlar. Genel yönetimle ilgili işlerin köyde uygulanmasına yardımcı olur.

Görevini gereği gibi yapmayan muhtarlar köyün bağlı olduğu ilçe idare kurulu kararı ile görevden uzaklaştırılabilir. Muhtarın köy yararına olmayan kararını vali veya kaymakam bozabilir. Ancak mülki amirler, muhtarların yerine karar alamazlar; bozma sebeplerini gerekçesiyle açıklarlar ama bu asıl hükümete aittir.

Muhtar hem seçimle başa gelip halka hizmet etmesi, hem de devlet memuru gibi bir işlevi olması dolayısıyla "ne deve ne kuş" melez bir kavram olarak görülür. Batı'da benzeri olmayıp sadece Osmanlı topraklarında varlığı, bütçesi olmaması, bu yüzden önemsenmemesi de hakkında pek bilimsel araştırma bulunmamasının sebebi olabilir. Türkiye'de yaklaşık elli bin muhtar olması, bunların yirmi bini ile ilk kez buluşma düzenleyen devlet başkanının Erdoğan olması konuya dikkat çekmiştir. Muhtarın devlet ve politik açılardan rolünün araştırılması da ilk Élise Massicard tarafından yapılmıştır.[1][2]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ https://www.sciencespo.fr/ceri/en/content/state-its-margins-perspective-street-level-turkey-interview-elise-massicard 14 Aralık 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The State from its Margins: A perspective from street level Turkey, Interview with Elise Massicard (Kenarlarından Devlet: Sokak seviyesinden bir Türkiye perspektifi, Élise Massicard ile mülakat)
  2. ^ https://www.youtube.com/watch?v=GhWZ_9BnLXU 14 Aralık 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Muhtarlar üzerinden Türkiye'de devlet-toplum ilişkileri: Ruşen Çakır medyascope kanalının Élise Massicard ile söyleşisi