Türkiye'de dinsizlik

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Türkiye'de dinsizlik, ülkedeki dini inancın eksikliği, ilgisizliği veya reddinin boyutunu ifade eder. Anketlere göre, deistlerin, ateistlerin, agnostiklerin ve diğer bağımsız kişilerin nüfus içindeki payına ilişkin kesin tahminler farklılık gösterse de, Türkiye'de İslam baskın inançtır[1] ve dinsizler azınlık oluşturmaktadır.

Türkiye'deki resmî sayımlarda dinsiz kişiler sayılmadığı için ateist veya agnostiklerin sayısını saptamak güçtür. Araştırmalara göre Türkiye'deki dinsizlerin %85'inin 35 yaşının altında olduğu tespit edilmiştir.[2]

Anketler ve istatistikler[değiştir | kaynağı değiştir]






Circle frame.svg

Türkiye'de dindarlık (KONDA, 2018)

  Çok dindar (%10)
  Dindar (%51)
  İnançlı (%34)
  İnançsız (%2)
  Ateist (%3)
  • 2012 yılında yapılan bir ankette Türkiye'deki ateistlerin ülke nüfusunun %2'sini oluşturduğu sonucuna varıldı.[3]
  • Fransız bir şirket tarafından, 22 ülkeden 17.180 katılımcı ile görüşülen bir başka ankette ise Türkiye'deki katılımcıların %7'sinin ateist, %3'ünün ise agnostik olduğu raporlandı.[4]
  • 2015'te KONDA araştırmasına göre Türkiye'nin %2,9'u ateistlerden oluşmaktadır.[5] Türkiye'de ateist olmakla alakalı büyük bir damgalama vardır ve bu yüzden birçok Türk ateist internet üzerinden birbirleriyle iletişim kurmaktadır.[6][7][8][9]
  • 2013 yılında yapılan anketler ile 4,5 milyon insanın dinsiz olduğu bilgisi paylaşıldı. Aynı kurumlar tarafından 2015'te yapılan anketlerde ise bu rakam 5,5 milyon kişiye ulaştığını ve bu kişilerden Türk vatandaşlarının kabaca %9,4'ünün bir dini olmadığı sonucu çıktı. Araştırmalarda Türkiye'deki dinsizlerin %85'inin 35 yaşından küçük olduğu ileri sürüldü.[10]
  • 2020 yılında Türkiye'nin 12 ilinden 1062 katılımcı sayısıyla yüzyüze gerçekleştirilen Gezici Araştırma anketinde ise 20 yaş altı Z Kuşağı mensubu bireylerin %28.5'inin inançsız olduğu sonucuna ulaşıldı.[11]

KONDA'nın 2018'de yaptığı ankete göre Türkiye'deki insanların dinlere bakış açısı:[12][13]

  • %51 – Kendini "dindar" olarak tanımlayanlar.
  • %34 – Kendini "dindar değil, ama inançlı" olarak tanımlayanlar.
  • %10 – Kendini "sofu" olarak taınmlayanlar. (Aşırı dindar)
  • %2 – Kendini "inançsız" olarak tanımlayanlar.
  • %3 – Kendini "ateist" olarak tanımlayanlar.

Sadece 15–29 yaş arası dahil edilince:[13]

  • %43 – Kendini "dindar" olarak tanımlayanlar.
  • %45 – Kendini "dindar değil, ama inançlı" olarak tanımlayanlar.
  • %5 – Kendini "sofu" olarak taınmlayanlar. (Aşırı dindar)
  • %4 – Kendini "inançsız" olarak tanımlayanlar.
  • %4 – Kendini "ateist" olarak tanımlayanlar.

Sadece 15–20 yaş arası dahil edilince:[13]

  • %55.8 – Kendini "dindar değil, ama inançlı" olarak tanımlayanlar.
  • %28.5 – Kendini "inançsız" olarak tanımlayanlar.
  • %15.7 – Kendini "dindar" olarak tanımlayanlar.
Çeşitli anketlerden elde edilen veriler
Anket şirketi İslam Dinsizlik Hristiyanlık Diğer
Gezici (2020, Sadece Z Kuşağı) 71.5% 28.5%
Optimar (2019) 89.5% 8.5% 0.3% 1.7%
KONDA (2018) 94% 5% 0.2% 0.8%
MAK (2017) 86% 12.5% 0.5% 1%
Ipsos (2016) 82% 13% 2% 3%
Pew Research Center (2010) 98% 1.2% 0.4% 0.4%
KONDA (2008) 97% 2% 0.2% 0.8%
Sabancı Üniversitesi (2006) 98.3% 1.5% 0.2%

Ateizm derneği[değiştir | kaynağı değiştir]

Orta Doğu ve Kafkasya'da ilk resmî ateist kuruluş olan Ateizm Derneği ise 2014'te kuruldu.[14] 2018 yılında Ateizm Derneği'nin, üyeleri üzerindeki baskılar ve hükümet yanlısı medyanın saldırıları nedeniyle kapatılacağı söylendi, ancak derneğin kendisi durumun böyle olmadığını ve hala aktif olduğunu açıklamıştı.[15]

Bazı dinsiz Türklerin listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Girit, Selin (10 Mayıs 2018). "Losing their religion: The young Turks rejecting Islam". BBC News. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2018. 
  2. ^ "Atheists raising their voice in Turkey amid polarized reactions". Daily News. Erişim tarihi: 12 Kasım 2015. 
  3. ^ "Global Index of Religiosity and Atheism" (PDF). WIN/GIA. 2012. 13 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 23 Şubat 2018. 
  4. ^ "Fazil Say and Turkey's war on atheism". The Daily Telegraph. 4 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2015. 
  5. ^ "Ateist sayısı artıyor mu?". hurriyet.com.tr. 22 Ağustos 2015. 14 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2018. 
  6. ^ "Uneasy neighbors in Turkey: atheism and Islam". Deutsche Welle. 11 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2015. 
  7. ^ "Turkey's Atheists Face Hostilities, Death Threats". VOA. 27 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2015. 
  8. ^ "Atheists, the "Ultimate Other" in Turkey | Inter Press Service". Ipsnews.net. 24 Haziran 2014. 29 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2015. 
  9. ^ Semih Idiz (22 Nisan 2014). "Turkey's atheists get organized - Al-Monitor: the Pulse of the Middle East". Al-Monitor. 14 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2015. 
  10. ^ "Atheists raising their voice in Turkey amid polarized reactions". Daily News. 19 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2015. 
  11. ^ ""Gezici Araştırma Merkezi Başkanı Murat Gezici SÖZCÜ'ye açıkladı: Türkiye'nin kaderi Z kuşağının elinde"". 11 Haziran 2020. 26 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2020. 
  12. ^ "KONDA Toplumsal Değişim Raporu: Türkiye'de inançsızlık yükselişte". euronews. 3 Ocak 2019. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2020. 
  13. ^ a b c "Hayat Tarzı - 10 Yılda Ne Değişti?". interaktif.konda.com.tr. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2020. 
  14. ^ "The first Atheist Association in Turkey is founded". 3 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2017. 
  15. ^ "Turkey's Atheism Association threatened by hostility and lack of interest | Ahval". Ahval (İngilizce). Erişim tarihi: 21 Ekim 2018.