Türk Kara Kuvvetleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı
Türk Kara Kuvvetleri arması.png
Etkin MÖ 209[1]
Ülke  Türkiye
Sınıfı Kara kuvvetleri
Tipi Ordular grubu
Büyüklük 664.049 aktif personel, 378.700 yedek personel, 45.181 yarı asker
Toplam: 1.087.930 personel[kaynak belirtilmeli]
Parçası Türk Silahlı Kuvvetleri, Millî Savunma Bakanlığı
Kara Kuvvetleri Karargahı Ankara
Savaşları Kurtuluş Savaşı
Şeyh Said İsyanı
Ağrı İsyanı
Dersim İsyanı
Kore Savaşı
Kıbrıs Harekâtı
Müttefik Güç Harekâtı
Afganistan Savaşı
Güneş Harekâtı
Irak Sınır Ötesi Harekâtı
Şah Fırat Operasyonu
Hendek Operasyonu
2015-16 Şırnak çatışmaları
Komutanları
Komutan Orgeneral Salih Zeki Çolak
Nişanlar
Kara Kuvvetleri Komutanlığı Flaması Flag of Turkish Land Forces Command.svg
Kara Havacılık madalyonu TAF Roundel.svg

Türk Kara Kuvvetleri (Komutanlığının adı: Kara Kuvvetleri Komutanlığı), NATO'nun ikinci ve dünyanın 5. en büyük kara ordusudur. Asıl vazifesi Türkiye Cumhuriyeti'ni içten ve dıştan korumaktır. İlk organize Türk ordusunun kurulduğu M.Ö. 209 yılı Kara Kuvvetlerince kuruluş yılı olarak kabul edilir.

31 Temmuz 2016 tarihinde yürürlüğe giren kanun hükmünde kararname ile bu tarihe dek Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı olan komutanlık savaş dönemlerinde yine buraya bağlı kalmak üzere barış dönemlerinde Millî Savunma Bakanlığına bağlanmıştır.[2] Ayrıca aynı kararname ile gerekli görüldüğü durumlarda cumhurbaşkanının ve başbakanın kuvvet komutanı ve astlarına direkt olarak emir verebilmesi, bu emirler hiçbir kurumun onayı gerekmeden yerine getirilmesi karara bağlanmıştır.[2]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

28 Haziran 1963'te Türk Ordusu 600. kuruluş yıldönümünü kutladı. O tarihlerde, Türk Kara Kuvvetleri'nin kuruluşu Yeniçerilerin kuruluş tarihi olan 1363'e dayandırılıyordu. Aynı yıl, Turancılığı savunan Nihal Atsız, bunu eleştirerek Hiung-nu hükümdarı Mete'nin onluk sisteme dayalı bir ordu kurduğu düşünülen tarih olan MÖ 209'un Türk Ordusu'nun gerçek kuruluş tarihi olduğunu iddia etti.[3] 1968'te Yılmaz Öztuna da Genelkurmay başkanı Cemal Tural'a bu öneriyi sundu.[4] 1973'te ordunun kuruluşunun 610. yıldönümü kutlanırken Atsız yine bu iddiayı öne sürdü.[5] 12 Eylül Darbesi'nden sonra bu iddia benimsendi, hâlen de MÖ 209 Türk Kara Kuvvetleri'nin kuruluş yılı olarak kullanılmaktadır.[6]

Mütareke dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti 7 cephede savaşa 2.850.000 kişiyi silah altına alarak girdi. Bu ordu 70 piyade, 2 süvari tümeninden oluşan 24 kolordulu 9 ordu birliğiydi. Mondros Mütarekesi'nden sonra zorunlu terhislerle 50.000 kişiye inmişti. Osmanlı Ordusu'nun kalan iki kolordusundan biri Suriye cephesinden Ankara'ya nakledilen Ali Fuat (Cebesoy) komutasındaki 20. Kolordu, diğeri ise Kafkas Cephesinde Erzurum'da konuşlandırılmış Kâzım Karabekir komutasındaki 15. Kolordu'ydu.

Kurtuluş Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk Kurtuluş Savaşı'nda Kuva-yi Milliye'ye bağlı piyadeler, 1922.

Kurtuluş Savaşı milis ve gönüllülerinden oluşan Kuva-yi Milliye, Türk Ordusu'nun temelidir. Düzenli Ordu birliklerinin Yunanlara yapılan ilk savaş I. İnönü Muharebesi'nde mevcudu 6.000 kişiydi. Bu savaşta Türk Ordusu kendisinden 3 kat üstün olan Yunan Ordusu'nu geri çekilmeye mecbur etti. Çerkez Ethem İsyanı'nın bastırılmasından sonra Çerkez Ethem birliklerinin düzenli orduya katılması ile birlikte mevcudu 10.000 kişiye yükseldi. I. İnönü Muharebesi'nin zaferle sonuçlanması Düzenli Türk Ordusu'na katılımı hızlandırdı. 2 ay sonra II. İnönü Muharebesi'nde ordunun mevcudu 15.000 kişiye yükseldi.[kaynak belirtilmeli] Bu savaşın da zaferle sonuçlanması sonucu ordunun mevcudu hızla artmaya devam etti. 3 ay sonra yapılan Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nde ordunun mevcudu 55.000 kişiye ulaştı. Bu muharebelerin kaybedilmesi sonucu kaçak sayısı 30.000 ulaştı. Ordu mevcudu 25.000 kişiye düştü. TBMM, asker kaçaklarının "vatan haini" sayılarak İstiklal Mahkemeleri'nde yargılanması kararı aldı. Ayrıca Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'ndeki başarısızlıktan sonra TBMM başkanı Mustafa Kemal Paşa'yı Türk Ordusu Başkomutanlığı'na getirdi. Mustafa Kemal Paşa ilk iş olarak Tekalif-i Milliye Emirleri'ni yayınlayarak halka, savaşa katılma çağrısı yaptı. Bir dizi emirler yayınladı ve emirlerin uygulanması için Tekalif-i Milliye Komisyonları kuruldu. Mustafa Kemal Paşa'nın çağrısı sonuç verdi ve Türk Ordusu'nun mevcudu, Sakarya Meydan Muharebesi öncesi 101.727 kişiye ulaştı. [Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasıyla birlikte Yunanların kesin olarak mağlup edilebilmesi için Genel Seferberlik ilan edildi. 1901 ve 1902 doğumlular asker altına alındı. Ordunun mevcudu Büyük Taarruz öncesi 186.000 kişiye ulaştı. Büyük Taarruz sırasında yapılan Dumlupınar Meydan Muharebesi'nde Yunan Ordusu'nun büyük bir bölümünün imha edilmesi ile birlikte ordu, İzmir'e doğru ilerlemeye başladı. İzmir'in kurtarılması ve Batı Anadolu'nun tamamen Yunanlardan temizlenmesi sonucu Kurtuluş Savaşı'nda çatışma dönemi fiili olarak sona erdi.

Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın kuruluşu[değiştir | kaynağı değiştir]

Kurtuluş Savaşı sonrasında 9 kolordu ve 3 süvari tümeninden oluşan 1., 2. ve 3. Ordu müfettişliği kuruldu. Ordu Komutanlıkları 1 Temmuz 1949'da[7] kurulan Kara Kuvvetleri komutanlığına bağlandılar.

Kore Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

1950'de Türkiye'nin Kore Savaşı'na katılmasıyla kara kuvvetlerinden 5090 kişilik bir tugay Kore Türk Tugayı adıyla Kore'ye gitti. Türk Tugayı 8 nci ABD Ordusu'na bağlandı. Tugaya "North Star- Kutup Yıldızı" kod adı verildi. Tuğgeneral Tahsin Yazıcı komutasındaki 259 subay, 18 askeri memur, 4 sivil memur, 395 astsubay, 4414 erbaş ve er olmak üzere 5090 kişilik 1. Türk tugayı, 17 Eylül 1950'de İskenderun limanından hareket ederek 12 Ekim 1950'de öncü takım Pusan limanına ulaştı ve 17 Ekim'de ana birliği de Pusan'dan karaya çıktı. Aynı gün Pusan'dan hareket ederek 20 Ekim'de Taeg'a varıp, süratle kuzeye doğru ilerleyen Birleşmiş Milletler ordularına iştirak etti. 10 Kasım'da Taeg'dan hareket ederek 21 Kasım'da Kunuri'ye vararak Amerikan 9. Kolordusu'nun sağ kanadında konuşlandırıldı.

24 Kasım 1950 sabahı kuzeye Çin sınırına doğru ilerleme emrini alan tugay Kunuri'den hareket ederek Kaechon, Sinnimni, Wawon boyunca Tokchon'a doğru yola çıktı. Ancak Çin Halk Gönüllü birlikleri cephenin arkasına sızmaya başladı. Durumu farkeden Amerika ve Güney Kore birlikleri ricat etmeye başladılar. Ancak Türk tugayına ricat emri geç ulaştı. 1. taburun etrafı kuşatılıp süngülü çatışmaya girmek zorunda kaldı. "Ricat harekâtı"nı sağlamak için sonuna kadar direnen 3. Tabur 9. Bölük imha edildi. Geri kalan Türk birlikleri ise Chongchon nehri boyunca geri çekildi. Savaş 3 yıl sürdü, savaşın başından itibaren stratejik noktalarda görev alan Türk tugayları kendisine verilen görevleri mümkün olan en iyi şekilde yerine getirmiş ve katıldığı muharebelerde; 37 subay, 26 astsubay, 658 er olmak üzere toplam 721 şehit,. 2147 yaralı, 346 hasta, 234 esir ve 175 kayıp vermiştir. 462 Türk şehidi Güney Kore'de Seul-Pusan Kasabası yakınlarındaki Tanggok mezarlığı içerisinde bulunan Pusan Şehitliği'nde bulunmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nin bu savaştaki personel kaybı bölgeye giden ABD ve Birleşik Krallık'tan sonra 3. sıradadır.

NATO ile Türk Kara Kuvvetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

1952'de NATO'ya giren Türkiye, ordusunu modern silahlarla donattı. Kara Kuvvetleri son olarak 20 Temmuz 1974'te Kıbrıs Harekâtı'nı yaptı.

Türk Kara Kuvvetleri tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Cumhuriyeti'nde "Türk Kara Ordusu"'nun kuruluş tarihi, Yeniçeri Ocağının kurulduğu 1363 yılı olarak kabul edilmekteydi. Hüseyin Nihal Atsız 1963 ve 1973'de Kara ordusunun kuruluş tarihinin Mete Han'ın tahta geçtiği MÖ 209 olması gerektiğini yazmıştır.[3][5]

Atsız, M.Ö. 200 yıllarından beri tarihi belgelerde bahsi geçen bir milletin, 16 yüzyıl süresince ordusu olmadan yaşadığını söylemenin, Doğu Roma İmparatorluğu'na karşı galibiyet kazanılan Malazgirt Savaşı gibi ve benzeri büyük savaşları düzenli Türk Ordularının değil gayri muntazam çetelerin yapmış olacağını kabul etmenin hatalı olduğunu yazdı. Atsız ayrıca, M.Ö. 209 yılında Mete tarafından orduların 10, 100, 1000 kişilk birimlere ayrıldığını bu birliklerin komutanlarının buyruklarının kayıtsız şartsız uygulandığını yazdı.

Atsız'ın görüşlerini benimseyen Yılmaz Öztuna da 1968'de dönemin Genelkurmay Başkanı Cemal Tural'a Türk Kara Kuvvetleri'nin kuruluş tarihinin MÖ 209 olması teklifini yaptı.[4] Sonraları, K.K.K kuruluş tarihini MÖ 209 olarak değiştirdi.

Birimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk Kara Kuvvetleri'nin ordu ve kolordularının mevcut konumları (2015)

Ana Teçhizatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Rütbeler[değiştir | kaynağı değiştir]

NATO Kodu OF-10 OF-9 OF-8 OF-7 OF-6 OF-5 OF-4 OF-3 OF-2 OF-1 OF(D) Öğrenci Subay
Türkiye Türkiye
(Değiştir)
TR-ARMY-OF10.gif
Mareşal
TR-ARMY-OF9a.gif
Genelkurmay Başkanı
TR-ARMY-OF9b.gif
Orgeneral
TR-ARMY-OF8.gif
Korgeneral
TR-ARMY-OF7.gif
Tümgeneral
TR-ARMY-OF6.gif
Tuğgeneral
TR-ARMY-OF5.gif
Albay
TR-ARMY-OF4.gif
Yarbay
TR-ARMY-OF3.gif
Binbaşı
TR-ARMY-OF2.gif
Yüzbaşı
TR-ARMY-OF1a.gif
Üsteğmen
TR-ARMY-OF1b.gif
Teğmen
TR-ARMY-OF1c.gif
Asteğmen
İşaret yok
Harbiyeli
NATO Kodu OR-9 OR-8 OR-7 OR-6 OR-5 OR-4 OR-3 OR-2 OR-1
Army-TUR-OR-09.svg Army-TUR-OR-08.svg Army-TUR-OR-07a.svg Army-TUR-OR-07b.svg Army-TUR-OR-06a.svg Army-TUR-OR-06b.svg TR-Army-OR5a.svg TR-Army-OR4a.svg Army-TUR-OR-05.svg Army-TUR-OR-04.svg İşaret yok
Astsubay Kıdemli
Başçavuş
Astsubay
Başçavuş
Astsubay Kıdemli
Üstçavuş
Astsubay
Üstçavuş
Astsubay Kıdemli
Çavuş
Astsubay
Çavuş
Uzman
Çavuş
Uzman
Onbaşı
Çavuş Onbaşı Er


Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Tarihçe". 8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151208215428/http://www.kkk.tsk.tr:80/KKKHakkinda/KKKtarihce.aspx. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2015. 
  2. ^ a b "Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname". resmigazete.gov.tr. 31 Temmuz 2016. 6 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160806073642/http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/07/20160731-4.pdf. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2016. 
  3. ^ a b Nihal Atsız, "Türk Kara Ordusu Ne Zaman Kuruldu?", Orkun, Sayı: 18 (15 Temmuz 1963)
  4. ^ a b Yılmaz Öztuna, "Türk Ordusu 605 yıl önce kurulmadı", Hayat Tarih Mecmuası, Sayı: 8 (Ekim 1968)
  5. ^ a b Nihal Atsız, "Türk Karaordusunun Kuruluşu Meselesi", Ötüken, Sayı: 4 (1973)
  6. ^ TÜRK KARA KUVVETLERİ TARİHÇESİ
  7. ^ Milli Savunma Bakanlığı
  8. ^ President calls for national unity, Turkish Daily News, Thursday, September 13, 2007
  9. ^ Unification of Culture and Tourism Ministries constitutional One soldier killed, three injured in terrorist attack Minister Cicek says Turkey's credit, Turkish Daily News, October 17, 2003.
  10. ^ "Turkish Army". Ole Nikolajsen. 12 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20121212122449/http://www.ole-nikolajsen.com/TURKISH%20FORCES%202004/TURKISH%20ARMY%202008.htm. Erişim tarihi: January 17, 2009. 
  11. ^ Jones, Richard (2009). Jane's Infantry Weapons 2009-2010. Jane's Information Group. s. 897. ISBN 0-7106-2869-2. 
  12. ^ David Watters. "The 5.56 X 45mm: 2005". 2 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160702061459/http://www.thegunzone.com/556dw-15.html. Erişim tarihi: 2010-03-10. 
  13. ^ a b c "ASD-Company Center > Turkey > BMC". 2009-08. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160305021715/http://www.asdsource.com/source_detail_small/3063/BMC.htm. 
  14. ^ a b http://mehmetcik.tc/kkk.php?sayfa=22
  15. ^ a b c d e f g "Directory: World Air Forces". Flight International. 2009-12-15. 
  16. ^ a b http://haber.gazetevatan.com/iste-heronun-turk-rakibi/313476/1/Gundem
  17. ^ http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=1316729
  18. ^ "ASELSAN - ZIPKIN Pedestal-Mounted Air Defence missile System (PMADS)". http://defenceproducts.ssm.gov.tr/content/productDetails.aspx?ID=89. 
  19. ^ http://www.trdefence.com/?p=1411
  20. ^ http://www.hurriyet.com.tr/gundem/18342422.asp?gid=381
  21. ^ http://www.trdefence.com/2011/05/12/turkey-nears-chinook-agreement-idef/
  22. ^ http://rewreward.blogspot.com/2012/01/turkiye-atakna-kavusuyor.html/

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]