Türkiye'deki siyasi partiler listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Türkiye'deki etkin siyasi partiler listesi sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Bu makale serisinin bir parçasıdır:
Türkiye
devlet yapısı

Türkiye çok partili sistemi ile parlamenter bir demokrasidir. Siyasi partilerin kuruluşları, teşkilatlanmaları, işleyişleri, faaliyetleri ve denetlenmeleri gibi esaslar 22 Nisan 1983 tarihinde kabul edilen Siyasi Partiler Kanunu ile düzenlenmektedir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı herkes yasa ile belirlenen şartları sağladığı sürece önceden izin almaksızın parti kurma hakkına sahiptir.

Büyük partiler, en son genel seçimlerde (7 Haziran 2015) oyların %10'undan fazlasını alan ve parlamentoda temsil edilen siyasi taraf olarak tanımlanmaktadır. Küçük partilerin isimleri eğer Yüksek Seçim Kurulu'nun şartlarını yerine getirirse oy pusulalarında bulunur.[1]

Etkin siyasi partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de yasal olarak faaliyet gösteren aktif siyasi partilerin listesidir.

Türkiye'de etkin parti sayısı her yıl değişkenlik göstermektedir. Bir yıl içinde birçok parti kurulurken, bazıları da çeşitli nedenlerle siyasetten çekilmektedir. Etkin parti sayı çeltiğini İçişleri Bakanlığı tutmaktadır. Zira, her parti kuruluşu sırasında İçişleri Bakanlığı'na dilekçe verir ve İçişleri Bakanlığı partilerin kongrelerini yapıp yapmadığını ve sürekliliğini takip eder. 4 Şubat 2016 tarihi itibarıyla 97 parti etkin durumda bulunmaktadır.[2] Etkin olmaktan kasıt, siyasi düşüncelerini ortaya koymaya devam eden ve olağan toplantılarını yapan parti anlamındadır. Bunun yanında bu partilerin seçime girebilmesi için yasalara göre, 41 ilde örgütlenmesi gerekmektedir. Ancak etkin olan partilerin birçoğu bu yeter sayıya sahip de değildir. Bazıları da "tabela partisi" olarak nitelendirilen pek bir etkinlikte bulunmayan partilerdir. Bunun yanında "küçük parti" olarak tanımlanan ama siyasi arenada etkili olan partiler de mevcuttur.

Partilerin kuruluş tarihlerine göre etkin siyasi parti listesi şöyledir:[3]

TBMM'de bulunan siyasi partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

2015 itibariyle TBMM'de sandalye sahibi partilere ilişkin genel bilgiler şu şekildir:

TBMM'de Temsil Edilen Partiler Seal of the Turkish Parliament (Türkiye Büyük Millet Meclisi).svg
# İsim K Lider(ler) İdeoloji Pozisyon MV Büyükşehir B. Belediye İl Genel M. Belediye M. Avrupa ve Uluslararası Üyelik
1 Adalet ve Kalkınma Partisi AK Parti Binali Yıldırım Muhafazakârlık
Yeni Osmanlıcılık[4][5][6][7]
Merkez sağ
317 / 550
18 / 30
800 / 1.351
779 / 1.251
10.530 / 20.498
Avrupa Muhafazakârlar ve Reformcular İttifakı (Avrupa)
2 Cumhuriyet Halk Partisi CHP Kemal Kılıçdaroğlu Sosyal demokrasi[8]
Kemalizm[9]
Sosyal liberalizm[10][11]
Demokratik sol[12]
Merkez sol
133 / 550
6 / 30
226 / 1.351
159 / 1.251
4.161 / 20.498
Avrupa Sosyalistler Partisi (Avrupa)
Sosyalist Enternasyonal, İlerici İttifak (Uluslararası)
3 Halkların Demokratik Partisi HDP Selahattin Demirtaş
Figen Yüksekdağ
Radikal demokrasi
Çoğulculuk[13]
Sol
59 / 550
0 / 30
0 / 1.351
1 / 1.251
9 / 20.498
-
4 Milliyetçi Hareket Partisi MHP Devlet Bahçeli Türk milliyetçiliği[14]
Ülkücülük[15]
Aşırı sağ[16][17][18]
40 / 550
3 / 30
166 / 1.351
174 / 1.251
3.501 / 20.498
-
Kaynak: "Türkiye Büyük Millet Meclisi Milletvekilleri Dağılımı". Türkiye Büyük Millet Meclisi. http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.dagilim. 
{{cite web|title=30 Mart 2014 Mahalli İdareler Genel Seçimleri Resmi Gazeteye Gönderilen Seçim Sonuçları |url=http://www.ysk.gov.tr/ysk/faces/HaberDetay?training_id=YSKPWCN1_4444004534&_afrLoop=34953758973253379&_afrWindowMode=0&_afrWindowId=null#%40%3F_afrWindowId%3Dnull%26_afrLoop%3D34953758973253379%26training_id%3DYSKPWCN1_4444004534%26_afrWindowMode%3D0%26_adf.ctrl-state%3Drabkp1yzg_176%7Cpublisher=[[

Diğer Partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçimlere Katılma Hakkı Bulunan Partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer Partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bugüne kadar seçimlere katılmış partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kapatılan siyasi partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Cumhuriyeti'nde bugüne kadar bir siyasi partinin kendi kararı ile uyguladığı fesih veya başka bir siyasi parti ile birleşme kararları dışında kalan, askeri veya sivil mahkemeler ile dönemine göre Yargıtay, Bakanlar Kurulu veya Millî Güvenlik Konseyi kararları gibi yasal zorlamalar sebebiyle kapatılan tüm siyasi partilerin tam listesi aşağıdaki gibidir.

Kapanan siyasi partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

İllegal partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2007 yılına kadar kurulan siyasi partiler". Türkiye Büyük Millet Meclisi. http://www.tbmm.gov.tr/kutuphane/siyasi_partiler.html. Erişim tarihi: 24 Ekim 2011. 
  2. ^ http://www.yargitaycb.gov.tr/Partiler/index.html
  3. ^ Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Resmi Sitesi Siyasi Partiler Sayfası
  4. ^ "Ekonomi anlayışımız". 6 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150506084526/http://www.akparti.org.tr:80/site/akparti/parti-programi. Erişim tarihi: 28 Mart 2015. 
  5. ^ http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2014/05/akp-great-neo-ottoman-travesty-201451974314589207.html
  6. ^ http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/10669929808720119
  7. ^ http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1475-4967.2010.00430.x/full
  8. ^ "CHP Parti Programı". http://www.chp.org.tr/wp-content/uploads/chpprogram.pdf. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. ""...AMACIMIZ, 21. yüzyılda, CHP’nin Atatürkçü ve devrimci ilkeleriyle, gelenekleriyle, sosyal demokrasi anlayışıyla toplumumuzu, devletimizi, yenileştirmektir.""  (Türkçe)
  9. ^ "CHP Parti Programı". http://www.chp.org.tr/wp-content/uploads/chpprogram.pdf. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. ""...AMACIMIZ, 21. yüzyılda, CHP’nin Atatürkçü ve devrimci ilkeleriyle, gelenekleriyle, sosyal demokrasi anlayışıyla toplumumuzu, devletimizi, yenileştirmektir.""  (Türkçe)
  10. ^ http://siyaset.milliyet.com.tr/iste-chp-nin-4-egilimi/siyaset/siyasetdetay/09.07.2012/1564592/default.htm
  11. ^ http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=47291
  12. ^ http://partiiciegitim.chp.org.tr/dosyalar/mevzuat/CHP-Tuzuk.pdf
  13. ^ "HDP Parti Programı". http://www.hdp.org.tr/parti/parti-programi/8. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. ""Yerel demokrasi anlayışımız, temsili demokrasiyi aşan doğrudan demokrasiye dayanır ... Demokrasiyi temsili meclisle sınırlı görmeyen Partimiz, halkın tartışma, örgütlenme ve karar mekanizmalarına doğrudan katılımının önündeki tüm engellerin kaldırılmasını, her düzeyde halk denetiminin geliştirilmesini, halkın söz ve karar hakkını savunur ve gerçekleştirir.""  (Türkçe)
  14. ^ " "MHP Parti Programı". ss. 14-15. http://www.mhp.org.tr/usr_img/_mhp2007/kitaplar/mhp_parti_programi_2009_opt.pdf". Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. ""İnsan hak ve hürriyetleri, hukukun üstünlüğü ve adalet gibi değerler, Türk Milliyetçiliği’nin ilk ve temel adımları ve Milliyetçi Hareket Partisinin temel referanslarıdır.""  (Türkçe)
  15. ^ " "MHP Parti Programı". ss. 16. http://www.mhp.org.tr/usr_img/_mhp2007/kitaplar/mhp_parti_programi_2009_opt.pdf". Erişim tarihi: 18 Ocak 2014.  (Türkçe)
  16. ^ "Turkish far right on the rise". The Independent. 20 April 1999. http://www.independent.co.uk/news/turkish-far-right-on-the-rise-1088461.html. Erişim tarihi: 29 August 2014.  (İngilizce)
  17. ^ Avcı, Gamze (September 2011). "The Nationalist Movement Party's Euroscepticism: Party Ideology Meets Strategy". South European Society and Politics (Routledge) 16 (3): 435–447. DOI:10.1080/13608746.2011.598359. ISSN 1743-9612. https://wiki.zirve.edu.tr/sandbox/groups/economicsandadministrativesciences/wiki/ff77d/attachments/f46f9/W7-Avci%202.PDF.  (İngilizce)
  18. ^ Çınar, Alev; Burak Arıkan (2002). "The Nationalist Action Party: Representing the State, the Nation or the Nationalists?". Barry Rubin & Metin Heper. Political Parties in Turkey. London: Routledge. s. 25. ISBN 0714652741. http://books.google.com/books?id=B71dAgAAQBAJ.  (İngilizce)
  1. ^ Parti tüzüğüne göre genel başkan diğer Merkez Komite üyelerinden daha yetkili değildir, sadece yasal zorunluluk nedeniyle genel başkan belirlenmiştir. Parti tüzüğüne göre önderlik bir kolektif olarak örgütlenir ve iki Parti Kongresi arasında partinin en yetkili karar organı olan Merkez Komite’de somutlanır.
  2. ^ Parti tüzüğüne göre genel başkan diğer Merkez Komite üyelerinden daha yetkili değildir, sadece yasal zorunluluk nedeniyle genel başkan belirlenmiştir. Parti tüzüğüne göre önderlik bir kolektif olarak örgütlenir ve iki Parti Kongresi arasında partinin en yetkili karar organı olan Merkez Komite’de somutlanır.