Komünist Parti (Türkiye)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Komünist Parti
Kısaltma KP
Genel başkan Arif Hikmet Basa[1]
Kolektif Önderlik Merkez Komitesi[2]
Slogan(ları) Ülkenin onuru Komünist Parti!
Kuruluş tarihi 17 Temmuz 2014 (3 yıl önce) (2014-07-17)
Kapanış tarihi 22 Ocak 2017 (2017-01-22)
Öncülü Türkiye Komünist Partisi
Ardılı Türkiye Komünist Partisi
Merkez Meşrutiyet Mah. No:30/5 Karanfil Sok. Çankaya, Ankara
Gazete(leri) soL, Boyun Eğme, Gelenek
Gençlik kolu Komünist Gençlik
Kadın Kolu Komünist Kadınlar
Üyelik  (2015) artış 823[3]
İdeoloji Komünizm
Marksizm-Leninizm
Siyasi pozisyon Aşırı sol
Uluslararası üyelik Uluslararası Komünist ve İşçi Partileri Toplantısı
Avrupa üyelik Komünist ve İşçi Partileri İnisiyatifi
TBMM
0 / 550
Büyükşehir Belediye Başkanlığı
0 / 30
Belediye Başkanlığı
1 / 1.351
[4]
Belediye Meclisleri
0 / 20.500
İl Genel Meclisleri
0 / 1.251
İnternet sitesi
kp.org.tr

Komünist Parti, Türkiye'de 17 Temmuz 2014'le 22 Ocak 2017 tarihleri arasında faaliyet gösteren, Marksizm-Leninizmi benimsemiş olan ve komünizmi hedefleyen bir siyasi partidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

10 Eylül kuruluş etkinliği, İstanbul

TKP Atılım Kongresi[değiştir | kaynağı değiştir]

Komünist Parti, Türkiye Komünist Partisi'nin 2014 yılında yaşadığı ayrışmanın ardından, bu partinin TKP Atılım Kongresi'nde iradesini beyan eden kesimi tarafından kuruldu.[5] Türkiye Komünist Partisi'nde 13 Temmuz günü iki ayrı kongrenin toplanmasıyla sonuçlanan görüş ayrılıkları, tarafların bir ayrışma planı üzerinde mutabık kalmasıyla yeni bir evreye taşındı ve taraflar yeni oluşumlar halinde siyasi yaşamlarını sürdürme kararı aldılar.[6]

TKP Atılım Kongresi katılımcılarının seçtiği temsilcilerin 20 Temmuz 2014'te Ankara'da yaptıkları toplantıda Komünist Parti'nin kurulması ve yola bu partiyle devam edilmesi kararı alındı.[7]

Komünist Parti, TKP olarak yapılması gerekenlerin yapılamamasından dolayı bir krize sürüklenildiğini, buna rağmen partiye ve tuttuğu hatta yönelik olarak bir likidasyon girişimi olduğu ve bunun bertaraf edildiğini savundu.[8]

Birleşik Haziran Hareketi[değiştir | kaynağı değiştir]

Parti, ODTÜ Vişnelik Toplantıları ile gündeme gelen ve 19 Ekim 2014 tarihinde yapılan açıklamayla kuruluşu ilan edilen Birleşik Haziran Hareketi'nin, faşizm tehdidine karşı kamuculuk, yurtseverlik, aydınlanmacılık ve özgürlükçülük ilkeleri temelinde solda yeni bir cephe olduğunu belirtti ve bu hareketin bir parçası olacağını ilan etti.[9]

30 Ağustos ve 21 Eylül 2014 tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilen, solda yeni bir cephe oluşumuna evrilmesi beklenen toplantılara parti olarak dahil oldu ve gelişmeleri olumlayan bir açıklama yayınladı. Açıklamada "Şu an adının belirlenmesi için çalışılan yeni Cephe'nin ideolojik ve politik hattının her tür milliyetçiliği ve liberal bulaşıklığı dışlaması gerektiği açıktır. Haziran Direnişi'yle birlikte bir sol tez olmanın ötesine geçerek halkımıza mal olan kamucu, aydınlanmacı, yurtsever, özgürlükçü ilkeler temelinde bir mücadele cephesinin yaratılması ülkemizin biricik çıkış yoludur." denildi.[10]

TKP'nin siyasete dönme çağrısı[değiştir | kaynağı değiştir]

TKP'nin yeniden siyasete dönmesi için TKP Heyeti 27 Aralık 2016'da, 2014'te yaşanan ayrışma taraflarına yönelik çağrıda bulundu:[11]

"Emperyalizm topraklarımızı kanlı bir oyun alanına çevirmişse, gericilik kontrolden çıkmışsa, zorbalık ve adaletsizlik halkımızın sabrını sınıyorsa, işçi sınıfı üzerindeki yük ve baskı her geçen gün artıyorsa, her tarafı dökülmekte olan sömürü düzenine karşı gerçek bir seçenek oluşturulmadığı için insanlar yurdundan ümidi kesiyorsa, ülke Türkiye Komünist Partisi'ni çağırıyor demektir. Türkiye Komünist Partisi tarihi boyunca bu ülkede eşitliğin, özgürlüğün, aydınlığın sesi oldu. Şimdi bu sesi güçlendiriyoruz. Ülke Türkiye Komünist Partisi'ni, TKP partilileri çağırıyor. Son iki buçuk yıldır Türkiye Komünist Partisi’nin kurumsal sorumluluğunu üstlenen Heyet üyesi yoldaşlarımızın da yerlerini alacaklarını düşündüğümüz bir buluşma zorunlu ve acildir."

Haliç Kongresi ve yeniden TKP[değiştir | kaynağı değiştir]

TKP Heyeti tarafından yapılan çağrının ardından, binlerce TKPlinin 22 Ocak 2017'de İstanbul Haliç Kongre Merkezi'nde düzenlenen buluşmaya katılımıyla alınan karar neticesinde TKP siyaset sahnesine döndü; buluşmaya birçok ülkeden uluslararası destek mesajlarıyla beraber ayrıca Yunanistan Komünist Partisi ve Küba Hükümeti adına da konuşmacılar katıldı.[12]

Örgüt yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Partinin örgütlenme yapısı geleneksel komünist parti örgütlenmesi şeklindedir. Partide merkeziyetçilik (Leninist örgüt modeli) hâkimdir. Partinin en yetkili organı parti kongresidir. Kongrede örgütleri temsilen seçilen delegeler partinin kongreler arası dönemde en yetkili kurulu olan merkez komitesini seçer. Partinin gençlik örgütlenmesi Komünist Gençlik adıyla sürdürüldü.

Uluslararası örgütlülük[değiştir | kaynağı değiştir]

12 Ekim İzmir Barış yürüyüşü

11 siyasi parti tarafından ortak olarak hazırlanan International Communist Review adlı derginin İngilizce ve Türkçe editörlüğü Komünist Parti tarafından yapıldı.[13][14] Komünist Parti, dünyadaki geleneksel komünist ve işçi partileri ile yakın ilişki içerisinde bulundu. Avrupa'daki çeşitli komünist ve işçi partilerinin oluşturduğu Komünist ve İşçi Partileri İnisiyatifi'nin üyesiydi.

Partinin yayın organları[değiştir | kaynağı değiştir]

Komünist Parti, haftalık periyotlu Boyun Eğme dergisini[15] ve Türkiye'nin en uzun soluklu Marksist dergisi olan Gelenek dergisini yayımladı. Bir internet haber portalı olan soL Haber Portalı da faaliyetini sürdürdü. Komünist dergisi ise iç yayın olarak parti hayatında yerini aldı. Okul ve Ülke[16] dergisi de Komünist Gençlik tarafından yayınlandı.

Komünist Gençlik[değiştir | kaynağı değiştir]

Komünist Gençlik (ya da kısaca KG) Türkiye Komünist Partisi'nin 2014 yılı Nisan ayında yaşadığı ayrışmanın ardından, bu partinin TKP Atılım Kongresi'nde iradesini beyan eden kesimi tarafından kurulan Komünist Parti'nin gençlik ve öğrenci örgütlenmesiydi.

Kendini sadece okullarla ve üniversitelerle sınırlanmadığını belirten KG, kendini işçi sınıfının öne çıkan bir parçası ve Aydınlanma mücadelesinin kararlı unsuru olarak tanımladı.[17]

Komünist Gençlik aynı zamanda Birleşik Haziran Hareketi'nin bir parçasıydı.

Seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Büyük Millet Meclisi
Seçim Oy Oran Sandalye Genel Başkan Oy değişimi
06/2015 12.773  %0,03
0 / 550
Özlem Şen Abay
11/2015 65.116  %0,14
0 / 550
Özlem Şen Abay artış 0,08

Eylem, etkinlik ve açıklamalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara'da bulunan Van İŞKUR işçileriyle dayanışma yürüyüşü (21 Ekim 2014)
  • 10 Ağustos 2014: "Bu Seçim Hükümsüzdür" ve"Başkanı Boş Ver Cumhur Ayağa Kalksın Yeter" sloganları ile Cumhurbaşkanlığı seçimlerini gayrimeşru bulduğunu ilan etti ve halkı seçimlere katılmayarak boykot etmeye çağırdı.[18] Boykot çalışmaları sırasında bir çok şehirde engellemeler ile karşılaştı. Seçim afişleri ve bildirileri toplatıldı.[19] Seçim sonuçlarının ardından 34 milyon seçmenin Erdoğan'a hayır dediğine dikkat çekerek, "Gericiliği yenmek için karşısına yeni bir düzenle, sosyalizmle çıkmaktan başka çare yoktur" dedi.[20]
  • 1 Eylül 2014: 1 Eylül Dünya Barış Günü vesilesiyle "Emperyalizm varsa barış yoktur" başlıklı bir deklarasyon yayımladı.[21]
  • 10 Eylül 2014: İstanbul, Ankara, İzmir ve Samsun'da "Parti Ayağa Kalkıyor" başlığında düzenlendiği etkinlikler ile TKP'nin 94. yaşını kutladı.[22][23][24]
  • 2 Ekim 2014: Komünist Parti 2 Ekim günü TBMM gündemine gelmiş olan[25] ve 98 red oyuna karşı 298 oyla kabul edilen Irak ve Suriye Tezkerelerine karşı çıkarak milletvekillerine hayır oyu kullanma çağrısı yapmıştır.[26]
  • 8 Ekim 2014: Kobanê'ye yönelik IŞİD saldırısı ve ülkemizdeki ölümler üzerine bir 11 maddelik bir deklarasyon yayımladı. Açıklamada IŞİD'e karşı Şam yönetimiyle işbirliği yapılması ve sınırötesi harekattan vazgeçilmesi çağrısı yapıldı.[27]
  • 12 Ekim 2014: İzmir'de gerçekleşen 3'lü Barış Zirvesi'nin 3 kardeş barış örgütü ile birlikte İzmir sokaklarında bir barış yürüyüşü gerçekleştirdi.[28]
  • 1 Mayıs 2015: Komünist Parti, 25 bin polis, 64 tane Toma, 5 helikoptere rağmen Taksim'e çıktı.[29]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Parti tüzüğüne göre genel başkan diğer Merkez Komitesi üyelerinden daha yetkili değildir, sadece yasal zorunluluk nedeniyle genel başkan belirlenmiştir.
  2. ^ "Parti Tüzüğü". 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150810213319/http://www.sagduyu.org/. Erişim tarihi: 23 Mart 2015. ""Partinin önderliği bir kolektif olarak örgütlenir ve iki Parti Kongresi arasında partinin en yetkili karar organı olan Merkez Komite’de somutlanır. MK, bir bütün olarak, Kongre ve Konferanslarda karara bağla­nan siyasal ve örgütsel perspektiflerin hayata geçirilmesinden sorumludur ve Parti Kongresi’nde belirlenir. Kongre öncesi görev yapan son MK’nın hazırladığı kongre raporunda yer alan siyasi ve örgütsel tespitler, görevler ve ihtiyaçlar doğrultusunda yeni MK’nın Kongre sürecinde belirlenmesi ve Kongre’nin sonuç toplantısında delegelerin onayına sunulması esastır."" 
  3. ^ "Komünist Parti". 28 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160528173129/http://www.yargitaycb.gov.tr/sayfa/faaliyette-olan-siyasi-partiler/1151. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2016. 
  4. ^ http://www.ntv.com.tr/turkiye/komunist-partili-belediye-baskani-hdp-dedi,n9h3igiT80qD4CpmoGSqNA
  5. ^ http://www.radikal.com.tr/politika/tkpnin_yerine_komunist_parti_ve_halkin_turkiye_komunist_partisi-1203745
  6. ^ http://haber.sol.org.tr/soldakiler/tkpde-yol-ayrimi-haberi-94815
  7. ^ http://haber.sol.org.tr/soldakiler/komunist-partiyle-yola-devam-haberi-95116
  8. ^ 19 Eylül 2014 tarihli soL Haber Portalı Aydemir Güler röportajı, 5 Ekim 2014 tarihinde erişilmiştir
  9. ^ "Solda yeni cephe oluşumunu selamlıyoruz". 24 Eylül 2014. 14 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150414032842/http://www.kp.org.tr/aciklamalar/basack24092014.pdf. Erişim tarihi: 23 Kasım 2014. 
  10. ^ 24 Eylül 2014 tarihli soL Haber Portalı haberi, 5 Ekim 2014 tarihinde erişilmiştir
  11. ^ "TKP'nin siyasete dönmesi için çağrı yapıldı". soL Haber Portalı. 28 Aralık 2016 (2016-12-28). 2 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170202022008/http://haber.sol.org.tr/toplum/tkpnin-siyasete-donmesi-icin-cagri-yapildi-180380. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2017 (2017-05-02). 
  12. ^ "TKP yoluna devam ediyor". soL Haber Portalı. 22 Ocak 2017 (2017-01-22). 2 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170202004742/http://haber.sol.org.tr/toplum/tkp-yoluna-devam-ediyor-183152. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2017 (2017-05-02). 
  13. ^ 2 Ekim 2014 tarihli soL Haber Portalı haberi, 5 Ekim 2014 tarihinde erişilmiştir
  14. ^ Derginin resmi internet sayfası (İngilizce) 5 Ekim 2014 tarihinde erişilmiştir
  15. ^ İlgili 2 Ekim 2015 tarihli soL Haber Portalı haberi, 19 Ekim 2015 tarihinde erişilmiştir
  16. ^ 24 Eylül 2014 tarihli soL Haber Portalı haberi, 5 Ekim 2014 tarihinde erişilmiştir.
  17. ^ "Biz Kimiz?". 10 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150510210638/http://komunistgenclik.org:80/biz-kimiz. Erişim tarihi: 24 Şubat 2015. 
  18. ^ http://haber.sol.org.tr/soldakiler/komunist-parti-cumhur-ayaga-kalksin-yeter-haberi-95164
  19. ^ http://haber.sol.org.tr/soldakiler/komunist-partinin-bildirilerine-toplatma-karari-haberi-95536
  20. ^ http://haber.sol.org.tr/soldakiler/komunist-parti-gericiligi-yenmek-icin-sosyalizm-haberi-95703
  21. ^ http://haber.sol.org.tr/soldakiler/komunist-partiden-baris-deklarasyonu-emperyalizm-varsa-baris-yoktur-haberi-96513
  22. ^ http://haber.sol.org.tr/soldakiler/komunistler-istanbul-nhkmde-tkpnin-94-yasini-kutladi-haberi-96983
  23. ^ http://haber.sol.org.tr/soldakiler/tkpnin-94-yas-gunu-izmirde-kutlandi-haberi-97006
  24. ^ http://haber.sol.org.tr/soldakiler/ankarada-tkpnin-94yasi-kutlandi-haberi-96989
  25. ^ İlgili TBMM Haber portalı haberi 5 Ekim 2014 tarihinde erişilmiştir
  26. ^ İlgili soL Haber Portalı haberi 5 Ekim 2014 tarihinde erişilmiştir
  27. ^ http://haber.sol.org.tr/soldakiler/komunistlerden-11-maddelik-isid-deklarasyonu-haberi-98296
  28. ^ http://haber.sol.org.tr/enternasyonal-gundem/5-uclu-baris-zirvesi-gerceklesti-haberi-98556
  29. ^ [1]