Türkiye'de seçimler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Bu makale serisinin bir parçasıdır:
Türkiye
devlet yapısı

Türkiye'de milletvekili genel seçimleri, beş (5) yılda bir, 600 üyeli Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne üye seçmek için, nisbi temsil sistemi ile yapılır. Bir parti mecliste sandalye elde etmek için, ulusal düzeyde oyların en az %10'unu almalı, aynı zamanda seçim bölgelerinde oyların, karmaşık bir formülle hesaplanan bir yüzdesini elde etmelidir. Yerel Seçimler ise yasa gereği beş(5) senede bir yapılmaktadır. Yerel seçimler, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisindeki yerel yönetimleri belirlemek amacıyla yapılır. Cumhurbaşkanları ise 2007'de anayasada yapılan değişikliğe kadar meclis tarafından bir defa yedi yıllığına seçilmekteydi, bundan sonra halk tarafından en fazla iki defa beş yıllığına (5+5) seçilecektir.

Genel seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Son seçim[değiştir | kaynağı değiştir]

Parti Genel başkan Oy % +/– Sandalye +/–
Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan 21.338.693 42,56 azalış6,94 295 azalış22
Cumhuriyet Halk Partisi Kemal Kılıçdaroğlu 11.354.190 22,65 azalış2,67 146 artış12
Halkların Demokratik Partisi Pervin Buldan
Sezai Temelli
5.867.302 11,70 artış0,94 67 artış8
Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli 5.565.331 11,10 azalış0,80 49 artış9
İyi Parti Meral Akşener 4.993.479 9,96 Yok 43 Yok
Saadet Partisi Temel Karamollaoğlu 672.139 1.34 artış0,66 0 Sabit0
Hür Dava Partisi Mehmet Yavuz 155.539 0,31 Yok 0 Yok
Vatan Partisi Doğu Perinçek 114.872 0.23 azalış0,02 0 Sabit0

Eski seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

1 Kasım 2015 7 Haziran 2015
Parti % Sandalye dağılımı Parti % Sandalye dağılımı
Adalet ve Kalkınma Partisi %49,5
317 / 550
Adalet ve Kalkınma Partisi %40,8
258 / 550
Cumhuriyet Halk Partisi %25,3
134 / 550
Cumhuriyet Halk Partisi %24,9
132 / 550
Milliyetçi Hareket Partisi %11,9
40 / 550
Milliyetçi Hareket Partisi %16,2
80 / 550
Halkların Demokratik Partisi %10,7
59 / 550
Halkların Demokratik Partisi %13,1
80 / 550
Toplam 550 Toplam 550
12 Haziran 2011 22 Temmuz 2007
Parti % Sandalye Dağılımı Parti % Sandalye Dağılımı
Adalet ve Kalkınma Partisi %49,8
327 / 550
Adalet ve Kalkınma Partisi %46,7
341 / 550
Cumhuriyet Halk Partisi %25,9
135 / 550
Cumhuriyet Halk Partisi %20,8
112 / 550
Milliyetçi Hareket Partisi %13
53 / 550
Milliyetçi Hareket Partisi %14,3
71 / 550
Bağımsızlar %6,6
35 / 550
Bağımsızlar %5,2
26 / 550
Toplam 550 Toplam 550
3 Kasım 2002 18 Nisan 1999
Parti % Sandalye Dağılımı Parti % Sandalye Dağılımı
Adalet ve Kalkınma Partisi %34,3
365 / 550
Demokratik Sol Parti %22,2
136 / 550
Cumhuriyet Halk Partisi %19,4
177 / 550
Milliyetçi Hareket Partisi %18
129 / 550
Bağımsızlar %1
8 / 550
Fazilet Partisi %15,4
111 / 550
Toplam 550 Anavatan Partisi %13,2
86 / 550
Doğru Yol Partisi %12
85 / 550
Bağımsızlar %0,9
3 / 550
Toplam 550
24 Aralık 1995 20 Ekim 1991
Parti % Sandalye Dağılımı Parti % Sandalye Dağılımı
Refah Partisi %21,4
158 / 550
Doğru Yol Partisi %27
178 / 450
Doğru Yol Partisi %19,7
135 / 550
Anavatan Partisi %24
115 / 450
Anavatan Partisi %19,2
132 / 550
Sosyaldemokrat Halkçı Parti %20,8
88 / 450
Demokratik Sol Parti %14,6
76 / 550
Refah Partisi %16,9
62 / 450
Cumhuriyet Halk Partisi %10,7
49 / 550
Demokratik Sol Parti %10,7
7 / 450
Toplam 550 Toplam 450
29 Kasım 1987 6 Kasım 1983
Parti % Sandalye Dağılımı Parti % Sandalye Dağılımı
Anavatan Partisi %36,3
292 / 450
Anavatan Partisi %45,1
211 / 399
Sosyaldemokrat Halkçı Parti %24,7
99 / 450
Halkçı Parti %30,5
117 / 399
Doğru Yol Partisi %19,1
59 / 450
Milliyetçi Demokrasi Partisi %23,3
71 / 399
Demokratik Sol Parti %8,5
0 / 450
Toplam 450 Toplam 399
5 Haziran 1977 4 Ekim 1973
Parti % Sandalye Dağılımı Parti % Sandalye Dağılımı
Cumhuriyet Halk Partisi %41,4
213 / 450
Cumhuriyet Halk Partisi %33,3
185 / 450
Adalet Partisi %36,9
189 / 450
Adalet Partisi %29,8
149 / 450
Milli Selamet Partisi %8,6
24 / 450
Milli Selamet Partisi %11,8
48 / 450
Milliyetçi Hareket Partisi %6,4
16 / 450
Demokratik Parti %11,9
45 / 450
Cumhuriyetçi Güven Partisi %1,9
3 / 450
Cumhuriyetçi Güven Partisi %5,3
13 / 450
Bağımsızlar %2,5
4 / 450
Milliyetçi Hareket Partisi %3,4
3 / 450
Demokratik Parti %1,9
1 / 450
Bağımsızlar %2,8
6 / 450
Türkiye Birlik Partisi %1,1
1 / 450
Toplam 450 Toplam 450
2 Ekim 1969 10 Ekim 1965
Parti % Sandalye Dağılımı Parti % Sandalye Dağılımı
Adalet Partisi %46,5
256 / 450
Adalet Partisi %52,9
240 / 450
Cumhuriyet Halk Partisi %27,4
143 / 450
Cumhuriyet Halk Partisi %28,7
134 / 450
Cumhuriyetçi Güven Partisi %6,6
15 / 450
Millet Partisi %6,3
31 / 450
Bağımsızlar %5,6
13 / 450
Yeni Türkiye Partisi %3,7
19 / 450
Birlik Partisi %2,8
8 / 450
Türkiye İşçi Partisi %3
14 / 450
Millet Partisi %3,2
6 / 450
Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi %2,2
11 / 450
Yeni Türkiye Partisi %2,2
6 / 450
Bağımsızlar %3,2
1 / 450
Türkiye İşçi Partisi %2,7
2 / 450
Milliyetçi Hareket Partisi %3
1 / 450
Toplam 450 Toplam 450
15 Ekim 1961 27 Ekim 1957
Parti % Sandalye Dağılımı Parti % Sandalye Dağılımı
Cumhuriyet Halk Partisi %36,7
173 / 450
Demokrat Parti %47,9
424 / 610
Adalet Partisi %34,8
158 / 450
Cumhuriyet Halk Partisi %41,1
178 / 610
Yeni Türkiye Partisi %13,7
65 / 450
Cumhuriyetçi Millet Partisi %7,1
4 / 610
Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi %13,9
54 / 450
Hürriyet Partisi %3,8
4 / 610
Toplam 450 610
2 Mayıs 1954 24 Mayıs 1950 21 Temmuz 1946
Parti % Sandalye Dağılımı Parti % Sandalye Dağılımı Parti % Sandalye Dağılımı
Demokrat Parti %57,6
502 / 541
Demokrat Parti %52,7
405 / 539
Cumhuriyet Halk Partisi
395 / 465
Cumhuriyet Halk Partisi %35,4
31 / 541
Cumhuriyet Halk Partisi %39,5
70 / 539
Demokrat Parti
64 / 465
Cumhuriyetçi Millet Partisi %4,9
5 / 541
Millet Partisi %3,1
1 / 539
Bağımsızlar
6 / 465
Bağımsızlar %1,5
3 / 541
Bağımsızlar %4,8
1 / 539
Toplam 541 539 465

Cumhurbaşkanlığı seçimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Son seçim[değiştir | kaynağı değiştir]

Aday Yurt içi oy % Yurt dışı oy % Gümrük oy % Toplam oy %
Recep Tayyip Erdoğan 25.436.238 52.38 807.974 60.24 86.611 52.39 26.330.823 52.59
Muharrem İnce 14.951.788 30.79 328.934 24.53 59.599 36.05 15.340.321 30.64
Selahattin Demirtaş 4.039.390 8.32 157.111 11.71 9.293 5.62 4.205.794 8.40
Meral Akşener 3.603.858 7.42 36.896 2.75 8.276 5.01 3.649.030 7.29
Temel Karamollaoğlu 434.882 0.90 7.730 0.58 1.092 0.66 443.704 0.89
Doğu Perinçek 95.928 0.20 2.573 0.19 454 0.27 98.955 0.20
Geçersiz/boş oy 1.109.260 17.366 2.706 1.129.332
Toplam 48.562.084 100 1.341.218 100 165.325 100 50.068.627 100
Kayıtlı seçmen/katılım 56.322.632 88.19 3.044.837 44.62 59.367.469 86.24

Eski seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

10 Ağustos 2014 
Aday % Parti
Recep Tayyip Erdoğan %
51,79 / 100
Adalet ve Kalkınma Partisi
Ekmeleddin İhsanoğlu %
38,44 / 100
Cumhuriyet Halk Partisi-Milliyetçi Hareket Partisi
Selahattin Demirtaş %
9,76 / 100
Halkların Demokratik Partisi

Özet[değiştir | kaynağı değiştir]

Yerel seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Son seçim[değiştir | kaynağı değiştir]

Parti Oy sayısı Oy oranı (%) +/–
Adalet ve Kalkınma Partisi 19.469.840 42,82 artış4,48
Cumhuriyet Halk Partisi 11.493.758 26,34 artış3,36
Milliyetçi Hareket Partisi 7.907.067 17,87 artış1,90
Barış ve Demokrasi Partisi 2.027.782 4,16 artış4,16
Saadet Partisi 3,277,651 2,56 azalış2,42
Halkların Demokratik Partisi 901.945 2,01
Büyük Birlik Partisi 1,700,920 1,33 azalış0,80
Demokrat Parti 325.389 0,73 azalış3,12
Demokratik Sol Parti 149.650 0,33 azalış2,52
İşçi Partisi 115.977 0,26 azalış0,04
Bağımsız Türkiye Partisi 107.667 0,24 azalış0,19
Hür Dava Partisi 97.216 0,22
Bağımsızlar 81.221 0,18 azalış0,25
Özgürlük ve Dayanışma Partisi 59.842 0,13 azalış0,04
Türkiye Komünist Partisi 51.155 0,11 azalış0,10
Hak ve Özgürlükler Partisi 43.846 0,10 artış0,02
Hak ve Eşitlik Partisi 35.551 0,08
Millet Partisi 17.692 0,04 azalış0,07
Doğru Yol Partisi 12.344 0,03
Liberal Demokrat Parti 11.997 0,03 artış0,01
Yurt Partisi 3.568 0,01
Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi 1.250 0,00
Alternatif Parti 0 0,00
Halkın Kurtuluş Partisi 0 0,00
Genç Parti 0 0,00
Muhafazakar Yükseliş Partisi 0 0,00
Emek Partisi 0 0,00 azalış0,12
Toplam 44.866.446 100

Eski seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Özet[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 3 Eylül 1950
  1. DP: 560 belediye
  2. CHP: 40 belediye
  • 1955
  1. DP: ?? Belediye
  2. CHP: ?? Belediye

Halk oylamaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Son halk oylaması[değiştir | kaynağı değiştir]

OyOran
Evet25.150.01351.41
Hayır23.770.20348.59
OyOran
Evet21.787.61057.88
Hayır15.856.44142.12

Eski halk oylamaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Özet[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 9 Temmuz 1961 - 1961 Anayasası için - %61,7 evet oyuyla kabul edildi.
  • 7 Kasım 1982 - 1982 Anayasası için - %91,37 evet oyuyla kabul edildi.
  • 6 Eylül 1987 - Siyasal yasakların kalkması için - %50,16 evet oyuyla kabul edildi.
  • 25 Eylül 1988 - Yerel seçimlerin 1 yıl erkene alınması için - %65 hayır oyuyla reddedildi.
  • 21 Ekim 2007 - Milletvekili genel seçimleri ve cumhurbaşkanı seçimlerinin yapılma sıklığında ve cumhurbaşkanının seçilme şeklinde değişiklik yapılması için - %68,95 evet oyuyla kabul edildi.
  • 12 Eylül 2010 - Yargıda birtakım yapısal değişikliklerin ve 12 Eylül Darbesi'nin sorumlularının yargılanmasını engelleyen maddenin kaldırılması için - %57,88 evet oyuyla kabul edildi.
  • 16 Nisan 2017 - Hükümet sistemi olarak parlamenter sistemden Türk tipi başkanlık sistemine geçiş için - %51,41 evet oyuyla kabul edildi.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]