Türkiye'deki siyasi partiler listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Bu maddede, Türkiye'de resmî olarak faaliyet gösteren siyasi partiler listelenmektedir. Türkiye, başkanlık sistemli cumhuriyet ile yönetilmektedir ve 1945 yılından beri çok partili sistem uygulanmaktadır. Siyasi partilerin kuruluşları, teşkilatlanmaları, işleyişleri, faaliyetleri ve denetlenmeleri gibi esaslar 22 Nisan 1983 tarihinde kabul edilen Siyasi Partiler Kanunu ile düzenlenmektedir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı herkes, yasa ile belirlenen şartları sağladığı sürece önceden izin almaksızın siyasi parti kurma hakkına sahiptir.[1]

Türkiye'de etkin parti sayısı her yıl değişkenlik göstermektedir. Bir yıl içinde birçok parti kurulurken, bazıları da çeşitli nedenlerle siyasetten çekilmektedir. Etkin parti sayı çeltiğini İçişleri Bakanlığı tutmaktadır. Her parti kuruluşu sırasında İçişleri Bakanlığı'na dilekçe verir ve İçişleri Bakanlığı partilerin kongrelerini yapıp yapmadığını ve sürekliliğini takip eder. Etkin olmaktan kasıt, "siyasi düşüncelerini ortaya koymaya devam eden ve olağan toplantılarını yapan parti" anlamındadır.[2]

Partilerin seçime girebilmesi için yasalara göre, 52 ilde örgütlenmesi gerekmektedir.[3] Ancak etkin olan partilerin birçoğu bu sayıya sahip değildir. Bu partiler, "tabela partisi" olarak adlandırılan, belli bir seçmen kitlesi olmayan ve seçimlere girme yeterliliğini sağlamayan küçük partilerdir.[4] Partilerin adları eğer Yüksek Seçim Kurulu'nun şartlarını yerine getirirse oy pusulalarında bulunur.[5] Genel seçimlerde oyların %7'sinden fazlasını alan ve parlamentoda temsil edilir.[6]

Ekim 2022 itibarıyla Türkiye'de 119 siyasi parti etkin durumda bulunmaktadır.[7]

Parlamentoda temsil edilenler[değiştir | kaynağı değiştir]

2022 yılı itibarıyla TBMM'de sandalye sahibi partilere ilişkin genel bilgiler burada listelenmektedir.[8] Milletvekili sayısı aynı olan siyasi partiler alfabetik olarak sıralanır.

# Parti Genel başkan Siyasi pozisyon İdeoloji Milletvekilleri Ulusal üyelik
1 AK Parti Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan Sağ ve aşırı sağ Muhafazakârlık
Sağ popülizm
286 / 600
Cumhur İttifakı
2 CHP Cumhuriyet Halk Partisi Kemal Kılıçdaroğlu Merkez sol Sosyal demokrasi
Atatürkçülük
134 / 600
Millet İttifakı
3 HDP Halkların Demokratik Partisi Mithat Sancar
Pervin Buldan
Sol Radikal demokrasi
Demokratik sosyalizm
56 / 600
Emek ve Özgürlük İttifakı
Halkların Demokratik Kongresi
4 MHP Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli Aşırı sağ Türk milliyetçiliği
Ülkücülük
48 / 600
Cumhur İttifakı
5 İYİ Parti İYİ Parti Meral Akşener Merkez ve merkez sağ Türk milliyetçiliği
Ulusal muhafazakârlık
37 / 600
Millet İttifakı
Grubu bulunmayan siyasi partiler[not 1]
TİP Türkiye İşçi Partisi Erkan Baş Aşırı sol Sosyalizm
Marksizm-Leninizm
4 / 600
Emek ve Özgürlük İttifakı
DP Demokrat Parti Gültekin Uysal Merkez sağ Liberal muhafazakârlık
Ekonomik liberalizm
2 / 600
Millet İttifakı
MP Memleket Partisi Muharrem İnce Merkez sol Sosyal demokrasi
Atatürkçülük
2 / 600
BBP Büyük Birlik Partisi Mustafa Destici Aşırı sağ İslami milliyetçilik
İslamcılık
1 / 600
Cumhur İttifakı
DEVA Demokrasi ve Atılım Partisi Ali Babacan Merkez sağ Liberal demokrasi
Pro-Avrupacılık
1 / 600
DBP Demokratik Bölgeler Partisi Salihe Aydeniz
Keskin Bayındır
Sol Demokratik sosyalizm
Sosyal demokrasi
1 / 600
Halkların Demokratik Kongresi
SP Saadet Partisi Temel Karamollaoğlu Aşırı sağ Millî Görüş
İslamcılık
1 / 600
Millet İttifakı
YP Yenilik Partisi Öztürk Yılmaz Merkez sol Atatürkçülük
Ulusalcılık
1 / 600
ZP Zafer Partisi Ümit Özdağ Sağ Türk milliyetçiliği
Göçmen karşıtlığı
1 / 600
Bağımsızlar
5 / 600
Boş
20 / 600
Toplam 600

Seçime katılabilen partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

2022 yılı itibarıyla seçime katılma şartlarını yerine getiren partilere ilişkin genel bilgiler burada listelenmektedir.[9]

Parti Genel başkan Üye sayısı[not 2]
AP Adalet Partisi Vecdet Öz artış 6.087
AK Parti Adalet ve Kalkınma Partisi Recep Tayyip Erdoğan azalış 11.040.139
ANAP Anavatan Partisi İbrahim Çelebi artış 25.174
BTP Bağımsız Türkiye Partisi Hüseyin Baş artış 10.089
BBP Büyük Birlik Partisi Mustafa Destici artış 98.175
CHP Cumhuriyet Halk Partisi Kemal Kılıçdaroğlu artış 1.339.150
DEVA Demokrasi ve Atılım Partisi Ali Babacan artış 153.596
DP Demokrat Parti Gültekin Uysal azalış 397.273
DSP Demokratik Sol Parti Önder Aksakal azalış 30.256
EMEP Emek Partisi Ercüment Akdeniz azalış 5.233
GP Gelecek Partisi Ahmet Davutoğlu artış 57.304
GP Genç Parti Hakan Uzan azalış 33.723
HDP Halkların Demokratik Partisi Mithat Sancar & Pervin Buldan artış 43.218
İYİ Parti İYİ Parti Meral Akşener artış 568.918
HÜDA PAR Hür Dava Partisi Zekeriya Yapıcıoğlu artış 9.445
MP Memleket Partisi Muharrem İnce artış 22.965
MİLLET Millet Partisi Cuma Nacar azalış 4.443
MHP Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli artış 480.584
MYP Muhafazakâr Yükseliş Partisi Engin Yılmaz azalış 62.883
SP Saadet Partisi Temel Karamollaoğlu artış 273.617
SOL Sol Parti Önder İşleyen artış 5.580
TDP Türkiye Değişim Partisi Mustafa Sarıgül artış 18.998
TİP Türkiye İşçi Partisi Erkan Baş artış 8.279
TKH Türkiye Komünist Hareketi Aysel Tekerek[not 3] azalış 1.378
TKP Türkiye Komünist Partisi Kemal Okuyan[not 3] artış 4.975
VP Vatan Partisi Doğu Perinçek azalış 16.378
YRP Yeniden Refah Partisi Fatih Erbakan artış 215.001

Seçime katılamayan partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

24 Mayıs 2022 itibarıyla İçişleri Bakanlığı'nda kayıtlı diğer siyasi partilere ilişkin genel bilgiler burada listelenmektedir.[7] Bu partiler, resmi olarak seçime katılma yeterliliğini henüz sağlayamamışlardır.

Parti Genel başkan Üye sayısı[not 2]
AB PARTİ Adalet Birlik Partisi İrfan Uzun azalış 3.380
ADEPE Adalet ve Demokrasi Partisi Yusuf Diril Sabit 0
Adalet ve Özgürlük Partisi Sabit 0
ADAY PARTİ Adaletin Aydınlığı Partisi Altuğ Ergüzel artış 75
AL SANCAK Al Sancak Partisi Nuri Çelebi artış 169
ABP Anadolu Birliği Partisi Bedri Yalçın artış 541
ASP As Parti Cavit Kayıkçı Sabit 0
ADP Aydınlık Demokrasi Partisi Erkan Deniz artış 202
AYGİP Aydınlık Geleceğin Partisi Murat Danacı artış 1.434
AYP Ayyıldız Partisi Serap Gülhan azalış 1
BEP Barış ve Eşitlik Partisi Hüseyin Alpay azalış 17
BCP Bağımsız Cumhuriyet Partisi Hakkı Karğın azalış 6
BAP Bağımsızlık Partisi Mustafa Sabri Sipahioğlu azalış 31
DEVRİMCİ PARTİ Birleşik Devrimci Parti Elif Torun Öneren azalış 109
Büyük Türkiye Partisi Hüseyin Durmaz artış 433
CİHAP Cihan Partisi Kürşad Emre Öğretmek azalış 167
CAP Cumhuriyet ve Adalet Partisi Ahmet Sevim artış 2.984
Cumhuriyet ve İstiklal Partisi Atakan Bozyayla artış 1.225
ÇDP Çoğulcu Demokrasi Partisi Faruk Arslandok artış 283
DDP Değişim ve Demokrasi Partisi Mehmet Işık artış 55
DEZA-PAR Demokrasi Zamanı Partisi Dilaver Eren Sabit 95
DBP Demokratik Bölgeler Partisi Salihe Aydeniz
Keskin Bayındır
artış 6.986
Devlet Partisi Yaşar Epçaçan Sabit 0
Devrim Hareketi Erçin Fırat Sabit 0
DİP Devrimci İşçi Partisi Sungur Savran azalış 29
DSİP Devrimci Sosyalist İşçi Partisi Tuna Emren
Şenol Karakaş
azalış 92
DOĞRU PARTİ Doğru Parti Rifat Serdaroğlu artış 1.285
DYP Doğru Yol Partisi Çetin Özaçıkgöz artış 2.241
DP Doğuş Partisi Mahmut Karalar artış 1.268
ENPA Ebedi Nizam Partisi Seyfettin Koçan Sabit 87
EHP Emekçi Hareket Partisi Hakan Öztürk azalış 233
ESP Ezilenlerin Sosyalist Partisi Özlem Gümüştaş
Şahin Tümüklü
artış 503
GDP Gelişim ve Demokrasi Partisi Özlem Ağırman azalış 57
GBP Güç Birliği Partisi Ali Karnap artış 3.415
GAAP Güven Adalet ve Aydınlık Partisi Zeynep Göksu artış 29
Güzel Parti Hüseyin Akbulut artış 819
HAP Hak ve Adalet Partisi Yiğit Zeki Öztürk azalış 1.745
HAK Parti Hak ve Hakikat Partisi Kenan Güneş
Serkan Arslan
azalış 129
HHP Hak ve Huzur Partisi Gürsel Yıldız azalış 139
HAK-PAR Hak ve Özgürlükler Partisi Abdullatif Epözdemir artış 1.441
HKP Halkın Kurtuluş Partisi Nurullah Ankut azalış 310
İDP İşçi Demokrasisi Partisi Oktay Çelik Sabit 0
İKEP İşçinin Kendi Partisi Cemal Bilgin artış 101
KP Kadın Partisi Fatma Aytaç
Benal Yazgan
Sabit 0
Komünist Parti Arif Hikmet Basa Sabit 33
LP Liberal Parti Süleyman Halid Soysal Sabit 0
LDP Liberal Demokrat Parti Gültekin Tırpancı azalış 4.860
MAP Merkez Ana Partisi Nuriye Bakkal artış 433
MEP Merkez Parti Abdurrahim Karslı azalış 2.880
Milli Birlik ve Gelişim Partisi Turgut Cumhur Şanlı artış 87
MMP Milli Mücadele Partisi Ahmet Kaya Sabit 0
Milli Parti Muhammet Uzun Sabit 0
MİLLİ YOL Milli Yol Partisi Remzi Çayır artış 2.230
Milliyetçi Cumhuriyet Partisi Fehmi Hataş artış 305
MHHP Müdafaa-i Hukuk Hareketi Partisi Ufuk Erdüvenci azalış 320
OSMANLI Osmanlı Partisi Habib Geleş azalış 6.307
ÖTÜKEN Ötüken Birliği Partisi Çağatay Körüklü Sabit 0
ÖSP Özgürlük ve Sosyalizm Partisi Sinan Çiftyürek azalış 103
SAĞDUYU Sağduyu Partisi Mehmet Yücel Ağargün Sabit 0
SVS Sevgi ve Saygı Partisi Ahmet Fatih Erdilli Sabit 0
SCP Sosyalist Cumhuriyet Partisi Mehmet Bedri Gültekin artış 602
SEP Sosyalist Emekçiler Partisi Güneş Gümüş artış 30
SYKP Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisi Canan Yüce azalış 459
ŞP Şahlanış Partisi Mahmut Yıldız Sabit 0
TEK Tek Parti Tevfik Ahmet Özal artış 1.006
1920 TKP Toplumcu Kurtuluş Partisi İsmail Kaplan artış 98
TÖP Toplumsal Özgürlük Partisi Perihan Koca artış 142
TURAN Turan Hareket Partisi Varol Esen artış 321
Tuğra Partisi Hatice Çelik İlközen artış 119
TBP Türk Birliği Partisi Hurşit Yiğit azalış 35
TURKUAZ IŞIK Türk ve Dünya Birliği Partisi Kibar Tavasav azalış 34
Türkiye'm Partisi Mehmet Sağlam Sabit 0
TEKP Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi Rahim Oluç azalış 90
Türkiye Gençlik Partisi Mesut Kapar Sabit 0
Türkiye Yaşam Partisi Deniz Özçelik Sabit 0
SES Türkiye'nin Sesi Altınçağ Partisi Ayhan Bilgen artış 385
TSİP Türkiye Sosyalist İşçi Partisi Turgut Koçak artış 75
ULUSAL Ulusal Parti Gökçe Fırat azalış 41
UYANIŞ Uyanış Partisi Ahmet Mücahit Akkan Sabit 0
ÜLKEM-P Ülkem Partisi Neşet Doğan artış 3.059
VSP Vatan Severler Partisi Yılmaz Gülümser Sabit 0
Vatan ve Hürriyet Partisi Yalçın Doğan artış 764
YENİ DÜNYA Yeni Dünya Partisi Emanullah Gündüz Sabit 0
YP Yenilik Partisi Öztürk Yılmaz artış 3.248
YYP Yeni Yol Partisi Hasan Güral Sabit 0
YBP Yeniden Birlik Partisi Savaş Yetkin azalış 27
YDP Yeniden Diriliş Partisi İsa İlyasoğlu Sabit 0
YSGP Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi Ayşe Erdem
İbrahim Akın
artış 2.913
YURT-P Yurt Partisi Sadettin Tantan azalış 77
YÜCE DİRİ-P Yüce Diriliş Partisi Lütfü Yılmaz Sabit 141
YÜKSELİŞ Yükseliş Partisi Nail Çakır Sabit 0
ZP Zafer Partisi Ümit Özdağ artış 10.213

Eski siyasi partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ TBMM'de siyasi parti grubu oluşturmak için gerekli milletvekili sayısı 20'dir.
  2. ^ a b En son 12 Mayıs 2022 tarihinde güncellenmiştir.
  3. ^ a b Kolektif liderlik ilkesi gereği en yetkili karar organı parti kongresinde seçilen Merkezi Komite'dir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Siyasi Partiler Kanunu" (PDF). 22 Nisan 1983. 2 Aralık 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2021. 
  2. ^ "Siyasi Parti Kuruluşu Nasıl Yapılır?". 12 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2021. 
  3. ^ "Yüksek Seçim Kurulu Kararı" (PDF). Resmî Gazete. 20 Şubat 2015. 26 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2021. 
  4. ^ "Türkiye'de 105 siyasi parti var | Hedefleri ne?". DW Türkçe. 5 Nisan 2021. 5 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2021. 
  5. ^ "2007 yılına kadar kurulan siyasi partiler". Türkiye Büyük Millet Meclisi. 27 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2011. 
  6. ^ "Milletvekili Seçimi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun". Resmi Gazete. 6 Nisan 2022. 6 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2022. 
  7. ^ a b "Siyasi parti genel bilgileri". yargitaycb.gov.tr. 15 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2022. 
  8. ^ "TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ". www.tbmm.gov.tr. 1 Ekim 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2021. 
  9. ^ "Seçime girme yeterliliğine sahip parti sayısı 27 oldu". Son Dakika. 10 Mayıs 2022. 10 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2022.