İçeriğe atla

Türkiye'de yasama

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Anayasanın 7. maddesine göre Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi'nindir. Bu yetki devredilemez..

TBMM, August 2022

Türkiye Büyük Millet Meclisi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Büyük Millet Meclisi, beş (5) yılda bir yapılan genel oyla seçilen altıyüz (600) milletvekilinden oluşur.[1] Anayasa'ya göre, Türkiye Cumhuriyetinde Yürütme,Yasama ve Yargı ayrıdır. Türkiye Büyük Millet Meclisi ülkenin tek yasama organı olmaya devam etmektedir.[2] Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türkiye'de yasama yetkisinin tek ve en önemli sahibi olmakla birlikte, yeni yasalar ve yasama kararları Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından veto edilebilir.[3]

Yasama dönemleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

TBMM'nin tarihçesi, kurulduğu 23 Nisan 1920 tarihinden 2023 yılına kadar 27 yasama dönemine ayrılır. Yasama dönemleri aşağıdaki şekildedir:[4]

Seçimler Dönem Tarih Üye sayısı
1920 genel seçimleri TBMM 1. Dönem23 Nisan 1920 - 16 Nisan 1923436
1923 genel seçimleriTBMM 2. Dönem11 Ağustos 1923 - 26 Haziran 1927333
1927 genel seçimleriTBMM 3. Dönem1 Kasım 1927 - 26 Mart 1931335
1931 genel seçimleriTBMM 4. Dönem4 Mayıs 1931 - 23 Aralık 1934348
1935 genel seçimleriTBMM 5. Dönem1 Mart 1935 - 27 Aralık 1938444
1939 genel seçimleriTBMM 6. Dönem3 Nisan 1939 - 15 Ocak 1943470
1943 genel seçimleriTBMM 7. Dönem8 Mart 1943 - 14 Haziran 1946492
1946 genel seçimleriTBMM 8. Dönem5 Ağustos 1946 - 24 Mart 1950503
1950 genel seçimleriTBMM 9. Dönem22 Mayıs 1950 - 12 Mart 1954492
1954 genel seçimleriTBMM 10. Dönem14 Mayıs 1954 - 11 Eylül 1957537
1957 genel seçimleriTBMM 11. Dönem1 Kasım 1957 - 25 Mayıs 1960602
27 Mayıs DarbesiMillî Birlik Komitesi27 Mayıs 1960 - 25 Ekim 196138
Kurucu Meclis
(Millî Birlik Komitesi - Temsilciler Meclisi)
6 Ocak 1961 - 25 Ekim 1961
1961 genel seçimleriTBMM 12. Dönem*25 Ekim 1961 - 10 Ekim 1965450
1965 genel seçimleriTBMM 13. Dönem*22 Ekim 1965 - 12 Ekim 1969450
1969 genel seçimleriTBMM 14. Dönem*22 Ekim 1969 - 14 Ekim 1973450
1973 genel seçimleriTBMM 15. Dönem*24 Ekim 1973 - 5 Haziran 1977450
1977 genel seçimleriTBMM 16. Dönem*13 Haziran 1977 - 12 Eylül 1980450
12 Eylül DarbesiMillî Güvenlik Konseyi12 Eylül 1980 - 6 Aralık 19835
Kurucu Meclis
(Millî Güvenlik Konseyi - Danışma Meclisi)
23 Ekim 1981 - 6 Aralık 1983
1983 genel seçimleriTBMM 17. Dönem24 Kasım 1983 - 16 Ekim 1987400
1987 genel seçimleriTBMM 18. Dönem14 Aralık 1987 - 1 Eylül 1991450
1991 genel seçimleriTBMM 19. Dönem14 Kasım 1991 - 4 Aralık 1995450
1995 genel seçimleriTBMM 20. Dönem8 Ocak 1996 - 25 Mart 1999550
1999 genel seçimleriTBMM 21. Dönem2 Mayıs 1999 - 1 Ekim 2002550
2002 genel seçimleriTBMM 22. Dönem14 Kasım 2002 - 3 Haziran 2007550
2007 genel seçimleriTBMM 23. Dönem23 Temmuz 2007 - 23 Nisan 2011550
2011 genel seçimleriTBMM 24. Dönem28 Haziran 2011 - 23 Nisan 2015550
Haziran 2015 genel seçimleri TBMM 25. Dönem 23 Haziran 2015 - 1 Ekim 2015 550
Kasım 2015 genel seçimleri TBMM 26. Dönem 17 Kasım 2015 - 16 Mayıs 2018 550
2018 genel seçimleri TBMM 27. Dönem 7 Temmuz 2018 - 7 Nisan 2023 600
2023 genel seçimleriTBMM 28. Dönem2 Haziran 2023 - günümüz600

*1961 yılından itibaren sıralama 1'den başlatılmış (12. yerine 1. dönem, 13. yerine 2. dönem gibi...), 1983 sonrasında Meclis'in kuruluşundan (1920'den) hareket eden sıralamaya geri dönülmüştür.

15 Ekim 1961 - 12 Eylül 1980 tarihleri arasında "Millet Meclisi" ve "Cumhuriyet Senatosu" olmak üzere iki meclis halinde çalışmıştır.

Cumhuriyet Senatosu
İl grubu Seçim Tarih
A grubu 1961 senato seçimleri15 Ekim 1961 - 2 Haziran 1968
1968 senato seçimleri2 Haziran 1968 - 5 Haziran 1977
1977 senato seçimleri5 Haziran 1977 - 12 Eylül 1980
B grubu 1961 senato seçimleri15 Ekim 1961 - 2 Haziran 1966
1966 senato seçimleri5 Haziran 1966 - 12 Ekim 1975
1975 senato seçimleri12 Ekim 1975 - 12 Eylül 1980
C grubu 1961 senato seçimleri15 Ekim 1961 - 7 Haziran 1964
1964 senato seçimleri7 Haziran 1964 - 14 Ekim 1973
1973 senato seçimleri14 Ekim 1973 - 14 Ekim 1979
1979 senato seçimleri14 Ekim 1979 - 12 Eylül 1980
  1. "TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ". TBMM. 1 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2025.
  2. "Arşivlenmiş kopya". 12 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2025.
  3. "Arşivlenmiş kopya". 21 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2025.
  4. "TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ". www5.tbmm.gov.tr. 19 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2025.