Ekonomik liberalizm

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Ekonomik liberalizm, piyasa ekonomisinin bireyci hatlara dayanmasını ve üretim araçlarının özel mülkiyette olmasını destekler.[1] Ekonomik liberaller, serbest ticareti ve açık rekabeti engellediği için piyasaya yapılan hükümet müdahalesine ve korumacılığa karşı çıkma eğilimindedir, ancak mülkiyet haklarını korumak ve piyasa başarısızlıklarını çözmek için yapılan hükümet müdahalesini destekler.[2] Ekonomik liberalizm, Büyük Buhran ve Keynesyenizm'in yükselişine kadar genel olarak klasik liberalizmin ekonomik modelini ifade etmek için kullanılmıştır.

Bir ekonomik sistem olarak, ekonomik liberalizm bireysel hatlar üzerinde örgütlenir; bu, mümkün olan en fazla sayıda ekonomik kararın kolektif kurum veya kuruluşlardan ziyade bireyler veya haneler tarafından alındığı anlamına gelir.[3] Bu ilkelere göre yönetilen bir ekonomi, liberal kapitalizm veya liberal bir ekonomi olarak tanımlanabilir.

Ekonomik Liberalizm, Aydınlanma döneminde, özellikle Adam Smith tarafından geliştirilen ve hükümetin ekonomiye minimum müdahalesini savunan Klasik Liberalizm'deki ekonomi teorisi olarak doğmuştur. Bu, başlangıçta özel mülkiyet ve ticaret fikrini desteklemek içindi. Bununla birlikte, politikaya ilişkin artan endişeler nedeniyle, ekonomik liberalizm, yoksullara yardım etmek için hükümet müdahalesine izin veren yeni bir liberalizm biçiminin yolunu açtı. Sonuç olarak, Smith'in serbest ticaret, işbölümü ve bireysel inisiyatif ilkesine ilişkin ekonomik teorilerinin yaygın çekiciliği, eserlerinde bulunan zengin politik liberalizm gövdesinin karartılmasına yardımcı olmuştur. Bu, sıradan bir insanı kendi mülküne ve ticaretine sahip olmaya teşvik etti ve bu da bireylerin toplum içindeki yerlerinin kontrolünü yavaş yavaş ele geçirmelerine izin verdi.

Ekonomik liberalizm, piyasalar ve sermaye varlıklarının özel mülkiyeti ile ilişkilidir. Tarihsel olarak, ekonomik liberalizm, merkantilizme ve feodalizme tepki olarak ortaya çıktı. Günümüzde ekonomik liberalizm, sosyalizm ve planlı ekonomiler gibi kapitalist olmayan ekonomik düzenlerin de karşıtı olarak görülmektedir.[4] Aynı zamanda serbest ticarete ve açık piyasalara verdiği destek nedeniyle korumacılıkla da çelişmektedir.

Ekonomik liberaller genellikle, düşük vergiler, azaltılmış hükümet harcamaları ve en aza indirilmiş hükümet borçları gibi önlemler yoluyla kısıtlı bir maliye politikasını ve bütçelerin dengelenmesini savunan bir siyasi ve ekonomik felsefeye bağlı kalırlar.[5] Serbest ticaret, ekonominin kuralsızlaştırılması, daha düşük vergiler, özelleştirme, işgücü piyasasının esnekliği ve sendikalara muhalefet de ortak görüşlerdendir.[6] Ekonomik liberalizm, klasik liberalizm ve mali muhafazakarlık ile aynı felsefi yaklaşımı izler.[7]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Ian Adams, Political Ideology Today (Manchester: Manchester University Press, 2001), 20.
  2. ^ Oatley, Thomas (2019). International Political Economy: Sixth Edition (İngilizce). Routledge. ss. 25, 34-35. ISBN 978-1-351-03464-7. 21 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2021. 
  3. ^ Adams 2001, s. 20.
  4. ^ Brown, Wendy (2005). Edgework: Critical Essays on Knowledge And Politics. Princeton University Press. p. 39.
  5. ^ Simmons, Beth A.; Dobbin, Frank; Garrett, Geoffrey (2006). "Introduction: The International Diffusion of Liberalism". International Organization. 60 (4): 781-810. doi:10.1017/S0020818306060267. ISSN 1531-5088. 16 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2022. 
  6. ^ Boudreaux, Don (31 Mart 2015). "Milton Friedman on the Real World Effects of Labor Unions". Cafe Hayek (İngilizce). 25 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2020. 
  7. ^ Gamble, Andrew (2013). "Neo-Liberalism and Fiscal Conservatism". Thatcher, Mark; Schmidt, Vivien A. (Edl.). Resilient Liberalism in Europe's Political Economy. Cambridge University Press. ss. 53-77. ISBN 978-1-107-04153-0. 26 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2021.